Vấn đề phòng, chống bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em trong các lĩnh vực pháp luật

tạp chí luật học số 2/2009 29
ThS. Nguyễn Ngọc Bích *
o lc gia ỡnh ó xut hin t lõu
trong xó hi Vit Nam do cỏc quan
nim lc hu v quyn gia trng, v phn
dõu con. Nn kinh t th trng thi m ca
ó tỏc ng ti cỏc chun mc o c trong
gia ỡnh ó lm cho vn bo lc gia ỡnh
ngy cng gia tng vi nhng din bin ht
sc phc tp. Nu nh trc kia nn nhõn
ca bo lc gia ỡnh ch l ph n, tr em gỏi
thỡ ngy nay tr em, ngi gi v c nam
gii u cú th l nn nhõn ca bo lc gia
ỡnh nhng bo lc vi ph n v tr em vn
chim s lng ln hn c vi nhng hu
qu nng n.
u tranh phũng, chng bo lc gia ỡnh
khụng cũn l cõu chuyn ni b ca mi gia
ỡnh m l vn ca ton xó hi, trong ú
cỏc c quan nh nc phi cú nhng hnh
ng kp thi v phự hp. B mỏy nh nc
Vit Nam c t chc theo nguyờn tc tp
trung thng nht nhng cú s phõn cụng,

Vin kim sỏt nhõn dõn v to ỏn nhõn
dõn cỏc cp trong phm vi hot ng ca
mỡnh cng gúp phn tham gia phũng, chng
bo lc gia ỡnh. Do tớnh cht c thự trong
hot ng ca hai c quan ny nờn tớnh cht
"chng" c th hin rừ nột hn tớnh cht
B
* Ging viờn Khoa hnh chớnh - nh nc
Trng i hc Lut H Ni
Vấn đề phòng, chống bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em trong các lĩnh vực pháp luật 30 tạp chí luật học số 2/2009

"phũng" i vi cỏc hnh vi bo lc gia
ỡnh. Cú th thy nu cỏc hnh vi bo lc
gia ỡnh c phỏt hin kp thi v x lớ
nghiờm minh, nht l nhng hnh vi cú du
hiu ca ti phm thỡ cú tỏc dng rn e rt
ln v nh vy tớnh cht "phũng" bo lc
gia ỡnh cú th t c thụng qua nhng
hot ng t tng ca cỏc c quan t phỏp.
Tuy nhiờn, cỏc c quan hnh chớnh c
xỏc nh l nhng c quan cú trỏch nhim
ch yu trong vic phũng, chng bo lc
gia ỡnh. Trỏch nhim ca cỏc c quan hnh
chớnh c phỏp lut quy nh di cỏc gúc
: Trong hot ng phũng nga bo lc
gia ỡnh; bo v, h tr nn nhõn bo lc
gia ỡnh; trong vic ỏp dng nhng bin

l B thụng tin v truyn thụng, y ban nhõn
dõn cỏc cp v cỏc c quan hnh chớnh khỏc
trong phm vi qun lớ nh nc ca mỡnh
thc hin vic cung cp thụng tin mt cỏch
chớnh thc, y , kp thi v nhng v bo
lc gia ỡnh v cụng tỏc phũng, chng bo
lc gia ỡnh. Ngoi ra, cỏc c quan hnh
chớnh nh nc phi thc hin vic qun lớ
nh nc vi cỏc hot ng thụng tin, tuyờn
truyn liờn quan n bo lc gia ỡnh va
m bo quyn t do thụng tin va kim soỏt
khụng cho cỏc cỏ nhõn, t chc li dng cỏc
hot ng thụng tin, tuyờn truyn xỳi gic,
kớch ng bo lc gia ỡnh hoc li dng cỏc
vn v bo lc gia ỡnh núi xu Nh
nc Cng ho xó hi ch ngha Vit Nam.
Ho gii mõu thun v tranh chp chớnh
l hn ch nguyờn nhõn phỏt sinh bo lc
trong gia ỡnh. bo m tớnh cht ca
hot ng ho gii l "t gii quyt" cỏc mõu
thun, tranh chp, trỏnh s can thip trc
tip ca cỏc c quan nh nc, Lut quy
nh cụng tỏc ho gii hin nay c thc
hin trc ht v ch yu bi gia ỡnh, dũng
h hay cỏc t chc ho gii c s (hỡnh
thc t chc t qun), Lut cng khụng quy
nh trc tip trỏch nhim ho gii tranh
chp, mõu thun cho c quan hnh chớnh.
Vấn đề phòng, chống bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em trong các lĩnh vực pháp luật


thc hin ho gii mõu thun, tranh chp
gia cỏc thnh viờn gia ỡnh. y ban nhõn
dõn cp xó cng cú th tham gia ho gii
khi c yờu cu ca c quan, t chc
ho gii tranh chp, mõu thun gia cỏn b,
cụng chc vi gia ỡnh h.
Gúp ý, phờ bỡnh l hot ng cú tớnh xó
hi cú th c tin hnh ht sc linh hot.
C s gúp ý, phờ bỡnh ú l cỏc chun
mc v o c, cỏc phong tc tp quỏn, np
sng tt p a phng hay l cỏc tớn iu
tụn giỏo tin b trong cng ng tớn .
Ngc li, vic phờ bỡnh, gúp ý s khụng cú
kt qu nu nh nú c thc hin mt cỏch
trỏi phỏp lut, vỡ vy y ban nhõn dõn cp xó
cú trỏch nhim giỳp , to iu kin cho
hot ng gúp ý, phờ bỡnh vi ngi cú hnh
vi bo lc gia ỡnh.
Cỏc hot ng t vn phũng nga bo
lc gia ỡnh l hot ng cú yờu cu nht
nh v chuyờn mụn c tin hnh bi
nhng ngi cú k nng v kinh nghim hay
cỏc chuyờn gia t vn. Cỏc c quan nh
nc khụng trc tip thc hin hot ng t
vn nhng lut quy nh trỏch nhim ca
cỏc c quan nh nc i vi hot ng t
vn. C th, B vn hoỏ, th thao v du lch
cú trỏch nhim hng dn thc hin hot
ng t vn v gia ỡnh c s, vic thnh
lp, gii th c s t vn v phũng, chng

hnh vi bo lc; cp cu nn nhõn bo lc;
cỏc bin phỏp ngn chn theo quy nh ca
phỏp lut v x lớ vi phm hnh chớnh, t tng
hỡnh s; cỏc bin phỏp cm tip xỳc". Cỏc
bin phỏp ngn chn, bo v cú th c chia
lm hai nhúm vi tớnh cht khỏc nhau. Mt
nhúm cú tớnh cht cng ch xó hi m th tc
ỏp dng khụng c phỏp lut quy nh c th,
cỏc bin phỏp thuc nhúm ny cú th c
thc hin rng rói bi bt kỡ ai cú mt ti ni
xy ra bo lc. Mt nhúm c thc hin trờn
c s cỏc quy nh phỏp lut vi tớnh cht l
nhng bin phỏp cng ch: Cỏc bin phỏp
ngn chn theo quy nh ca phỏp lut hỡnh s
do cỏc c quan tin hnh t tng thc hin trờn
c s cỏc quy nh ca phỏp lut v t tng
hỡnh s; cỏc bin phỏp ngn chn trong x lớ vi
phm hnh chớnh do cỏc c quan hnh chớnh
quyt nh ỏp dng theo quy nh ca phỏp
lut v x lớ vi phm hnh chớnh. Ngoi ra, do
tớnh cht c bit trong mi quan h gia nn
nhõn v ngi cú hnh vi bo lc nờn lut cũn
quy nh bin phỏp cm tip xỳc. Cm tip
xỳc l bin phỏp khụng cú tớnh cht trng pht
trc tip vi ngi cú hnh vi bo lc nh l
bin phỏp ch ti c ỏp dng vi ngi cú
hnh vi vi phm phỏp lut m l bin phỏp
cng ch cú tớnh cht hnh chớnh bo v
nn nhõn ca bo lc gia ỡnh.
Ch tch y ban nhõn dõn cp xó quyt

cỏc c s bo tr xó hi.
3. Thm quyn ca cỏc c quan nh
nc trong vic x lớ ngi cú hnh vi bo
lc gia ỡnh b x lớ vi phm hnh chớnh
Theo quy nh ca Lut phũng, chng
Vấn đề phòng, chống bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em trong các lĩnh vực pháp luật

tạp chí luật học số 2/2009 33

bo lc gia ỡnh, khi nhn c tin bỏo v
bo lc gia ỡnh thỡ c quan cụng an gn
nht hoc y ban nhõn dõn cp xó phi kp
thi x lớ hoc kin ngh ngi cú thm
quyn x lớ ngi cú hnh vi bo lc gia
ỡnh theo quy nh ca phỏp lut. Nu hnh
vi bo lc cú du hiu ti phm thỡ vic x
lớ s c tin hnh theo th tc t tng
hỡnh s buc ngi cú hnh vi bo lc
phi chu hỡnh pht. Nu hnh vi bo lc l
vi phm hnh chớnh thỡ s b x lớ theo cỏc
quy nh ca phỏp lut v x lớ vi phm
hnh chớnh.
Vi phm hnh chớnh trong lnh vc bo
lc gia ỡnh cú th phi chu mc pht cao
nht lờn ti 40 triu ng nhng mc pht
cao nht c quy nh trc tip vi ngi
cú hnh vi bo lc thỡ ch n 3 triu ng.
Cn c vo cỏc quy nh hin hnh v vi
phm hnh chớnh v x lớ vi phm hnh
chớnh thỡ thm quyn x pht vi phm hnh

nhim v, quyn hn ca mỡnh cú trỏch
nhim thc hin qun lớ nh nc v phũng,
chng bo lc gia ỡnh ti a phng.
Nh vy, cú th thy Lut phũng, chng
bo lc gia ỡnh ó quy nh tng i y
trỏch nhim ca cỏc c quan nh nc
trung ng cng nh a phng trong cụng
tỏc phũng, chng bo lc gia ỡnh, nhng
trỏch nhim ú c quy nh phự hp vi
chc nng, nhim v, quyn hn ca cỏc
c quan ny do Hin phỏp v phỏp lut
quy nh. Tuy nhiờn, theo chỳng tụi, phỏp
lut v lnh vc ny cũn nhng im hn
ch sau õy:
Mt l Lut phũng, chng bo lc gia
ỡnh khụng quy nh trỏch nhim giỏm sỏt
ca cỏc c quan quyn lc nh nc, c th,
khụng quy nh trỏch nhim giỏm sỏt ca
Quc hi trong vic t chc thc hin phỏp
lut v phũng, chng bo lc gia ỡnh, trỏch
nhim ca hi ng nhõn dõn cỏc cp trong
vic giỏm sỏt cụng tỏc phũng, chng bo lc
gia ỡnh ti a phng. Mc dự lut cú quy
Vấn đề phòng, chống bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em trong các lĩnh vực pháp luật 34 tạp chí luật học số 2/2009

nh trỏch nhim ca y ban nhõn dõn phi
bỏo cỏo tỡnh hỡnh v kt qu phũng, chng

vi nam gii thỡ bo lc gia ỡnh bao gi
cng li nhng hu qu nng n hn lờn
ph n v tr em. Vỡ th chỳng tụi cho rng
c quan chuyờn mụn qun lớ nh nc v
phũng, chng bo lc gia ỡnh phự hp hn
c l B y t vi vic t chc li cỏc n v
c cu ca B (trong c cu t chc ca B
y t hin nay theo quy nh ti Ngh nh ca
Chớnh ph s 188/2007/N-CP ngy
27/12/2007 quy nh chc nng, nhim v,
quyn hn v c cu t chc ca B y t, cú
V sc kho b m - tr em v Tng cc
dõn s - k hoch hoỏ gia ỡnh).
Ba l phũng, chng bo lc gia ỡnh bao
gm nhiu hot ng khỏc nhau cú yờu cu,
ũi hi cao v chuyờn mụn v kinh nghim
hot ng i vi cỏc cỏn b, cụng chc trc
tip tham gia vo cụng tỏc ny. Lut phũng,
chng bo lc gia ỡnh khụng quy nh v t
chc ca cỏc c quan chuyờn mụn thuc y
ban nhõn dõn trong cụng tỏc phũng, chng
bo lc gia ỡnh cng nh khụng quy nh
vic b trớ cỏn b, cụng chc thuc y ban
nhõn dõn cp xó thc hin cụng tỏc ny. Cỏc
quy nh phỏp lut hin hnh v cỏn b,
cụng chc xó, phng, th trn cng khụng
cú chc danh chuyờn mụn thc hin phũng,
chng bo lc gia ỡnh trong khi lut xỏc
nh trỏch nhim chớnh trong cụng tỏc
phũng, chng bo lc gia ỡnh thuc v y