Chuyên đề tốt nghiệp
MỞ ĐẦU
Cuộc cách mạng số hóa đã một lần nữa đưa xã hội loài người lên một
tầm cao mới, với sự thay đổi về mọi mặt kinh tế - chính trị - văn hóa. Cuốn
theo trào lưu của thời đại, hoạt động thương mại cũng biến đổi một cách
mạnh mẽ. Giờ đây, bên cạnh hình thức thương mại truyền thống đã xuất hiện
thêm một hình thức thương mại mới, thương mại điện tử. Thuật ngữ thương
mại điện tử đang trở thành từ xuất hiện nhiều nhất trên các diễn đàn kinh tế.
Giới kinh doanh đang thay đổi một phần quan điểm của mình, từ bỏ kiểu kinh
doanh truyền thống để bước vào một kiểu kinh doanh hoàn toàn mới, thương
mại điện tử.
Tại Việt Nam, thương mại điện tử đang trên đà phát triển mạnh mẽ.
Những tập đoàn lớn và cả nhưng công ty nhỏ đều đã bắt đầu tìm thấy tác dụng
của mạng Internet đối với khả năng phát triển và tồn tại của công ty mình.
Đây cơ hội tốt nhất để các doanh nghiệp Việt Nam có thể vươn ra thị trường
thế giới.
Pacific Airlines, hay Công ty Hàng không Cổ phần Pacific Airlines là
một hãng hàng không giá rẻ có trụ sở tại Sân bay Quốc tế Tân Sơn Nhất,
Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Hãng điều hành các dịch vụ bay chở
hành khách và hàng hoá cũng như các chuyến bay thuê theo yêu cầu tới các
điểm đến trong nước và quốc tế. Pacific Airlines được đánh giá là một trong
hai Công ty triển khai thương mại điện tử toàn diện nhất ở Việt Nam.
Qua quá trình tìm hiểu và làm việc tại Pacific Airlines, tôi nhận thấy
thương mại điện tử là một bộ phận quan trọng trong chiến lược chiến lược
kinh doanh của Công ty, thương mại điện tử dường như là một công cụ không
thể thiếu để Pacific Airlines có thể chuyển đổi thành một hãng hàng không
SV: Nguyễn Tất Tùng Lớp: CN 46B
1
Chuyên đề tốt nghiệp
giá rẻ hàng đầu Việt Nam. Đó chính là lý do tôi lựa chọn đề tài “Ứng dụng
thương mại điện tử ở Pacific Airlines ”.

Đà Nẵng: (84-511) 3.583.583
Webside: />Cổ đông chính: Pacific Airlines đã và đang tiến hành tái cơ cấu thành
hãng Hàng không đa sở hữu đầu tiên ở Việt Nam, bao gồm:
- Cổ đông thuộc nhà nước: Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà
nước (State Capital Investment Corporation)
- Cổ đông liên kết: Tổng công ty Du lịch Sài Gòn (Saigon Tourist)
- Nhà đầu tư chiến lược nước ngoài: Qantas Airways (Úc).
1.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty
- Các giai đoạn phát triển:
Pacific Airlines là hãng hàng không lớn thứ hai ở Việt Nam, được
thành lập vào năm 1991. Công ty có trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh và cơ
sở khai thác chính đặt tại sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất.
Từ khi thành lập đến hết năm 2004, Pacific Airlines hoạt động dưới
danh nghĩa là công ty độc lập, tuy nhiên thực chất lại là “công ty con” của
SV: Nguyễn Tất Tùng Lớp: CN 46B
3
Chuyên đề tốt nghiệp
Vietnam Airlines với sự nắm giữ đến 86% cổ phần của Tổng công ty Hàng
không Việt Nam (trụ cột là Vietnam Airlines). Trong suốt một thời gian dài,
tình hình kinh doanh của Pacific Airlines liên tục lao dốc và thua lỗ trầm
trọng: Báo cáo tài chính đến hết 2004 cho thấy Pacific Airlines lỗ khoảng 156
tỷ đồng, nhiều gấp 4 lần số vốn điều lệ và không có khả năng trả nợ, chính
điều này đã đặt Pacific Airlines trước 2 tình thế: hoặc là bị giải thể hoặc là cơ
cấu lại một cách hợp lý
Do tình trạng thua lỗ nặng đến ngày 21/1/2005 , Pacific Airlines đã
được đặt dưới sự kiểm soát trực tiếp của Bộ Tài chính theo Quyết định số
64/2005/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Đây là một mốc quan trọng đánh
dấu bước chuyển biến mạnh mẽ trong tổ chức cũng như hoạt động SXKD của
Công ty . Năm 2005, Pacific Airlines đã tích cực tái cơ cấu lại, cắt bớt đường
bay không hiệu quả (tuyến Đà Nẵng – Hồng Kông, TP. Hò Chí Minh - Taipei,

vụ xã hội.
Chăm lo, làm tốt công tác liên quan đến đời sống vật chất và tinh thần
cho cán bộ, công nhân viên trong công ty
SV: Nguyễn Tất Tùng Lớp: CN 46B
5
Chuyên đề tốt nghiệp
1.1.2. Một số đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của Công ty
1.1.2.1.Thị trường và sản phẩm
 Thị trường:
Hình 1.1. Phân khúc thị trường
Hoạt động theo mô hình Hàng không giá rẻ, với số giờ bay thấp hơn 6
giờ bay, Pacific Airlines ngày càng nỗ lực hoàn thiện hơn nữa để phục vụ tốt
hơn nhu cầu ngày càng cao của khách hàng với phương châm “Ai cũng có thể
bay”.
 Sản phẩm và dịch vụ cung ứng
Các chuyến bay :
Pacific Airlines là hãng hàng không giá rẻ đầu tiên của Việt Nam cung
cấp các chuyến bay trong nước và quốc tế với các đường bay sau :
• Đường bay Tp. Hồ Chí Minh - Hà Nội
SV: Nguyễn Tất Tùng Lớp: CN 46B
6
Hãng bay đa dịch vụ:
Cân đối giữa mạng lưới,
dịch vụ và thương hiệu
Hãng bay giá trị:
Thêm một số dịch vụ
tiện lợi
Hãng giá rẻ:
Chi phí thấp, giá rẻ, không
có dịch vụ khác

(POS) trên toàn thế giới. Bất kỳ đại lý bán vé máy bay nào ở trong và ngoài
nước có trang bị một trong các GDS thông dụng này đều có thể đặt chỗ, bán
SV: Nguyễn Tất Tùng Lớp: CN 46B
7
Chuyên đề tốt nghiệp
vé và thanh toán tiền vé bằng thẻ tín dụng cho các chuyến bay nội địa, quốc tế
của Pacific Airlines.
1.1.2.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý
Hình 1.2. Sơ đồ cơ cấu tổ chức
SV: Nguyễn Tất Tùng Lớp: CN 46B
8
P.Khai thác bay
P.TM thị trường
P.Kỹ Thuật
P.TCKT
P.DV & Khai
thác mặt đất
P.QA
Các TT phục vụ
mặt đất
Trưởng chi nhánh
HĐQT
Ban đổi mới Ban Kiểm soát
Tổng GĐ
Bộ
phận
hành
chính
Ban
hỗ trợ

Tỷ suất đầu tư 67,89% 70,83% 75%
Nguồn: Phòng tài chính kế toán
Tổng tài sản của Pacific Airlines tăng lên nhiều chủ yếu ở tài sản cố
định, Nguyên nhân có thể là do tốc độ tăng trưởng của Pacific Airlines và
SV: Nguyễn Tất Tùng Lớp: CN 46B
9
Cất
Kí hợp đồng
chuyến bay, đường
bay:
- Nội địa
- Thanh toán với
khách hàng
- Thu tiền nội địa,
ngoại tệ
Tổ chức thực
hiện hợp
đồng:
- Loại máy
bay
- Đại lý vé
- Vốn đầu tư
Đường
Đặt chỗ chuyến
Mua vé
Audit
Flight
Ngày bay
Thực hiện chuyến bay
Chuyên đề tốt nghiệp

- Ngoài ra công ty còn có hệ thống văn phòng hiện đại ở cả 3 miền bao
gồm:Trụ sở chính tại TP.Hồ Chí Minh,chi nhánh miền bắc tại Hà Nội , chi
nhánh miền trung tại Đà Nẵng ;và các văn phòng đại diện ,đại lý tai Hải
Phòng ,Vinh…
1.1.2.5.Đặc điểm về lao động
Thực hiện đề án tái cơ cấu lại bộ máy tổ chức, Công ty đã kiên trì tuyển
mộ, củng cố tổ chức, sắp xếp lao động. Do đó, công ty đã có bộ máy gọn nhẹ,
có hiệu quả và mở ra sự công bằng trong phân phối lực lượng lao động, ai có
năng lực, có trí tuệ và có khả năng cống hiến cho công ty, kết quả lao động
cao sẽ được công ty trọng dụng và đương nhiên được hưởng những quyền lợi
đặc biệt mà công ty dành cho các đối tượng.
Tính đến ngày 31/12/2007 tổng số lao động trong Công ty là 650
người, trong đó :
Bảng 1.7. Cơ cấu lao động
Đơn vị Pacific Airlines
Kỳ báo cáo Nov-07
STT Tổng số cán bộ 650
Tuổi bình quân 32
Cơ cấu trình độ
1 Trên ÐH 38
2 Ðại học 386
3 Dưới ÐH 226
Cơ cấu nghiệp vụ
1 Quản lý 21
2 Kinh doanh 401
3 Đội bay 19
4 Chức năng 209
Thâm niên công tác
1 Trên 3 năm 190
2 Từ 1 đến 3 năm 333

Điều này phản ánh năng lực quản lý yếu kém , không có khả năng cạnh tranh
SV: Nguyễn Tất Tùng Lớp: CN 46B
13
Σ DT
Σ DT
Σ DT
Σ DT
Σ DT
Σ CP
Σ CP
Σ CP
Σ CP
Σ CP
LN
LN
LN
LN
LN
-400
-200
0
200
400
600
800
1000
1200
1400

Σ DT

Như vậy, mặc dù Pacific Airlines đang lỗ nhưng với xu thế tăng trưởng
và phát triển như những năm gần đây, cùng với chiến lược kinh doanh đúng
đắn của ban lãnh đạo công ty, cùng với nỗ lực của mọi thành viên trong công
ty, một viễn cảnh tươi sáng đang chờ đón Pacific Airlines , tin chắc Pacific
Airlines sẽ thoát khỏi tình trạng thua lỗ và tiến tới phát triển thành một hãng
hàng không giá rẻ hàng đầu Việt Nam có sức cạnh tranh trong nước cũng như
trong khu vực
SV: Nguyễn Tất Tùng Lớp: CN 46B
14
Chuyên đề tốt nghiệp
1.2.Những thuận lợi, khó khăn và những định hướng phát triển của Công
ty
1.2.1.Thuận lợi và khó khăn
Thuận lơi:
- Từ khi Bộ Tài chính thay thế Tổng công ty Hàng không Viêt Nam
làm cổ đông chi phối tại Pacific Airlines để kiểm soát đặc biệt và cơ cấu lại
hoạt động theo quyết định số 64/2005/QĐ-TTg ngày 21/01/2005 của Thủ
tướng Chính phủ,dưới sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Bộ Tài chính và các cơ
quan của Bộ ,Ban chỉ đạo đề án tái cơ cấu, Hội đồng quản trị của Pacific
Airlines , tình hình hoạt động công ty dần đi vào quỹ đạo, tăng năng lực và
hiệu quả kinh doanh .
- Cơ cấu tổ chức công ty dần ổn định, do chiến lược kinh doanh đúng
đắn việc làm và thu nhập của cán bộ công nhân viên ổn định và ngày một cải
thiện. Cán bộ công nhân viên đã thấy được tương lai của công ty , đặt niềm
tin vào sự phát triển và nỗ lực hết mình làm tròn trách nhiệm của từng người,
từng bộ phận để hướng tới mục tiêu, kế hoạch đã đề ra của Ban lãnh đạo .
- Vừa qua Pacific Airline đã liên doanh với Jetstar Airways, Jetstar
Airways sẽ hỗ trợ PA về kỹ thuật, lực lượng phi công, đào tạo, quản lý vận
hành, sửa chữa bảo hành máy bay, mở rộng mạng lưới bay nội địa và quốc tế
hoạt động kinh doanh nói chung…ngoài ra, Pacific Airlines và Jetstar

mở thêm các đường bay mới và tăng tần suất các chuyến bay của Pacific
Airlines.
1.2.2.Định hướng phát triển
Mục tiêu chiến lược Pacific Airlines: trở thành hãng hàng không giá rẻ
hàng đầu ở Việt Nam , có tầm cỡ trong khu vực và trên thế giới , kinh doanh
có hiệu quả, đảm bảo an toàn, an ninh cho hoạt động khai thác , góp phần tích
cực phát triển kinh tế xã hội các địa phương và đất nước .
SV: Nguyễn Tất Tùng Lớp: CN 46B
16
Chuyên đề tốt nghiệp
Những ưu tiên và cam kết dịch vụ của Pacific Airlines với hành
khách là an toàn, bay đúng giờ, các dịch vụ dưới đất, trên không tiện lợi
và thân thiện, giá vé rẻ. Pacific Airlines mong muốn nhận được sự hiểu biết,
ủng hộ và hợp tác của hành khách đối với các điều kiện đặc thù của hàng
không giá rẻ, qua đó xây dựng mối quan hệ lợi ích bền chặt và đôi bên cùng
có lợi.
Mục tiêu chủ đạo năm 2008 của Pacific Airlines: ổn định khai thác ,
nâng cao hệ số sử dụng ghế, mở rộng thị trường khai thác và nâng cao hình
ảnh của công ty trên thị trường trong nước và quốc tế.
SV: Nguyễn Tất Tùng Lớp: CN 46B
17
Chuyên đề tốt nghiệp
Chương II:
THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG TMĐT Ở PACIFIC AIRLINES
TRONG THỜI GIAN QUA
2.1. Sự cần thiết triển khai thương mại điện tử ở Pacific Airlines
Lợi ích của thương mại điện tử :
Đối với Công ty: Pacific Airlines đã lựa chọn sứ mệnh trở thành hãng
hàng không giá rẻ đầu tiên ở Việt Nam. Quyết định này đồng nghĩa với việc
Pacific Airlines phải tiết kiệm, giảm tối đa chi phí không cần thiết như: phòng

bạch trong thông tin chuyến bay nhiều hơn so với trước đây. Mọi thông tin về
chuyến bay đều được đăng tải trên trang web, việc đặt giữ chỗ cũng hoàn toàn
tự động. Điều này biểu hiện sự văn minh, bình đẳng trong việc mua bán vé
Buộc phải bán vé điện tử : Người dân trong nước bắt đầu làm quen
với vé máy bay điện tử khi các hãng hàng không (HK) giá rẻ lần lượt đặt chân
đến Việt Nam. Khi ấy mọi người cứ nghĩ hoạt động của HK giá rẻ là tiết kiệm
tối đa các chi phí không cần thiết, kể cả việc mở các phòng vé, đại lý, tốn kém
thêm về bộ máy, con người, cơ sở vật chất. Bán vé trên mạng sẽ tiết kiệm hơn
nhiều các chi phí này, tiện lợi cho HK giá rẻ. Nhưng vé điện tử không chỉ
dừng lại ở các hãng HK giá rẻ. Vừa qua, Hiệp hội HK quốc tế (IATA) đã ra
nghị quyết yêu cầu các hãng HK trên toàn cầu sử dụng vé điện tử bắt đầu từ
đầu năm 2008. Điều đó, có nghĩa tất cả các hãng HK trên thế giới (trong đó
có các hãng Việt Nam) đều phải sử dụng vé máy bay điện tử trong việc đặt
chỗ, bán vé, làm thủ tục HK (check-in) cho hành khách.
SV: Nguyễn Tất Tùng Lớp: CN 46B
19
Chuyên đề tốt nghiệp
2.2. Những điều kiện để triển khai TMĐT ở Pacific Airlines
2.2.1.Khả năng ứng dụng TMĐT:
Là khả năng nội tại của doanh nghiệp (khả năng về tài chính, khả năng
về nhân lực, về cơ sở hạ tầng công nghệ mạng), và cũng chính là điêu kiện để
triển khai thương mại điện tử ở doanh nghiệp.
Qua bảng sau ta có thể xác định được mức độ khả năng ứng dụng
TMĐT của Pacific Airlines, có thể nói mọi trở ngại triển khai thương mại
điện tử Công ty đều có thể vuợt qua :
Bảng 2.1. Định lượng khả năng ứng dụng thương mại điện tử ở PA
Mức độ đánh giá
Dễ dàng vượt
qua
Có thể vượt

chuyên sâu về các lĩnh vực sâu: quản trị kinh doanh, CNTT, tài chính ngân
hàng và ngoại ngữ. Mặc dù vậy, đây là một trở ngại Công ty có thể vượt qua
nếu có chính sách đào tạo và thu hút nhân tài tốt.
Về nhân lực ngoài doanh nghiệp: đó là đội ngũ chuyên gia tư vấn tổ
chức, tư vấn thiết kế hệ thống thương mại điện tử, xây dựng website. Thực tế,
đây là trở ngại mà công ty có thể vượt qua bởi khi có nhu cầu công ty có thể
ký hợp đồng thuê các công ty chuyên về TMĐT trong và ngoài nước.
Cơ sở hạ tầng TMĐT: có thể nói đây là trở ngại có thể vượt qua của
công ty. Mặc dù, trên bình diện quốc gia thì cơ sở hạ tầng CNTT của Việt
Nam còn quá thấp kém chưa đáp ứng kịp với nhu cầu đòi hỏi của nền kinh tế
số hoá. Nhưng trong những năm qua công ty đã có đầu tư thích đáng về cơ sở
hạ tầng. Hiện nay ngoài những trang thiết bị thông thường như điện thoại,
máy fax, mỗi phòng nghiệp vụ nhân viên của công ty đều được trang bị mỗi
người 01 máy vi tính tất cả đều có nối mạng.
2.2.2.Thuận lợi từ bên ngoài
- Sự khuyến khích của nhà nước:
Thế giới đang hướng tới kỷ nguyên của công nghệ và kinh tế trí. Nhận
thức sâu sắc về xu hướng vận động này Đảng và nhà nước ta trong thời gian
qua tích cực khuyến khích các doanh nghiệp đổi mới phương thức quản lý,
phương thức kinh doanh, ứng dụng công nghệ hiện đại, hợp lý vào sản xuất
SV: Nguyễn Tất Tùng Lớp: CN 46B
21
Chuyên đề tốt nghiệp
kinh doanh. Nhà nước đặc biệt coi trọng CNTT và ứng dụng công nghệ thông
tin trong mọi ngành, lĩnh vực. TMĐT là 1 phần tất yếu của nền kinh tế đất
nước trong tương lai, vì vậy các đề án nghiên cứu và triển khai TMĐT được
xúc tiến mạnh mẽ nhận và được sự ủng hộ tích cực từ phía Chính phủ:
+ Kế họach tổng thể phát triển TMĐT giai đoạn 2006-2010
+ Chiến lược phát triển CNTT – truyền thông đến năm 2010, tầm nhìn
đến năm 2015

Bảng 2.2. Thống kê tình hình sử dụng Internet của Việt Nam đến tháng 1
năm 2008
- Số lượng thuê bao qui đổi :
Subscribers
5329547
- Số người sử dụng :
Users
18913492
- Tỉ lệ số dân sử dụng Internet :
Users per capita
22.47 %
- Tổng băng thông kênh kết nối quốc tế của
Việt Nam :
Total International connection bandwidth of
Vietnam
12580 Mbps
- Tổng băng thông kênh kết nối trong nước:
Total domestic connection bandwidth
27744 Mbps
(trong đó băng thông kết nối qua trạm trung
chuyển VNIX:
(Connection bandwidth through VNIX)
23000 Mbps)
- Tổng lưu lượng trao đổi qua trạm trung
chuyển VNIX :
Total VNIX Network Traffic
17107900 Gbytes
- Tổng số tên miền .vn đã đăng ký: 62693
SV: Nguyễn Tất Tùng Lớp: CN 46B
23

24
Chuyên đề tốt nghiệp
thương mại điện tử sơ khai mà Công ty đã sớm triển khai nhằm khai thác tính
hữu dụng của Internet.
Lợi ích sử dụng email là rất nhanh, rất rẻ và hết sức thuận tiện. Nhân
viên của Công ty thay vì soạn thảo văn bản ra giấy, mua phong bì dán tem rối
đem bỏ tại bưu điện và chờ đợi thì nay chỉ cần chọn địa chỉ và gửi (send).
Công đoạn này chỉ mất vài phút và chi phí không đáng kể (chỉ bằng 7% thời
gian giao dịch qua fax, bằng 0,05% thời gian giao dịch qua bưu điện và chi
phí chỉ bằng 5% chi phí giao dịch qua fax).
Ngoài việc sử dụng email để thực hiện các giao dịch thương mại thì
công ty cũng đã bước đầu sử dụng Internet để tìm kiếm thông tin bằng các
công cụ tìm kiếm phổ biến như:
- Yahoo.com - Infoseek.com
- Altavista.com - Google.com
Qua Internet công ty đã khai thác được thông tin về thị trường, đối thủ
cạnh tranh, tin tức về các ngành nghề có liên quan đến hoạt động của công ty.
Đồng thời công ty cũng đã tìm kiếm được các cơ hội kinh doanh với đối tác
trong và ngoài nước. Hiện công ty đã có một số địa chỉ Internet rất hữu ích và
công ty thường xuyên truy cập vào đó để tìm kiếm thông tin. Với lượng thông
tin “khổng lồ”, “phong phú”,với việc đơn giản và dễ dàng download thông tin
từ Website về máy tính của mình đã làm cho công ty phần nào nhận thực
được lợi ích của việc sử dụng Internet và trên hết là lợi ích của TMĐT
- Giai đoạn 2: Hiện diện qua website
Website của một công ty chính là bộ mặt của công ty đó trên thế giới
mạng, nó cũng như các đại lý, các văn phòng trong hình thức kinh doanh
truyền thống. Website của công ty là nơi khách hàng ghé thăm khi cần biết
thêm thông tin về công ty, sản phẩm, giá cả… và là nơi giao tiếp trực tiếp của
SV: Nguyễn Tất Tùng Lớp: CN 46B
25