Phần 3: Quan hệ Lao động
(Union/Management Relations)
Th.S Lương Thanh Thảo
Chuyên ngành: Quản Trị Nguồn Nhân Lực
Trường Đại Học Griffith, Queensland, Australia
Mục tiêu

Hiểu được hoạt động của tổ chức Công đoàn

Biết được nội dung chính và quy trình ký kết Thỏa ước Lao động tập thể
(Collective Agreement)

Biết cách giải quyết tranh chấp lao động

Biết được các hình thức thu hút công nhân tham gia quản lý doanh nghiệp
(Employee Involvement Programs)

Sự khác biệt trong quan hệ lao động quốc tế
CÔNG ĐOÀN (UNIONS)

Nguyên nhân NV tham gia tổ chức Công đoàn:
◦
Quan hệ giữa công nhân và lãnh đạo là quan hệ đối kháng giai cấp (nhà
tư bản – giai cấp vô sản)
◦
Lợi ích kinh tế
◦
Giảm các đối xử không công bằng từ phía lãnh đạo

Lý do NV không tham gia Công đoàn:
◦

Là thành viên trong hệ thống chính trị VN, trường học XHCN của
người LĐ

Luật Công đoàn 1990: CĐ có 3 nhiệm vụ:
◦
Bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người LĐ
◦
Tham gia quản lý DN
◦
Giáo dục, động viên người LĐ phát huy quyền làm chủ đất nước
Công đoàn tại Việt Nam

Tỉ lệ công nhân tham gia Công đoàn trong các DN phi quốc doanh
< quốc doanh

Trong các DN nhỏ, người LĐ có trình độ thấp kém, thu nhập thấp,
ít quan tâm đến các yếu tố an toàn LĐ; phần lớn phải tiếp xúc với
nhiều rủi ro và các yếu tố độc hại

DN có vốn đầu tư nước ngoài: trình độ cao hơn, nhưng điều kiện
làm việc khắt khe hơn, công nhân phải đấu tranh với ngược đãi và
các hành vi thô bạo, xúc phạm nhân phẩm công nhân của các nhà
quản lý

Lạm phát gia tăng  đình công tăng (chủ yếu tại miền Nam VN)
Thỏa ước LĐ tập thể (Collective Agreements)

Khái niệm:
◦
Văn bản thỏa thuận giữa tập thể người LĐ và người sử dụng LĐ về các


Tùy tình hình cụ thể, thỏa ước LĐ tập thể còn có thể có thêm
những nội dung khác

Ở nhiều nước trên thế giới: Công đoàn tích cực tham gia vào các
hoạt động HRM và các hoạt động khác như lập thời gian biểu,
thiết lập các tiêu chuẩn mẫu trong thực hiện công việc,…
Quá trình ký kết Thỏa ước LĐ tập thể
(Collective Bargaining Process)
4 bước chính:

Bước 1: Các bên đưa ra yêu cầu và nội dung cần thương lượng
(đại diện của người LĐ đưa ra yêu cầu trước, đại diện của bên sử
dụng LĐ đặt câu hỏi để làm sáng tỏ vấn đề). Khi phân tích các yêu
cầu, hai bên tham gia ký kết cần chú ý phân biệt:
◦
Những yêu cầu có tầm quan trọng đặc biệt, nhất thiết phải đạt được
◦
Có những yêu cầu mong đợi, nhưng không nhất thiết phải đạt được
◦
Có những yêu cầu chỉ sử dụng để mặc cả
Quá trình ký kết Thỏa ước LĐ tập thể
(Collective Bargaining Process)
4 bước chính:

Bước 2:Tiến hành thương lượng trên cơ sở xem xét các yêu cầu
của cả hai bên:
◦
Hai bên cần kiểm tra kỹ bản danh sách yêu cầu của đại diện phía bên
kia.

pháp chung có lợi nhất
◦
Quan hệ việc làm: cởi mở, trung thực, tin cậy, tôn trọng lẫn nhau
◦
Kết quả cuối cùng không phải là cố định mà là các biến số có thể thay
đổi, cả hai bên đều có thể tăng thêm phần lợi ích trong suốt quá trình
hợp tác làm việc.
Tranh chấp Lao động

Khái niệm:
◦
Phát sinh từ những mâu thuẫn phải giải quyết trong phạm vi quan hệ LĐ
◦
Là sự tranh chấp giữa Công đoàn với Ban quản lý hoặc là tranh chấp
giữa người sử dụng LĐ với người LĐ có liên quan đến việc làm, tiền
thưởng và các điều kiện thu nhập khác,…
Nguyên tắc giải quyết
tranh chấp lao động

Mục đích:
◦
Giải tỏa bất đồng và bế tắc trong quá trình giải quyết tranh chấp
◦
Đảm bảo quyền và lợi ích của mỗi bên tranh chấp
◦
Đảm bảo tối đa cho việc ổn định các mối quan hệ lao động

Nguyên tắc giải quyết:
◦
Thương lượng trực tiếp và tự giàn xếp tại nơi phát sinh tranh chấp

(của Tòa án).
Trình tự giải quyết tranh chấp

Họp hòa giải do Hội đồng hòa giải chủ trì. Phải có mặt tại phiên họp hai
bên tranh chấp hoặc đại diện được ủy quyền

Hội đồng hòa giải đưa ra phương án hòa giải. Nếu hai bên chấp nhận thì
ký biên bản

Nếu hòa giải không thành, Hội đồng hòa giải lập biên bản, gửi lại cho
các bên tranh chấp. Mỗi bên có quyền yêu cầu tòa án nhân dân cấp
huyện (đối với tranh chấp cá nhân) hoặc Tòa án Nhân dân cấp tỉnh (đ/v
tranh chấp LĐ tập thể) xét xử tranh chấp
Những điều ban quản trị nên làm trong quá
trình tranh chấp

Nói chuyện với nhân viên về những điều phàn nàn, khiếu tố. Giải
quyết và đầy đủ và hợp lý các vấn đề

Yêu cầu Công đoàn xác định cụ thể những vấn đề bị vi phạm

Xem xét kỹ nơi làm việc hoặc bộ phận tranh chấp

Xác định người làm chứng

Kiểm tra lại hành vi, kết quả thực hiện công việc của người yêu cầu
khiếu tố

Đối xử với đại diện Công đoàn ngang hàng với các nhà quản trị


Công nhân tham gia qu n lý doanh nghi p ả ệ
(Employee Involvement Program)

Hội đồng xí nghiệp: là cơ quan thường trực của Đại hội công nhân
viên chức. Thành viên của HĐ: GĐ xí nghiệp + các cán bộ công nhân
viên chức có tín nhiệm, có năng lực

Nhiệm vụ và quyền hạn:
◦
Giám sát việc thực hiện nghị quyết đại hội công nhân viên chức
◦
Giải quyết những vấn đề mới phát sinh
◦
Chỉ đạo hoạt động của Ban thanh tra công nhân
◦
Tham gia ý kiến với Giám đốc xí nghiệp trong việc lựa chọn, đào tạo, bố trí,
sử dụng, khen thưởng và thi hành kỷ luật
Công nhân tham gia qu n lý doanh nghi p ả ệ
(Employee Involvement Program)

Ban thanh tra công nhân: tổ chức kiểm tra, giám sát, kiểm tra mọi
hoạt động sản xuất kinh doanh và phân phối trong XN

Nhiệm vụ và quyền hạn:
◦
Động viên người LĐ tham gia công tác kiểm tra
◦
Yêu cầu cá nhân hoặc tổ chức có liên quan đến việc kiểm tra báo cáo tình
hình và cung cấp tài liệu cần thiết
◦