1

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

ĐỀ TÀI: Khai thác tiềm năng du lịch huyện
Sóc Sơn phục vụ du lịch cuối tuần.” 2

LỜI MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Ngày nay trên thế giới du lịch đã và đang trở thành một nhu cầu không
thể thiếu trong đời sống văn hóa xã hội của người dân. Vì vậy, phát triển du

cấp những sản phẩm du lịch đặc thù làm cho du khách thực sự cảm thấy thích
thú để lại ấn tượng sâu sắc và mong muốn khám phá thì Sóc Sơn sẽ là một trong
những đIểm đến hấp dẫn du khách đặc biệt khi tham gia một tour du lịch cuối
tuần.
Vì vậy em quyết định chọn đề tài:
“Khai thác tiềm năng du lịch huyện Sóc Sơn phục vụ du lịch cuối tuần”2.
Mục đích nghiên cứu:
- Đưa ra cơ sở lý luận về du lịch cuối tuần
- Tìm hiểu thực trạng khai thác du lịch cuối tuần ở huyện Sóc Sơn
- Đưa ra một số giảI pháp phát triển du lịch cuối tuần cho huyện Sóc
Sơn.
3.
Phương pháp nghiên cứu:
- Tổng hợp và phân tích thông tin, tư liệu từ sách, báo, tạp chí,
internet, luận văn.
- Báo cáo một số số liệu cơ bản của Huyện và quy hoạch phát triển
một số lĩnh vực chủ yếu và các báo cáo khác về du lịch của Huyện.
- Phỏng vấn trực tiếp , sử dụng bảng hỏi, phiếu đIều tra.
4
. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

- Đối tượng: khai thác tiềm năng du lịch cuối tuần
- Phạm vi: chủ yếu ở huyện Sóc Sơn 4
5.

∗ Theo việc sử dụng các phương tiện giao thông
- Du lịch xe đạp
- Du lịch ô tô
- Du lịch máy bay 6
- Du lịch tầu hỏa
∗ Theo thời gian của cuộc hành trình
- Du lịch ngắn ngày: thường vào cuối tuần, đặc biệt ở những nước có
chế độ làm việc 5 ngày/tuần. Loại hình du lịch này thường kéo dài đến 3 ngày
và lưu trú từ 1đến 3 đêm hoặc du lịch trong ngày, ngắn hơn du lịch cuối tuần
thường kéo dài 1 đến 2 ngày .
- Du lịch dài ngày
∗ Theo lứa tuổi
- Du lịch thanh niên: tuổi từ 17 đến 35
- Du lịch thiếu niên: dưới 17
- Du lịch gia đình
∗ Theo hình thức tổ chức
- Du lịch có tổ chức
- Du lịch cá nhân
Khái niệm về du lịch cuối tuần
Với sự phân chia các loại hình du lịch trên, nếu dựa vào thời gian của
cuộc hành trình người ta có thể chia thành du lịch ngắn ngày và du lịch dài ngày
Du lịch ngắn ngày gồm du lịch trong ngày và du lịch cuối tuần trong đó
du lịch ngắn ngày thường được tổ chức vào dịp nghỉ cuối tuần nên được gọi là
du lịch cuối tuần. Như vậy, du lịch cuối tuần là một dạng hoạt động của loại
hình du lịch ngắn ngày.
Nguồn gốc của loại hình này xuất phát từ thú vui của tầng lớp quý tộc
Châu Âu vào thế kỉ XVIII- XIX. Thời kì này một số nước Châu Âu đã tiến hành

được hiểu theo khái niệm sau: 8
“Du lịch cuối tuần là một hoạt động của dân cư các đô thị, thành phố
vào những ngày nghỉ cuối tuần diễn ra ở vùng ngoại ô hoặc phụ cận, nơI có
đIều kiện dễ hòa nhập nhất với thiên nhiên, nhằm nghỉ ngơi, giải trí , phục
hồi sức khỏe, kèm theo việc tiêu thụ những giá trị về tự nhiên, kinh tế và văn
hóa”
(Theo Tổng cục Du lịch Việt Nam)
Vai trò và ý nghĩa của du lịch cuối tuần
Du lịch nói chung và du lịch cuối tuần nói riêng đóng vai trò rất quan
trọng trong đời sống kinh tế- xã hội của đất nước, thể hiện ở:
- Bảo vệ và tăng cường sức khoẻ cho nhân dân
Du lịch và nghỉ ngơi tích cực sẽ có tác dụng hạn chế bệnh tật, kéo dài
tuổi thọ, nâng cao năng suất lao động của con người. Các công trình nghiên cứu
về sinh học khẳng định nhờ vào chế độ nghỉ ngơi và du lịch tối ưu, bệnh tật
củadân cư trung bình giảm 30%, bệnh đường hô hấp giảm 40%, bệnh thần kinh
giảm 30%, bệnh tiêu hoá giảm 30% (Nguồn: Báo Sức khoẻ và đời sống )
- Tạo nhiều việc làm cho người lao động (lao động gián tiếp, lao
động trực tiếp)
Theo số liệu thống kê gần đây, trên thế giới cứ 10,7 người lao động thì có
1 người làm trong ngành Du lịch. Đối với du lịch Việt Nam (1995 – 2010) cứ 1
lao động trực tiếp trong ngành Du lịch sẽ tạo ra 2,2 lao động gián tiếp. Điều này
có ý nghĩa lớn khi hiện nay nước ta có một lượng lớn lao động chưa có việc làm.
- Làm thay đổi “bộ mặt” của nơi có hoạt động du lịch
Việc phát triển du lịch trong đó có du lịch cuối tuần chủ yếu khai thác các
tàI nguyên du lịch ở những vùng nông thôn, miền núi… Để khai thác đưa những
tài nguyên này vào sử dụng trong du lịch đòi hỏi phải có đầu tư về mọi mặt như
giao thông, bưu đIện y tế, văn hoắ, xã hội… Do vậy việc phát triển du lịch làm
10
ngày nhưng trong cấu trúc của toàn ngành Du lịch ở nhiều nước thì du lịch cuối
tuần thường chiếm tỉ trọng khá lớn. Chính vì vậy mà ý nghĩa của nó càng lớn
trong đời sống xã hội và kinh tế của đất nước và việc cần nghiên cứu loại hình
du lịch cuối tuần là điều quan trọng.
Các đối tượng đi du lịch cuối tuần
∗ Theo lứa tuổi
- Thanh thiếu niên: có thể tổ chức đi theo đoàn hoặc cá nhân.
- Người có tuổi
- Người trung niên: người đang đi làm, có khả năng chi trả, có nhu
cầu du lịch nghỉ ngơi, giải trí…
∗ Gia đình: đi nghỉ cả gia đình.
2. Các nhân tố hình thành nhu cầu du lịch cuối tuần
Sự phát triển của nền kinh tế và đIều kiện kinh tế – xã hội của
dân cư
Sự phát triển của nền kinh tế xã hội đóng vai trò tối quan trọng làm xuất
hiện nhu cầu du lịch và biến những nhu cầu đó thành hiện thực. Thực tế cho thấy
ở các nước có nền kinh tế phát triển, nhu cầu nghỉ ngơi và du lịch rất đa dạng,
ngược lại ở các nước có nền kinh tế chậm phát triển nhu cầu nghỉ ngơi du lịch
còn hạn chế.
Sự phát triển của du lịch bị chi phối bởi nền sản xuất xã hội. Để nhu cầu
du lịch của con người được đáp ứng đòi hỏi phải có cơ sở hạ tầng tương ứng như
mạng lưới đường sá, phương tiện giao thông, khách sạn, nhà hàng… Nền sản
xuất xã hội phát triển tạo đIều kiện cho các nhân tố khác ra đời nhu cầu nghỉ
ngơi, giải trí, mức sống, mức thu nhập, thời gian rỗi rãi.
Trong nền sản xuất nói chung, hoạt động của một số ngành như công
nghiệp, nông nghiệp, giao thông vận tải, bưu chính viễn thông đóng vai trò quan

12
gian nhàn rỗi đây là điều kiện thuận lợi để con người được nghỉ ngơi, thúc đẩy
du lịch phát triển trong đó có du lịch cuối tuần.
Quá trình đô thị hoá và sức ép môi trường
Quá trình đô thị hoá hình thành nên lối sống thành thị. Bên cạnh những
đóng góp to lớn trong việc cải thiện điều kiện sống cho nhân dân cả về phương
diện vật chất và tinh thần thì đô thị hoá dẫn tới sự thay đổi về đIều kiện tự nhiên
môi trường tự nhiên xung quanh con người… làm ảnh hưởng xấu tới sức khoẻ
con người.
Để giảm bớt tác hại của quá trình đô thị hoá và sức ép môi trường , con
người tìm đến với du lịch . Ngoài những chuyến đi dài ngày, vào những ngày
nghỉ cuối tuần họ có nhu cầu thay đổi không khí và sống thoải mái giữa thiên
nhiên. Chính nhu cầu này làm xuất hiện và thúc đẩy quá trình phát triển của loại
hình du lịch cuối tuần.
3. Các điều kiện cần thiết để phát triển du lịch cuối tuần
Tài nguyên du lịch
Tài nguyên du lịch là một trong những yếu tố cơ bản tạo nên sản phẩm du
lịch. Số lượng tài nguyên, chất lượng của chúng và mức độ kết hợp các loại tài
nguyên trên lãnh thổ có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành và phát triển
của 1 vùng du lịch hay một quốc gia. Tài nguyên du lịch bao gồm cảnh quan
thiên nhiên và cảnh quan nhân văn có thể sử dụng cho phục vụ du lịch và thoả
mãn nhu cầu nghỉ ngơi của con người.
Du lịch cuối tuần phục vụ rất nhiều đối tượng khác nhau mà mỗi thành
phần này có sở thích du lịch khác nhau trong những ngày nghỉ cuối tuần từ chữa
bệnh đến bồi dưỡng sức khoẻ, vui chơi, giải trí, tham quan… Vì vậy du lịch cuối
tuần cũng đòi hỏi nguồn tài nguyền phong phú và đa dạng, môi trường tự nhiên
khóang đạt, có cảnh quan đẹp, có nơi vui chơi giải trí… Như vậy, nguồn tài

14
∗ Khí hậu:
Khí hậu là thành phần quan trọng của môi trường tự nhiên đối với hoạt
động du lịch. Trong các chỉ tiêu khí hậu, đáng chú ý là chỉ tiêu về nhiệt độ và độ
ẩm không khí. Ngoài ra còn có các yếu tố khác như gió, mưa, thành phần lí hoá
của không khí, áp suất khí quyển, ánh nắng mặt trời và các hiện tượng thời tiết
đặc biệt khác.
Hoạt động du lịch chịu ảnh hưởng nhiều bởi tính mùa vụ mà nhân tố
chính tác động đến tính mùa vụ là khí hậu.
Mùa du lịch cả năm thích hợp với du lịch chữa bệnh bằng nước khoáng
hoặc du lịch trên núi. Còn với các loại hình du lịch khác thì phụ thuộc vào khí
hậu rất lớn. Ví dụ mùa hè có thể phát triển những loại hình du lịch như: du lịch
biển, du lịch núi, đồi, đồng bằng… Khả năng du lịch ngoài trời về mùa hè rất
phong phú và đa dạng mà du lịch cuối tuần rất thích hợp với loại hoạt động du
lịch ngoài trời.
Khi con người phải sống trong bầu không khí ngột ngạt, ô nhiễm của công
việc và môi trường rất cần đi đến những nơi có khí hậu mát mẻ trong lành. Do
vậy hoạt động du lịch cuối tuần sẽ càng có khả năng thu hút khách hơn.
∗ Tài nguyên nước
Đối với hoạt động du lịch, thuỷ văn được xem như một dạng tài nguyên
quan trọng. Nhiều loại hình du lịch gắn bó với đối tượng nước như thể thao
nước, nghỉ biển…
Nước là nguồn cung cấp cần thiết cho đời sống con người nói chung và
khách du lịch nói riêng để uống, sinh hoạt hàng ngày.
Trong các nguồn tài nguyên nước cần phải nói đến nguồn tài nguyên nước
khoáng có giá trị an dưỡng và chữa bệnh, thuận lợi cho phát triển du lịch chữa
bệnh.



16
- Nghề thủ công truyền thống: mỗi loại sản phẩm thủ công mang
những nét riêng của tong địa phương. Đó là sự kết tinh của bàn tay và khối óc
con người.
- Bảo tàng : nơi lưu giữ các chứng tích lịch sử, tham quan bảo tàng sẽ
giúp du khách hiểu thêm những gì diễn ra trong lịch sử và từ đó hướng về tương
lai.
Tài nguyên nhân văn có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống tâm linh mỗi
người dân Việt Nam. Hàng năm, nước ta đón một lượng du khách khá lớn tham
quan tìm hiểu tài nguyên nhân văn kết hợp tài nguyên tự nhiên. Đây là điều kiện
thuận lợi để thu hút khách.
Cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kĩ thuật du lịch
Cơ sở hạ tầng
Cơ sở hạ tầng nói chung có vai trò đặc biệt đối với việc đẩy mạnh du lịch.
Bao gồm: mạng lưới và phương tiện giao thông, thông tin liên lạc và hệ thông
cung cấp điện nước.
∗ Mạng lưới và phương tiện giao thông
Đây là nhân tố quan trọng hàng đầu vì du lịch gắn với sự di chuyển của
con người trên một khoảng cách nhất định. Nó phụ thuộc vào mạng lưới đường
sá và phương tiện giao thông.
Đặc điểm của du lịch cuối tuần là hạn chế về thời gian do đó điều này
càng có ý nghĩa quyết định. Với mạng lưới và phương tiện giao thông thông
xuyên suốt và đa dạng sẽ giảm bớt thời gian đi lại và tăng thời gian nghỉ ngơi
giải trí cho du khách.
∗ Thông tin liên lạc:
Là một phần rất quan trọng trong cơ sở hạ tầng của hoạt động du lịch. là
điều kiện cần thiết để đảm bảo giao lưu cho khách du lịch trong nước và quốc tế
tài nguyên du lịch hoặc các đô thị, đầu mối giao thông.
- Cơ sở ăn uống: đáp ứng nhu cầu cơ bản nhất của con người
- Dịch vụ mua sắm và bán hàng lưu niệm
- Cơ sở vui chơi giải trí
+ Các cơ sở thể thao
+ Các công trình phục vụ thông tin văn hoá: phòng chiếu phim, nhà hát,…
- Cơ sở y tế
- Các dịch vụ bổ sung khác: Trạm xăng dầu, thiết bị cấp cứu, xưởng
sửa chữa, phòng rửa tráng phim….
Các công trình này được xây dựng thường là để phục vụ nhân dân địa
phương là chủ yếu còn đối với du lịch chúng có vai trò thứ yếu nhưng tại các
điểm du lịch chúng góp phần làm tăng tính đồng bộ của hệ thống dịch vụ du
lịch. 19
CHƯƠNG II
:
THỰC TRẠNG KHAI THÁC DU LỊCH
CUỐI TUẦN Ở HUYỆN SÓC SƠN
1
. Giới thiệu khái quát về huyện Sóc Sơn

Huyện Sóc Sơn nằm ở phía Bắc của thủ đô Hà Nội, giáp ranh với 4 tỉnh:
Thái Nguyên, Bắc Ninh, Bắc Giang, Vĩnh Phúc. Sóc Sơn có nhiều tiềm năng và
điều kiện thuận lợi để phát triển nhanh kinh tế – xã hội.Chiếm 1/3 diện tích đất
tự nhiện toàn Hà Nội. Đồng thời Sóc Sơn được biết đến như là đầu mối giao
thông quan trọng ở phía Bắc thủ đô và cũng là nơi có tiềm năng và điều kiện để
phát triển du lịch , dịch vụ như hệ thống các di tích lịch sử , văn hoá , cách mạng
của Huyện

nhau ( diện tích mặt nước khoảng 300ha), 1200ha rừng thông… Do vậy, Sóc
Sơn là một khu vực lí tưởng để phát triển loại hình du lịch nghỉ ngơi cuối tuần
cho người dân thành phố và các khu vực xung quanh.
∗ Khí hậu:
Sóc Sơn có khí hậu chung với khí hậu thành phố Hà Nội, mang sắc thái
của khí nhiệt đới ẩm gió mùa. Tuy nhiên, do yếu tố địa hình đã tạo cho các thềm
chân núi có nhiệt độ thấp hơn vùng kế cận 4 –5
0
C và mùa đông ấm áp hơn do
có núi che chắn.
Nhiệt độ bình quân: 23,5
0
C
Lượng mưa bình quân:1680 mm/năm
Độ ẩm trung bình trong năm: 85% (có ngày đạt tới 100%)
Hướng gió chủ đạo: gió Đông Nam vào mùa hè và gió Đông Bắc vào mùa
đông
Mưa là hiện tượng thời tiết gây trở ngại đối với du lịch đặc biệt là du lịch
cuối tuần vì hoạt động này thường diễn ra trong khoảng thời gian ngắn. Vì vậy, 21
tại các điểm du lịch lượng mưa càng thấp càng thuận lợi. Mùa mưa ở Sóc Sơn
thường kéo dàI từ tháng 5 đến tháng 10, mưa trong mùa thường là mưa rào, mưa
giông trong thời gian ngắn , do đó ít ảnh hưởng đến hoạt động du lịch cuối tuần.
Nhìn chung, khí hậu Sóc Sơn rất thuận lợi cho việc khai thác du lịch cuối
tuần đặc biệt là vào mùa hạ.
∗ Nước
Trong khu vực hiện chưa có hệ thống cấp và thoát nước của thành phố.
Nguồn nước sử dụng cho ăn uống và sinh hoạt của dân cư trong khu vực chủ

Tài nguyên du lịch nhân văn
Nói đến Sóc Sơn không một người dân đất Việt nào lại không nghĩ ngay
đến huyền thoại Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt bay về trời bởi đây là biểu trưng
cho tinh thần yêu nước chống giặc ngoại xâm. Lịch sử văn hiến lâu đời để lại
cho Sóc Sơn một kho tàng tài nguyên nhân văn đặc sắc. Nguồn tài nguyên này
bao gồm các di tích lịch sử , văn hoá, lễ hội cổ truyền…
∗ Di tích lịch sử – văn hoá
Trải qua mấy ngàn năm lịch sử trên mảnh đất huyền thoại Thánh Gióng,
huyện Sóc Sơn lưu giữ nhiều di tích lịch sử – văn hoá. Tính đến tháng 6/2000,
Sóc Sơn có 12 di tích được xếp hạng:
STT

Tên di tích Địa chỉ Năm xếp hạng

1 Đền Sóc Sơn Xã Vệ Linh 1962
2 Đền Thanh Nhàn Xã Thanh Xuân 1990
3 Đền Thuỵ Hương Xã Phú Cường 1990
4 Đền Hương Gia Xã Phú Cường 1990
5 Đình – chùa Phù Xá Đoài Xã Phù Ninh 1991 23
6 Đình – chùa Đức Hậu Xã Đức Hoà 1994
7 Đền Thắng Trí Xã Minh Trí 1994
8 Đền Sọ Xã Phù Lỗ 1997
9 Đình thượng Xuân Lai Xã Xuân Thu 1997
10 Chùa Đại Bi Xã Xuân Thu

1997
11 Đình Hạ Xuân Lai Xã Xuân Thu

∗ Lễ hội
Khách du lịch đến với lễ hội là đến với các di tích thắng cảnh như đình,
chùa, miếu vì hầu hết các lễ hội đều diễn ra ở nơi có di tích lịch sử . Lễ hội cũng
là nơI du khách có thể thưởng thức và tham gia các trò chơi dân gian, là dịp thể
hiện lòng thành kính tưởng nhớ công đức của các vị anh hùng dân tộc bằng hình
thức dâng hương, tế lễ
Lễ hội ở Sóc Sơn diễn ra vào ngày 6-7-8 tháng giêng trong đó lễ hội chính
vào ngày mồng 6 . Hàng năm vào ngày này du khách hội tụ về đây rất đông đúc
để tham gia lễ hội.
Lễ hội diễn ra với sự liên kết 7 xã trong vùng, mỗi xã được phân công
rước một thứ tượng trưng cho những vật thiêng liên quan đến huyền thoại Thánh
Gióng như rước dò hoa tre, rước voi, rước ngà voi, rước cỏ voi, rước cầu húc,
rước cơI trầu, rước nữ tướng. Sau khi tế dâng lên Thánh Gióng và các vị thần
linh có tổ chức cướp lộc…
Đến khoảng 10/3 âm lịch kết thúc các hội, đền giống như các lễ hội ở Cổ
Loa, đền Hùng…
Lễ hội còn tổ chức rất nhiều trò chơi dân gian thú vị gây hứng thú sâu sắc
cho du khách như cờ người, cướp dò hoa tre…
Để khai thác hiệu quả hơn nữa hoạt động du lịch cuối tuần thiết nghĩ cần
có sự quan tâm nhiều hơn, công phu hơn các lễ hội và tổ chức lễ hội ở những
nơi có phong cảnh đẹp.
3
. Cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kĩ thuật du lịch 25
3.1. Cơ sở hạ tầng
Cơ sở hạ tầng có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hình thành và phát
triển du lịch, nó đảm bảo sự hài lòng của du khách trong quá trình di chuyển.
∗ Giao thông vận tải