Bài 13
Nước mĩ giữa hai cuộc chiến tranh thế giới
(1918 - 1939)
I. Mục tiêu bài học
1. Về kiến thức
Giúp học sinh nắm được một cách hệ thống những nội dung sau đây:
- Sự vươn lên mạnh mẽ của nước Mĩ sau chiến tranh thế giới thứ nhất đặc biệt
là thời kỳ bùng phát của kinh tế Mĩ trong thập niên 20 của thế kỷ XX.
- Tài động của cuộc khủng hoảng kinh tế 1929 -1933 đối với nước Mĩ và chính
sách mới của tổng thống Rudơven trong việc đưa nước Mĩ thoát khỏi khủng hoảng,
bước vào một thời kỳ phát triển mới.
2. Về tư tưởng
- Giúp học sinh nhận thức rõ bản chất của chủ nghĩa tư bản Mĩ, mặt trái của xã
hội tư bản và những mâu thuẫn, nan giải trong lòng nước Mĩ.
- Hiểu rõ quy luật đấu tranh giai cấp đấu tranh chống áp bức
3. Về kỹ năng
- Rèn kỹ năng phân tích tư liệu lịch sử để hiểu bản chất của sự kiện lịch sử.
- Kỹ năng xử lý số liệu trong các biểu bảng thống kê để giải thích những vấn đề
lịch sử.
II. Thiệt bị tài liệu dạy - học
- Bản đồ nước Mĩ hoặc lược đồ thế giới sau chiến tranh thế giới thứ nhất
- Một số tranh ảnh, tư liệu về nước Mĩ
- Bảng, biểu đồ về tình hình kinh tế xã hội Mĩ (trong SGK).
III. Tiến trình tổ chức dạy - học
1. Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Nếu ngắn gọn các giai đoạn phát triển của nước Đức giữa hai cuộc
chiến tranh thế giới
Câu 2: Chính phủ Hítle đã Thực hiện chính sách kinh tế, chính trị nào và đối
ngoại như thế nào trong những năm 1933 - 1939?
2. Dẫn dắt vào bài mới
Trong những năm 1918 - 1939, nước Mĩ đã trải qua những bước thăng trầm đầy

+ Mĩ là nước thắng trận sau chiến tranh,
Mĩ tham chiến từ 4 - 1917 đóng vai trò
quan trọng trong chiến thắng của đồng
minh chính vì thế Mĩ trở thành trọng tài
trong các cuộc đàm phán dẫn đến hòa ước
với Vécxai, có ưu thế lớn của một nước
thắng trận.
I. Nước Mĩ trong những năm
1918 - 1929
1. Tình hình kinh tế
- Sau chiến tranh thế giới thứ
nhất Mĩ có những lợi thế
+ Mĩ là nước thắng trận
+ Mĩ trở thành chủ nợ của Châu Âu.
Các cường quốc Châu Âu, bị suy yếu bởi
chiến tranh. Châu Âu nợ Mĩ trên 10 tỉ đôla.
Trong 2 năm sau đó, do Châu Âu cần hàng
hóa Mĩ đã tạo điều kiện cho công nghiệp
Mĩ phát triển mạnh mẽ. Năm 1919 hàng
hóa Mĩ xuất sang Châu Âu lên tới gần 8 tỉ
đô la, vốn đầu tư dài hạn của Mĩ ra nước
ngoài đạt 6,4 tỉ đô la. Mĩ cũng trở thành
nước có dự trữ vàng lớn nhất thế giới
(chiếm khoảng 1/3 số vàng của thế giới).
+ Trong chiến tranh Mĩ thu lợi nhuận
lớn nhờ buôn bán vũ khí và hàng hóa.
+ Cũng với những lợi thế đó, Mĩ chú
trọng áp dụng những thành tựu của khoa
học - kỹ thuật, sử dụng phương pháp quản
lý tiên tiến, mở rộng quy mô và chuyên

tăng trưởng cao. Trong vòng 6 năm sản
lượng công nghiệp tăng 69% năm 1929 Mĩ
chiếm 48% sản lượng công nghiệp thế giới.
Vượt qua sản lượng công nghiệp của 5
cường quốc công nghiệp Anh, Pháp, Đức,
Italia, Nhật Bản cộng lại
+ Mĩ đứng đầu thế giới về các ngành
công nghiệp sản xuất, ô tô, thép dầu lửa
đặc biệt là ô tô. Năm 1919 Mĩ có trên 7
triệu ô tô, đến năm 1924 là 24 triệu chiếc.
Mĩ sản xuất 57% máy móc, 49% gang,
51% thép và 70% dầu hỏa của thế giới
+ Về tài chính: Từ chỗ phải vay nợ của
Châu Âu 6 tỉ đô la trước chiến tranh. Mĩ đã
trở thành chủ nợ của thế giới (riêng Anh và
Pháp nợ Mĩ 10 tỉ đô la). Năm 1929 Mĩ nắm
trong tay 60% số vàng dự trữ của thế giới.
Số tư bản xuất khẩu của Mĩ từ 6 tỉ 456 triệu
đô la (1919) tăng lên 14 tỉ 416 triệu đô la
(1929)
- Giáo viên nêu câu hỏi: Những biểu
hiện trên đây chứng tỏ điều gì?
- Học sinh dựa vào những số liệu trong
bài học suy nghĩ trả lời:
+ Nền kinh tế Mĩ tăng trưởng ở mức độ
cao
+ Thực lực kinh tế của Mĩ rất mạnh hơn
nhiều so với các nước tư bản chủ nghĩa
Châu Âu
+ Với tiềm lực kinh tế đó đã giúp Mĩ

quá”, nên đưa đến hiện tượng sản xuất ồ ạt,
chạy theo lợi nhuận phát triển, không đồng
bộ giữa các ngành, mất cân đối giữa cung
và cầu nhìn chung không có kế hoạch dài
hạn giữa sản xuất và tiêu dùng. Đó chính là
nguyên nhân dẫn tới cuộc khủng hoảng
kinh tế 1929 - 1933.
- Giáo viên dẫn dắt: Trong bối cảnh nền
kinh tế phồn vinh như vậy tình hình chính
trị - xã hội Mĩ như thế nào? đó là nội dung
phần 2:
Hoạt động 1: Cả lớp /cá nhân
- Giáo viên giảng giải: Trong thời kỳ
tăng trưởng cao của kinh tế Mĩ trong thập
niên 20 gắn liền với sự cầm quyền của các
tổng thống Đảng cộng hòa: Giáo viên có
thể mở rộng giúp học sinh hiểu rõ nước Mĩ:
Tổng thống do 2 đảng cộng hòa và dân chủ
thay nhau cầm quyền. Trong đó Đảng cộng
hòa là chính đảng của tư sản công nghiệp
Mĩ, thành lập năm 1856 biểu tượng của
đảng “con voi, từ lức mới thành lập đã chủ
trương phát triển kinh tế, tư bản chủ nghĩa
chống lại chế độ đồn điền ở Miền Nam.
- Hạn chế:
+ Nhiều ngành sản xuất chỉ sử
dụng 60 → 80% công suất vì vậy
nạn thất nghiệp xảy ra
+ Không có kế hoạch dài hạn
cho sự cân đối giữa sản xuất và tiêu

lên được, cửa sổ nhỏ, cửa ra vào chỉ vừa
một người chui qua, mái nhà lợp bằng giấy
dầu, trên chặn những hòn gach để giữ khỏi
bị gió thổi bay. Những người trong ảnh nét
mặt buồn sầu, đau khổ. Trông cảnh tượng
thật xác xơ, tiêu điều.
⇒ Mặc dù kinh tế phồn vinh nhưng đời
sống người lao động Mĩ giảm sút, khó khăn
điều đó kích thích phong trào đấu tranh của
họ, tiêu biểu là phong trào đấu tranh của
- Nắm chính quyền là Tổng
Thống của Đảng cộng hòa.
- Giới cầm quyền Mĩ thực hiện
chính sách ngăn chặn công nhân
đấu tranh, đàn áp những tư tưởng
tiến bộ trong phong trào công nhân.
công nhân.
- Giáo viên dẫn dắt: ở giai đoạn sau
nước Mĩ phát triển như thế nào?
* Hoạt động 1: Cả lớp và cá nhân
- Giáo viên đặt câu hỏi: Em hãy nhắc
lại những hạn chế của nước Mĩ trong giai
đoạn 1929 - 1933. Hạn chế độ đưa đến hậu
quả gì?
- Học sinh dựa vào phần kiến thức vừa
học, suy nghĩ và trả lời.
- Giáo viên nhận xét, chốt ý: Chủ nghĩa
tự do thái quá trong phát triển kinh tế, sản
xuất ồ ạt chạy theo lợi nhuận đã dẫn tới
tình trạng cung vượt quá xa cầu ⇒ khủng

II. Nước Mĩ trong những năm
(1929 - 1939)
1. Cuộc khủng hoảng kinh tế
(1929 - 1939) ở Mĩ.
- Nguyên nhân khủng hoảng: do
sản xuất ồ ạt, chạy theo lợi nhuận
→ cung vượt quá xa cầu → khủng
hoảng kinh tế thừa.
- Khủng hoảng diễn ra từ 10 - 1929
đến 1932 khủng hoảng đạt đến đỉnh
cao nhất.
hàng ngàn người mất nhà cửa vì không trả
được tiền cầm cố. Nhà nước không thu
được thuế. Công chức, giáo viên không
được trả lương. Khủng hoảng phá hủy
nghiêm trọng các ngành công nghiệp, nông
nghiệp, nông nghiệp và thương nghiệp của
nước Mĩ gây nên hậu quả vô cùng nghiêm
trọng.
+ Đến năm 1932, khủng hoảng kinh tế
đã đạt đến đỉnh cao nhất sản lượng công
nghiệp chỉ còn 53,8% (so với 1929) 11,5
vạn công ty thương nghiệp, 58 công ty
đường sắt bị phá sản 10 vạn ngân hàng
(chiếm 40% tổng ngân hàng của người thất
nghiệp nữ). Phải đóng cửa 75% dân trại bị
phá sản. Số người thất nghiệp lên đến hàng
chục triệu người phong trào đấu tranh của
các tầng lớp nhân dân lan rộng khắp nước
Mĩ.

nghiệp tăng vọt cao nhất là 1933 có đến
gần 13 triệu người thất nghiệp chiếm đếan
24,9% lực lượng lao động của nước Mĩ.
- Chứng tỏ khủng hoảng kinh tế đã gây
nên hậu quả xã hội rất nặng nề, ghánh nặng
của khủng hoảng đè nặng lên vai công
nhân, những người lao động làm thuê.
- Giáo viên dẫn dắt: Để đưa nước Mĩ
thoát khỏi khủng hoảng. Tổng thống mới
đắc cửa ở Mĩ Ru-dơ-ven đã Thực hiện
chính sách mới nhằm khôi phục nước Mĩ.
* Hoạt động 1: Cả lớp, cá nhân:
- Giáo viên giới thiệu về Ru dơ ven:
Nhà hoạt động chính trị, thuộc đảng dân
chủ, tổng thống Hoa Kỳ thứ 32, liền trong
4 nhiệm kỳ (1933 - 1945). Sinh ra trong
một gia đình điền chủ, Ru dơ ven trở thành
luật sư, nghị sỹ thượng nghị viện (1910 -
1912). Từ đó 1913 - 1920 là thứ trưởng bộ
Hoàng Hải. Từ 1928 - 1933 là Thống đốc
bang Niu Oóc. Năm 1932 được bầu làm
tổng thống.
Ru dơ ven là nhà chính trị tư sản khôn
khéo, tài năng. Ông bị liệt chân nhưng đều
cố gắng rất nhiều trong làm việc, nêu tấm
gương cần cù, nghị lực rất lớn. Ông là một
nhân vật cấp tiến trong chính quyền Mĩ góp
phần làm cho chính phủ Mĩ Thực hiện một
số chính sách có lợi cho người lao động.
Chinh sách ngọai giao của ông khôn khéo,

* Hoạt động 2: Cả lớp, cá nhân:
- Giáo viên yêu cầu học sinh đọc sách
giáo khoa nội dung chính sách mới của Ru
dơ ven.
- Học sinh theo dõi SGK tóm tắt nội
dung chính sách mới
- Giáo viên nhận xét, bổ sung:
+ Nhà nước can thiệp tích cực đời sống
kinh tế
+ Chính phủ Ru dơ ven đã Thực hiện
* Chính sách mới của tổng
thống Ru-dơ-ven
- Cuối 1932 Ru dơ ven đã thực
hiện một hệ thống các chính sách
biện pháp của nhà nước trên các
các biện pháp giải quyết nạn thất nghiệp.
+ Thông qua các đạo luật: Ngân hàng,
phục hương công nghiệp điều chỉnh nông
nghiệp, trong các đạo luật đó - Đạo luật
phục hưng công nghiệp là quan trọng nhất.
Đạo luật này quy định việc tổ chức lại sản
xuất công nghiệp theo những hợp đồng
chặt chẽ về sản phẩm và thị trường tiêu thụ,
quy định việc công nhân có quyền thương
lượng với chủ về mức lương và chế độ làm
việc.
Giáo viên mở rộng: Đạo luật Ngân hàng
nhằm đóng cửa tất cả các Ngân hàng sau
đó mở lại một số ngân hàng có khả năng
phục hồi với sự kiểm soát chặt chẽ của

phục hưng công nghiệp, điều chỉnh
công nghiệp.
các đầu mối, mạch máu kinh tế kéo lên,
nhằm khôi phục và phát triển kinh tế, ổn
định chính trị xã hội.
- Học sinh dựa vào kiến thức vừa học,
suy nghĩ trả lời.
- Giáo viên nhận xét, kết luận: nhà nước
có vai trò can thiệp tích cực vào nền kinh
tế, vai trò của nhà nước với nền kinh tế
được tăng cường. Nhà nước dùng sức
mạnh, biện pháp để điều tiết kinh tế, giải
quyết các vấn đề kinh tế chính trị xã hội.
* Hoạt động 3: Cả lớp:
- Giáo viên yêu cầu học sinh theo dõi
sách giáo khoa theo dõi biểu đồ thu nhập
quốc dân của Mĩ 1929 - 1941 để thấy được.
Kết quả của chính sách mới:
- Học sinh theo dõi sách giáo khoa theo
yêu cầu của giáo viên và phát biểu.
- Giáo viên bổ sung, kết luận:
+ Cứu trợ người thất nghiệp tạo nhiều
việc làm mới, trong thời Ru dơ ven làm
tổng thống đã cho 16 tỷ đô la cứu trợ người
thất nghiệp, lập ra nhiều quỹ liên bang giúp
đỡ các doanh nghiệp, lập ra nhiều quỹ liên
bang, giúp đỡ các doanh nghiệp sáp phá
sản:
+ Khôi phục được sản xuất
+ Thu nhập quốc dân tăng liên tục từ

góp phần khuyến khích của chủ nghĩa phát
xít tự do hành động gây chiến tranh thế giới
thứ hai.
- Kết quả:
+ Giải quyết việc làm cho người
thất nghiệp, xoa dịu mâu thuẫn xã
hội.
+ Khôi phục được sản xuất
+ Thu nhập quốc dân tăng liên
tục từ sau 1933
- Chính sách ngoại giao
+ Thực hiện chính sách “láng
giềng thân thiện”
+ Tháng 11 - 1933 côn nhận và
đặt quan hệ ngoại giao với Liên Xô.
+ Trung lập với các xung đột
quân sự ngoài châu Âu.
4. Sơ kết bài học
-Cũng cố:
GV nêu câu hỏi kiểm tra HS để củng cố bài học:
+Tình hình nước Mĩ Nước Mĩ trong những năm 1918 – 1929 như thế nào?
+Chính sách mới của tổng thống Rudơren đã đưa nước Mĩ thoát ra khỏi khủng
hoảng như thế nào?
- Dặn dò: Học sinh học bài cũ - đọc trước bài mới
Bài tâp: