Vấn đề phòng, chống bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em trong các lĩnh vực pháp luật tạp chí luật học số 2/2009 23
TS. Nguyễn Hồng Bắc *
1. Quy nh ca phỏp lut quc t v
chng bo lc i vi ph n v tr em
Quyn con ngi núi chung v quyn
ca ph n v tr em núi riờng (nhõn phm,
nhu cu li ớch v nng lc vn cú ca con
ngi) c tha nhn v bo h bng phỏp
lut quc t v phỏp lut quc gia.
(1)

iu 50 Hin phỏp nc Cng ho xó
hi ch ngha Vit Nam quy nh: nc
CHXHCN Vit Nam, cỏc quyn con ngi v
chớnh tr, dõn s, kinh t, vn hoỏ v xó hi
c tụn trng". Quyn con ngi l giỏ tr
nhõn vn ph quỏt cú tớnh lch s lõu i, ni
dung rng ln, phc tp v ht sc nhy
cm. Mi bc phỏt trin quyn con ngi
gn lin vi cuc u tranh khụng ngng ca
cỏc lc lng tin b v ca ton nhõn loi
nhm khỏm phỏ t nhiờn, phỏt trin xó hi,

núi trờn, Liờn hp quc ó thụng qua nhiu
cụng c, tuyờn b liờn quan n quyn ca
nhng nhúm xó hi c th nh: Cụng c
chng tra tn v s dng cỏc hỡnh thc trng
pht hay i x tn bo, vụ nhõn o hoc h
nhc con ngi (1984), Cụng c v loi tr
mi hỡnh thc phõn bit chng tc (1965),
Cụng c v vic loi b mi hỡnh thc phõn
bit i x vi ph n (1979), Cụng c
chng li s tra tn v mi cỏch i x v
hỡnh pht dó man, vụ nhõn o hoc nhc m
* Ging viờn chớnh Khoa lut quc t
Trng i hc Lut H Ni
Vấn đề phòng, chống bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em trong các lĩnh vực pháp luật

24 tạp chí luật học số 2/2009

con ngi, Cụng c v quyn ca tr em
(1989), Tuyờn b ca Liờn hp quc v vic
loi b bo lc i vi ph n (1993).
1.1. Quy nh ca phỏp lut quc t v
chng bo lc i vi ph n
Vic bo v quyn ca ngi ph n
c quy nh ti nhiu vn bn phỏp lớ quc
t, trong nhng vn bn ú vn chng bo
lc i vi ph n c quy nh trc tip
trong Tuyờn b ca Liờn hp quc v vic
loi b bo lc i vi ph n 20/12/1993
(gi tt l Tuyờn b).
Theo iu 1 ca tuyờn b thỡ bo lc

i x gia nam v n, ngn chn s tin
b y ca ph n v chớnh s bo lc
i vi ph n l mt trong nhng nguyờn
nhõn ch yu buc ph n phi chu v trớ
thp kộm hn so vi nam gii.
Tuyờn b khuyn ngh cỏc quc gia thnh
viờn cn quan tõm ti tỡnh trng ca mt s
nhúm ph n nh ph n thuc cỏc dõn tc ớt
ngi, ph n bn x, ph n t nn, ph n
di c, ph n sng trong cỏc cng ng
nụng thụn hoc ni xa xụi ho lỏnh, ph n
nghốo kh, ph n b giam gi, cỏc tr em
gỏi, ph n tn tt, ph n tui cao, ph n
sng trong tỡnh trng xung t v trang, c
bit d tr thnh nn nhõn ca bo lc.
Tuyờn b khng nh ph n cú quyn
bỡnh ng nh nam gii, c hng v
c bo v tt c cỏc quyn con ngi v t
do chớnh tr, kinh t, xó hi, vn hoỏ, v dõn
s hoc bt kỡ lnh vc no khỏc. Cỏc quyn
ú bao gm: quyn khụng phi b tra tn
hoc phi chu s i x hoc hỡnh pht no
khỏc cú tớnh cht dó man, vụ nhõn o hoc
nhc m con ngi (khon h iu 3).
Tuyờn b ngh cỏc quc gia phi lờn
ỏn bo lc i vi ph n v khụng c
vin lớ do phong tc, tp quỏn truyn thng
hoc tụn giỏo nộ trỏnh cỏc ngha v ca
h liờn quan n vic loi b bo lc i vi
ph n. Cỏc quc gia phi bng mi bin

mang tớnh cht phỏp lut, chớnh tr, hnh
chớnh, vn hoỏ nhm y mnh vic bo v
ph n chng li mi hỡnh thc bo lc;
- Hnh ng vi cỏc ngun lc cú sn
m bo an ton ti a cho ph n l nn
nhõn ca bo lc v thỳc y s phc hi
ca h c v th cht v tõm lớ;
- Dnh ngõn sỏch nh nc mt cỏch
thớch hp cho cỏc hot ng liờn quan n
vic loi b bo lc i vi ph n;
- Cú cỏc bin phỏp bo m quyn cho
cỏc cỏ nhõn thi hnh phỏp lut v h phi
c tp hun nhy cm vi cỏc nhu cu
ca ph n;
- p dng mi bin phỏp thớch hp, c
bit trong lnh vc giỏo dc thay i kiu
mu xó hi v vn hoỏ v cỏch c x ca
n ụng v n b;
- Thỳc y vic nghiờn cu, thu thp s
liu, thng kờ, c bit v bo lc trong gia
ỡnh i vi ph n;
- Cú nhng bin phỏp nhm loi tr bo
lc i vi mt s ph n d tr thnh nn
nhõn ca bo lc;
- a vo cỏc bn bỏo cỏo, theo yờu cu
ca cỏc c quan nhõn quyn ca Liờn hp
quc, nhng thụng tin liờn quan n nn bo
lc chng ph n v cỏc bin phỏp c ỏp
dng thc hin bn Tuyờn b;
- Khuyn khớch phỏt trin cỏc phng

nm 1989, cú hiu lc ngy 20/11/1990.
Cụng c quc t v quyn tr em l vn
kin phỏp lớ quc t ton din, ó quy nh
v cỏc quyn c bn ca tr em, trong ú cú
quyn c bo v chng li s ngc ói,
bo lc, búc lt, b ri.
Cụng c quy nh: Cỏc quc gia thnh
viờn phi thc hin tt c cỏc bin phỏp lp
phỏp, hnh chớnh, xó hi v giỏo dc thớch
hp bo v tr em khi tt c cỏc bin
phỏp bo lc v th cht hoc tinh thn, b
tn thng hay lm dng, b b mc hoc sao
nhóng vic chm súc, b ngc ói hoc búc
lt gm c lm dng v tỡnh dc ngay c khi
tr em vn nm trong vũng chm súc ca cha
m hay ngi giỏm h hay ngi khỏc c
giao quyn chm súc tr em (iu 19).
Khi cỏc em l nn nhõn ca s bo lc,
cỏc quc gia thnh viờn cn cú bin phỏp
cỏc em c tỏi ho nhp cng ng. iu
39 Cụng c quy nh: Cỏc quc gia thnh
viờn phi thc hin mi bin phỏp thớch hp
thỳc y s phc hi v th cht, tõm lớ v
tỏi ho nhp xó hi ca tr em l nn nhõn
ca bt kỡ hỡnh thc b mc, búc lt hay xỳc
phm no; tra tn hay bt kỡ hỡnh thc i
x hay trng phỏt c ỏc, vụ nhõn o v
nhc hỡnh no khỏc hoc ca cỏc cuc xung
t v trang. S phc hi v tỏi ho nhp
nh th phi din ra trong mụi trng lm

bo lc i vi ph n v tr em
2.1. Kinh nghim ca Trung Quc
Trung Quc ó tham gia hu ht cỏc iu
c quc t v quyn ca ph n v tr em
v cú c ch thc thi hp lớ, m bo s tuõn
th cỏc cam kt quc t phỏt sinh t iu c
quc t ú. Trung Quc cú hi nghiờn cu
v quyn con ngi, trung tõm nghiờn cu v
quyn con ngi trng ng trung ng,
mt s trng i hc ln v cú nhiu tp chớ,
sỏch tham kho, website, hi ngh, din n
quc t v quyn con ngi c cỏc c quan
Vấn đề phòng, chống bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em trong các lĩnh vực pháp luật tạp chí luật học số 2/2009 27

ny tin hnh. Trung Quc ch ng, tớch cc
tham gia cỏc din n quc t v khu vc v
quyn con ngi, Trung Quc ng cai t
chc nhiu hi ngh, din n quc t v
quyn con ngi, t chc nhiu chuyn kho
sỏt nghiờn cu quyn con ngi nc
ngoi. ng thi, Trung Quc cũn cho phộp
nhiu t chc quyn con ngi hot ng trờn
c s tuõn th phỏp lut quc gia, cho phộp
nhiu on nc ngoi n Trung Quc kho
sỏt, tham quan nhng a im nhy cm.
V phng din phỏp lut, Trung Quc
ó cú nhng bc tin ỏng k trong vic

con ngi c quy nh trong Hin phỏp,
Lut t do bỏo chớ, Lut c bn v quyn t
do biu t v nhiu vn bn quy phm
phỏp lut ca Chớnh ph. Thu in
khụng cú c quan chuyờn trỏch v quyn con
ngi. Cỏc vn v quyn con ngi c
giao cho cỏc u ban khỏc nhau m nhim
trong phm vi chc nng, nhim v, quyn
hn ca mỡnh. Vi vic bo v quyn con
ngi núi chung thỡ vic bo v quyn ca
ph n v tr em cng l mt trong nhng
hot ng ca cỏc u ban ny.
(4)

Qua nghiờn cu phỏp lut quc t v
kinh nghim ca mt s nc v chng bo
lc i vi ph n v tr em, chỳng tụi nhn
thy i vi Vit Nam cn xem xột vn
ny trờn 2 phng din sau:
Th nht, i vi Nh nc:
- Cn xỳc tin gia nhp mt s iu c
quc t v bo v quyn ca ph n v tr
em, c bit l Tuyờn b ca Liờn hp quc
v chng bo lc i vi ph n.
Hin nay, Vit Nam ó kớ kt, tham gia
mt s iu c quc t v quyn ca ph
n v tr em nh: Vit Nam phờ chun Cụng
c v xoỏ b mi hỡnh thc phõn bit i
x i vi ph n ngy 19/12/1982; phờ
chun Cụng c quc t v quyn tr em

nhõn quyn ra i (1948). Tuyờn ngụn ó
nhn mnh b m v tr em c m bo
chm súc v giỳp c bit (khon 2 iu
25). õy l s tha nhn ca xó hi i vi
chc nng lm m ca ngi ph n. Vi
chc nng ny ngi m c coi l ch th
c bit ca xó hi, h cú quyn c u tiờn
chm súc, giỳp v bo v.
Nhng ni dung ca Cụng c nm 1979
v loi tr mi hỡnh thc phõn bit i vi
ph n ó c c th hoỏ trong Hin phỏp
ca Vit Nam v trong mt s vn bn phỏp
lut nh Lut hụn nhõn v gia ỡnh nm
2000, Lut bỡnh ng gii
Tuy nhiờn, hin nay Vit Nam nn bo
hnh i vi ph n ngy cng gia tng, khụng
ch i vi ph n Vit Nam trong nc m
cũn i vi ph n Vit Nam ly chng nc
ngoi. Vic Vit Nam tham gia Tuyờn b ca
Liờn hp quc v chng bo lc i vi ph
n nm 1993 s l c c phỏp lớ quc t
bo v quyn ca ph n, chng li s bo
hnh i vi ph n t gia ỡnh v xó hi.
- Cn cng c v y mnh hot ng
ca cỏc thit ch bo v quyn ca ph n v
tr em, nht l hot ng ca cỏc hi ph n,
trung tõm mụi gii hụn nhõn
- Cn y mnh cụng tỏc tuyờn truyn,
giỏo dc phỏp lut v quyn con ngi, nht l
quyn ca ph n v tr em trong nhõn dõn.