Lời nói đầu
Tính cấp thiết của đề tài
Thế giới đang bớc vào thế kỷ 21, một thế kỷ đầy hứa hẹn những đổi thay kỳ
diệu của sự chuyển đổi từ nền kinh tế vật chất sang nền kinh tế tri thức. Một số
doanh nghiệp nớc ta từng có u thế vững mạnh trên thị trờng song hiện đang giảm sút
về chất lợng hàng hóa, khả năng cạnh tranh... Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp lại
có những sự tăng trởng và phát triển vơt bậc do biết dựa trên các chính sách phát
triển kinh tế của nhà nớc, nắm bắt cơ hội thị trờng, biết phát huy những điểm mạnh
của riêng mình, vợt qua điểm yếu, biết tận dụng những thành tựu khoa học công
nghệ thế giới hiện đại... để hoạch định và triển khai công cụ kế hoạch hoá linh hoạt
đối phó với những thay đổi của môi trờng kinh doanh, đó là chiến lợc kinh doanh.
Công ty Giầy Yên Viên thành lập năm 1988 và đi vào hoạt động từ tháng
01/1989 với cơ sở vật chất thiếu thốn , vốn kinh doanh còn ít, quy mô sản xuất và
lợi nhuận thu đợc hàng năm còn khiêm tốn. Trong những năm qua công ty đã và
đang nỗ lực phát huy hiệu quả tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh từng bơcs cải
thiện đời sống CBCNV thực hiện tốt nghĩa vụ với nhà nớc. Tuy nhiên hiện công ty
đang phải đối mặt với nhiều áp lực thị trờng, sự phát triển hàng loạt các doanh
nghiệp tham gia ngành sản xuất giầy dép,tính chất cạnh tranh ngày càng gay gắt,
tình hình hoạt động ngày càng trở nên khó khăn. Dứng trớc tình hình đó Công ty
Giầy Yên Viên phải làm gì để vợt qua những hạn chế và khó khăn trớc mắt và phát
triển sản xuất kinh doanh. Điều này sẽ đợc giải quyết nếu biết phân tích đánh giá
tình hình các đối thủ cạnh tranh, phân tích đợc môi trờng kinh doanh và đánh giá
thực trạng nội bộ doanh nghiệp nhằm phát huy các thế mạnh, khăc phục điểm yếu,
xác định cơ hội để đề ra các phơng án chiến lợc. Điều đó có nghĩa phải xây dựng
một chiến lợc phát triển toàn diện, hữu hiệu cho công ty Giầy Yên Viên để vơn lên
đứng vững trong cạnh tranh hiện nay và để phát triển là một doanh nghiệp có thế
mạnh trong công tác xuất khẩu giầy da.
Sau một thời gian thực tập tại công ty, thông qua nghiên cứu tìm hiểu, kết hợp
với kiến thức tích luỹ trong quá trình học tập cùng với sự hớng dẫn tận tình của cô
giáo, Tiến sĩ Phan Thị Ngọc Thuận, em đã lựa chọn đề tài "Xây dựng chiến lợc kinh
doanh tại Công ty Giầy Yên Viên .
Cơ sở lý luận của đề tài
3
I. Khái niệm về chiến lợc kinh doanh của doanh nghiệp
I.1. Khái niệm và những đặc trng cơ bản của chiến lợc kinh doanh
Chiến lợc là một thuật ngữ dùng để chỉ các kế hoạch lớn dài hạn đợc đa ra
trên cơ sở tin chắc đợc rằng những cái gì đối phơng có thể làm, những cái gì đối ph-
ơng có thể không làm. Chiến lợc đợc hiểu một cách đơn giản nhất là những kế
hoạch đợc thiết lập hoặc những hành động đợc thực hiện trong nỗ lực nhằm đạt tới
các mục đích của doanh nghiệp .
Theo James B.Quinn, thuộc Đại học Dartmouth: "Chiến lợc là một dạng thức
hoặc một kế hoạch phối hợp các mục tiêu chính, các chính sách và các trình tự hành
động một tổng thể kết dính lại với nhau".
Khái niệm chiến lợc kinh doanh đợc sử dụng khá phổ biến trong các doanh
nghiệp ở các nớc có nền kinh tế phát triển và ngày càng tỏ ra có vai trò hết sức quan
trọng trong sự phát triển của doanh nghiệp, nhất là trong nền kinh tế thị trờng biến
động phức tạp nh hiện nay. Khoa học quản trị kinh doanh đã tồn tại rất nhiều khái
niệm về chiến lợc kinh doanh trong số đó có một số khái niệm đợc chấp nhận tơng
đối rộng rãi là:
Chiến lợc kinh doanh của doanh nghiệp là một chơng trình hành động tổng
quát hớng tới việc thực hiện những mục tiêu của doanh nghiệp. Chiến lợc không
vạch ra một cách cụ thể để đạt đợc những mục tiêu vì đó là nhiệm vụ của vô số ch-
ơng trình hỗ trợ các chiến lợc chức năng khác mà chiến lợc chỉ tạo ra cái khung để
hớng dẫn t duy hành động.
Theo Alfred Chandler: Chiến lợc kinh doanh bao hàm việc ấn định các mục
tiêu cơ bản dài hạn của doanh nghiệp, đồng thời lựa chọn các cách thức hoặc tiến
trình hành động và phân bổ các tài nguyên thiết yếu để thực hiện các mục tiêu đó.
Theo định nghĩa trong giáo trình Chiến lợc kinh doanh và phát triển doanh
nghiệp: Chiến lợc kinh doanh của một công ty là tổng hợp các mục tiêu dài hạn,
các chính sách và các giải pháp lớn về sản xuất kinh doanh, về tài chính và về giải
quyết nhân tố con ngời nhằm đa hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp lên một
yếu phải xác định điểm mạnh của ta so với đối thủ cạnh tranh và tận dụng triệt để
điểm mạnh đó, phải biết mình biết ngời và luôn để sự đánh giá về công ty mình
trong mối liên hệ với đối thủ cạnh tranh trên thị trờng. Nghĩa là giải đáp câu hỏi
Chúng ta đang ở đâu?.
- Chiến lợc kinh doanh luôn xây dựng cho những ngành nghề kinh doanh trong
những lĩnh vực kinh doanh chuyên môn hoá truyền thống và thế mạnh của công ty.
5
Phơng án kinh doanh của công ty đợc kết hợp thực hiện trên cơ sở kết hợp chuyên
môn hoá với đa dạng hoá sản xuất và kinh doanh tổng hợp.
I. 2. Xác định nhiệm vụ của chiến lợc kinh doanh
Xác định nhiệm vụ chiến lợc chính là để trả lời cho câu hỏi công việc kinh
doanh của doanh nghiệp chúng ta là gì? Đôi khi ngời ta gọi nhiệm vụ kinh doanh là
nguyên tắc kinh doanh, nục đích kinh doanh triết lý kinh doanh, từ đó xác định lĩnh
vực kinh doanh của doanh nghiệp thông thờng đó là loại sản phẩm cơ bản hoặc
dịch vụ chính, các nhóm đối tợng khách hàng hàng đầu, nhu cầu thị trờng tình hình
công nghệ và một loạt các yếu tố khác
Chức năng nhiệm vụ thờng nói về những mục đích dài hạn của doanh nghiệp,
nó phân biệt doanh nghiệp với các công ty khác trong ngành, nó nói lên các nguyên
tắc kinh doanh các quan điểm của doanh nghiệp, từ đó xác định lĩnh vực kinh
doanh, loại sản phẩm, khách hàng và công nghệ sử dụng cũng nh khuôn khổ hoạt
động của doanh nghiệp. Chức năng nhiệm vụ phải có giới hạn vừa đủ để loại trừ
các rủi ro nhng nó phải đủ rộng để đảm bảo tăng trởng. Khi xây dựng chức năng
nhiệm vụ phải đảm bảo tính thống nhất về ý trí và phơng hớng phát triển trong nội
bộ doanh nghiệp, tạo cơ sở để huy động và phân bổ hợp lý nguồn lực của công ty
đồng thời nó có vai trò làm điểm tụ cho mọi ngời đồng tình với phơng hớng và mục
đích của công ty.
I. 3. Xác định mục tiêu chiến lợc
Thuật ngữ " mục tiêu" đợc dùng để chỉ các đích hoặc các kết quả cụ thể mà
doanh nghiệp muốn phấn đấu để đạt đợc. Tuy nó đợc suy ra từ chức năng nhiệm vụ
nhng chúng cần phải cụ thể, rõ ràng hơn và lợng hoá đợc.
tồn tại của tổ chức và luôn đợc đề ra trớc nhất. Sau khi đã đề ra chức năng nhiệm vụ
làm định hớng phải tiến hành xác định các mục tiêu dài hạn và ngắn hạn.
I.4. Vai trò và sự cần thiết hoạch định chiến lợc trong kinh doanh.
Nền kinh tế thị trờng tự do kinh doanh tạo điều kiện cho việc phát triển các
loại hình doanh nghiệp. Phạm vi phần thị trờng của các doanh nghiệp luôn có nguy
cơ bị thu hẹp, trong hoàn cảnh khó khăn nh vậy, việc định hớng chiến lợc kinh
doanh có vai trò rất quan trọng, nó quyết định sự tồn vong của cả một doanh nghiệp.
Nên việc đánh giá khả năng thích nghi và sự phù hợp của chiến lợc kinh doanh là rất
cần thiết để từ đó nhà lãnh đạo có biện pháp điều chỉnh theo những biến động của
7
môi trờng một cách có hiệu quả nhất. Điều minh chứng cho thấy lợi ích và vai trò to
lớn của việc hoạch định chiến lợc đem lại cho doanh nghiệp là:
- Giúp cho nhà quản trị thấy rõ mục đích và hớng đi của mình, biết đợc
những kết quả mong muốn và việc sử dụng tài nguyên hợp lý, tối u, khuyến khích
tinh thần trách nhiệm của mỗi thành viên.
- Giúp lãnh đạo công ty có điều kiện ra quyết định mang tính thống nhất phù
hợp với các hoạt động nhịp nhàng, uyển chuyển, tạo ra sự đồng tâm nhất trí của toàn
bộ lực lợng hoạt động trong công ty.
- Giúp lãnh đạo chủ động thích ứng trớc những sự thay đổi của môi trờng
kinh doanh khai thác các cơ hội của môi trờng và phát huy sức mạnh nội tại của
doanh nghiệp khắc phục nhợc điểm trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Bên cạnh đó ,các doanh nghiệp khi tham gia vào thị trờng thì có nghĩa là phải
chấp nhận những khó khăn thách thức của môi trờng, những biến động bất kỳ của
nền kinh tế và sự cạnh tranh khốc liệt của quy luật kinh tế thị trờng. Mỗi doanh
nghiệp để bắt đầu việc khởi sự kinh doanh của mình thì phải có những nguồn lực
nhất định, và để tồn tại doanh nghiệp cần phải có chiến lợc kinh doanh phù hợp với
những nguồn lực của mình nhằm phát huy các tiềm lực: nh tiềm lực về tài chính, về
vốn, về công nghệ lao động vv Để duy trì và phát triển hoạt động sản xuất kinh
doanh buộc các doanh nghiệp phải phát huy triệt để mọi tiềm lực này, mọi thế mạnh
mà doanh nghiệp mình có. Tức là với nguồn lực đó làm sao doanh nghiệp tạo đợc
đang chờ các doanh nghiệp tìm ra và thoả mãn. Do vậy doanh nghiệp phải đi sâu
vào nghiên cứu thị trờng và phát hiện nhu cầu mới của khách hàng, qua đó lựa chọn
phơng án phù hợp với năng lực của mình để đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Và
trong cuộc chạy đua doanh nghiệp năng động, nhạy bén hơn thì doanh nghiệp đó sẽ
thành công, chính vì vậy các doanh nghiệp phải xây dựng chiến lợc kinh doanh
thích hợp trong từng điều kiện cụ thể của môi trờng nhằm đáp ứng tối đa nhu cầu
khách hàng và chiến thắng các đối thủ khác.
Tóm lại: Việc xây dựng chiến lợc kinh doanh của doanh nghiệp trong cơ chế
thị trờng là cần thiết cho sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, nó làm kim chỉ
nam cho sự phát triển của doanh nghiệp, nhất là trong trong thị trờng có sự cạnh
tranh gay gắt nh hiện nay.
I.5. Các loại hình chiến lợc kinh doanh.
* Căn cứ vào phạm vi chiến lợc ngời ta chia chiến lợc kinh doanh thành :
- Chiến lợc chung : thờng đề cập đến những vấn đề quan trọng lâu dài quyết
định sự sống còn của doanh nghiệp
- Chiến lợc bộ phận : với doanh nghiệp thờng là chiến lợc phân phối, chiến lợc
sản phẩm, chiến lợc giá chiến lợc yểm trợ bán hàng...
9
* Căn cứ và hớng tiếp cận chiến lợc kinh doanh chia thành 4 loại
- Chiến lợc tập trung và các yếu tố then chốt: T tởng chỉ đạo của chiến lợc
này không dàn trải các nguồn lực mà tập trung cho những hoạt động có ý nghĩa
quyết định đến sự phát triển của doanh nghiệp
- Chiến lợc dựa trên các u thế tơng đối: Vấn đề cơ bản của hoạch định chiến
lợc ở đây là bắt đầu từ việc phân tích so sánh sản phẩm dịch vụ của doanh nghiệp
mình với các đối thủ cạnh tranh tìm ra các điểm mạnh điểm yếu của mình để từ đó
có các biện pháp giải quyết cụ thể trong chiến lợc kinh doanh
- Chiến lợc sáng tạo tấn công: Việc xây dựng chiến lợc là tiếp cận theo cách
cơ bản là luôn luôn đặt câu hỏi là "tại sao" nhằm xem xét lại những điều kiện sảy
ra từ đó trả lời cho những câu hỏi này. Tổng hợp lại từ đó có những khám phá sáng
tạo mới dành u thế cho doanh nghiệp mình
nhiệm vụ mục tiêu
Phân tích và lựa chọn
chiến lược
Thực hiện
Kiểm tra
Phân tích môi trường
Xác định chức năng,
nhiệm vụ mục tiêu
Phân tích và lựa chọn
chiến lược
Thực hiện
Kiểm tra
Cấp công ty
Cấp kinh doanh cơ sở
Cấp bộ phận chức năng
- Chiến lợc cấp chức năng (function level strategy): áp dụng cho từng bộ
phận chức năng, đó là các phòng ban khối hoặc khu vực sản phẩm trên thị trờng
riêng biệt. Chiến lợc cấp bộ phận chức năng tập trung hỗ trợ vào việc bố trí của chiến
lợc kinh doanh, tập trung vào các lĩnh vực tác nghiệp, những công việc kinh doanh.
Dù ở mức độ nào các chiến lợc cũng tuân theo quy trình cơ bản (sơ đồ I.2)
Sơ đồ I-1. Các cấp quản lý chiến lợc
11
II. những nội dung cơ bản của quản trị chiến lợc
Quản trị chiến lợc là tổng thể các hành động và các quyết định để tiến hành
việc hoạch định, thực hiện và kiểm tra các chiến lợc nhằm đạt đợc mục tiêu của tổ
chức; đề ra, thực hiện và kiểm tra việc thực hiện các quyết định nhằm đạt đợc các
mục tiêu đó trong môi trờng hiện tại cũng nh tơng lai. Quản trị chiến lợc kinh doanh
và phát triển doanh nghiệp là một nội dung cơ bản của quản trị doanh nghiệp.
II.1. Hình thành chiến lợc :
sự phối hợp toàn diện của tất cả các bộ phận trong cơ cấu tổ chức của công ty, nó
tác động đến tất cả các lĩnh vực kinh doanh của công ty.
Tổ chức thực hiện chiến lợc đợc thực hiện thông qua các công tác chủ yếu sau:
- Kế hoạch hoá các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
- Hoạch định và thực thi các chính sách của doanh nghiệp.
- Phân phối các nguồn lực phục vụ kinh doanh.
- Thay đổi, điều chỉnh cơ cấu tổ chức hiện tại.
- Làm thích nghi với quá trình tác nghiệp khi thực hiện chiến lợc.
- Thiết lập hệ thống thông tin, ...
Thực hiện chiến lợc là giai đoạn gồm nhiều nội dung phức tạp. Vì vậy, việc
điều chỉnh tổ chức, xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận phải đợc thiết
lập rõ ràng và phải rà soát lại thờng xuyên trong quá trình thực thi chiến lợc.
II.3. Kiểm tra, đánh giá chiến lợc kinh doanh
Hoạt động quản trị doanh nghiệp sẽ đem lại kết quả không nh mong muốn nếu
thiếu hoạt động kiểm tra. Thực hiện chức năng kiểm tra, quản trị doanh nghiệp phải
luôn so sánh giữa mục tiêu đặt ra với kết quả đạt đợc ở từng khoảng thời gian, đánh
giá xem tại sao và bằng cách nào có thể thực hiện đợc các mục tiêu đã đề ra. Tuỳ
theo quy mô cũng nh lĩnh vực hoạt động quản trị cụ thể mà hoạt động kiểm tra có
nội dung cũng nh đòi hỏi phải sử dụng các tiêu chuẩn, phơng pháp và công cụ thích
hợp. Vì chiến lợc kinh doanh luôn phải đối đầu với môi trờng rất năng động, thay
đổi nhanh chóng và khắc nghiệt nên kiểm tra đánh giá chiến lợc luôn đợc coi là có
tầm quan trọng lớn.
* Các yêu cầu đối với kiểm tra, đánh giá trong quản trị chiến lợc.
13
- Hoạt động kiểm tra phải phù hợp với đối tợng kiểm tra và phải phù hợp với
mọi giai đoạn quản trị chiến lợc.
Sự phù hợp với đối tợng kiểm tra thể hiện ở việc xác định nội dung, tiêu chuẩn
và phơng pháp đánh giá trên cơ sở đòi hỏi của đối tợng đánh giá. Hoạt động kiểm
tra đánh giá ở các doanh nghiệp có quy mô khác nhau, lĩnh vực kinh doanh khác
nhau là không giống nhau. Hoạt động kiểm tra đối với từng giai đoạn quản trị chiến
giá chiến lợc hoặc các kế hoạch triển khai chiến lợc, ngời làm công tác này cần phải
hớng sự tập trung vào các nhân tố tác động mạnh mẽ đến chiến lợc ( hoặc kế hoạch
triển khai chiến lợc ) cũng nh những nhân tố có sự biến động chệch khỏi xu thế đã
dự đoán đáng kể để chỉ cần tập trung vào những nhân tố, những mục tiêu hoặc chỉ
tiêu nào có khác biệt lớn. Tuy nhiên, có những nhân tố tuy sự biến đổi không nhiều
so với phán đoán chiến lợc nhng vì những nhân tố này có tác động lớn đến các mục
tiêu chiến lợc hoặc chiến thuật nên không đợc phép bỏ qua khi tiến hành kiểm tra,
đánh giá chiến lợc kinh doanh và phát triển doanh nghiệp.
* Nội dung chủ yếu của kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh chiến lợc kinh doanh:
- Xác định nội dung kiểm tra, đánh giá chiến lợc: Nội dung kiểm tra đánh giá phải
xuất phát từ sự phù hợp với nội dung của chiến lợc cũng nh các kế hoạch triển khai
chiến lợc kinh doanh và phát triển doanh nghiệp.
- Xây dựng các tiêu chuẩn kiểm tra bao gồm các tiêu chuẩn định tính và định lợng:
Trong thực tế, tuỳ từng đối tợng và nội dung kiểm tra có thể xác định các tiêu chuẩn
định tính hay định lợng. Việc xây dựng các tiêu chuẩn định tính có thể và phải đảm
bảo tính nhất quán, tính phù hợp và tính khả thi. Tiêu chuẩn định lợng có thể là các
phạm trù phản ánh số lợng và cũng có thể là tiêu chuẩn chất lợng.
- Quá trình đánh giá thực hiện chiến lợc theo tiêu chuẩn đã xây dựng: Quá trình
kiểm tra đánh giá chiến lợc rất cần thiết cho toàn bộ quá trình hoạch định và triển
khai thực hiện chiến lợc. Nó phải tuân thủ theo một quy trình nhất định đảm bảo
tính khoa học bao gồm những nội dung chính nh: đánh giá chiến lợc; đánh giá các
kế hoạch triển khai chiến lợc và điều chỉnh chiến lợc.
- Đảm bảo cơ sở thông tin để kiểm tra đánh giá chiến lợc: Quá trình quản trị chiến
lợc sẽ đợc tạo điều kiện dễ dàng hơn nhiều khi doanh nghiệp thiết lập đợc hệ thống
thông tin chính xác và hiệu quả. Để có đợc những thông tin cần thiết, doanh nghiệp
phải biết sử dụng những thông tin sẵn có nh số liệu thống kê hàng năm, số liệu công
bố ở các cơ quan nghiên cứu, khai thác nguồn tin ngoài nớc và tổ chức nghiên cứu,
thu lợm những thông tin cần thiết khác. Bên trong doanh nghiệp phải thiết kế hệ
thống thu thập và xử lý, bảo quản thông tin khoa học, hiện đại.
15
muốn đạt đợc trong tơng lai cho doanh nghiệp mình, hay mục tiêu tức là những kết
quả kỳ vọng của doanh nghiệp.
16
Môi trường kinh doanh quốc tế
Môi trường kinh tế quốc dân trong nước
III.2: Phân tích và dự báo về môi trờng kinh doanh
Các tác động của môi trờng ảnh hởng đến rất lớn tới hoạt động sản xuất kinh
doanh, ảnh hởng trực tiếp đến toàn bộ các bớc trong quá trình quản lý, triển khai
chiến lợc kinh doanh, hoạch định chiến lợc kinh doanh của doanh nghiệp là nhân tố
quan trọng tác động đến tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Công tác hoạch định và xây dựng chiến lợc càng đòi hỏi tính hiệu quả và chân
thực thì am hiểu tờng tận các điều kiệm môi trờng mà doanh nghiệp đang hoạt động
càng yêu cầu chính xác. Do vậy việc lựa chọn chiến lợc kinh doanh phải đảm bảo đ-
ợc hoạch định trên cơ sở dự kiến những biến đổi trong môi trờng kinh doanh.
Nh vậy, quá trình hoạch định chiến lợc phân tích và dự báo môi trờng kinh
doanh là một công tác quan trọng nhằm thu thập thông tin một cách chính xác để
nắm đợc cụ thể : Hiện nay doanh nghiệp đang hoạt động trong môi trờng kinh
doanh nh thế nào? Triển vọng hay xu thế phát triển của loại hình hoạt động của
doanh nghiệp trong tơng lai? Những thuận lợi khó khăn và thách thức của môi trờng
đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là gì? Doanh nghiệp cần
nhận thức rõ các yếu tố môi trờng có ảnh hởng đến hoạt động kinh doanh của mình
và đo lờng chiều hớng, mức độ ảnh hởng của chúng.
Nếu phân chia theo cấp độ môi trờng thì ta có thể nghiên cứu môi trờng kinh
doanh theo hình thức sau:
Sơ đồ I.3 Môi trờng kinh doanh
Thông thờng các yếu tố môi trờng phân thành 3 nhóm chủ yếu:
Các yếu tố môi trờng bên ngoài còn gọi là môi trờng vĩ mô
17
Môi trường kinh doanh quốc tế
Môi trường kinh tế quốc dân trong nước
thái lỡng cực sang trạng thái đa cực với sự hình thành nhiều trung tâm kinh tế và các
mối liên kết kinh tế mới. Xu hớng đối thoại, hợp tác, thay thế cho xu hớng đối đầu,
biệt lập. Cạnh tranh kinh tế ngày càng gay gắt hơn.
- Xu hớng về sự phát triển của vòng cung Châu á - Thái Bình Dơng. Các xu h-
ớng này tạo nhiều thuận lợi cho các doanh nghiệp có thể tự khẳng định mình không
18
chỉ trong nớc mà còn ở tầm cỡ quốc tế. Đây là thách thức lớn đối với mọi doanh
nghiệp. Các chính sách kinh tế khác nhau và kết quả thực hiện ở các nớc khác nhau
sẽ ảnh hởng đến tỷ giá cân bằng tơng đơng của đồng tiền nớc đó. Điều đó có thể tạo
khó khăn hoặc thuận lợi cho các nhóm doanh nghiệp khác nhau.
Doanh nghiệp có thể nhận thức rõ những cơ hội và đe doạ của môi trờng kinh
tế bằng các phơng pháp dự báo thích hợp nh mô hình Wharton, phơng pháp toán
kinh tế, phơng pháp Delphi...Các nhân tố thuộc môi trờng này tác động đến doanh
nghiệp theo các hớng sau:
- Tốc độ tăng trởng của nền kinh tế quốc dân cao sẽ làm cho thu nhập và khả
năng thanh toán của dân c tăng lên, nhu cầu về số lợng sản phẩm hàng hoá, dịch
vụ tăng lên về chủng loại chất lợng, thị hiếu... dẫn đến tăng quy mô thị trờng tạo ra
cơ hội tốt cho các doanh nghiệp bởi sức mua hàng hoá và dịch vụ tăng sẽ tác động
đến chiến lợc kinh doanh của doanh nghiệp. Đòi hỏi doanh nghiệp phải nắm bắt và
đáp ứng lại nhu cầu của khách hàng. Lúc này kinh tế tăng trởng với tốc độ cao tức
là hiệu quả kinh doanh trong các doanh nghiệp cao, khả năng tích tụ và tập trung t
bản lớn, việc xác định chiến lợc phát triển kinh doanh cho doanh nghiệp là hết sức
quan trọng, doanh nghiệp cần đẩy mạnh sản xuất hay hạn chế sản phẩm hàng hoá
dịch vụ gì, có thể đầu t phát triển sản phẩm, có cơ hội kinh doanh và tăng cờng
hiệu quả và phát huy tối đa nguồn lực doanh nghiệp.
- Lãi suất cho vay của ngân hàng cũng là một yếu tố ảnh hởng đến chính sách
hoạch định chiến lợc kinh doanh của doanh nghiệp, nhất là những doanh nghiệp
thiếu vốn phải vay ngân hàng. Nếu tỷ lệ lãi suất cao thì chi phí của các doanh
nghiệp tăng lên do trả lãi tiền vay lớn làm cho mức lời của doanh nghiệp sẽ giảm
đi từ đó làm ảnh hởng tới việc soạn thảo các chiến lợc kinh doanh của doanh
Các vấn đề chính trị và ngoại giao ảnh hởng đến quan hệ ngoại thơng, chính
sách mở cửa, hành vi kinh doanh của một số ngành, doanh nghiệp. Các vấn đề về
xung đột, chiến tranh, sự sụp đổ thể chế chính trị; hình thức chính phủ; hệ t tởng;
sức mạnh của Đảng cầm quyền; tình trạng ổn định của chính phủ và xã hội; thái độ
của chính phủ đối với các hãng nớc ngoài, chính sách đối ngoại... của một quốc gia
hay một khu vực cũng ảnh hởng xấu đến sự phát triển của các quốc gia có liên quan,
do đó ảnh hởng đến các doanh nghiệp trong quốc gia đó và các doanh nghiệp có
tham gia kinh doanh tại các quốc gia đó. Các yếu tố chính trị luật pháp của quốc gia
là nền tảng quy định các yếu tố khác của môi trờng kinh doanh. Quan điểm, đờng
lối chính trị, hoạt động của các cơ quan nhà nớc có thể tạo ra thời cơ hoặc cản trở
đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Mỗi quốc gia có chủ quyền đều có
luật lệ kinh doanh và có lập trờng kinh tế của riêng mình. Do đó, hoạt động của các
công ty nớc ngoài có thể bị ràng buộc và ngay cả quan hệ kinh doanh của doanh
20
nghiệp trong nớc đối với các đối tác nớc ngoài cũng bị ảnh hởng bởi các mặt:
Truyền thống, pháp luật; hiệu lực của pháp luật, các hiệp ớc ký với nớc ngoài... Mặt
khác, với xu hớng hội nhập và liên kết quốc tế, sự ra đời của các hiệp định, cam kết,
các khối kinh tế... làm không gian kinh tế thế giới bị chia sẻ theo quốc gia, theo khu
vực. Các doanh nghiệp chỉ có thể hoạt động sản xuất kinh doanh trong những khu
vực mà quốc gia mình có các hiệp định thông thơng.
- Hoàn cảnh chính trị, sự ổn định của chính phủ có ý nghĩa rất quan trọng đối
với sự phát triển của các doanh nghiệp. Thể chế chính trị ổn định, một hệ thống
pháp luật rõ ràng, nghiêm minh sẽ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp yên tâm tiến
hành sản xuất kinh doanh. Nó còn là tiền đề cho việc phát triển các hoạt động đầu t,
phát triển các hoạt động kinh tế, khuyến khích các hoạt động cạnh tranh lành mạnh
giữa các doanh nghiệp. Trong một môi trờng càng ổn định bao nhiêu thì khả năng
xây dựng và triển khai thực hiện các chiến lợc kinh doanh của doanh nghiệp càng
gặp nhiều thuận lợi bấy nhiêu, môi trờng kinh tế ổn định là tiền đề cho sự phát triển
của các doanh nghiệp nói riêng và rộng hơn là sự phát triển của quốc gia đó. Hoàn
thiện hệ thống luật pháp, các chính sách, chế độ đồng bộ sẽ đảm bảo quyền tự chủ
tôn giáo đều tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến việc hình thành thị tr ờng, quy
mô thị trờng do đó tác động tới nội dung chiến lợc kinh doanh của doanh nghiệp
theo cả 2 hớng tích cực và tiêu cực. Doanh nghiệp kinh doanh ở một thị trờng có
quan điểm tiêu dùng ổn định, trân trọng hàng hoá dịch vụ do doanh nghiệp sản xuất
sẽ tạo ra những điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp soạn thảo và thực hiện chiến l-
ợc kinh doanh.
- Phong cách sống tác động đến nhu cầu hàng hoá dịch vụ gồm chủng loại chất
lợng số lợng hình dáng mẫu mã từ đó yêu cầu doanh nghiệp phải đề ra các chiến lợc
kinh doanh phù hợp để đáp ứng.
- Tốc độ tăng dân số, sự chuyển dịch dân số từ vùng này sang vùng khác; từ
địa phơng; này sang địa phờng khác cũng là yếu tố tác động tích cực đến nội dung
soạn thảo chiến lợc sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Bởi vì điều đó làm tăng
khúc thị trờng, tăng quy mô thị trờng, tăng số lợng và chủng loại hàng hoá dịch
vụ...và ảnh hởng tới tình hình về nhân lực, lực lợng lao động dự trữ...
Thị trờng = sức mua + dân số + động cơ mua
- Các nhân tố về văn hoá có ảnh hởng rất chậm chạp, tuy nhiên nó cũng rất sâu
sắc đến môi trờng kinh doanh, sự xung đột về văn hoá xã hội, lợi ích trong quá trình
mở cửa và hội nhập đã đặt các yếu tố này ở vị trí quan trọng trong các yếu tố chung
22
của môi trờng kinh doanh hiện nay. Sự khác nhau về phong tục tập quán, thói quen
tiêu dùng của mỗi nớc cũng ảnh hởng đến khả năng triển khai các kế hoạch, ký kết
hợp đồng kinh doanh, và xây dựng chiến lợc sản phẩm sang các thị trờng khác nhau
của mỗi doanh nghiệp. Điều này sẽ thuận lợi cho các doanh nghiệp trong điều kiện
nắm bắt đợc thị hiếu, phong tục, tập quán và các quan điểm tiêu dùng... của thị tr-
ờng mà doanh nghiệp đang xây dựng và triển khai chiến lợc kinh doanh nhng sẽ là
khó khăn cho các doanh nghiệp khi muốn thâm nhập và mở rộng thị trờng tiêu thụ
sản phẩm .
d. Các yếu tố tự nhiên:
Bao gồm tài nguyên thiên nhiên của đất nớc, khoáng sản, vị trí địa lý và việc
phân bố địa lý dân các vùng... Các nhân tố này tạo điều kiện thuận lợi hay khó khăn
Tự thân công nghệ mới không dẫn chúng ta đến thành công. Hợp tác công nghệ
không phải chỉ lắp đặt máy móc thiết bị càng hiện đại càng tốt mà chính sự tiếp thu
kiến thức công nghệ phần mềm, quản lý hiệu quả kết hợp với việc vận dụng tiềm
năng chất xám mới có thể tạo điều kiện cho doanh nghiệp tại các nớc đang phát
triển nh Việt nam triển khai hữu hiệu các chiến lợc phát triển kinh doanh của mình
trong tơng lai. Ngoài ra công nghệ còn hiện diện khá rõ trong lĩnh vực thu thập
thông tin, xử lý, lu trữ và truyền đạt thông tin kinh tế - xã hội, cải tiến công nghệ
sản xuất... phục vụ cho hoạt động kinh doanh và việc tạo ra điều kiện phát triển kinh
doanh với tốc độ bền vững, bền vững và bảo vệ môi trờng sinh thái. Chiến lợc kinh
doanh là tìm cách thoả mãn thị trờng để doanh nghiệp tăng vị thế cạnh tranh, tăng
trởng và phát triển. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp soạn thảo chiến lợc sản xuất
kinh doanh phải phụ thuộc vào công nghệ sản xuất tạo ra sản phẩm hàng hoá, dịch
vụ tơng ứng. Nếu nh trong chiến lợc kinh doanh không thể hiện đợc chiến lợc công
nghệ trong từng thời kỳ để sản xuất ra các loại sản phẩm tơng ứng với thị trờng là
một sai lầm của ngời quản trị chiến lợc. Cụ thể hơn khoa học công nghệ tác động
đến chi phí cá biệt của mỗi doanh nghiệp, qua đó tạo nên u thế của mỗi loại sản
phẩm nói riêng và doanh nghiệp nói chung.
Sự phát triển của khoa học công nghệ giúp các doanh nghiệp có cơ hội có đợc
các thế hệ công nghệ mới qua đó có thể trang bị lại các cơ sở vật chất kỹ thuật
của mình đáp ứng sự phát triển trong chiến lợc kinh doanh. Công nghệ phát triển
mạnh làm cho chu kỳ sống của sản phẩm bị rút ngắn lại, bởi vậy trong chiến lợc
kinh doanh Doanh nghiệp cần thiết phải thể hiện đợc chiến lợc công nghệ từng thời
kỳ, Mức độ phát triển và nhịp độ đổi mới công nghệ, tốc độ phát triển sản phẩm
mới, chuyển giao kỹ thuật mới trong ngành mà Doanh nghiệp hoạt động.
24
Doanh nghiệp
chiến lược kinh doanh
môi trường tác nghiệp.
Nhìn chung, nhân tố khoa học công nghệ ngày nay có nhiều u điểm song nó
cũng chứa đựng nhiều yếu tố đe dọa với các doanh nghiệp nh sự ra đời của các công
25
Doanh nghiệp
chiến lược kinh doanh
môi trường tác nghiệp.
Copyright: Tài liệu đại học ©