Lời mở đầu
1. Lí do chọn đề tài
Ngày nay trên thế giới du lịch đã và đang trở thành một nhu cầu không thể
thiếu trong đời sống văn hóa xã hội của ngời dân. Vì vậy, phát triển du lịch là h-
ớng đi chiến lợc của rất nhiều nớc trên thế giới trong đó có Việt Nam. Trong
những năm qua du lịch Việt Nam măc dù chịu ảnh hởng lớn của dịch bệnh SARS
(2003), dịch cúm gà (2004-2005) nhng toàn ngành Du lịch vẫn giữ đà tăng tr-
ởng: Năm 2004, cả nớc đón gần 2,9 triệu lựợt khách quốc tế, 14 triệu lợt khách
nội địa, thu nhập du lịch đạt khoảng 26.000 tỉ đồng. Năm 2005 là năm cuối cùng
thực hiện kế hoạch 5 năm của nhà nớc về phát triển du lịch, mục tiêu phấn đấu
đón hơn 18 triệu lợt khách trong đó 3 triệu khách quốc tế, hơn 15 triệu khách nội
địa, đạt doanh thu 30.000 tỉ đồng.
Trong sự phát triển nhanh chóng của hoạt động du lịch không thể không
nhắc đến việc không ngừng khai thác tiềm năng du lịch ở mỗi vùng miền trong cả
nớc. Khai thác tiềm năng du lịch huyện Sóc Sơn không nằm ngoài quy luật ấy. Sóc
Sơn là huyện ngoại thành phía bắc của thủ đô Hà Nội, có trung tâm là thị trấn
huyện lỵ Sóc Sơn, cách trung tâm thủ đô Hà Nội 40 km theo quốc lộ 3A Hà Nội-
Thái Nguyên, mảnh đất nơi đây không đợc thiên nhiên u đãi nhiều cho hoạt động
phát triển nông nghiệp nh một số huyện khác: nơi thì trũng, nơi thì cao, đất đai
khô cằn. Nhng bù lại, Sóc Sơn có hệ thống đồi núi, rừng thông,sông hồ, đập và
nhiều di tích cách mạng, văn hóa, lịch sử đã tạo cho nơi đây phong cảnh sơn thủy
hữu tình, thuận lợi cho phát triển du lịch đặc biệt là du lịch cuối tuần. Bởi sau một
tuần làm việc mệt mỏi con ngời rất cần nghỉ ngơi th giãn đến những nơi thoáng đạt
yên tĩnh để đợc hòa mình vào thiên nhiên có đợc những cảm xúc mới, để rồi sau
2 ngày nghỉ cuối tuần họ đợc khôi phục về mặt thể chất và tinh thần. Với vị trí
giáp ranh với thủ đô Hà Nội và các vùng phụ cận nh Vĩnh Phúc, Thái Nguyên là
một trong những điều kiện thúc đẩy du lịch cuối tuần ở Sóc Sơn.
Tuy nhiên, hiện nay du lịch Sóc Sơn vẫn cha đợc nhiều ngời biết đến , cha
đợc đầu t đúng mức với tiềm năng của nó.Theo em nếu đợc quan tâm đầu t thích
đáng hơn nữa từ việc quảng bá hình ảnh dulịch Sóc Sơn đến cung cấp những sản
phẩm du lịch đặc thù làm cho du khách thực sự cảm thấy thích thú để lại ấn tợng

1. Khái quát chung về du lịch cuối tuần
Các loại hình du lịch
Hoạt động du lịch rất phong phú và đa dạng , tuy nhiên có thể chia thành
một số loại hình du lịch theo các tiêu chí sau:
Theo nhu cầu của khách du lịch:
- Du lịch chữa bệnh
- Du lịch nghỉ ngơi, giải trí
- Du lịch thể thao
- Du lịch văn hóa
- Du lịch công vụ
- Du lịch tôn giáo
- Du lịch thăm hỏi
Theo phạm vi lãnh thổ
- Du lịch trong nớc (nội địa)
- Du lịch quốc tế
Theo vị trí địa lý của các cơ sở du lịch:
- Du lịch nghỉ biển
- Du lịch nghỉ núi
Theo việc sử dụng các phơng tiện giao thông
- Du lịch xe đạp
- Du lịch ô tô
- Du lịch máy bay
- Du lịch tầu hỏa
Theo thời gian của cuộc hành trình
- Du lịch ngắn ngày: thờng vào cuối tuần, đặc biệt ở những nớc có chế
độ làm việc 5 ngày/tuần. Loại hình du lịch này thờng kéo dài đến 3 ngày và lu trú
từ 1đến 3 đêm hoặc du lịch trong ngày, ngắn hơn du lịch cuối tuần thờng kéo dài 1
đến 2 ngày .
- Du lịch dài ngày
Theo lứa tuổi

Du lịch cuối tuần là hoạt động nhằm nghỉ ngơi, giải trí , phục hồi thể lực,
tinh thần cho con ngời làm cho cuộc sống thêm phong phú đa dạng, con ngời thoát
khỏi công việc lao động hàng ngày và thậm chí làm giàu tinh thần cho chính mình.
Khách đi du lịch thờng tìm đến những nơi có không khí trong lành, không gian
thoáng đãng để thả hồn mình vào cỏ cây , hoa lá , chim muông đó là môi tr ờng
đối lập với nơi họ đang sống. ĐIều này thực sự đem lại cho con ngời nhiều điều
thú vị.
Trong hoạt động du lịch cuối tuần, do có sự hạn chế về mặt thời gian dẫn
đến sự hạn chế về địa bàn du lịch nên hoạt động này thờng đợc tổ chức ở các vùng
ngoại ô thành phố, những nơI có danh lam thắng cảnh đẹp Và trong khi đi nghỉ,
khách cũng sử dụng các tài nguyên du lịch những dịch vụ và hàng hóa nh các loại
hình du lịch khác.

4
Với tất cả những yếu tố đã đợc xem xét ở trên, du lịch cuối tuần có thể đợc
hiểu theo khái niệm sau:
Du lịch cuối tuần là một hoạt động của dân c các đô thị, thành phố vào
những ngày nghỉ cuối tuần diễn ra ở vùng ngoại ô hoặc phụ cận, nơI có đIều
kiện dễ hòa nhập nhất với thiên nhiên, nhằm nghỉ ngơi, giải trí , phục hồi sức
khỏe, kèm theo việc tiêu thụ những giá trị về tự nhiên, kinh tế và văn hóa
(Theo Tổng cục Du lịch Việt Nam)
Vai trò và ý nghĩa của du lịch cuối tuần
Du lịch nói chung và du lịch cuối tuần nói riêng đóng vai trò rất quan trọng
trong đời sống kinh tế- xã hội của đất nớc, thể hiện ở:
- Bảo vệ và tăng cờng sức khoẻ cho nhân dân
Du lịch và nghỉ ngơi tích cực sẽ có tác dụng hạn chế bệnh tật, kéo dài tuổi
thọ, nâng cao năng suất lao động của con ngời. Các công trình nghiên cứu về sinh
học khẳng định nhờ vào chế độ nghỉ ngơi và du lịch tối u, bệnh tật củadân c trung
bình giảm 30%, bệnh đờng hô hấp giảm 40%, bệnh thần kinh giảm 30%, bệnh tiêu
hoá giảm 30% (Nguồn: Báo Sức khoẻ và đời sống )

thu hút họ vào những hoạt động xã hội bổ ích, giúp họ sử dụng thời gian rỗi một
cách hợp lí hơn. Từ đó góp phần giảm đi những tệ nạn xấu đối với thanh thiếu
niên, cho gia đình và xã hội.
- Du lịch cuối tuần mang tính nhịp đIều rõ rệt. Vì nó chỉ thu hút khách
vào những ngày cuối tuần. ở những nớc làm việc 5 ngày/tuần, số ngày nghỉ cuối
tuần chiếm 80% số ngày nghỉ cả năm, còn thời gian nghỉ dài ngày chỉ chiếm 15
20% mà thôi. Mặt khác, chi phí cho chuyến đi cuối tuần của ngời dân trong 1
năm ở nhiều nớc trên thế giới thờng lớn gấp chục lần so với chi phí cho chuyến đi
dài ngày. Du lịch cuối tuần tuy chỉ là hoạt động du lịch ngắn ngày nhng trong cấu
trúc của toàn ngành Du lịch ở nhiều nớc thì du lịch cuối tuần thờng chiếm tỉ trọng
khá lớn. Chính vì vậy mà ý nghĩa của nó càng lớn trong đời sống xã hội và kinh tế
của đất nớc và việc cần nghiên cứu loại hình du lịch cuối tuần là điều quan trọng.
Các đối tợng đi du lịch cuối tuần
Theo lứa tuổi
- Thanh thiếu niên: có thể tổ chức đi theo đoàn hoặc cá nhân.
- Ngời có tuổi
- Ngời trung niên: ngời đang đi làm, có khả năng chi trả, có nhu cầu du
lịch nghỉ ngơi, giải trí
Gia đình: đi nghỉ cả gia đình.
2. Các nhân tố hình thành nhu cầu du lịch cuối tuần
Sự phát triển của nền kinh tế và đIều kiện kinh tế xã hội của dân c
Sự phát triển của nền kinh tế xã hội đóng vai trò tối quan trọng làm xuất
hiện nhu cầu du lịch và biến những nhu cầu đó thành hiện thực. Thực tế cho thấy ở
các nớc có nền kinh tế phát triển, nhu cầu nghỉ ngơi và du lịch rất đa dạng, ngợc
lại ở các nớc có nền kinh tế chậm phát triển nhu cầu nghỉ ngơi du lịch còn hạn
chế.
Sự phát triển của du lịch bị chi phối bởi nền sản xuất xã hội. Để nhu cầu du
lịch của con ngời đợc đáp ứng đòi hỏi phải có cơ sở hạ tầng tơng ứng nh mạng lới
đờng sá, phơng tiện giao thông, khách sạn, nhà hàng Nền sản xuất xã hội phát
triển tạo đIều kiện cho các nhân tố khác ra đời nhu cầu nghỉ ngơi, giải trí, mức

hoạt động nhằm phục hồi và phát triển thể lực, trí tuệ và tinh thần của con ngời.
Chính vì thế, xu hớng hiện nay là giảm bớt thời gian làm việc, tăng thời gian nhàn
rỗi đây là điều kiện thuận lợi để con ngời đợc nghỉ ngơi, thúc đẩy du lịch phát
triển trong đó có du lịch cuối tuần.
Quá trình đô thị hoá và sức ép môi trờng
Quá trình đô thị hoá hình thành nên lối sống thành thị. Bên cạnh những
đóng góp to lớn trong việc cải thiện điều kiện sống cho nhân dân cả về phơng diện
vật chất và tinh thần thì đô thị hoá dẫn tới sự thay đổi về đIều kiện tự nhiên môi tr-
ờng tự nhiên xung quanh con ngời làm ảnh h ởng xấu tới sức khoẻ con ngời.
Để giảm bớt tác hại của quá trình đô thị hoá và sức ép môi trờng , con ngời
tìm đến với du lịch . Ngoài những chuyến đi dài ngày, vào những ngày nghỉ cuối
tuần họ có nhu cầu thay đổi không khí và sống thoải mái giữa thiên nhiên. Chính
nhu cầu này làm xuất hiện và thúc đẩy quá trình phát triển của loại hình du lịch
cuối tuần.
3. Các điều kiện cần thiết để phát triển du lịch cuối tuần
Tài nguyên du lịch

7
Tài nguyên du lịch là một trong những yếu tố cơ bản tạo nên sản phẩm du
lịch. Số lợng tài nguyên, chất lợng của chúng và mức độ kết hợp các loại tài
nguyên trên lãnh thổ có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành và phát triển của
1 vùng du lịch hay một quốc gia. Tài nguyên du lịch bao gồm cảnh quan thiên
nhiên và cảnh quan nhân văn có thể sử dụng cho phục vụ du lịch và thoả mãn nhu
cầu nghỉ ngơi của con ngời.
Du lịch cuối tuần phục vụ rất nhiều đối tợng khác nhau mà mỗi thành phần
này có sở thích du lịch khác nhau trong những ngày nghỉ cuối tuần từ chữa bệnh
đến bồi dỡng sức khoẻ, vui chơi, giải trí, tham quan Vì vậy du lịch cuối tuần
cũng đòi hỏi nguồn tài nguyền phong phú và đa dạng, môi trờng tự nhiên khóang
đạt, có cảnh quan đẹp, có nơi vui chơi giải trí Nh vậy, nguồn tài nguyên phù hợp
hơn cả cho phát triển du lịch cuối tuần là tài nguyên du lịch tự nhiên.

8
không khí, áp suất khí quyển, ánh nắng mặt trời và các hiện tợng thời tiết đặc biệt
khác.
Hoạt động du lịch chịu ảnh hởng nhiều bởi tính mùa vụ mà nhân tố chính
tác động đến tính mùa vụ là khí hậu.
Mùa du lịch cả năm thích hợp với du lịch chữa bệnh bằng nớc khoáng hoặc
du lịch trên núi. Còn với các loại hình du lịch khác thì phụ thuộc vào khí hậu rất
lớn. Ví dụ mùa hè có thể phát triển những loại hình du lịch nh: du lịch biển, du
lịch núi, đồi, đồng bằng Khả năng du lịch ngoài trời về mùa hè rất phong phú và
đa dạng mà du lịch cuối tuần rất thích hợp với loại hoạt động du lịch ngoài trời.
Khi con ngời phải sống trong bầu không khí ngột ngạt, ô nhiễm của công
việc và môi trờng rất cần đi đến những nơi có khí hậu mát mẻ trong lành. Do vậy
hoạt động du lịch cuối tuần sẽ càng có khả năng thu hút khách hơn.
Tài nguyên nớc
Đối với hoạt động du lịch, thuỷ văn đợc xem nh một dạng tài nguyên quan
trọng. Nhiều loại hình du lịch gắn bó với đối tợng nớc nh thể thao nớc, nghỉ
biển
Nớc là nguồn cung cấp cần thiết cho đời sống con ngời nói chung và khách
du lịch nói riêng để uống, sinh hoạt hàng ngày.
Trong các nguồn tài nguyên nớc cần phải nói đến nguồn tài nguyên nớc
khoáng có giá trị an dỡng và chữa bệnh, thuận lợi cho phát triển du lịch chữa bệnh.
Đối với du lịch cuối tuần, các vùng ven sông hồ, các bãi biển gần thành phố
là nguồn tài nguyên có sức hấp dẫn mạnh mẽ. Những ao hồ có cá thả sẽ là điều
kiện để phát triển loại hình câu cá- thú vui thích hợp với nhiều lứa tuổi.
Động thực vật
Động thực vật là tài nguyên có ảnh hởng lớn đến hoạt động của ngành du
lịch
Thực vật có chức năng làm sạch không khí, cản gió, tăng độ ẩm, giảm tiếng
ồn, điều hoà nhiệt độ trong khu vực. Việc phát triển và bảo vệ các khu rừng phòng
hộ, các quần thể thực vật ven sông hồ ở các vùng đồng bằng và thung lũng có giá

Cơ sở hạ tầng nói chung có vai trò đặc biệt đối với việc đẩy mạnh du lịch.
Bao gồm: mạng lới và phơng tiện giao thông, thông tin liên lạc và hệ thông cung
cấp điện nớc.
Mạng lới và phơng tiện giao thông
Đây là nhân tố quan trọng hàng đầu vì du lịch gắn với sự di chuyển của con
ngời trên một khoảng cách nhất định. Nó phụ thuộc vào mạng lới đờng sá và ph-
ơng tiện giao thông.
Đặc điểm của du lịch cuối tuần là hạn chế về thời gian do đó điều này càng
có ý nghĩa quyết định. Với mạng lới và phơng tiện giao thông thông xuyên suốt
và đa dạng sẽ giảm bớt thời gian đi lại và tăng thời gian nghỉ ngơi giải trí cho du
khách.
Thông tin liên lạc:
Là một phần rất quan trọng trong cơ sở hạ tầng của hoạt động du lịch. là
điều kiện cần thiết để đảm bảo giao lu cho khách du lịch trong nớc và quốc tế .
Nhu cầu thông tin liên lạc là những nhu cầu trao đổi những dòng thông tin khác
nhau của xã hội, đợc thoả mãn bằng nhiều loại hình thông tin khác nhau.
Trong đời sống kinh tế xã hội nói chung và ngành du lịch nói riêng không
thể thiếu các phơng tiện thông tin liên lạc. Nó đảm nhiệm việc vận chuyển tin tức
một cách nhanh chóng và kịp thời góp phần thực hiện các mối giao lu giữa các
vùng, các nớc.
Hệ thống cung cấp điện và cấp thoát nớc

10
Đây là phơng tiện hàng đầu trong việc đảm bảo điều kiện sinh hoạt bình th-
ờng cho du khách. Các sản phẩm của nó phục vụ trực tiếp cho việc nghỉ ngơi , giải
trí của du khách.
Cơ sở vật chất kĩ thuật du lịch
Cơ sở vật chất kĩ thuật du lịch đóng vai trò quan trọng trong quá trình tạo ra
và thực hiện sản phẩm du lịch cũng nh quyết định mức độ khai thác các tiềm năng
du lịch nhằm thoả mãn các nhu cầu của khách du lịch. Chính vì vậy, nên sự phát