Biên soạn: Trần Minh Trí -
2011
Chương 2:
Các lý thuyết phát triển
kinh tế
Biên soạn: Trần Minh Trí -
2011
•
Trường phái kinh tế cổ điển (David Ricardo)
•
Trường phái kinh tế tân cổ điển (Marshall)
•
Mô hình Keynes về tăng trưởng kinh tế
•
Lý thuyết tăng trưởng kinh tế hiện đại
•
Các lý thuyết “giai đoạn tuyến tính” (Rostow)
•
Lý thuyết về vốn và tăng trưởng (Harrod-
Domar)
•
Mô hình thay đổi cấu trúc (Lewis và Chenery)
Các lý thuyết phát triển kinh tế
Biên soạn: Trần Minh Trí -
2011
Trường phái kinh tế cổ điển
(David Ricardo 1772-1823)
Luận điểm chính:
•
Nông nghiệp là ngành kinh tế quan trọng nhất
•

mờ nhạt
Biên soạn: Trần Minh Trí -
2011
Trường phái kinh tế cổ điển
(David Ricardo 1772-1823)
•
AS luôn ở mức tiềm năng
GDP
PL
0
Y
PL0
PL1
AD1
AD0
Biên soạn: Trần Minh Trí -
2011
Trường phái kinh tế cổ điển
(David Ricardo 1772-1823)
•
Đường đồng lượng hình chữ L
L
K
0
Y1
Z
Đường
đẳng lượng
Y3
10

0
B2
A
B1
B3

Q
1Q
2
Ngụ ý: có nhiều cách kết hợp
khác nhau giữa các yếu tố sản
xuất để tăng sản lượng
Y=f(K,L)
Phát triển theo
chiều sâu
Phát triển theo
chiều sâu
Biên soạn: Trần Minh Trí -
2011
Tổng cân bằng kinh tế trong
Trường phái kinh tế tân cổ điển
(1900s - Marshall)
•
AS luôn ở mức tiềm năng
GDP
PL
0

GDP
PL
0
AS-LR
PL0
AD1
Y*
AS-SR
Y0
Biên soạn: Trần Minh Trí -
2011
Lý thuyết tăng trưởng kinh tế
hiện đại (P.A. Samualson -1948)
- Bối cảnh: Sự can thiệt quá nhiều của
nhà nước làm hạn chế mức độ tự
điều chỉnh của thị trường -> trường
phái mới ra đời
Trường phái này ủng hộ việc xây dựng
nền kinh tế hỗn hợp, trong đó thị
trường xác định những vấn đề cơ
bản của tổ chức kinh tế và nhà nước
tham gia điều tiết có mức độ nhằm
hạn chế những mặt tiêu cực của thị
trường.
Biên soạn: Trần Minh Trí -
2011
Lý thuyết tăng trưởng kinh tế
hiện đại (P.A. Samualson -1948)
Luận điểm chính:
-

2011
Mô hình các giai đoạn tăng
trưởng của Rostow
Có năm giai đoạn tăng trưởng mà các nước
phải trải qua:
-
Giai đoạn xã hội truyền thống
-
Giai đoạn tiền cất cánh
-
Giai đoạn cất cánh
-
Giai đoạn trưởng thành
-
Giai đoạn tiêu dùng cao
Biên soạn: Trần Minh Trí -
2011
Đặc điểm của “Giai đoạn xã
hội truyền thống”
-
Nông nghiệp là ngành sản xuất chính
-
Năng suất lao động thấp
-
Đời sống vật chất của con người thiếu
thốn, dưới mức tối thiểu
-
Quan hệ xã hội còn đơn giản
Biên soạn: Trần Minh Trí -
2011

2011
Đặc điểm của
“Giai đoạn trưởng thành”
-
Cơ cấu kinh tế thay đổi, dịch chuyển từ NN
sang CN
-
Mức đầu tư cao, từ 10-20% NNP
-
Ngành CN bước sang giai đoạn “trưởng
thành” hiện đại
-
Đời sống vật chất của người dân tăng cao
-
Chủ tư bản tham gia vào quản lý kinh tế,
điều khiển sự phát triển kinh tế xã hội.
Biên soạn: Trần Minh Trí -
2011
Đặc điểm của
“Giai đoạn tiêu dùng cao”
-
Công nghiệp phát triển ở mức cao
-
Kinh tế đạt mức phát triển
-
Nhu cầu vật chất và đời sống tinh thần của
con người được đáp ứng
-
Lao động trở thành nhu cầu của con
người, làm việc trên tinh thần tự nguyện

còn trong “giai đoạn xã hội truyền thống”
hoặc “Giai đoạn tiền cất cánh”, phải theo
những quy luật–con đường nhất định mà
các nước phát triển đã qua để cất cánh
-
Một trong những chiến lược quan trọng để
cất cánh là phải huy động nguồn tiết kiệm
bên trong lẫn bên ngoài để đầu tư đủ nhằm
đạt sự tăng trưởng
Biên soạn: Trần Minh Trí -
2011
Hạn chế của mô hình
“các giai đoạn tăng trưởng”
-
Bỏ qua bối cảnh lịch sử, KTXH của LDCs
-
Không thấy được một thực tế là các nước
LDCs có thể đi nhanh hơn hoặc bỏ qua giai
đoạn nhờ tiếp thu những tiến bộ kỹ thuật,
nguồn vốn, kỹ năng quản lý… nhờ vào việc
học hỏi những kinh nghiệm mà MDCs đã
rút ra hàng trăm năm
-
Không nhất thiết phải theo hình mẫu
Biên soạn: Trần Minh Trí -
2011
Ưu điểm của mô hình
“các giai đoạn tăng trưởng”
-
Tiêu chuẩn cất cánh