BỘ VĂN HÓA THỂ THAO VÀ DU LỊCH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA TP.HỒ CHÍ MINH
KHOA THƯ VIỆN THÔNG TIN



BÀI KIỂM TRA HẾT MÔN
THƯ VIỆN KHIẾM THỊ ĐỀ BÀI: Nhu cầu thông tin của người khiếm thị. Vai trò của thư viện trong
việc cung cấp thông tin cho người khiếm thị.Theo anh/chị hiện nay các sãn
phẩm thông tin nào phù hợp cho họ.

GVGD: NGUYỄN VĂN CƯ
Nhóm SV: HOÀNG THỊ YẾN
LÊ THỊ TÂM
BÙI THỊ NHƯ VIÊN
NGUYỄN NGỌC TRÂM
NGUYỄN PHƯƠNG QUYÊN
LÊ THỊ HOÀNG DIỄM

cuộc sống.
Qua đây, nhóm xin gửi lời cám ơn chân thành đến thầy Nguyễn Văn Cư -
giảng viên giảng dạy môn Thư Viện Kiếm Thị, đã cho chúng em hiểu rõ
tầm quan trọng của môn học, chứa đựng trong đó là những phẩm chất đạo
đức của một người cán bộ thư viện tương lai phải có.Cùng chung tay đóng
góp cho tương lai của những người kém may mắn luôn tỏa sáng “Chấp cánh
cho những ước mơ được bay xa” đó là thông điệp mà nhóm muốn gửi tới
các bạn, thầy cô thông qua bài làm này,hi vọng đây chính là bước khởi đầu
của tấm lòng nhân ái dành cho những người khiếm thị mà nhóm muốn thể
hiện.
NHU CẦU THÔNG TIN CỦA NGƯỜI KHIẾM THỊ. VAI TRÒ CỦA
THƯ VIỆN TRONG CUNG CẤP THÔNG TIN CHO NGƯỜI KHIẾM
THỊ.

Ngày nay, sự nghiệp thư viện càng lúc càng được phát triển, do bởi được sự
quan tâm của nhà nước. Từ đó, thư viện càng ngày càng mở rộng phạm vi và
đối tượng phục vụ của mình. Trong quá trình đổi mới đó, thư viện nhận ra
được một đối tượng mới cần được quan tâm phục vụ nhiều hơn. Do nhu cầu
thông tin của họ tượng đối cao nhưng thường gặp nhiều khó khăn. Đó chính
là những người khiếm thị.
Người khiếm thị là những người mù hoàn toàn, có thể do bẩm sinh hoặc do

thông tin với các phần mềm chuyên dụng để hỗ trợ cho việc tìm kiếm thông
tin, cập nhật thông tin theo yêu cầu.
thông qua việc thu nhận ý kiến phản hồi từ các hoạt động mở rộng trong
phạm vi cả nước như Hội thảo, tập huấn, hợp tác chia sẻ nguồn lực và nhất
là việc tìm hiểu bạn đọc khiếm thị tại Thư viện KHTH Tp HCM trong nhiều
năm, có một số kết luận cho nhu cầu đọc của bạn đôc khiếm thị:
Về nội dung: Cũng đa dạng như các thành phần độc giả khác, tuy vậy yêu
cầu nhiều nhất vẫn là sách giáo khoa phổ thông và sách học ngoại ngữ, rồi
đến sách Văn học, sách về Xã hội – Chính trị, Âm nhạc, Y học cổ truyền,
Tài liệu tham khảo như Từ điển, Bách khoa toàn thư, Sách giáo khoa chương
trình đại học, các ngành nghề thủ công, khoa học ứng dụng như Tin học cho
người mù, Tin tức nói chung.
Về loại hình: Tài liệu in thông thường như sách, báo, tranh ảnh, bản đồ,
biểu đồ cho những người mắt kém nhưng cố gắng vẫn có thể tiếp cận được.
Sách chữ nổi thường là dành cho người khiếm thị bẩm sinh, còn trẻ, rất cần
thiết cho các em học sinh khiếm thị học đọc và học viết. Nhìn chung số
người sử dụng chữ nổi không nhiều. Muốn đọc được chữ nổi thì phải học.
Trong khi đó những người hoàn toàn khiếm thị chủ yếu là do tuổi tác, họ
không học chữ nổi nữa. Người nhược thị - chiếm đa số - vẫn còn nhìn thấy
được nên không cần đến chữ nổi và người mắc chứng khó đọc thì hoàn toàn
không cần. Sách nói (CD, cassettes) phù hợp cho mọi người có vấn đề về
mắt.
Phương tiện hỗ trợ đọc: Máy tính và các Phần mềm chuyên dụng đọc tiếng
Việt như NDC, VCL, Mata, đọc tiếng nước ngoài như Jaws, Máy đọc sách
nói kỹ thuật số Victor Reader, Máy cassettes, Máy trợ thị SmartView.
Cơ hội: - Hiện nay có rất nhiều lựa chọn để người khiếm thị có thể truy cập
được thông tin. Bên cạnh chữ Braille truyền thống đã có chữ Braille được
máy tính hoá (Computerised Braille) Bên cạnh sách nói dạng analog là băng
cassettes đã có sách nói kỹ thuật số (Digital Talking books) và rất nhiều hỗ
trợ công nghệ khác.

dịch vụ sản phẩm dành cho người sáng mắt thì hàng loạt các thiết bị hiện đại
cho người khiếm thị cũng thi nhau ra đời, nó hỗ trợ một phần rất lớn cho
cuộc sống sinh hoạt của họ như : ứng dụng Smartphone giúp người khiếm
thị định hướng đường đi, sách online ( bao gồm chương trình từ lớp 1 tới lớp
12, cả chương trình Cao Đẳng, Đại học…miễn phí), chương trình mua hàng
trực tuyến, điện thoại màn hình cảm ứng cho phép đọc chữ nổi… Tuy có
nhiều thiết bị hỗ trợ nhưng họ vẫn gặp không ít khó khăn, Ví dụ : những sản
phẩm đa dạng đó không phải tất cả là miễn phí, với các sản phẩm càng hữu
ích thì giá trị nó càng cao, không phải ai cũng có điều kiện để sử dụng, với
các dịch vụ miễn phí như sách online muốn sử dụng nó cần phải có các thiết
bị hỗ trợ như máy tính họ không thể sử được các thiết bị này nếu như chưa
được hướng dẫn. Nhìn chung, thì với thực tế trên số lượng người khiếm thị
được tiếp cận tri thức, cuộc sống là không cao. Quyền lợi của họ hạn chế
hơn so với người sáng mắt, vấn đề đặt ra là làm thế nào để họ có thể tiếp cận
được với thông tin, tài liệu để xóa dần khoảng cách giao tiếp của họ. Thư
viện là nơi tốt nhất đáp ứng được những nhu cầu thông tin và giải quyết luôn
cả vấn đề khó khăn về kinh tế khi tiếp cận các dịch vụ. Thư viện là nơi tổ
chức và cung cấp hướng dẫn các dịch vụ thông tin ở hình thức thay thế và
điện tử cho người khiếm thị. Thư viện phải coi việc trên là nhiệm vụ trọng
tâm chứ không phải thứ yếu. Họ đến đây để tìm kiếm ánh sáng tri thức bằng
cách nghe và khám phá những điều mới mẻ từ ngón tay.
Tại các thư viện công cộng lớn còn có phòng đọc dành riêng cho người
khiếm thị, họ được phục vụ tại đây. Tuy gọi là “phòng đọc khiếm thị” tuy
nhiên các cán bộ thư viện phải có cách sắp xếp bày trí tổ chức phục vụ một
cách bình đẳng tạo cho người khiếm thị sự hòa nhập cùng cộng đồng.
Ví dụ như các hoạt động thư viện lưu động cho người khiếm thị của Thư
viện Khoa học Tổng hợp đã có những nhận xét như sau : Khác với quy định
giữ im lặng của các thư viện thông thường, không gian nơi đây luôn rộn ràng
nhưng không hề tạo ra sự khó chịu. Những âm thanh vang lên từ những cái
máy đọc, tiếng bàn phím lốc cốc, tiếng nhân viên thư viện hướng dẫn cách

bất cứ cách nào phù hợp với nhu cầu của họ
Để các dịch vụ có thể phù hợp với người sử dụng cần phải đánh giá kỹ
lưỡng nhu cầu đó thông qua việc nghiên cứu phân bố dân số, hỏi ý kiến
khách hàng và các cơ quan ban ngành có liên quan ở các địa phương hay ớ
cấp quốc gia
Mọi loại hình thư viện và tổ chức phục vụ người khiếm thị trên cùng địa
bàn nên hợp tác với nhau để cải thiện và mở rộng hoạt động chung vì lợi ích
của độc giả khiếm thị
Các thư viện phải tận dụng hết khả năng hỗ trợ của các cơ quan cấp quốc gia
bằng cách :
- Sử dụng vốn tài liệu và dịch vụ quốc gia để hỗ trợ và mở rộng
dịch vụ tại địa phương
- Khuyến khích phát triển các đề xướng chủ trương của quốc gia
để hướng dịch vụ tại địa phương toàn diện và hiệu quả hơn

Dịch vụ thư viện thông tin địa phương phải liên kết vào cơ quan hợp tác
quốc gia để chú tâm vào các đề xướng chung và để có những ý kiến đóng
góp, tư vấn và hỗ trợ.
Ngoài ra, các cán bộ thư viện cần phải :
- Là người hướng dẫn cách sử dụng thiết bị chuyên dùng, điều
quan trọng là bạn đọc khi đến đây sẽ được phục vụ rất tận tình
và chu đáo từ khâu tư vấn chọn sách, hướng dẫn chổ ngồi, cách
sử dụng máy…
- Cán bộ thư viện hỗ trợ người sử dụng bằng cách giúp họ tìm
chọn, đặt sách và cung cấp thiết bị cho người đọc tự phục vụ
- Giới thiệu những sản phẩm phù hợp cho từng đối tượng người
sử dụng theo mức độ người khiếm thị (những người bị mù hoàn
toàn hay những người còn một phần thị lực)
- Nhân viên thư viện phải được trang bị kiến thức về xây dựng
vốn tài liệu mà từng thành phần độc giả muốn có và thích đọc ở

hiệu Braille cho người mù ở nước ta sử dụng từ trước đến nay có sự không
thống nhất giữa các miền và các trường. Nguyên nhân là do mẫu chữ Braille
vào Việt Nam nguyên bản là tiếng La-tinh. Vì thế có những chữ có trong
bảng chữ cái tiếng Việt mà tiếng La-tinh không có như chữ Â, Đ, Ê, Ô cho
nên các trường khiếm thị ở các địa phương tự nghĩ ra cách kí hiệu theo đặc
thù riêng để dùng cho trường mình. Điều đó dẫn đến việc người khiếm thị
của miền Bắc thì không đọc được chữ trong sách của miền Trung, miền Nam
và ngược lại gây nhiều khó khăn cho người khiếm thị ̀ trong việc giao lưu,
hội nhập. Hội Người mù Việt Nam khi có nguồn kinh phí, Hội có chủ trương
ra sách Braille để gửi về các địa phương miễn phí với số lượng rất hạn chế.
Trên thực tế, sách braille chủ yếu là sách giáo khoa phục vụ cho học sinh
khiếm thị. Các sách tham khảo, sách văn hóa, giải trí thông thường rất ít và
hầu như không có. Hình thức xuất bản thực chất là dịch từ sách giáo khoa
thông thường sang chữ braille.

Louis Braille người thắp sáng thế giới bóng đêm

Báo chữ nổi
Từ trước đến này, người mù chỉ có một tờ báo chuyên dụng có tên là "Đời
mới". Tờ báo được phát đến tận tỉnh hội, phường hội, tới tay từng hội viên
và những người mù, giúp họ hoà nhập hơn với đời sống cộng đồng, tạo cho
họ một cuộc sống mới
Băng sách nói
Với những người không còn nhìn thấy hay chỉ còn chút ít thị lực, băng
cassette là vật mang tin thông dụng nhất để đọc và lấy thông tin. Vì thế cách
này mở rộng cho nhiều người tiếp cận thông tin và tài liệu và nhất là người
mà không thể thấy hay đọc chữ Braille hay chữ lớn khó khăn.
Có nhiều tổ chức nhà nước hay cơ quan từ thiện trên cả nước tổ chức phát
hành sách nói nhằm giải quyết phần nào nhu cầu học tập và giải trí cho
người mù và khiếm thị trong cộng đồng như các thư viện tỉnh thành, mái ấm,

Có thể nói, sách báo cho người khiếm thị là một vấn đề nan giải không chỉ
của riêng ngành giáo dục. Trong khó khăn chung, do điều kiện kinh tế xã
hội, các cơ sở đã chủ động khắc phục theo cách riêng. Ngành tài chính và
giáo dục nên có thêm sự hỗ trợ về nguồn kinh phí cho các cơ sở dịch sách
braille hiện nay bởi với người khiếm thị, “không được đọc sách chẳng khác
nào lại thêm một lần bị mù”.
Sách nói kỹ thuật số
Từ tháng 10 năm 2003, Thư viện KHTH Thành phố đã phát hành và phân
phối sản phẩm sách nói dạng DAISY – dạng sách nói giúp người mù sử
dụng như cách đọc của người sáng, có thể dừng, chọn lại, định vị bất cứ câu,
dòng, đoạn hay phần chương nào của nột cuốn sách. Tính đến nay đã có 75
nhan đề và xuất ra dưới hai dạng sản phẩm, là băng cassette và đĩa CD, chia
sẻ phân phối 3524 CD và 413 băng cassette cho 200 đơn vị với 20 lượt. Chủ
đề tài liệu về khoa học thường thức, khoa học xã hội, sách thiếu nhi, văn học
hiện đại, văn học dân gian, y học, tâm lý, giáo dục, nông nghiệp, văn hóa xã
hội.

Người khiếm thị sử dụng sách nói kỹ thuật số
Mục lục truy cập được
Thư viện Thành phố cũng đã thiết kế trình tra cứu VIOPAC để người mù và
khiếm thị có thể truy cập cơ sở dữ liệu nguồn lực chung của thư viện và mục
lục điện tử này có phân hệ hỗ trợ người khiếm thị dễ dàng tiếp cận thông tin
thư mục để tự chọn bất kỳ tài liệu nào họ quan tâm và cần sử dụng.
Các phần mềm chuyển dạng tài liệu hay từ điển điện tử, trình duyệt web
dành cho người mù
Đã có những ứng dụng khác như bộ từ điển điện tử Matta Anh Việt – Việt
Anh, phần mềm Jaws, Duxbury giúp xử lý thông tin tiếng Anh; phần mềm
NDC, VCL… giúp xử lý thông tin tiếng Việt đã được thiết kế và ứng dụng
phổ biến trong các trung tâm tin học phục vụ người mù và khiếm thị.
Gần đây, phần mềm Vì người mù Việt Nam (VMV) được trình làng. Phần

Nguồn dữ liệu được phát triển theo các mục đa dạng khác nhau dựa vào các
mối quan tâm chung, bao gồm nguồn nhân lực sẵn có để đào tạo và thảo
luận, danh sách. Đây là trang web khá chuẩn và có bộ sưu tập thông tin
chuyên biệt dành cho người khuyết tật khá đầy đủ từ luật pháp, tin tức hoạt
động, việc làm và cơ hội giáo dục đào tạo…
Trang web của Trung tâm tin học Sao Mai giới thiệu về hoạt động cơ quan
tổ chức của trung tâm cùng với các dự án (www.saomaicenter.org)
Trung Tâm Tin Học Vì Người Mù Sao Mai (viết tắt là SMCC) được ra đời
với ý nghĩa là một Trung tâm đào tạo học và hỗ trợ tin học dành cho người
khiếm thị tại Việt Nam.

Máy tính dành cho người khiếm thị
Phục vụ người khiếm thị tại thư viện:
Các dịch vụ thư viện cho người khiếm thị tại các thư viện công cộng hiện
nay bao gồm:
- Hướng dẫn bạn đọc sử dụng máy tính
- Phục vụ bạn đọc tại chỗ và mượn về
- Scan tài liệu để đưa ra các dạng thay thế
- Đọc sách báo theo yêu cầu
- Truy cập Internet
- In tài liệu chữ nổi
- Đồ hoạ nổi
- Website truy cập được
- Sách nói (băng cassette, CD)

Mục lục truy cập được
Quan trọng là người khiếm thị có thể tự tra cứu mục lục thư viện. Nhiều mục
lục máy tính hiện nay có những tiện ích khác như phóng to màn hình như
Libris Envisage và có thể có thêm chức năng phát âm. Khả năng làm thay
đổi màu nền và văn bản như có thể in ra dạng chữ lớn hay Braille hay chép

kiếm việc làm của họ gần như không có. Đây là nguyên nhân chính khiến họ
không tìm được việc làm, phải sống dựa vào gia đình và trợ cấp xã hội.
Tuy nhiên, họ vẫn có tinh thần ham học hỏi những kiến thức mới, do đó, nhu
cầu thông tin của họ rất cao. Những người khiếm thị có nhu cầu tìm hiểu
kiến thức hoặc quan tâm đến việc đọc sách đến thư viện như là một đòi hỏi
không thể thiếu và cũng là một yếu tố quan trọng giúp họ hòa nhập cộng
đồng
Tuy nhiên, phần lớn các nhu cầu thông tin của họ chưa được đáp ứng đầy
đủ. Do hạn chế từ các thư viện, và hạn chế ở chính bản thân những người
khiếm thị.
Ngay nay, thư viện đã có được sự quan tâm hơn của các cơ quan nhà nước,
từ đó co cơ hội phát triển hơn, Phat triển đa dạng về loại hình phục vụ cũng
như đối tượng phục vụ. Hiện nay, thư viện đang rất quan tâm đến các loại
hình tại liệu và dịch vụ dành cho người bị khiếm thị. Các sản phẩm thông tin
phục vụ cho người khiếm thị củng đa dạng hơn, từ truyền thống cho đến
những sản phẩm thông tin hiện đại.
Đã có những thư viện lưu động, phục vụ tân nơi cho những người khiếm thị
không có khả năng đến thư viện, hoặc không có khả năng tiếp cận các nguồn
lực thông tin. Thư viện luôn tạo những điều kiện thuận lợi nhất để cho bạn
đọc kiếm thị có khả năng sử dụng được tất cả các nguồn lực thông tin thư
viện có, để bạn đọc có thể tự nâng cao kiến thức bản thân, biết thêm những
thông tin, kiến thức mới.