BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM
KHOA NGÂN HÀNG

Đề tài: VẤN ĐỀ VỀ TRỤC LỢI BẢO HIỂM
GVHD: TS.Nguyễn Tấn Hoàng
Nhóm SVTH:
Hồ Nguyễn Thảo Anh
Nguyễn Thị Kim Hương
Thái Như Nguyệt
Nguyễn Lê Thu Nữ
Nguyễn Thị Bích Trâm
Lớp: Ngân hàng 12
Khoá: 33
TP.HCM, Tháng 9 năm 2010
Nhận xét của giảng viên hướng dẫn

3.Một số ý kiến giúp hạn chế trục lợi bảo hiểm 13
a)Về phía cơ quan chức năng: 13
b)Về phía công ty bảo hiểm: 13
c)Về phía người được bảo hiểm : 14
Tổng kết 15
Lời mở đầu:
Ngày nay, hoạt động bảo hiểm ngày càng phát triển, trở thành một ngành có vai
trò quan trọng ở nhiều quốc gia trên thế giới. Bảo hiểm là tấm lá chắn kinh tế của nền
kinh tế xã hội, góp phần ổn định sản xuất kinh doanh, ổn định đời sống trước những rủi
ro hiểm họa xảy ra. Ở Việt Nam, ngành bảo hiểm xuất hiện cách đây không lâu nhưng
cũng có những bước tiến rõ rệt với quy mô ngày càng được mở rộng, số lượng sản
phẩm ngày càng phong phú, đa dạng, đóng góp vào tốc độ tăng trưởng kinh tế.
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển đó, các dấu hiệu lừa đảo, trục lợi trong bảo hiểm
bắt đầu xuất hiện và ngày càng gia tăng về số lượng cũng như mức độ nghiêm trọng
của nó. Thị trường bảo hiểm Việt Nam đang phải đối mặt với thách thức từ nhiều hành
vi trục lợi bảo hiểm, với thủ đoạn tinh vi, đa dạng, gây thất thoát lớn về tài chính của
Nhà nước. Trên thực tế, trục lợi bảo hiểm đã và đang diễn ra ở hầu hết các nghiệp vụ
bảo hiểm, không những có tác động xấu đến xã hội, làm giảm lợi nhuận và uy tín của
doanh nghiệp bảo hiểm mà còn ảnh hưởng tới sự phát triển bền vững của ngành bảo
hiểm
Nghiên cứu về tình trạng trục lợi trong bảo hiểm những năm gần đây, chúng tôi
xin trình bày một số suy nghĩ của mình về vấn đề này. Đồng thời, trên cơ sở phân tích
nguyên nhân và hậu quả của vấn đề, chúng tôi cũng đưa ra một vài giải pháp góp phần
làm cho thị trường bảo hiểm phát triển một cách toàn diện, an toàn và lành mạnh.
Vấn đề trục lợi bảo hiểm
Chương I. TRỤC LỢI BẢO HIỂM
1.Khái niệm về trục lợi bảo hiểm
“Bảo hiểm là sự đóng góp của số đông vào sự bất hạnh của số ít.”
1
.Bảo hiểm chia

Ngày nay thị trường bảo hiểm càng phát triển thì các hình thức trục lợi bảo hiểm ngày
càng đa dạng hơn, thủ đoạn trục lợi bảo hiểm cũng tinh vi hơn theo thời gian và số tiền
gian lận trục lợi bảo hiểm cũng ngày càng nhiều hơn. Sau đây là một số hình thức trục
lợi bảo hiểm phổ biến:
a) Khai quá mức độ tổn thất:
Hành vi này thường được thực hiện bằng cách lợi dụng tổn thất xảy ra để làm hư hỏng
thêm tài sản được bảo hiểm nhằm được trả tiền bồi thường cao hơn, hoặc làm hư hỏng
toàn bộ tài sản đã được bảo hiểm để được bồi thường tài sản có trị giá lớn hơn. Một
cách khác là tổn thất ít, lẽ ra không được bồi thường, nhưng làm cho tổn thất vượt quá
mức miễn thường để được bồi thường.
Ví dụ: Hợp đồng bảo hiểm hàng hóa bằng đường biển quy định: “Mức miễn
thường là 0,35% trách nhiệm qua cân tại cảng”. Trên thực tế, trọng lượng hàng hóa bị
thiếu là 0,34% nên không được bồi thường. Bên mua bảo hiểm có thể trục lợi bảo hiểm
qua việc “tìm cách” nâng con số này lên trên 0,35% để được bồi thường.
b) Xảy ra tổn thất mới đi mua bảo hiểm:
Đối tượng bảo hiểm (máy móc, phương tiện vận chuyển…) đã bị tổn thất tức là sự kiện
bảo hiểm đã xảy ra, bên mua bảo hiểm mới đi giao kết hợp đồng bảo hiểm để được bồi
thường hoặc được trả tiền bảo hiểm.
Ví dụ: Tàu biển đã bị đắm, toàn bộ hàng hóa bị tổn thất, chủ hàng mới đi mua bảo
hiểm.
5
Vấn đề trục lợi bảo hiểm
c) Bảo hiểm trùng:
Bảo hiểm trùng là việc bên mua bảo hiểm giao kết hợp đồng bảo hiểm với hai doanh
nghiệp bảo hiểm trở lên để bảo hiểm cho cùng một đối tượng, với cùng điều kiện và sự
kiện bảo hiểm.
Ví dụ: Một tài sản trị giá 10 tỷ đồng được mua bảo hiểm ở 3 doanh nghiệp bảo
hiểm với số tiền bảo hiểm ở mỗi doanh nghiệp là 10 tỷ đồng. Khi có tổn thất toàn bộ, 3
công ty phải trả 30 tỷ đồng, trong khi lẽ ra chỉ phải cùng nhau chi trả tổng cộng là 10 tỷ
đồng.

33.000 vụ trục lợi bảo hiểm, trong đó đưa ra truy tố, xét xử hình sự 2.500 vụ.
- Còn tại Việt Nam: Xét về hình thức và thủ đoạn trục lợi bảo hiểm khá đa dạng, trong đó
phổ biến nhất là 2 nhóm hành vi:
 Cố ý cung cấp thông tin: sai sự thật, hoặc khai báo không trung thực các thông tin liên
quan đến tình trạng sức khoẻ của bản thân trong hồ sơ yêu cầu bảo hiểm hoặc trong hồ
sơ yêu cầu trả tiền bảo hiểm.
 Cố ý hủy hoại tài sản hoặc tự gây thương tích cho bản thân, dựng hiện trường tai nạn
giả hay giả mạo hồ sơ y tế đòi bồi thường Thông thường, trong các vụ trục lợi bảo
hiểm bao giờ cũng có sự tham gia của người tham gia bảo hiểm, cán bộ nhân viên đại lý
của doanh nghiệp bảo hiểm, các cơ sở y tế, khám chữa bệnh, giám định y khoa
- Theo số liệu thống kê sơ bộ của 4 doanh nghiệp BHNT có vốn đầu tư nước ngoài
(Prudential, Manulife, BM-CMG và AIA), trong tổng số 11.001 yêu cầu trả tiền bảo
hiểm mà các Công ty này nhận được, số vụ đã xác định có dấu hiệu trục lợi và từ chối
bồi thường chỉ chiếm tỷ lệ khoảng từ 2-3%.
5
Vấn đề trục lợi bảo hiểm
- Thống kê tại những công ty bảo hiểm lâu năm trên thị trường cho thấy, trong khoảng 10
yêu cầu đòi bồi thường thì có tới 6 yêu cầu bị các công ty bảo hiểm nhân thọ từ chối chi
trả, trong đó có một số vấn đề: do khách hàng yêu cầu bồi thường phạm vi không nằm
trong hợp đồng, khách hàng đã mắc một trong những chứng bệnh nặng nhưng không
khai báo trung thực…
b) Đối với thị trường bảo hiểm phi nhân thọ:
Hiện nay, ngành nghề kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ (BHPNT) đang trên đà phát
triển. Mặc dù vậy nhưng các doanh nghiệp vẫn phải chịu nhiều rủi ro do nạn trục lợi
bảo hiểm gây ra.
- Năm 2008 giá trị bồi thường trên toàn thị trường bảo hiểm là gần 500 tỷ đồng, trong đó
giá trị trục lợi bảo hiểm chiếm hơn 10%.
- Giá trị trục lợi bảo hiểm vẫn không giảm vào năm 2009. 9 tháng đầu năm 2009 thống kê
được doanh thu đạt được từ BHPNT tăng nhanh_hơn 23% so với kì trước, và tăng nhiều
nhất là bảo hiểm xe cơ giới_đạt 3.246 tỷ đồng, tăng hơn 45%. Mặc dù lĩnh vực bảo

Đồng. Trong biên bản tai nạn được CA Lâm Đồng ký vào ngày 17/1/2009 nhưng lại ký
dấu treo. Toàn bộ thiệt hại của chiếc xe này khoảng 200 triệu đồng. Tuy nhiên, khi giám
định tại garage thì phát hiện chiếc xe này bị đóng bụi bẩn như đã nằm tại garage lâu
lắm. Sau khi kiểm tra sổ của bảo vệ garage thì biết chiếc xe này được kéo về garage
ngày 27/12/2008, tức là thời điểm trước ngày mua bảo hiểm. Như vậy, sau khi xe bị tai
nạn, chủ xe mới gắn biển số xe bị hư hại này vào chiếc xe khác cùng loại còn nguyên
vẹn và mua bảo hiểm để được đền bù cho chiếc xe bị thiệt hại.
• Khách hàng mua bảo hiểm chiếc xe Huyndai Santafe ngày 11/8/2009 và đã báo tai nạn
ngày 16/8/2009. Tổng thiệt hại ước tính lên đến 150 triệu đồng. Tuy nhiên, trong quá
trình điều tra giám định tai nạn, nhân viên bồi thường đã phát hiện sự không trung thực
5
Vấn đề trục lợi bảo hiểm
của khách hàng. Khách hàng mua bảo hiểm cho chiếc xe Huyndai Santafe đời 2007 với
hình xe nộp cho công ty bảo hiểm còn khá mới. Nhưng khi yêu cầu bồi thường lại là
chiếc Huyndai Santafe đời 2003. Santafe đời 2003 có một số chi tiết bên ngoài khác với
đời 2007 mà khách hàng đã sơ ý không phát hiện ra mặc dù đã cố tình lấy biển số xe bị
hư hỏng gắn vào xe còn nguyên vẹn để mua bảo hiểm.
5
Vấn đề trục lợi bảo hiểm
Chương III. NGYÊN NHÂN, HẬU QUẢ VÀ MỘT SỐ Ý KIẾN GIÚP HẠN CHẾ
TRỤC LỢI BẢO HIỂM
1.Nguyên nhân
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng trục lợi bảo hiểm. Tuy nhiên, có thể kể
đến một số nguyên như sau:
- Do những kẽ hở pháp luật và do thực hiện pháp luật không nghiêm, thiếu sự kiểm tra,
kiểm soát và xử lý nên nhiều người nảy sinh hành vi gian lận.
Ví dụ: các nghiệp vụ bảo hiểm mà luật kinh doanh bảo hiểm quy định bắt buộc như bảo
hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba, nhưng các chủ xe
không tham gia bảo hiểm vì không có sự kiểm tra xử phạt.
- Thị trường bảo hiểm luôn sôi động, phức tạp, tình hình cạnh tranh ngày càng khốc liệt

Hậu quả có thể tính toán được do hành vi trục lợi bảo hiểm là làm giảm lợi nhuận hiệu
quả kinh doanh bị hạn chế. Thậm chí còn tác động xấu đến uy tín của doanh nghiệp .
b) Đối với khách hàng:
Là những người trung thực sẽ bị thiệt thòi về quyền lợi bởi vì phí bảo hiểm mà họ phải
nộp lại dùng để trả cho những khoản tiền gian lận không được phát hiện ra. Do vậy
doanh nghiệp nào có nhiều vụ gian lận thì sẽ có phí bảo hiểm cao hơn những doanh
nghiệp kiên quyết chống và loại trừ những kẻ trục lợi bảo hiểm .
c) Đối với xã hội:
Gian lận bảo hiểm là một nguy cơ về đạo đức, làm tha hoá, biến chất cán bộ nhà nước,
làm cho môi trường kinh doanh thiếu lành mạnh và thiếu sự công bằng. Điều đó dẫn
đến tình trạng coi thường pháp luật, gây rối trật tự an ninh xã hội.
5
Vấn đề trục lợi bảo hiểm
3.Một số ý kiến giúp hạn chế trục lợi bảo hiểm
a) Về phía cơ quan chức năng:
+ Trước hết cần rà soát và kiện toàn lại hệ thống văn bản pháp luật liên quan đến hoạt
động kinh doanh bảo hiểm. Bên cạnh việc bảo đảm quyền lợi chính đáng, hợp pháp của
người tham gia bảo hiểm, mua bảo hiểm, cần có chế tài nghiêm khắc, đủ mạnh có giá trị
răn đe, ngăn chặn, thậm chí xử lý hình sự đối với hành vi trục lợi bảo hiểm gây hậu quả
lớn về tài sản, đạo đức, nhân cách, làm giảm sút lòng tin đối với cán bộ, công chức, tổ
chức, cơ quan nhà nước.
+ Có cơ chế bảo vệ, động viên nhân chứng hợp tác, giúp đỡ công việc điều tra, xác
minh liên quan đến bảo hiểm, bồi thường.
+ Thường xuyên kiểm tra, giám sát toàn diện các mặt hoạt động và tình hình tài
chính của các doanh nghiệp bảo hiểm, duy trì cạnh tranh lành mạnh trên thị trường,
khuyến khích các doanh nghiệp xây dựng các nguyên tắc quản trị doanh nghiệp an toàn,
thận trọng và hiệu quả.
+ Đẩy mạnh công tác truyền thông, tạo dư luận ủng hộ việc đấu tranh với những
hành vi gian lận, trục lợi bảo hiểm.
b) Về phía công ty bảo hiểm:

doanh nghiệp và cho cả nền kinh tế . Ngược lại, những hành vi tư lợi trong bảo hiểm sẽ
gây ra thiệt hại cho các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm, đồng thời tác động xấu
đến lòng tin của khách hàng, gây ảnh hưởng đến cả nền kinh tế.
Chính vì vậy, trục lợi bảo hiểm là hành vi sai trái, vi phạm cả về mặt đạo đức lẫn
pháp luật. Hành vi đó cần phải được loại trừ ra khỏi xã hội, ra khỏi nền kinh tế đang
trên đà phát triển. Đấu tranh chống trục lợi bảo hiểm không chỉ là trách nhiệm nói
riêng của ngành bảo hiểm mà phải là trách nhiệm chung của toàn xã hội, cộng đồng và
đòi hỏi phải có sự tham gia, ủng hộ tích cực của các cơ quan công quyền, cơ quan bảo
vệ pháp luật và mỗi người dân, đặc biệt là những người đang tham gia vào các quan hệ
bảo hiểm.
5