ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

Đề tài:
Bạn có suy nghĩ gì
về vấn đề trục lợi
bảo hiểm?
Giảng viên : TS. Nguyễn Tấn Hoàng
Lớp : Ngân hàng khối 4 –K33
Sinh viên : Đoàn Lê Quỳnh Như
Võ Minh Quân
Phan Phước Tỵ
Nguyễn Thị Riêng
Nguyễn Thị Diễm Thùy
Nguyễn Thị Anh Thư
Thành phố Hồ Chí Minh
Tháng 9/2010
Bạn có suy nghĩ gì về vấn đề trục lợi bảo hiểm? Trang 2
DANH SÁCH SINH VIÊN THỰC HIỆN
STT HỌ VÀ TÊN Mã số SV LỚP
Mức độ
hoàn thành
1 Đoàn Lê Quỳnh Như 107207730 NH10 100%
2 Võ Minh Quân 107207734 NH10 100%
3 Phan Phước Tỵ 107207242 NH10 100%
4
Nguyễn Thị Riêng 107209227 NH12
100%
5
Nguyễn Thị Diễm Thùy 107209235 NH12
100%

Doanh nghiệp bảo hiểm mà đáng lý ra họ không được hưởng”. (Trang 218,
Giáo trình quản trị kinh doanh bảo hiểm, PGS.TS. Nguyễn Văn Định)
Theo điều 3 Luật kinh doanh bảo hiểm 2000 ban hành ngày 9 tháng 12 năm
2000, “Kinh doanh bảo hiểm là hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm nhằm
mục đích sinh lợi, theo đó doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận rủi ro của người
được bảo hiểm, trên cơ sở bên mua bảo hiểm đóng phí bảo hiểm để doanh
nghiệp bảo hiểm trả tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng hoặc bồi thường cho
người được bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm.”
Theo những định nghĩa trên, hoạt động kinh doanh bảo hiểm được thực
hiện dựa trên cơ sở doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận rủi ro của người được
bảo hiểm và đổi lại họ sẽ thu được một khoản phí từ người mua bảo hiểm. Đồng
thời, doanh nghiệp bảo hiểm cũng có trách nhiệm một phần hoặc toàn bộ đối
với người được bảo hiểm tương ứng với mức phí đã thu. Điều này chứng minh
rằng quan hệ kinh doanh bảo hiểm chính là quan hệ xã hội có tính hai chiều,
quyền lợi bên này là nghĩa vụ của bên kia và ngược lại. Khi tham gia vào quan
hệ bảo hiểm, các bên phải tuân thủ các cam kết: không được cố ý thực hiện
những hành vi thiệt hại cho đối tác; những hành vi lừa dối nhằm gây thiệt hại
cho bên còn lại để đạt được những quyền lợi tài chính nhất định trong quan hệ
bảo hiểm có thể coi là kiếm lời bất hợp pháp.
Theo quy định của thông tư số 31/2004/TT-BTC ban hành ngày 12 tháng 4
năm 2004 hướng dẫn thực hiện nghị định số 118/2003/NĐ-CP ngày
13/10/2003 của chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực
kinh doanh bảo hiểm có ghi rõ “Hành vi trục lợi trong việc tham gia bảo hiểm,
bồi thường bảo hiểm, trả tiền bảo hiểm và giải quyết khiếu nại bảo hiểm theo
quy định tại Điều 15 Nghị định số 118/2003/NĐ-CP là hành vi cố ý lừa dối của
Bạn có suy nghĩ gì về vấn đề trục lợi bảo hiểm? Trang 5
tổ chức, cá nhân nhằm thu lợi bất chính khi tham gia bảo hiểm, yêu cầu, giải
quyết bồi thường bảo hiểm, trả tiền bảo hiểm, giải quyết khiếu nại bảo hiểm”.
Như vậy, hành vi trục lợi bảo hiểm là những hành vi của các tổ chức và cá nhân
nhằm mang thu lợi bất chính. Các tổ chức và cá nhân thực hiện các hành vi này

hoạch từ trước, chuẩn bị rất công phu. Ý đồ trục lợi đã nảy sinh trong đầu của
kẻ trục lợi từ khi chuẩn bị tham gia bảo hiểm, quy mô trục lợi thường lớn, số
tiền gian lân, trục lợi rất cao. Một số biểu hiện của hình thức này như: Người
mua bảo hiểm sẽ tháo dỡ các bộ phận tài sản, máy móc thiết bị có giá trị thay
vào đó là các bộ phận, thiết bị có giá trị kém hơn. Kế tiếp, họ sẽ cố ý phá hủy
tài sản đã mua bảo hiểm. Và sau đó, đương nhiên họ vẫn được tiền bồi thường
tương ứng với giá trị của tài sản đã bị phá hủy. Họ cũng có thể phá hủy tài sản
trong một hoàn cảnh được dàn dựng như thật như tìm cách đánh đắm tàu biển
sau khi di chuyển hết các thiết bị máy móc có giá trị trong một hoàn cảnh “hợp
lý” (thời tiết xấu, hỏng máy…). Và như đã nói, những người thực hiện hành vi
này là những người rất am hiểu kỹ thuật nghiệp vụ bảo hiểm, họ nắm vững điều
khoản hợp đồng để chắc chắn rủi ro không nằm trong trường hợp loại trừ trách
nhiệm bảo hiểm theo thỏa thuận trong hợp đồng để không bị từ chối bồi thường.
Kiểu trục lời này cực kỳ nguy hiểm, đặc biệt là khi có sự thông đồng giữa
bên mua bảo hiểm và những nhân viên thiếu đạo đức nghề nghiệp trong các
doanh nghiệp bảo hiểm.
c. Hợp lý hóa ngày và hiệu lực bảo hiểm:
Người thụ hưởng hoặc người được bảo hiểm chỉ được nhận tiền bồi thường
khi có sự kiện bảo hiểm xảy ra trong thời hạn còn hiệu lực của hợp đồng kinh
doanh bảo hiểm. Trường hợp rủi ro xảy ra sau khi hết thời hạn hiệu lực của hợp
đồng sẽ không được bồi thường. Chính vì lý do đó, để có được tiền bồi thường,
kẻ trục lợi sẽ cố gắng thu xếp để tai nạn diễn ra trong thời hạn này.
d. Lâp hồ sơ giả:
Hình thức trục lợi này thường được thực hiện theo một đường dây thống
nhất từ nhân viên của doanh nghiệp bảo hiểm đến các địa điểm sửa chữa đối
tượng được bảo hiểm như phương tiện vận tải, máy móc thiết bị… Tuy không
có tổn thất thực tế xảy ra nhưng trong hồ sơ bảo hiểm vẫn có đầy đủ các chứng
Bạn có suy nghĩ gì về vấn đề trục lợi bảo hiểm? Trang 7
từ hợp lệ (hóa đơn sửa chữa, mua vật tư, phụ tùng…) với đầy đủ chữ ký, con
dấu.

tham gia bảo hiểm tại nhiều doanh nghiệp bảo hiểm khác nhau nhằm mục đích
thu được số tiền bồi thường từ các công ty bảo hiểm đó khi tổn thất xảy ra do
các doanh nghiệp bảo hiểm không biết bên tham gia đã mua bảo hiểm ở nhiều
công ty khác nhau dẫn đến số tiền thường gấp nhiều lần giá trị tài sản. Ví dụ:
một tài sản trị giá 20 tỷ đồng mua bảo hiểm ở ba doanh nghiệp bảo hiểm khác
nhau với số tiền mỗi doanh nghiệp là 20 tỷ. Khi tổn thất, ba công ty phải trả
tổng cộng 60 tỷ đồng trong khi đáng lẽ chỉ phải chi trả tổng cộng là 20 tỷ đồng.
3. Nguyên nhân dẫn đến hành vi trục lợi:
Trục lợi bảo hiểm là vấn đề gây nhức nhối cho toàn xã hội. Không những
gây ra hậu quả nghiêm trọng ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế mà nó còn tác
động xấu đến môi trường kinh doanh. Vì vậy việc tìm ra những nguyên nhân
gây ra vấn nạn này là một yêu cầu bức thiết để từ đó có cơ sở tin cậy để đưa ra
những giải pháp phù hợp.
Qua tìm hiểu có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng trục lợi bảo
hiểm. Tuy nhiên, có thể kể đến một số nguyên nhân như sau:
 Do những kẽ hở pháp luật và do thực hiện pháp luật không nghiêm, thiếu sự
kiểm tra, kiểm soát và xử lý nên nhiều người nảy sinh hành vi gian lận.
Mặc dù thời gian gần đây các cơ quan chức năng đã không ngừng hoàn thiện
khuôn khổ pháp lý về kinh doanh bảo hiểm, song nhìn chung các qui định về
phòng chống trục lợi bảo hiểm còn bất cập và chưa theo kịp với thực tế, đặc biệt
những chế tài còn chưa đủ sức răn đe đối với những kẻ phạm tội.
Theo Nghị định số 118/2003/NĐ-CP ban hành ngày 13-10-2003, Thông tư
số 31/2004/TT-BTC, do Bộ Tài chính ban hành ngày 12-4-2004, thì cá nhân có
hành vi trục lợi bảo hiểm có thể bị phạt từ 1.000.000 đ - 5.000.000 đ. Đây là
một mức chế tài còn quá nhẹ trong tình hình nạn trục lợi bảo hiểm ngày càng
gia tăng như hiện nay.
 Thị trường bảo hiểm luôn sôi động, phức tạp, tình hình cạnh tranh ngày càng
khốc liệt nên các doanh nghiệp bảo hiểm luôn phải giữ bí mật thông tin. Việc
trao đổi những thông tin cần thiết về khách hàng giữa các doanh nghiệp bảo
Bạn có suy nghĩ gì về vấn đề trục lợi bảo hiểm? Trang 9

đối tượng trục lợi thực hiện các hành vi vi phạm ngày một tinh vi hơn, khó
phát hiện hơn càng gây khó khăn cho công tác ngăn chặn.
Ngoài những nguyên nhân phổ biến nêu trên thì còn nhiều nguyên nhân khác
xuất phát từ chính bản thân doanh nghiệp bảo hiểm cũng góp phần làm gia tăng
tình trạng trục lợi bảo hiểm như:
- Quy trình làm việc của một số doanh nghiệp bảo hiểm chưa thật chặt chẽ và
chưa được tuân thủ một cách cần thiết đã tạo kẽ hở cho các đối tượng có tư
tưởng trục lợi dễ dàng thực hiện các hành vi gian dối.
- Các doanh nghiệp chưa có công cụ hiệu quả để kiểm soát hoạt động.
- Nhiều doanh nghiệp lo chạy theo cạnh tranh, chỉ quan tâm đến việc tăng
doanh thu, tìm kiếm khách hàng nên có phần buông lỏng quản lý, hạ thấp
điều kiện, bỏ qua những nguyên tắc hoạt động nên dễ dàng mắc phải rủi ro.
- Các biện pháp quản lý rủi ro, phòng ngừa trục lợi chưa hữu hiệu; còn phụ
thuộc quá nhiều vào đạo đức của đội ngũ cán bộ, nhân viên bảo hiểm.
4. Hậu quả:
Hành vi trục lợi bảo hiểm không chỉ làm ảnh hưởng đến uy tín của các
doanh nghiệp bảo hiểm, cũng như các chủ thể tham gia khác trong hợp đồng
kinh doanh bảo hiểm.
Theo Hiệp hội các hãng bảo hiểm châu Âu, hàng năm họ bị thiệt hại vì trục
lợi bảo hiểm không dưới 10 tỷ USD , chiếm gần 2,5% số phí bảo hiểm. Tại Việt
Nam, hiện chưa có số liệu thống kê đầy đủ về tính chất và mức độ của trục lợi
bảo hiểm, song có thể nói trục lợi bảo hiểm đã gây ra những tổn thất rất lớn cho
các doanh nghiệp bảo hiểm và cho cả sự ổn định của xã hội.
Có thể kể đến một số hậu quả do trục lợi bảo hiểm gây ra như sau :
a. Đối với doanh nghiệp bảo hiểm:
Hậu quả trước mắt mà có thể tính toán được do hành vi trục lợi bảo hiểm
gây ra là làm giảm lợi nhuận, hiệu quả kinh doanh bị hạn chế do phải bồi
thường một khoảng tiền lớn mà lẽ ra không thuộc trách nhiệm của mình.
Thậm chí nó còn gây tác động xấu đến uy tín của doanh nghiệp bảo
hiểm Đó là chưa kể đến những vụ trục lợi chưa bị phát hiện mà theo ước

hại.
 Vụ thứ hai: Khách hàng mua bảo hiểm chiếc xe Huyndai Santafe ngày
11/8/2009, đến ngày 16/08/2009 báo tai nạn. Tổng thiệt hại ước tính lên
đến 150 triệu đồng. Tuy nhiên, trong quá trình điều tra giám định tai
Bạn có suy nghĩ gì về vấn đề trục lợi bảo hiểm? Trang 12
nạn, nhân viên bồi thường đã phát hiện sự không trung thực của khách
hàng. Chiếc xe Huyndai Santafe đời 2007 với hình xe nộp cho công ty
bảo hiểm còn khá mới. Nhưng khi yêu cầu bồi thường lại là chiếc
Huyndai Santafe đời 2003. Santafe đời 2003 có một số chi tiết bên
ngoài khác với đời 2007 mà khách hàng đã sơ ý không phát hiện ra mặc
dù đã cố tình lấy biển số xe bị hư hỏng gắn vào xe còn nguyên vẹn để
mua bảo hiểm.
 Vụ thứ ba: vào khoảng 21 giờ ngày 18-12-2008 tại quốc lộ 18 A thuộc
tổ 59 phường Cẩm Thạch, thị xã Cẩm Phả, Quảng Ninh, do trời tối, tầm
nhìn hạn chế nên người lái xe đã để ô tô mang biển kiểm soát 29Z-8337,
va chạm mạnh vào nhà ông Phạm Xuân Lốp bên đường. Hậu quả là xe
ô tô bị hư hỏng nặng, tổn thất lên đến 500 triệu đồng. Tuy nhiên, khi
tiến hành làm thủ tục bảo hiểm, các cán bộ của Bảo Minh đã phát hiện
ra nhiều điều vô lí xung quanh vụ tai nạn này. Chẳng hạn như theo khai
báo của lái xe thì chiếc xe đã đâm vào bức tường gạch, nhưng phần
trước của xe lại không có vết gãy, vỡ , trong khi toàn bộ đèn, giàn nóng,
giàn làm mát, hộp số, kính chắn gió trước… lại hư hỏng rất nặng, phải
thay thế. Theo kết luận giám định do Đại tá Trần Văn Điểm kí ngày 28-
5-2009: “Các dấu vết trên xe ô tô biển số 29Z-8337 không phù hợp va
chạm với bức tường có kích thước 1mét x1mét và cột sắt chống mái
hiên”. Điều đó có nghĩa là phần khai của lái xe không đúng với thực tế.
Đây là những hình thức gian lận khá phổ biến, bằng cách thay đổi tình
tiết vụ tai nạn, hợp lý hóa thời gian và hiệu lực bảo hiểm cũng như gian lận
trong việc mua bảo hiểm cho những tài sản đã xảy ra thiệt hại nhằm yêu cầu
công ty bảo hiểm bồi thường. Với hình thức trục lợi này tuy không phải là

phanh phui một vụ trục lợi bảo hiểm hết sức tinh vi như vậy.
Rạng sáng 19/6, trên đỉnh đèo Chuối, ôtô khách trên đường từ Đà Lạt đi
Kon Tum bị bốc cháy. Tại hiện trường, chiếc Ford Transit (đời 2000) màu
trắng bị cháy đen, đầu xe hơi lao xuống mương bên phải. Theo lời khai tài xế
Nguyễn Quang Mạnh, xe chở hoa tươi từ Đà Lạt lên Kon Tum tiêu thụ.
Bạn có suy nghĩ gì về vấn đề trục lợi bảo hiểm? Trang 14
Khoảng 3h, lên gần đỉnh thì "ngửi thấy mùi khét nên dừng xe" và gọi phụ xe
là Phạm Đỗ Nguyên Khang dậy kiểm tra thì bỗng nhiên xe bùng cháy. Chủ
xe ông Phạm Đại Việt đã làm thủ tục để chờ cơ quan bảo hiểm giải quyết bồi
thường phương tiện gặp rủi ro.
Ngày 20/6, cơ quan chức năng nhận được cuộc điện thoại vô danh với
nội dung: "Chiếc xe bị cháy trên đèo Chuối là do lái xe tự đốt".
Ngày 22/6, trung tá Phan Trí Đức (Trưởng phòng kỹ thuật hình sự Công
an Lâm Đồng) và ông Nguyễn Đình Long (Trưởng Công an huyện Đam
Rông) trực tiếp chứng kiến việc tái khám nghiệm lại toàn bộ ôtô bị cháy và
đã đưa ra nhận định nguyên nhân cháy xe do bị đốt, vì "chẳng ai lại nằm để
lái xe". Với những chứng cứ rành rành: phương tiện đang chạy tại sao cần
treo lòng thòng sát đất lại không bị trầy xước? Dừng xe trên đèo lại còn để
số và không kéo phanh tay? Xe chạy đường xa, đèo dốc sao lại sử dụng vỏ xe
bị mòn hoàn toàn?
Chủ phương tiện đã chỉ đạo nhân viên thực hiện đốt xe theo kế hoạch đã
bàn tính từ trước, khi xe lên gần hết đèo sẽ đổ xăng vào thùng xe và châm
lửa đốt. Thế nhưng cả hai phải nằm chờ, chọn thời điểm không có ai qua lại
mới dám đốt xe.
Qua điều tra cũng xác định, xe được mua bảo hiểm tại Bảo Việt Kon
Tum ngày 24/3 với mức trách nhiệm bồi thường là 400 triệu đồng. Giá trị
thực của phương tiện trước khi bị cháy là 170-180 triệu đồng.
Có thể thấy bằng việc lên kế hoạch hết sức tinh vi, chọn điều kiện gây án
hết sức lý tưởng các đối tượng trục lợi nếu không bị phát hiện đã có thể bỏ
túi hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng tiền phi nghĩa bằng cách móc túi các

nhân đóng góp. Trong số 1.040 đơn thuốc trên có 916 đơn thuốc là
không đúng quy trình với tổng số tiền hơn 3,277 tỷ đồng.
Hình thức lạm dụng BHYT chủ yếu hiện nay là trục lợi theo giá thuốc.
Mặc dù là một chính sách nhân đạo để tạo điều kiện cho mọi người dân được
chăm sóc sức khỏe, nhưng từ lâu, BHYT đã bị nhiều cơ sở khám chữa bệnh
lợi dụng để trục lợi, trong khi những người có bảo hiểm thì được chi trả hết
sức khó khăn. Ngoài ra các đối tượng còn có thể trục lợi BHYT thông qua
nghiệp vụ cung cấp các dịch vụ kỹ thuật cao. Một đặc thù của ngành Y đó là
Bạn có suy nghĩ gì về vấn đề trục lợi bảo hiểm? Trang 16
dịch vụ được cung cấp không phải theo nhu cầu của người bệnh mà theo ý
chí của bác sỹ điều trị và quan điểm điều trị. Chính vì thế nên ranh giới giữa
dịch vụ y tế cần thiết và không cần thiết là tương đối mịt mù. Điều này làm
ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi nhuận của các công ty bảo hiểm và từ đó
thông qua phí bảo hiểm lại ảnh hưởng trực tiếp đến người dân tham gia bảo
hiểm y tế tự nguyện khi các doanh nghiệp cung cấp BHYT buộc phải tăng
giá dịch vụ bảo hiểm qua các năm. Tuy nhiên để hạn chế cũng như đi đến
giải quyết triệt để nạn trục lợi bảo hiểm y tế là cực kỳ khó khăn do những đặc
trưng ngành như đã nói ở trên. Mà cách tốt nhất để giải quyết là từ cái gốc
của vấn đề tức là nâng cao ý thức của người tham gia bảo hiểm cũng như y
đức của đội ngũ y bác sĩ, công nhân viên trong các bệnh viện có tham gia
cung cấp dịch vụ bảo hiểm y tế.
c. Bảo hiểm hỏa hoạn:
Trong điều kiện nền kinh tế vừa ra khỏi khủng hoảng như hiện nay, các máy
móc thiết bị cũ không còn nhiều giá trị, thì một thực trạng đáng báo động là
không ít doanh nghiệp sẵn sàng thực hiện hành vi "phóng hỏa" để nhận tiền
bảo hiểm. Bằng cách tạo ra những đám cháy trong điều kiện “khó tiếp cận”
nghĩa là khi trời tối, các cơ sở sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp trong
các khu công nghiệp khá biệt lập, không có sự chứng kiến của nhiều người
và các cơ quan liên quan không thể xâm nhập ngay lập tức để kiểm tra. Thì
việc điều tra ra chứng cứ của hành vi trục lợi đối với các cơ quan chuyên

công an thị trấn nơi bà M. cư trú). Sau 8 tháng liên tục điều tra, Cty bảo
hiểm phát hiện bà M. nhập viện điều trị bệnh u não 3 lần với một tên khác
(là tên người chị bà M. mà người này hiện vẫn sống khỏe mạnh tại một địa
phương khác).
Hoặc một thủ đoạn khác là người đã qua đời nhưng chưa khai tử, thân
nhân liền lập hồ sơ mua bảo hiểm cho người quá cố. Sau khi hợp đồng bảo
hiểm có hiệu lực, gia đình mới tiến hành khai tử cho người quá cố, thay đổi
ngày qua đời sao cho khớp đúng vào thời gian hợp đồng có hiệu lực, nộp các
giấy tờ liên quan, làm thủ tục yêu cầu công ty bảo hiểm đền tiền. Thậm chí
có xảy ra những trường hợp “khổ nhục kế” mà nhiều người cho là cố tình
Bạn có suy nghĩ gì về vấn đề trục lợi bảo hiểm? Trang 18
hủy hoại cơ thể sau khi mua bảo hiểm với số tiền lớn như trường hợp “tai
nạn giao thông” của ông Vũ Quang Uông tại Hải Dương gây xôn xao dư
luận, đã được báo chí nhiều lần lên tiếng đề nghị các cơ quan chức năng sớm
đưa ra ánh sáng vụ việc có nghi vấn trục lợi BHNT. Mà theo Tổng giám đốc
Prudential Việt Nam Huỳnh Thanh Phong (phía bị đơn) cho biết: “Việc
chuyển tiền thể hiện sự tuân thủ theo pháp luật, và hoàn toàn không có nghĩa
là Prudential chấp nhận chi trả tiền bảo hiểm tai nạn cho khách hàng Vũ
Quang Uông”.
Trên đây là những hình thức trục lợi hiểm mà việc hạn chế phải trong chờ vào
ý thức của người tham gia, ý thức của các nhân viên bán bảo hiểm cũng như
đại lý bảo hiểm. Tuy nhiên nếu các công ty bảo hiểm nhân thọ chấp nhận đầu
tư để phối hợp với các bệnh viện lớn có uy tín thực hiện thăm khám bệnh tổng
quát cho các khách hàng một cách nghiêm túc, với kỹ thuật hiện đại để phát
hiện bệnh và đi đến thực hiện hợp đồng đúng tình trạng sức khỏe của khách
hàng cũng là một cách mà công ty bảo hiểm chống lại các hành vi trục lợi bảo
hiểm nhân thọ.
e. Bảo hiểm xã hội:
Các hành vi trục lợi bảo hiểm xã hội như: hành vi giả mạo hồ sơ, giấy tờ;
không cung cấp thông tin hoặc cung cấp thông tin sai sự thật và việc lạm

quan BHXH. Nói cách khác, người sử dụng lao động đã chiếm đoạt tiền
đóng BHXH của người lao động để sử dụng vào các mục đích khác
nhau của mình.
- Khai giảm số lao động đang sử dụng hoặc ký hợp đồng lao động với
mức tiền lương thấp để trốn đóng BHXH cho người lao động.
- Cấu kết với người lao động làm giả hồ sơ để hưởng các chế độ BHXH
ngắn hạn.
2. PJICO - một vu án nổi cộm về trục lợi bảo hiểm:
Công ty bảo hiểm Petrolimex (PJICO) thành lập ngày 15/6/1995 là công ty
cổ phần bảo hiểm đầu tiên ra đời tại Việt Nam. Một vụ việc điển hình về trục
lợi bảo hiểm đã được phát hiện tại công ty này. Sự việc như sau:
Ngày 1/11/2002, Công ty Việt Thái Phong thuê tàu HanjinHanjin chở hàng
thủy hải sản từ cảng Sài Gòn đi Hamburg (Đức). Ngày 11/11/2002, tàu bị cháy
Bạn có suy nghĩ gì về vấn đề trục lợi bảo hiểm? Trang 20
tại Sri Lanka. Khoảng 6 giờ sau khi xảy ra sự cố, giám đốc công ty, bà Phan
Hồng Thu, chỉ đạo Trần Văn Trí (Cty Sông Tiền) đi mua bảo hiểm tại Chi
nhánh Pjico ở Tp.HCM. Tổng giá trị tiền mua bảo hiểm 2 lô hàng là 110% trị
giá hàng, tương đương 224.928 USD Nguyễn Thị Bích Hợp là người tiếp
nhận hồ sơ của Trí. Ngày 14/11/2002, Chi nhánh Công ty PJICO Sài Gòn biết
tàu chở hàng Hanjin bị cháy nên đã cho kiểm tra hồ sơ .Ngày 26/11/2002, bà
Phan Hồng Thu ký công văn yêu cầu Pjico trả tiền bảo hiểm cho lô hàng bị tổn
thất. Tuy nhiên, Chi nhánh này đã phát hiện ra việc ngày bà Thu mua bảo hiểm
trùng lặp với ngày tầu Hanjin bị cháy là 11/11/2002. Vì lý do này, Chi nhánh
PJICO đã từ chối thực hiện bồi hoàn mà chuyển hồ sơ cho Công an TPHCM để
xác minh xem bà Thu có gian dối trong việc mua bảo hiểm hay không.
Bà Thu đã trình thông báo của hãng tàu về việc tàu cháy và bà nhận được
thông báo này vào ngày 18/11/2002, tức là 7 ngày sau khi tàu đã cháy. Vì thế
cơ quan Công an chưa có tài liệu cho thấy bà Thu có hành vi gian dối trong
việc mua bảo hiểm và PJICO buộc phải thanh toán bảo hiểm cho bà Thu. Về
phía PIJICO, dù nghi ngờ Việt Thái Phong có dấu hiệu trục lợi bảo hiểm

mua tái bảo hiểm lô hàng tại một công ty ở Singapore. Tức là trong vụ việc
này, Pjico chỉ giữ vai trò trung gian chuyển số tiền bồi thường tới Cty Việt
Thái Phong.
Đây quả là vụ án “dài hơi”, nhiều tình tiết và phiên tòa trải qua nhiều lần
“đứt gánh” để điều tra thêm. Mãi đến 23/1/2008, TAND TP Hà Nội đã tuyên
án cho các bị cáo. HĐXX khẳng định: đủ chứng cứ để chứng minh Phan Hồng
Thu (giám đốc Công ty Việt Thái Phong là chủ mưu vụ trục lợi bảo hiểm, tòa
tuyên phạt 12 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Tuyên phạt nguyên
tổng giám đốc Công ty Bảo hiểm Pjico Trần Nghĩa Vinh cùng phó tổng giám
đốc Hồ Mạnh Quân mỗi người 5 năm tù về tội lợi dụng chức vụ quyền hạn, 3
cán bộ của Pjico có liên quan trong vụ án là Nguyễn Thị Bích Hợp (Phòng bảo
hiểm hàng hải chi nhánh Pjico tại TP HCM), Ngô Hồng Khoa (trưởng phòng
giám định bồi thường), Vũ Dương Quý (phó phòng) đều bị tuyên mức án 24-36
tháng tù treo cho tội danh thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Bạn có suy nghĩ gì về vấn đề trục lợi bảo hiểm? Trang 22
Đây thật sự là một vụ trục lơi bảo hiểm nổi cộm, lớn về quy mô, tinh vi về
hình thức, có sư cấu kết từ nhiều đối tượng, trong đó có cả những nhà quản tri
cấp cao. Để xảy ra sự việc này, đầu tiên phải nói đến thái độ làm ăn tắc trách
của các nhân viên: Nguyễn Thị Bích Hợp, Vũ Dương Quý và Ngô Hồng Khoa.
Bà Hợp - người trực tiếp bán bảo hiểm cho lô hàng, đã lập chứng từ thu phí
bảo hiểm của Công ty Việt Thái Phong sai quy định. Với sự giúp đỡ về hồ sơ
của Nguyễn Thị Bích Hợp, Phạm Hồng Thu đã làm việc với ông Vinh và ông
Quân. Vũ Dương Quý và Ngô Hồng Khoa cùng có trách nhiệm nghiên cứu hồ
sơ và đề xuất các biện pháp giải quyết bồi thường. Mặc dù hồ sơ bồi thường
không đủ căn cứ để chi trả bảo hiểm nhưng Khoa đã không kiểm tra để phát
hiện, mà còn đề nghị lãnh đạo duyệt phương án trả tiền bồi thường cho công ty
Việt Thái Phong Rõ ràng những cá nhân này cũng có trục lợi. Về phía bà Thu
là người chủ trương mua bảo hiểm khi đã biết tin tàu cháy, trong quá trình kiện
đòi bảo hiểm, bà không cung cấp nội dung này cho Pjico mà còn tạo dựng các
tài liệu giả, không có giá trị để chứng minh tư cách thụ hưởng bảo hiểm của

đủ mạnh có giá trị răn đe, ngăn chặn, thậm chí xử lý hình sự đối với hành vi
trục lợi bảo hiểm gây hậu quả lớn về tài sản, đạo đức, nhân cách, làm giảm sút
lòng tin đối với cán bộ, công chức, tổ chức, cơ quan nhà nước.
Cần phải có cơ chế bảo vệ, động viên nhân chứng hợp tác, giúp đỡ công
việc điều tra, xác minh liên quan đến bảo hiểm, bồi thường.
Các cơ quan nhà nước phải thường xuyên kiểm tra, giám sát toàn diện các
mặt hoạt động và tình hình tài chính của các doanh nghiệp bảo hiểm, duy trì
cạnh tranh lành mạnh trên thị trường vì quyền lợi của người tham gia bảo hiểm
và vì sự phát triển bền vững của thị trường; khuyến khích các doanh nghiệp xây
dựng các nguyên tắc quản trị doanh nghiệp an toàn, thận trọng và hiệu quả; áp
dụng nghiêm các chế tài hành chính, hình sự để răn đe, xử lý những phương
thức, thủ đoạn và mức độ vi phạm khác nhau
2. Về phía doanh nghiệp bảo hiểm
- Doanh nghiệp bảo hiểm phải nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung, xây dựng các
điều kiện, quy tăc chặt chẽ trong hợp đồng bảo hiểm cũng như ban hành,
thiết kế quy trình làm việc chặt chẽ hơn, thiết lập hệ thống kiểm tra, giám
Bạn có suy nghĩ gì về vấn đề trục lợi bảo hiểm? Trang 24
sát nhanh nhạy, hiệu quả, bảo đảm trong mọi tình huống, điều kiện, đều
thực hiện nghiêm túc quy trình tránh để các kẽ hở cho kẻ xấu thực hiện
hành vi trục lợi.
- Cần tăng cường cơ chế kiểm tra, giám sát nội bộ nhằm đáp ứng các yêu cầu
rõ ràng, công khai, minh bạch, hiệu quả; thường xuyên rà soát và tổ chức
thực hiện nghiêm các quy trình nghiệp vụ, đặc biệt là quy trình khai thác và
thẩm định bảo hiểm, quản lý tiền mặt, chi trả quyền lợi bảo hiểm để phát
hiện và khắc phục kịp thời những kẽ hở áp dụng ngay trong hệ thống doanh
nghiệp; từng bước chuyên môn hóa công tác phòng chống trục lợi bảo hiểm
thông qua việc lập những bộ phận chuyên trách việc điều tra, xử lý những
vụ việc có dấu hiệu hay nghi vấn trục lợi bảo hiểm
- Cập nhật thông tin kịp thời, rộng rãi các vụ việc trục lợi được phát hiện để
trao đổi, rút kinh nghiệm, đưa vào chương trình đào tạo, bồi dưỡng nghiệp

họ sẽ tự giác tham gia mà không cần phải có một sự vận động nào.