nghiên cứu - trao đổi
Tạp chí luật học - 33

Bàn thêm về tội loạn luân

Nguyễn Tuyết Mai *
à hành vi có tính chất nguy hiểm cao cho
x hội, xâm phạm đến đạo đức x hội chủ
nghĩa cũng nh có khả năng để lại di truyền có
hại cho sự phát triển về sức khoẻ và trí thông
minh của thế hệ sau, ngay từ khi ban hành Bộ
luật hình sự (BLHS) đầu tiên của nớc Cộng
hoà x hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1985,
loạn luân đ đợc quy định là tội phạm tại
Điều 146 và hình phạt đối với ngời phạm tội
này khá nghiêm khắc. Qua 4 lần sửa đổi, bổ
sung BLHS (các năm 1989, 1991, 1992, 1997)
cũng nh trong lần sửa đổi một cách toàn diện
BLHS năm 1999, nhà làm luật vẫn giữ nguyên
các quy định trong điều luật về tội phạm này
cả về nội dung cũng nh kĩ thuật lập pháp.
Điều 150 BLHS năm 1999 quy định: Ngời
nào giao cấu với ngời cùng dòng máu về trực
hệ, với anh chị em cùng cha mẹ, anh chị em
cùng cha khác mẹ hoặc anh chị em cùng mẹ
khác cha thì bị phạt tù từ sáu tháng đến năm
năm.
Tuy vậy, trên thực tế vẫn còn có những ý
kiến tranh luận xung quanh các vấn đề tính

miễn cỡng giao cấu với mình là hành vi của
tội cỡng dâm; việc thuận tình giao cấu trong
các tội giao cấu với trẻ em, loạn luân, mua
dâm ngời cha thành niên.
Song trớc xu hớng các tội xâm phạm
tình dục gia tăng kể từ năm 1995 trở lại đây,
đặc biệt từ khi có các quy định sửa đổi, bổ
sung và hớng dẫn việc xét xử các tội phạm
tình dục, tội phạm tình dục đối với trẻ em thì
trong giới luật gia đ nổi lên 2 quan điểm xoay
xung quanh vấn đề tính chất của hành vi giao
L

* Giảng viên Khoa t pháp
Trờng đại học luật Hà Nội nghiên cứu - trao đổi
34 - Tạp chí luật học

cấu trong tội loạn luân:
- Quan điểm thứ nhất dựa trên thực tiễn xét
xử cũng nh sự giải thích trong các sách báo
pháp lí những năm qua cho rằng hành vi khách
quan của tội loạn luận là sự giao cấu thuận tình
giữa những ngời giao cấu. Cụ thể phải có
hành vi đồng tình giao cấu giữa những ngời
cùng dòng máu về trực hệ (tức là giữa cha mẹ
đối với con; ông bà đối với cháu nội, cháu
ngoại); giữa anh chị em cùng cha mẹ, anh chị

anh chị em cùng cha khác mẹ hoặc cùng mẹ
khác cha.
Trong các văn bản hớng dẫn của
TANDTC từ những năm 1960 trở lại đây, cũng
nh thực tiễn xét xử đều quy định hành vi giao
cấu với trẻ em là có sự thuận tình của ngời bị
hại.
(1)
Vì vậy, cũng phải hiểu hành vi giao cấu
trong tội loạn luân mang tính chất thuận tình.
- Quan điểm thứ hai cho rằng không nên
hiểu hành vi giao cấu trong tội loạn luân nhất
thiết phải có tính chất thuận tình. Bởi lẽ, nhà
làm luật không quy định rõ trong điều luật về
tội phạm này cũng nh không hề có văn bản
nào hớng dẫn nh vậy.
Hơn nữa, xem xét đờng lối xử lí trong
lịch sử nớc ta cũng có thể minh chứng cho lập
luận này. Tại Công văn số 73/TK ngày
2/3/1995 về việc xét xử loại tội xâm phạm tình
dục trẻ em có hớng dẫn: Đối với những
trờng hợp mà ngời có hành vi hiếp dâm trẻ
em, cỡng dâm trẻ em hoặc giao cấu với ngời
dới 16 tuổi lại có cùng dòng máu về trực hệ
đối với nạn nhân hoặc giữa anh chị em cùng
cha mẹ, anh chị em cùng cha khác mẹ hoặc
anh chị em cùng mẹ khác cha với nạn nhân thì
ngoài việc xét xử bị cáo về tội theo quy định tại
các Điều 112, 113, 114 BLHS còn phải xét xử
bị cáo thêm về tội loạn luân theo Điều 146.

- Tội loạn luân đợc quy định trong
chơng các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và
gia đình với khách thể trực tiếp là thuần phong
mĩ tục, đạo đức gia đình truyền thống của
ngời Việt Nam cũng nh sự phát triển lành
mạnh của giống nòi; mặc dù hành vi giao cấu
là hành vi khách quan của tội loạn luân nhng
khách thể của nó không phải là quyền đợc
tôn trọng và bảo vệ về danh dự nhân phẩm của
con ngời (cụ thể là quyền tự do tình dục) nh
ở các tội hiếp dâm, cỡng dâm.
- Trên thực tế, việc giao cấu không có sự
thuận tình đ trở thành hành vi khách quan của
các tội phạm khác (các tội hiếp dâm, tội cỡng
dâm).
- Cũng cần có sự phân biệt loạn luân với
t cách là tội phạm độc lập với tình tiết định
khung tăng nặng có tính chất loạn luân đợc
quy định và biểu hiện ở những góc độ khác
nhau.
Quan điểm cho rằng hành vi giao cấu trong
tội loạn luân có thể là thuận tình hoặc không
thuận tình theo chúng tôi chỉ là mang tính hình
thức (theo câu chữ). Vì theo câu chữ trong điều
luật, tội giao cấu với trẻ em cũng có thể hiểu
tơng tự, trong khi bằng phơng pháp loại trừ
(rất quan trọng đối với ngời làm luật, áp dụng
pháp luật nói chung, giải thích luật nói riêng),
hành vi của tội này phải đợc hiểu là có tính
chất thuận tình. Tất nhiên, để hoàn thiện luật

phạm tội hiếp dâm trẻ em, tình tiết định khung
tăng nặng có tính chất loạn luân;
- Nếu buộc trẻ em phải miễn cỡng giao
cấu với mình thì phạm tội cỡng dâm trẻ em,
tình tiết định khung tăng nặng có tính chất
loạn luân;
- Nếu giao cấu thuận tình với trẻ em từ đủ
13 tuổi đến dới 16 tuổi thì phạm tội giao cấu nghiên cứu - trao đổi
36 - Tạp chí luật học

với trẻ em, tình tiết định khung tăng nặng có
tính chất loạn luân.
Tranh chấp thực sự chỉ đặt ra trong trờng
hợp thuận tình giao cấu với trẻ em từ đủ 13
tuổi đến dới 16 tuổi có quan hệ huyết thống,
liên quan đến chủ thể của 2 tội giao cấu với trẻ
em và tội loạn luân.
Theo Điều 115, chủ thể của tội giao cấu
với trẻ em phải là ngời đ thành niên (từ đủ
18 tuổi trở lên). Căn cứ vào quy định ở Điều
12 BLHS về tuổi chịu TNHS, tội loạn luân
thuộc loại tội nghiêm trọng nên chủ thể của tội
loạn luân là ngời từ đủ 16 tuổi trở lên.
Trờng hợp những ngời từ đủ 16 tuổi trở
lên, có quan hệ huyết thống, thuận tình giao
cấu với nhau, theo quy định của luật đều phạm
tội loạn luân.

thực hiện cùng là kết quả của sự non nớt về
nhận thức, sự phát triển cha hoàn thiện về thể
chất và tâm sinh lí của cả 2 phía, không có sự
lợi dụng chênh lệch tuổi tác của ngời phạm
tội.
Việc không truy cứu TNHS về tội loạn
luân ngời từ đủ 16 tuổi nhng cha đủ 18 tuổi
có hành vi giao cấu thuận tình với trẻ em từ đủ
13 tuổi đến dới 16 tuổi có quan hệ huyết
thống với mình cũng xuất phát từ lí do này.
Tuy nhiên, đây không chỉ là vấn đề có tính
chất lí luận mà thực tiễn rất có thể gặp phải, vì
vậy, rất cần thiết phải có sự giải thích, hớng
dẫn của các cơ quan chức năng.
3. Vấn đề định tội danh trong trờng
hợp thực hiện hành vi giao cấu với trẻ em
cha đủ 13 tuổi có quan hệ huyết thống với
mình
Trờng hợp này chỉ phạm tội hiếp dâm trẻ
em ở khoản 4 Điều 112 hay còn phạm thêm tội
loạn luân (Điều 150). Sở dĩ đặt ra vấn đề này là
do tại lần sửa đổi thứ t BLHS năm 1997, tình
tiết có tính chất loạn luân đợc quy định là
tình tiết định khung tăng nặng ở các tội xâm
phạm tình dục có hành vi giao cấu, ngay cả đối
với các tội hiếp dâm, cỡng dâm (đ nói ở
trên). Trong tội hiếp dâm trẻ em (Điều 112),
tình tiết có tính chất loạn luân đợc quy định
tại điểm a khoản 2 là CTTP tăng nặng áp dụng
trong trờng hợp nạn nhân từ đủ 13 tuổi đến

đợc; lại cha có khả năng biểu lộ ý chí đúng
đắn, dễ bị ngời khác lôi kéo, rủ rê. Vì vậy,
ngay cả khi có sự đồng ý giao cấu của trẻ em,
nhà làm luật cũng coi là trờng hợp lợi dụng
độ tuổi để có đợc sự đồng ý của nạn nhân,
dạng cụ thể của lợi dụng tình trạng không có
khả năng biểu lộ ý chí đúng đắn đợc. Vậy
nên giao cấu với trẻ em cha đủ 13 tuổi có
quan hệ huyết thống với mình, ngoài việc phải
chịu TNHS theo khoản 4 Điều 112 (tình tiết
giao cấu với trẻ em cha đủ 13 tuổi) còn phải
chịu TNHS thêm về tội loạn luân (giao cấu với
ngời có quan hệ huyết thống với mình)
Quan điểm thứ hai cho rằng mọi trờng
hợp giao cấu ở đây nên hiểu theo nghĩa
rộng là cả việc có hay không có sự đồng tình
giao cấu của nạn nhân; có hay không có thêm
các tình tiết định khung tăng nặng (nh ở
khoản 2, 3 Điều 112). Đây cũng là lí do nhà
làm luật không quy định cụ thể các tình tiết
định khung tăng nặng khác. Vì vậy, giao cấu
với trẻ em cha đủ 13 tuổi có quan hệ huyết
thống với mình chỉ phạm tội theo khoản 4
Điều 112 mà không phạm thêm tội loạn luân
nữa (vì tình tiết có tính chất loạn luân đ đợc
bao gồm trong tình tiết định khung tăng nặng
mọi trờng hợp giao cấu với trẻ em cha đủ
13 tuổi.
Chúng tôi đồng ý với quan điểm thứ nhất,
theo chúng tôi khi quy định về vấn đề này tại

thống nhất trong nhận thức và áp dụng./.

(1).Xem: Bảng tổng kết và hớng dẫn đờng lối xét xử
tội hiếp dâm và một số tội phạm tình dục khác số 329 -
HS2 ngày 11/5/1967 TANDTC.