LỜI NÓI ĐẦU
Nền kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển cùng với quá trình hội nhập
mở cửa cùng với thế giới tạo ra sự cạnh tranh về mọi mặt ngày càng gay gắt và
quyết liệt, nên hiệu quả sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp đòi hỏi phải
cao để có thể tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh khốc liệt hiện
nay. Đứng trước những thử thách trên các doanh nghiệp phải tự tìm cho mình
một hướng đi phù hợp với các quy luật của nền kinh tế, phù hợp với điều kiện
hoạt động của mỗi doanh nghiệp. Từ đó, vạch ra cho mình một chiến lược kinh
doanh phù hợp và hiệu quả nhất để áp dụng cho doanh nghiệp mình, trong đó
chính sách quản trị nguồn nhân lực đóng vai trò quyết định cho sự thành công
và phát triển của doanh nghiệp..
Như ta biết con người không chỉ là trung tâm trong lĩnh vực xã hội mà
ngay cả trong lĩnh vực kinh tế con người vẫn là trung tâm: Con người đã tạo
nên nền kinh tế và nền kinh tế hoạt động để phục vụ con người. Cùng với thời
gian, ngày càng quan tâm đến vấn đề con người trong doanh nghiệp, làm sao sử
dụng hiệu quả nguồn lao động này và đồng thời duy trì và phát triển nguồn lao
động này. Từ đó, người ta xem người lao động như một tài sản vô cùng quý giá
của doanh nghiệp.
Sau một thời gian học tập nghiên cứu,em đã quyết định chọn đề tài ‘Phân
tích tình hình sử dụng lao động và một số biện pháp hoàn thiện công tác
quản lý sử dụng lao động tại công ty TNHH Pbox Việt Nam’
Công ty TNHH Pbox Việt Nam là một doanh nghiệp tư nhân 100% vốn tự có.
Công ty hoạt động trong các lĩnh vực : Sản xuất, kinh doanh máy móc, thiết bị
công cụ. Nhận các hợp đồng gia công, chế tạo, sửa chữa các thiết bị công
nghiệp, phụ tùng,sản xuất các loại thép cán,thép cuộn …
Nội dung của đề tài được thể hiện qua 3 phần:
Chương I: Cơ sở lý luận về quản lý,sử dụng lao động
Chương II: Giới thiệu đặc điểm cơ bản của Công ty TNHH Pbox Việt Nam
Chương III.Phân tích thực trạng sử dụng lao động và một số biện pháp
nhằm hoàn thiện công tác quản lý và sử dụng lao động tại Công ty TNHH Pbox
Việt Nam
người lao động trong các tổ chức”.
- Nhưng hiện nay, ở các nước phát triển người ta đưa ra định nghĩa hiện
đại sau: “ quản lý nguồn nhân lực là những hoạt động nhằm tăng cường những
đóng góp có hiệu quả của cá nhân vào mục tiêu chung của tổ chức trong khi
đồng thời cố gắng đạt được các mục tiêu xã hội và mục tiêu cá nhân”. Như vậy
quản lý nguồn nhân lực được xem là một nghệ thuật, là một tập hợp các hoạt
động có ý thức nhằm nâng cao hiệu suất của một tổ chức, bằng cách nâng cao
hiệu quả lao động của mỗi thành viên của tổ chức đó.
2
- Quản trị lao động là một khoa học nghiên cứu phương pháp tuyển chọn, sử
dụng, đào tạo và bồi dưỡng nguồn lao động trong quá trình hoạt động lao động
(Lao động trí óc và lao động chân tay) của con người. Nội dung cụ thể của nó
bao gồm từ việc tuyển chọn đội ngũ lao động, tổ chức phân tích công việc, xây
dựng định mức lao động cho đến công tác bảo hộ, đào tạo, nâng cao năng lực
lao động và cuối cùng là tổ chức thù lao, tính toán hiệu quả sử dụng lao động
của người công nhân.
- Khi nhận định về nguồn nhân lực, các nhà khinh tế và giáo sư đã phát
biểu như sau:
- Giáo sư tiến sĩ Letter C.Thurow – nhà kinh tế và quản trị học thuộc viện
công nghệ kỹ thuật Matsachuset ( MIT ) cho rằng. “Điều quyết định cho sự tồn
tại và phát triển của công ty là những con người mà công ty đang có. Đó phải là
những con người có học vấn cao, được đào tạo tốt, có đạo đức, có văn hoá và
biết cách làm việc có hiệu quả”.
- Giáo sư tiến sĩ Gary Backer đã viết “ Các công ty nên tính toán, phân
chia hợp lý cho việc chăm lo sức khoẻ, huấn luyện, nâng cao trình độ ngườilao
động để đạt năng suất cao nhất. Chi phí cho giáo dục, đào tạo, chăm lo sức khoẻ
của nhân viên phải được xem là hình thức đầu tư …”.
- Giáo sư tiến sĩ Robert Reich cho rằng: “ Trong tương lai gần đây các
công ty sẽ không còn quốc tịch mà chỉ còn tên riêng cuả công ty, bởi vì các công
ty đã trở thành mạng lưới bao phủ toàn cầu. Tài nguyên duy nhất của công ty
Nêu được những hiểu biết, những kỹ năng, năng lực và những yếu tố
cần thiết của người đảm nhận để thực hiện tốt các nhiệm vụ và trách
nhiệm cụ thể của công việc.
Khi nghiên cứu và phân tích công việc, người nhân viên nhân lực cần phải
thu thập tất cả các loại thông tin sau:
Thứ tự Loại thông tin
1 Thông tin về công việc cụ thể: sản phẩm, chi tiết, độ phức tạp công
việc, các yêu cầu kỹ thuật
2 Thông tin về quy trình công nghệ để thực hiện công việc: vật tư, máy
móc, trang bị công nghệ, dụng cụ khác
3 Thông tin về các tiêu chuẩn, mẫu đánh giá, mức thời gian, mức sản
lượng,…
4 Thông tin về các điều kiện lao động: độc hại sản xuất, bảo hộ lao
động, tiền lương, chế độ làm việc và nghỉ ngơi,…
5 Thông tin về người lao động thực hiện công việc: trình độ tay nghề,
học vấn, ngoại ngữ, tiền lương
Trong các tổ chức việc thu thập các thông tin này thường được tiến hành
với các phương pháp như: quan sát, phỏng vấn, phiếu câu hỏi điều tra và sự mô
tả .
Thiết kế công việc là xác định một cách hợp lý các nhiệm vụ, trách nhiệm
cụ thể của mỗi cá nhân trong một điều kiện lao động khoa học nhất cho phép, để
từ đó đề ra được những tiêu chuẩn về hiểu biết, kỹ năng,, năng lực và các yếu tố
khác cần thiết đối với người thực hiện công việc đó.
4
- Lập kế hoạch nhân lực:
Lập kế hoạch nhân lực là một quá trình triển khai và thực hiện kế hoạch
về nhân lực nhằm đảm bảo rằng doanh nghiệp có đúng số lượng, đúng chất
lượng lao động, được bố trí đúng lúc và đúng chỗ.
- Tuyển dụng nhân viên:
Đó là một quá trình thu hút, nghiên cứu, lựa chọn và quyết định tiếp nhận
5
- Đánh giá tình hình thực hiện của các công nhân viên.
- Đánh giá thực hiện công việc là một quá trình thu thập, phân tích, đánh
giá và trao đổi các thông tin liên quan tới hành vi làm việc và kết quả sông tác
của từng cá nhân sau quá trình lao động.
2.3.Nội dung phát triển nhân lực
- Đào tạo và đào tạo lại:
- Đào tạo là tổng hợp những hoạt động nhằm nâng cao trình dộ học vấn,
trình độ làm việc và chuyên môn cho người lao động.
- Đào tạo lại quá trình cho những người có trình độ học vấn rồi đi học
thêm nhằm nâng cao trình độ của họ hơn nữa.
- Đề bạt và thăng tiến:
- Thay đổi, thuyên chuyền, cho thôi việc và xa thải:
- Ngoài ra, quản lý nguồn nhân lực còn giải quyết một số nội dung quan
trọng như:
- Bảo đảm thông tin cho người lao động.
- Đẩy mạnh các hoạt động công đoàn.
- Thực hiện tốt các quan hệ nhân sự trong xã hội và lao động.
- Phúc lợi và chia lợi nhuận.
3. Xác định nhu cầu lao động trong doanh nghiệp :
Việc xác định nhu cầu về lao động trong doanh nghiệp nhằm đảm bảo cho
doanh nghiệp có được đúng người, đúng việc, vào đúng thời điểm cần thiết và
đối phó linh hoạt với sự thay đổi của thị trường.
3.1. Các căn cứ xác định nhu cầu lao động
Dựa vào các yếu tố chủ yếu sau:
- Khối lượng công việc hay khối lượng sản phẩm cần hoàn thành trong
kỳ.
- Phân tích công việc làm cơ sở để xác định lượng lao động hao phí cần
thiết để hoàn thành khối lượng công việc trong kỳ.
- Trình độ trang bị kỹ thuật có khả năng thay đổi về công nghệ kỹ thuụât.
- Q
i
: Số lượng sản phẩm i ( khối lượng công việc i ) trong năm.
- Dti : Định mức thời gian lao động hao phí để sản xuất một đơn vi sản
phẩm hay hoàn thành khối lượng công việc i trong năm (giờ ).
- Tbq : Thời gian làm việc thực tế bình quân một công nhân sản xuất
trong năm ( giờ / người / năm ).
* Căn cứ vào định mức sản lượng trên đơn vị thời gian, số lượng công
nhân xác định theo công thức:
∑
=
bqsi
i
xTD
Q
CN
Trong đó :
- Dsi : định mức sản lượng sản phẩm i trên một đơn vị thời gian.
b. Theo định mức đứng máy :
Những căn cứ xác định công nhân theo phương pháp này là : số máy
(hoặc số nơi làm việc ), định mức số công nhân dành cho mỗi máy ( mỗi nơi làm
việc ) số ca làm việc một ngày đêm và hệ số sử dụng thời gian làm việc theo chế
độ của công nhân trong năm.
7
Số công nhân được xác định theo công thức sau:
∑
=
=
n
1i
lao động, trên cơ sở đó khai thác có hiệu quả.
- Qua phân tích mới có biện pháp quản lý, sử dụng hợp lý sức lao động và
tăng năng suất lao động.
* Nhiệm vụ của phân tích là:
- Phân tích tình hình tăng giảm số lượng lao động, tình hình bố trí lao
động .
8
- Phân tích tình hình năng suất lao động, điều này cho ta đánh giá tình
hình sử dụng thời gian lao động, tình hình cải tiến kỹ thuật, tổ chức lao động.
4.2. Nội dung phân tích
4.2.1. Phân tích tình hình sử dụng số lượng lao động:
4.2.1.1. Phân tích tình hình tăng (giảm) số công nhân sản xuất:
Tổng số lao động của Công ty thường được phân thành các loại, có thể
khái quát theo sơ đồ sau:
Tổng số lao động của doanh nghiệp thường được chia thành hai loại:công nhân
viên sản xuất và nhân viên ngoài sản xuất.
Số lượng và chất lương lao động là một trong những yếu tố cơ bản quyết định
quy mô kết quả sản xuất, kinh doanh. Do vậy, việc phân tích tình hình sử dụng
số lượng lao động cần xác định mức tiết kiệm hay lãng phí lao động.
a. Nội dung trình tự phân tích:
- So sánh số lượng công nhân giữa thực tế và kế hoạch.
- Xác định mức biến động tuỵet đối và mức biến động tương đối mức
hoàn thành kế hoạch sử dụng số lượng lao động, theo trình tự sau:
+Mức biến động tuyệt đối :
+ Mức chênh lệch tuyệt đối: ∆T =
k1
TT −
Tỷ lệ % hoàn thành kế hoạch sử dụng lao động.
=
100%x
1
k
1
Sử dụng số lượng lao động
Trong đó:
k1
Q,Q
: Sản lượng sản phẩm kỳ thực tế và kỳ kế hoạch.
+ Mức chênh lệch tuyệt đối:
∆T=
k
1
k1
Q
Q
xTT −
* Ý nghĩa : cách phân tích này là: cho ta biết được khi số lao động trong
doanh nghiệp tăng (giảm) bao nhiêu người thì số lượng sản phẩm do họ làm ra
sẽ tăng (giảm ) bao nhiêu.
b. Phương pháp phân tích:
Vận dụng phương pháp so sánh có liên hệ đến tình hình hoàn thành kế
hoạch sản lượng sản phẩm và số lượng lao động
Bảng I. 1: Bảng phân tích biến động số lượng lao động.
Chỉ tiêu Năm thực hiện Kế hoạch So sánh
TH % TH % CL %
Sản lượng sản phẩm (đồng)
Số lao động bình quân trong
danh sách (người)
Trong đó: + Công nhân
+ Nhân viên
4.2.2.Phân tích tình hình sử dụng thời gian lao động
Sử dụng tốt ngày công lao động là biện pháp quan trọng để tăng năng suất
lao động, tăng sản lượng, hạ giá thành. Vì thế cần thiết phải phân tích tình hình
sử dụng ngày công để thấy rõ tình hình này.
Số ngày
làm việc
=
Số ngày làm
việc theo chế độ
-
Số ngày công
thiệt hại
+
Số ngày công
làm thêm
-So sánh ccác ngày công thực tế với ngày công kế hoạch đã điều chỉnh
theo số lượng công nhân thưc tế để đáng giá tình hình sử dung ngày công .
- Lấy số chênh lệch giữa các loại ngày công thực tế với kế hoạch đã điều
chỉnh theo số lượng công nhân thực tế, nhân với giá trị sản xuất bình quân một
ngày kỳ kế hoạch , để xác định mức độ ảnh hưởng của các loại ngày công đến
giá trị sản xuất.
- Bảng I.2: Phân tích tình hình sử dụng thời gian lao động.
11
Chỉ tiêu
Năm thực
hiện
Năm thực
hiện
So sánh
=
n
1i
i
n
1i
ii
T
Hx T
Trong đó:
i
T
: Số lượng đông bậc thợ loại i ( i=1,n)
i
H
: Bậc thợ loại i (i =1,n)
12
n : Các loại bậc thợ.
- Hệ số sử dụng
lao động có mặt
=
Số lao động đã phân công làm việc
Số lao động có mặt trong ca làm việc
- Hệ số giao
nhiêm vụ
=
Số lao động đã phân công đúng nhiệm vụ
Số lao động đã phân công làm việc
Các chỉ tiêu trên phản ánh tình hình tổ chức lao động sản xuất, là những
tài liệu đánh giá tình hình sử dụng lao động sản xuất trong kỳ phân tích của
hiện
Năm
phân tích
So sánh
Chênh lệch %
1. Giá trị tổng sản lượng
2. Số CNSX bình quân
3. Số nhân viên bình quân
4. Số ngày làm việc bình quân
5. NSLĐBQ giờ của một CNSX
6.NSLĐBQ ngày của một CNSX
7.NSLĐBQ năm của một CNSX
8. NSLĐBQ của một CNV
Bước 2: Phân tích mức độ ảnh hưởng các nhân tố về lao động đến giá trị
sản xuất.
Ta có công thức:
G
TSL
= S x N x g x W
g
Trong đó:
G
TSL
: Giá trị sản xuất.
S : Số công nhân.
N : Số ngày làm việc bình quân của một công nhân.
g : Số giờ làm việc bình quân trong ngày cho một người công nhân.
W
g
: Năng suất lao động giờ.
.
*G
(N)
= S
1
x ( N
1
- N
o
) x g
0
x W
go
.
*G
(g)
= S
1
x N
1
x g
1
x (W
g1
- W
g0
).
Kết luận: qua phân tích ta thấy trong kỳ tới muốn tăng giá trị sản xuất thì
theo biện pháp nào.
4.3. Một số phương pháp dùng để phân tích về lao động và quản lý sử
L : tổng số lao động.
- Hệ số doanh lợi của lao động (H
d
):
Luong
d
Q
LN
H =
Trong đó: Q
lương
: chi phí lương trong doanh nghiệp.
Hệ số này cho biết cứ một đồng chi phí lương trong doanh nghiệp thì
mang về bao nhiêu đồng lãi.
15
CHƯƠNG II
GIỚI THIỆU ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA CÔNG TY
TNHH PBOX VIỆT NAM
1. Quá trình thành lập và phát triển của Công ty
- Tên gọi của Công ty : Công ty TNHH Pbox Việt Nam
- Tên giao dịch : Pbox Viet Nam Company Limited
- Địa chỉ : Hạ Đoạn 2-Đường Chùa Vẽ-Phường Đông Hải –
Quận Hải An- Thành Phố Hải Phòng
- Điện thoại : 084(031)3741183
- Fax : 084(031)3741184
- Email : [email protected]
- Website : www.pbox.com
- Giấy phép đăng ký kinh doanh : số 0202000184 của Sở Kế Hoạch và Đầu Tư
Thành Phố Hải Phòng cấp ngày 25/4/2001
+Thép hình các loại: Thép chữ U kích thước 30-400mm độ dày tiêu chuẩn
Thép góc chữ L kích thước 30mm đến 400mm,thép ống tròn,thép hộp
vuông,hộp chữ nhật được sản xuất bằng dây chuyền theo yêu cầu
- Với đội ngũ cán bộ KHCN quản lý có trình độ cao, được đào tạo chuyên
môn,năng động sáng tạo và một đội ngũ công nhân lành nghề,nhiệt huyết với
công việc,có tinh thần trách nhiệm cao.Công ty đang từng bước đầu tư,xây dựng
môi trường làm việc đồng bộ và thuận tiện ,mặt bằng sản xuất được bố trí phân
khu hợp lý nhằm đảm bảo quá trình sản xuất được tiến hành thuận tiện, khoa
học.
- Công ty sử dụng hệ thống dây chuyền đồng bộ,hiện đại từ các nhà cung cấp
hàng đầu Đài Loan được sản xuất theo tiêu chuẩn Nhật Bản,Châu Âu,các chi tiết
chính của dây chuyền có xuất xứ từ các hãng danh tiếng trên thế giới.
+ Bốn dây chuyền cán ống thép Các bon,có thể sản xuất các ống tròn có
đường kính ống từ F9,5mm-F127mm và các ống hình (vuông,chữ nhật) có kích
thước từ 12,7x12,7 đến 100x100
17
+Dây chuyền máy xả băng thép cho phép xả cuộn thép (thép Các-bon hoặc
thép không gỉ) nặng tới 20tấn,rộng 1600mm,dày 5mm,tốc độ 80m/phút.
+ Nguyên liệu của nhà máy được nhập khẩu từ những nhà sản xuất có uy
tỉntên thế giới như : Nga,Nhật Bản,Nam Phi,Hàn Quốc, Đài Loan,Trung quốc...
Chính sách chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000
- Nhằm tiêu chuẩn hoá sản xuất và kinh doanh Công ty Pbox đã và đang áp dụng
hệ thống chất lượng ISO 9001:2000 do tổ chức GIC đánh giá và cấp chứng chỉ.
- Công ty Pbox cam kết thoả mãn khách hàng bằng các hàng hoá và dịch vụ có
chất lượng tốt nhất ,phù hợp luật pháp ,các tiêu chuẩn hàng hoá,tiêu chuẩn quốc
tế ISO 9001:2000
- Trên cơ sở đánh giá,xem xét các nhu cầu,cơ hội và khả năng cạnh tranh của
Công ty và diễn biến thị trường ở từng thời kỳ,Ban lãnh đạo Công ty sẽ ra quyết
định các mục tiêu chất lượng trong từng thời kỳ.
PX
điện
Tổ
KCS
PX
Cơ
khí
3.2. Lưu đồ mua nguyên vật liệu của công ty
20
Tổng hợp định mức
Dự trù VT theo kế
hoạch sản xuất
Có đủ
Đối chiếu
Kết thúc
Dự trù VT cần mua, chuyển
cho điều độ sản xuất
Duyệt
Dạng kế hoạch
Dài hạn
Ngắn hạn
Lập phiếu mua VT
Gửi đơn hàng
Xem xét
VT
Đánh giá
nhà cung
Duyệt mua
Kiểm tra
22
GIÁM ĐỐC CÔNG TY
PGĐ
phụ
trách
máy
công cụ
PGĐ
phụ
trách sản
xuất
PGĐ
kỹ thuật
PGĐ
kinh tế
đối
ngoại
XNK
PGĐ nội
chính
Xưởng
máy
công cụ
TTXD &
BDHT
CSCN
P. Bảo vệ
P. QTĐS
P.Y Tế
P. VHXH
giám đốc về công tác tổ chức nhan sự và hành chính của Công ty .
Lập kế hoạch tiền lương hàng năm theo kế hoạch sản xuất kinh doanh, lập
kế hoạch bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế , bảo hiểm lao động, kinh phí công
đoàn , tổ chức thi nâng bậc lương hàng năm cho cán bộ công nhân viên của
Công ty, tổ chức nhân sự, tuyển dụng lao động khi có nhu cầu.
∗Phòng kế hoạch kinh doanh : là bộ phận tham mưu giúp việc cho giám
đốc về công tác hạch toán kinh doanh của Công ty.
Lập kế hoạch sản xuất kinh doanh, tìm kiếm thị trường, giám sát kiểm tra
thực hiện định mức tiêu hao vật tư, nguyên liệu cho sản phẩm, kiểm tra quản lý
việc xuất nhập khẩu nguyên liệu, vật tư của Công ty và phân xưởng.
∗Phòng kỹ thuật: là bộ phận tham mưu giúp việc cho giám đốc trong công
tác kỹ thuật tại Công ty.
Nghiên cứu mẫu mã, kỹ thuật sản xuất chi tiết hoàn thiện sản phẩm theo
đơn đặt hàng. Soạn thảo và ban hành quy trình quản lý kỹ thuật trong toàn xí
nghiệp, kiểm tra thực hiện kỹ thuật sản xuất, chất lượng sảm phẩm trên từng
công đoạn. Tổ chức điều hành bộ phận kỹ thuật phân xưởng, sửa chữa cơ điện
đáp ứng kỹ thuật cao nhất cho sản xuất. Nghiên cứu cải tiến kỹ thuật, áp dụng
công nghệ mới, tiến bộ mới vào sản xuất kinh doanh của Công ty.
∗Phòng kế toán- tài vụ: là bộ phận giúp chho giám đốc tổ chức và chỉ đạo
công tác kế toán tài chính, thống kê thông tin kinh tế và hạch toán của công ty,
lập kế hoạch kế toán hàng năm, tìm biện pháp , giải pháp nhằm nâng quản lý sử
dụng đồng vốn có hiệu quả. Tổ chức thực hiện, kiểm tra giám sát công tác kế
toán tài chính. Lập các báo cáo thống kê kế toán chính xác kịp thời đầy đủ.
∗Quản đốc phân xưởng: là người điều hành trực tiếp của giám đốc Công
ty tại phân xưởng sản xuất, nhận kế hoạch sản xuất, tổ chức thực hiện nhiêm vụ
kế hoạch được giao với kết quả cao nhất.
23
Tổ trưởng sản xuất : có quyền tổ chức công nhân, theo dõi lịch làm việc
của công nhân, đôn đốc công nhân hoàn thành về số lượng sản phẩm mà quản
đốc phân xưởng giao.
lượng
Công
suất
Nguyên giá
( $/cái )
Mức độ
hao mòn
CSSX thực
tế so thiết
Chi phí bảo
dưỡng/năm
Thời gian
SXSP
Năm
chế tạo
24
(cái) (KW) (%) kế (%) (giờ)
1 Máy điện 147 4-60 7000 65 85 70 1400 2001
2 Máy phay 92 4-16 4500 60 80 450 1000 Nt
3 Máy bào 24 2-40 4000 55 80 400 1100 Nt
4 Máy mài 137 2-10 4100 55 80 400 900 Nt
5 Máy khoan 64 2-10 2000 80 200 1200
6 Máy doa 15 4-16 5500 60 80 550 900 Nt
7 Máy cưa 16 2-10 1500 70 85 150 1400 Nt
8 Máy chuốt ép 8 2-8 5500 60 70 500 700 Nt
9 Búa máy 5 4500 85 450 900
10 Máy cắt đột 11 2-8 4000 60 80 400 800 Nt
11 Máy lốc tôn 3 10-40 1500 40 70 150 1400
12 Máy hàn điện 26 5-10 800 55 85 80 1400 Nt
13 Máy hàn hơi 9 400 55 85 40 1200 Nt