Hội chứng tôm chết sớm” tác động đến tôm
ở Châu Á

Một nghiên cứu của Tiến sĩ Donald V. Lightner
OIE Reference Laboratory Phòng Thí nghiệm các bệnh của tôm
Khoa Khọc học Thú y và Vi sinh học
Đại học Bang Arizona, Mỹ
Tóm tắt: Hội chứng tôm chết sớm – Early Mortality Syndrome (EMS) là một dạng
bệnh mới của tôm đã được phát hiện ở các trang trại nuôi tôm ở Châu Á. Bệnh
xuất hiện trong vòng 30 ngày sau khi thả và gây ra các triệu chứng như lờ đờ, vỏ
mềm sậm lại và đầu ngực bị đốm vằn. Các tác động sinh lý học của bệnh EMS xuất
hiện giới hạn ở gan tụy. Ở giai đoạn cuối của bệnh gây chết cao, sự nhiễm khuẩn
phái sinh tiếp tục gây tổn thương gan tụy.
Một bệnh mới đã xuất hiện ở các trang trại tôm nằm ở phía nam Trung Quốc và
đảo Hải Nam vào năm 2010. Đầu năm 2011, Hội chứng tôm chết sớm (EMS)
cũng đã được phát hiện tại Việt Nam và Malaysia.
Bệnh xuất hiện trong vòng 20 đến 30 ngày sau khi thả giống. Cả hai loại tôm: Tôm
sú P. monodon và tôm thẻ chân trắng L. vannamei đều bị ảnh hưởng bệnh này.
Tỉ lệ chết có thể lên đến 100% ở các ao bị nhiễm bệnh nặng khi mà tôm nhiễm
bệnh trở nên lờ đờ và bỏ ăn. Ở lát cắt đơn, cơ quan gan tụy của tôm có thể teo lại
có màu hơi trắng và sọc đen. Các dấu hiệu khác có thể thấy như vỏ mềm, màu
thường sẫm lại và đầu ngực tôm bị đốm vằn.
Bệnh lý học
Cả 2 loại tôm sú P. monodon và tôm thẻ L. vannamei bị bệnh EMS đều thể hiện
bệnh lý giống nhau. Các mẫu tôm dành phân tích mô học đều cho thấy các tác
động của bệnh EMS chỉ giới hạn ở gan tụy (H.P.). Hoạt động khác thường tiến
triển ở gan tụy đã cho kết quả các tổn thương thể hiện sự suy thoái và sự bất bình
thường của các tế bào biểu mô ống phát sinh ở gần đầu đến ngoại biên.

bào bài tiết bình thường (B), các tế bào dữ trự mỡ (R) và các tế bào basophil to lên.
Các tế bào E, nhiều tế bào đang trong quá trình nguyên phân được nhìn thấy ở
phần hình nhỏ (phóng đại 20 lần).

Hình kính hiển vi phóng đại 40 lần, mô gan tụy từ tôm sú P. monodon bị nhiễm
nặng ở giai đoạn đầu của bệnh EMS. Phần ngọn ống (với các tế bào E) vẫn nguyên
vẹn, còn các phần gần ống gan tụy hơn cho thấy sự hoại tử và kết dính các tế bào
biểu mô ống.

Gan tụy của tôm thẻ L. vannamei ở giai đoạn cuối bệnh EMS. Trong số các tế bào
biểu mô ống gan tụy HP là các khối vi khuẩn nhuộm hơi xanh (phóng đại 4 lần).