Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Kinh tế và Kinh doanh 26 (2010) 144-153
144
Du lịch Hà Nội: Hướng tới phát triển bền vững
PGS.TS. Hà Văn Hội
1,
*, Vũ Quang Kết
2
1
Khoa Kinh tế và Kinh doanh Quốc tế, Trường Đại học Kinh tế,
Đại học Quốc gia Hà Nội, 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội, Việt Nam
2
Khoa Quản trị Kinh doanh, Học viện Bưu chính Viễn thông Hà Nội
Nhận ngày 05 tháng 9 năm 2010
Tóm tắt. “Phát triển bền vững” đang là mối quan tâm của hầu hết các quốc gia, khi mà ô nhiễm
môi trường cùng với các vấn đề xã hội khác đang gia tăng song hành với sự phát triển nhanh
chóng của xã hội hiện đại. Việt Nam nói chung và thủ đô Hà Nội nói riêng cũng không tránh khỏi
tình trạng trên. Thủ đô Hà Nội với sự phát triển nhanh chóng trong nhiều lĩnh vực đã và đang trở
thành điểm đến hấp dẫn, thu hút ngày càng đông du khách trong nước và quốc tế. Tuy nhiên, trong
thời gian qua, hoạt động du lịch của Hà Nội đã bộc lộ một số yếu tố thiếu tính bền vững về môi
trường sinh thái, môi trường văn hóa xã hội và về kinh tế Vì vậy, để phát triển du lịch Hà Nội
một cách bền vững, cần thực hiện ngay một số biện pháp trước mắt như: xây dựng các nguyên tắc
tham quan; bảo vệ tài nguyên phù hợp với từng điểm du lịch; tìm kiếm, xây dựng nhiều chương
trình du lịch mới: du lịch sinh thái tự nhiên; phát triển du lịch làng nghề; tăng cường đầu tư phát
triển nguồn nhân lực du lịch
1. Đặt vấn đề
*
Kể từ khi Việt Nam trở thành thành viên
chính thức của Tổ chức Thương mại Thế giới
(WTO), cùng với việc mở rộng địa giới Thủ đô
Hà Nội, du lịch Hà Nội đã có thêm những điểm
bền vững sẽ tạo điều kiện cho tất cả các chủ thể
trong xã hội bình đẳng khi tham gia phát triển
H.V. Hội, V.Q. Kết / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Kinh tế và Kinh doanh 26 (2010) 144-153
145
kinh tế và luôn gắn với hoạt động bảo vệ, nâng
cao chất lượng môi trường sống.
Thuật ngữ “phát triển bền vững” được Hội
đồng Thế giới về Môi trường và Phát triển đưa
ra với nội dụng cơ bản: “Phát triển bền vững là
sự phát triển đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không
làm tổn hại khả năng của các thế hệ tương lai
trong đáp ứng các nhu cầu của họ”.
Đối với ngành du lịch, phát triển du lịch bền
vững không tách rời khái niệm với phát triển
bền vững. Khái niệm “du lịch bền vững” do Tổ
chức Du lịch Thế giới (UNWTO) đưa ra tại Hội
nghị về Môi trường và Phát triển của Liên hiệp
quốc tại Riode Janeriro năm 1992: Du lịch bền
vững là việc phát triển hoạt động du lịch nhằm
đáp ứng các nhu cầu hiện tại của khách du lịch và
quan tâm đến người dân bản địa, trong khi vẫn
quan tâm đến việc bảo tồn và tôn tạo các nguồn
tài nguyên cho phát triển du lịch trong tương lai.
Du lịch bền vững sẽ có kế hoạch quản lý các
nguồn tài nguyên nhằm thoả mãn các nhu cầu về
kinh tế, xã hội, thẩm mỹ của con người trong khi
vẫn duy trì được sự toàn vẹn về văn hoá, đa dạng
sinh học, sự phát triển của hệ sinh thái và các hệ
ích cho cho nhân viên và cả người xung quanh.
Một đơn vị kinh doanh du lịch mà có đủ 3
tiêu chí trên thì “sẽ kinh doanh tốt nhờ làm tốt.”
Điều này có nghĩa là khi thực hiện kinh doanh
du lịch sẽ có nhiều cách hạn chế sự phá huỷ các
nguồn lợi tự nhiên, văn hoá và kinh tế, đồng
thời cũng khuyến khích đánh giá cao những
nguồn lợi mà du lịch phụ thuộc vào. 3 tiêu chí
trên trong thực tiễn kinh doanh chính là những
nhân tố góp phần tăng cường bảo tồn nguồn lợi
tự nhiên, đánh giá cao giá trị văn hoá, đem đến
lợi ích mật thiết cho cộng đồng và cũng có thể
sẽ thu được lợi nhuận.
Một số quan điểm khác thì nhấn mạnh: Phát
triển du lịch
bền vững là
loại hình mà
sự phát triển
của hiện tại
không làm
tổn hại đến
tương lai. Loại hình này bao gồm: Nguồn lực
doanh nghiệp và tài nguyên, môi trường.
Trong thời đại hiện nay, phát triển du lịch
bền vững là sự đáp ứng đầy đủ nhất, tiện nghi
nhất nhu cầu của khách du lịch, tạo sức hút đối
với du khách khi đến các vùng du lịch Điều
cốt lõi là làm thế nào để ngành du lịch có thể
bảo đảm sự cân bằng giữa cung và cầu; giữa số
lượng và chất lượng; giữa phát triển du lịch
phục vụ du lịch đảm bảo được hai tiêu chí sau:
Trước hết, nó cần đảm bảo tài nguyên du
lịch không chỉ được bảo vệ mà còn không
ngừng được tôn tạo và phát triển cho mục tiêu
sử dụng lâu dài. Đồng thời, hoạt động quản lý
tài nguyên du lịch bền vững cần được thực hiện
để xây dựng những sản phẩm du lịch đạt hiệu
quả kinh tế cao, tránh tổn thất, lãng phí, đem lại
lợi ích cả về vật chất và tinh thần cho xã hội.
Như vậy, mặc dù còn có những quan điểm
chưa thật sự thống nhất về khái niệm “Phát
triển du lịch bền vững”, tuy nhiên cho đến nay
đa số ý kiến các chuyên gia trong lĩnh vực du
lịch và các lĩnh vực có liên quan ở Việt Nam
đều cho rằng: “Phát triển du lịch bền vững là
hoạt động khai thác có quản lý các giá trị tự
nhiên và nhân văn nhằm thỏa mãn các nhu cầu
đa dạng của khách du lịch, có quan tâm đến
các lợi ích kinh tế dài hạn trong khi vẫn đảm
bảo sự đóng góp cho bảo tồn và tôn tạo các
nguồn tài nguyên, duy trì được sự toàn vẹn về
văn hóa để phát triển hoạt động du lịch trong
tương lai; cho công tác bảo vệ môi trường và
góp phần nâng cao mức sống của cộng đồng
địa phương” [2]. Tóm lại thuật ngữ “du lịch bền
vững” có nội dung đơn giản chính là du lịch mà
giảm thiểu các chi phí và nâng cao tối đa các lợi
ích của du lịch cho môi trường tự nhiên và cộng
đồng địa phương và có thể được thực hiện lâu
dài nhưng không ảnh hưởng xấu đến nguồn lợi
phát triển ổn
định lâu dài về
mặt kinh tế của
ngành du lịch,
cũng như của
toàn thể xã hội.
Đảm bảo
tính bền vững ở
xã hội chính là sự phân chia thu nhập và phúc
lợi xã hội, thông thường đươc hiển thị bằng tính
công bằng trong phân bố các tầng lớp giàu
nghèo trong xã hội. Đồng thời, sự phát triển hoạt
động kinh doanh du lịch phải có những đóng góp
cụ thể cho phát triển xã hội và cộng đồng, thể
hiện ở việc góp phần giải quyết việc làm, tăng thu
nhập cho nhóm dân cư địa phương.
Việc sử dụng hợp lý các nguồn tài nguyên
thiên nhiên và điều kiện môi trường xã hội,
phục vụ nhu cầu các thế hệ hiện tại mà vẫn để
lại những tài nguyên cần thiết cho các thế hệ
tương lai chính là tính bền vững về môi trường
của phát triển du lịch. Thực tế hiện nay ở một
“Du lịch bền vững hướng
tới mục tiêu lâu dài là phát
triển, gia tăng sự đóng góp
của du lịch vào kinh tế và
môi trường; cải thiện tính
công bằng xã hội trong phát
triển; cải thiện chất lượng
cuộc sống của cộng đồng bản
vững, giữ gìn được truyền thống văn hoá lịch
sử, môi trường, đảm bảo an ninh trật tự xã hội.
Hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật đã được nâng
cấp và hoàn thiện, chất lượng dịch vụ được cải
tiến. Về kinh doanh du lịch, nộp ngân sách cho
Nhà nước ngày càng cao và đều vượt chỉ tiêu kế
hoạch được giao. Lượng khách đến du lịch tại
Hà Nội ngày càng nhiều, ngày khách lưu trú
cũng như ngày khách lữ hành đều tăng.
Để có được những thành tích khả quan ấy,
đó chính là kết quả của cả một chuỗi hoạt động
chú trọng xây dựng đồng bộ du lịch Thủ đô của
các cấp lãnh đạo. Thứ nhất phải nói tới công tác
đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, các sản phẩm du
lịch trên địa bàn Hà Nội cùng với hoạt động
tuyên truyền quảng bá sâu rộng của ngành du
lịch Thủ đô. Ngành du lịch Hà Nội đã chủ động
xây dựng qui hoạch, kế hoạch và phương hướng
phấn đấu đến những năm 2010-2020 sẽ trở
thành ngành kinh tế mũi nhọn của Thủ đô. Trải
qua các giai đoạn phát triển, có thể nói ngành
Du lịch Hà Nội đã có vị thế đặc biệt quan trọng
trong phạm vi quốc gia và khu vực, năng lực
cạnh tranh cũng từng bước nâng lên. Các doanh
nghiệp hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực du
lịch tăng mạnh với doanh nghiệp hoạt động
theo Luật Doanh nghiệp chiếm số lượng đông
đảo. Các đơn vị kinh doanh du lịch đã phát huy
tinh thần tự chủ, năng động, tạo thêm việc làm
cho hàng vạn lao động và tăng nguồn thu, đóng
trong tuần, trước cửa Nhà hát múa rối nước
Thăng Long luôn nhộn nhịp khách nước ngoài
chờ đợi, ra vào xem rối nước. 82 bia đá tiến sĩ
tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám trước khi được
công nhận là di sản tư liệu thế giới đã thu hút
đông đảo khách trong nước và quốc tế đến tham
quan, tìm hiểu[2]. Theo đó, các loại hình văn
nghệ dân gian như xẩm, ca trù, rối nước, rối
“Du lịch Hà Nội có vị thế
đặc biệt quan trọng trong
phạm vi quốc gia và khu vực,
năng lực cạnh tranh cũng
từng bước được nâng cao.”
H.V. Hội, V.Q. Kết / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Kinh tế và Kinh doanh 26 (2010) 144-153
148
cạn, chèo Tàu, quan họ, múa rồng, các điệu múa
cổ thu hút không ít khách nước ngoài tìm đến
tìm hiểu khi khám phá về văn hóa Hà Nội.
Ngoài các loại hình văn hóa phi vật thể
thông thường, tập quán sinh hoạt, phong cách
sống của người Hà Nội, từ đất Kinh kỳ xưa đến
Hà Nội nay, đang trở thành tâm điểm thu hút sự
quan tâm của du khách, nhất là khách nước
ngoài. Người Hà Nội lại vốn nổi tiếng hào hoa,
thanh lịch do được thừa hưởng nền văn hóa từ
nghìn năm nay và bản sắc ấy vẫn hiện hữu
trong nếp sống, từng lời ăn, tiếng nói của họ.
Không phải ngẫu nhiên mà nhiều du khách nước
của cả nước, nhưng số lượng này có xu hướng
giảm mạnh do ảnh hưởng của khủng hoảng
kinh tế và dịch cúm A/H1N1.
Số lượng khách du lịch đến Hà Nội dao
động theo hình sin như vậy, mặc dù có sự góp
mặt của các nguyên nhân khách quan, nhưng
phải thừa nhận trong đó có những nguyên nhân
chủ quan. Ngành du lịch Hà Nội mới chỉ dự báo
lượng khách du lịch, đặc biệt là khách du lịch
quốc tế dựa trên yếu tố xu hướng, nhưng chưa
thực sự đầu tư theo chiều sâu để đảm bảo tính ổn
định trong việc thu hút lượng khách đến Hà Nội.
Bên cạnh đó, việc chuẩn bị đón khách du
lịch quốc tế đến Hà Nội nhân sự kiện 1000 năm
Thăng Long - Hà Nội chưa có kế hoạch lâu dài
trong việc sửa chữa, tôn tạo các điểm tham
quan. Ví dụ sau Tết Nguyên đán các điểm tham
quan lớn của thành phố đều được sửa chữa,
trùng tu như hồ Hoàn Kiếm, đường Thanh Niên
được lát lại vỉa hè, chùa Trấn Quốc trùng tu
tháp, tháp nước Hàng Đậu đang được trát lại,
khu phố cổ cũng đang được sơn quét, gạch đá,
vôi vữa ngổn ngang trên hè phố. Có trường hợp
nhiều đoàn khách đã đòi đổi khách sạn chỉ sau
một ngày ở khu vực phố cổ. Để chuẩn bị cho
Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, cùng
với Năm du lịch quốc gia, đáng lẽ cơ sở hạ tầng
như đường xá, trùng tu di tích… phải làm xong
trước thời điểm khởi động năm Du lịch Quốc
gia. Nhưng chỉ còn rất ít ngày nữa là đến Đại lễ
vật chất kỹ thuật du lịch chưa đồng bộ, chủng
loại dịch vụ và chất lượng dịch vụ còn hạn chế
chưa đáp ứng đúng các mong muốn của người
tiêu dùng du lịch, đặc biệt phân đoạn thị trường
khách du lịch quốc tế. Trong lĩnh vực kinh doanh
lưu trú du lịch, tình trạng vừa thiếu vừa thừa
buồng ngủ đang xảy ra khá nghiêm trọng.
Đặc biệt trong năm 2007 có sự bùng nổ về
đầu tư xây dựng sân golf. Do đặc điểm của loại
sản phẩm này nguy cơ phát triển du lịch thiếu
bền vững cả về kinh tế, xã hội và môi trường sẽ
là hiện hữu. (Mỗi sân golf trung bình tiêu thụ
lượng nước ngầm để tưới cỏ là 3.000m
3
/ngày).
Tính đến tháng 6/2010 trong số 19 dự án sân
golf trên địa bàn Hà Nội thì chỉ mới có 4 sân
golf đã đi vào hoạt động là sân golf Sóc Sơn,
Vân Trì - Đông Anh, Đồng Mô và sân golf hồ
Văn Sơn). Còn lại 15 sân golf khác mới chỉ là
dự án được chấp thuận đầu tư hoặc đang triển
khai. Đầu tháng 3 vừa qua, thành phố Hà Nội
cũng đã quyết định 11 trong số 19 dự án sân
golf nói trên phải tạm dừng triển khai và
chuyển mục tiêu đầu tư (sân golf trong khu
công nghệ cao Hòa Lạc; khu sân golf - resort -
vui chơi giải trí cao cấp hồ Cẩm Quỳ (huyện Ba
Vì); khu đô thị du lịch sinh thái và sân golf
Long Biên; sân golf 36 lỗ kết hợp công viên cây
xanh và khu du lịch Thanh Trì…) [4].
việc tổ chức bán hàng lưu niệm cho khách du
lịch nước ngoài chưa được quản lý chặt chẽ,
hầu hết do cá nhân tự bán hàng, chèo kéo
khách, nên hiệu quả của xuất khẩu tại chỗ còn
thấp. Một số công ty du lịch đã tổ chức tour võ
đường theo định hướng của Sở Văn hóa Thể
thao và Du lịch Hà Nội, song sau vài tháng mới
đón được một đoàn khách. Nguyên nhân là các
võ đường chưa tổ chức biểu diễn thường xuyên,
thiếu chuyên nghiệp nên không tạo ấn tượng
cho du khách. Chính vì vậy, hiệu quả kinh tế
chưa đạt được như mong muốn.
Phát triển du lịch vẫn còn thiếu bền vững về
môi trường sinh thái
Tác động của hoạt động du lịch đến môi
trường sẽ có thể dẫn đến những hậu quả làm
thay đổi đặc điểm sử dụng tài nguyên, hay đặc
tính của môi trường. Đầu tiên là tác động đến
tài nguyên thiên nhiên. Việc phát triển du lịch
thiếu quy hoạch tổng thể đã góp phần làm cho
các tài nguyên thiên nhiên bị xuống cấp về mặt
môi trường. Đó là hậu quả của việc sử dụng đất
đai, xây dựng các cơ sở dịch vụ du lịch và các
hoạt động liên quan đến việc vận hành và bảo
dưỡng các công trình du lịch cần thiết để duy trì
các hoạt động giải trí cho du khách. Tác động
về môi trường về hoạt động du lịch đối với tài
nguyên thiên nhiên được thể hiện một cách rõ
H.V. Hội, V.Q. Kết / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Kinh tế và Kinh doanh 26 (2010) 144-153
đường có thể sẽ gây ra xói mòn, sụt lở đất. Các
hoạt động trong quá trình xây dựng sẽ làm ô
nhiễm nguồn nước, do việc vứt rác và đổ rác
bừa bãi vào các nguồn nước, cũng như thải một
lượng xăng dầu nhất định trong quá trình vận
hành các thiết bị xây dựng. Trong khi đó tác
động lâu dài bao gồm, đất bị sụt lở hoặc rác
rưởi trôi dạt sẽ làm tăng thêm lượng bùn và các
chất cặn, vì thế mà chất lượng nguồn nước kém
đi. Nước thải chưa được xử lý tốt vì không có
hoặc không đủ thiết bị xử lý, đảm bảo chất
lượng, do đó tác động lâu dài đến chất lượng
nước ngầm. Hoạt động của du khách cũng là
nguyên ngân gây nên ô nhiễm nguồn nước như
vứt rác bừa bãi, đổ các chất lỏng bừa bãi.
Bên cạnh đó, quản lý triển khai thực hiện
quy hoạch phát triển du lịch của Hà Nội đang
bộc lộ nhiều bất cập, đặc biệt là các quy hoạch
phát triển du lịch sinh thái. Nhận thức về loại
hình du lịch sinh thái còn mơ hồ, chưa phân biệt
sự giống và khác nhau giữa du lịch dựa vào tự
nhiên và du lịch sinh thái. Vì vậy, đã làm cho
sản phẩm du lịch sinh thái của của một số nơi
của Hà Nội bị biến dạng nghiêm trọng và phát
triển không đúng hướng làm xâm hại đến giá trị
tài nguyên, không tuân theo các nguyên tắc của
phát triển bền vững. Việc phát triển quá nhanh
các hoạt động du lịch mà không coi trọng đến
công tác đánh giá và quản lý tác động môi
trường tại các khu vực phát triển du lịch sẽ là
Các lực lượng làm công tác kiểm tra, xử lý
chưa chú trọng đến xử lý các vi phạm về trật tự
đô thị, vệ sinh môi trường mà chủ yếu tập trung
vào xử lý các vi phạm trật tự giao thông. Sự
“ Điều chỉnh sự phát triển
du lịch đảm bảo sự bền
vững về kinh tế, môi
truờng sinh thái, môi
trường xã hội văn hoá là
nhiệm vụ chiến lược, lâu
dài của thành phố Hà Nội.”
H.V. Hội, V.Q. Kết / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Kinh tế và Kinh doanh 26 (2010) 144-153
151
phối hợp giữa các ban ngành liên quan của Hà
Nội trong việc xử lý các vấn đề nêu trên chưa
tốt. Bên cạnh đó, công tác thanh tra của du lịch
Hà Nội chưa đáp ứng được các yêu cầu, chưa
kịp thời phát hiện và ngăn chặn nạn làm hàng
chui, hàng giả trong du lịch. Chưa thông tin kịp
thời cho thị trường những doanh nghiệp kinh
doanh du lịch bất hợp pháp.
Vấn đề giải quyết việc làm thông qua việc
phát triển các loại hình du lịch làng nghề gần
đây mới được chú trọng. Việc triển khai còn
chậm, nên hiệu quả của giải quyết việc làm
thông qua phát triển mới các loại hình du lịch
chưa được thể hiện rõ.
4. Một số giải pháp phát huy tiềm năng du
về ý thức của việc phát triển du lịch sinh thái và
phát triển bền vững môi trường tự nhiên thông
qua các chương trình giáo dục và tuyên truyền
mang tính xã hội. Hình thành phong trào du lịch
xanh trong toàn dân. Song song với việc phát
triển loại hình du lịch sinh thái, cần tiến hành
triển khai các loại hình du lịch khác dựa trên cơ
sở tiềm năng sẵn có của địa phương như: Du
lịch làng nghề, du lịch nhân văn
Mặc dù, để chào đón năm du lịch quốc gia
2010 và 1000 năm Thăng Long-Hà Nội, các mô
hình “Khách sạn xanh,” “Điểm du lịch xanh,”
phương tiện du lịch thân thiện với môi trường,
cơ sở dịch vụ đạt chuẩn… cũng đang được các
đơn vị triển khai. Tuy nhiên, để xây dựng một
“môi trường du lịch” thực sự trong sạch, cần
chú trọng đổi mới công tác tuyên truyền và có
chế tài xử phạt đủ mạnh với các hành vi vi
phạm, ảnh hưởng đến môi trường du lịch.
Thứ tư, Có biện pháp nâng cao mức sống
của nhân dân, tạo điều kiện để cộng đồng dân
cư có thể tham gia vào các hoạt động du lịch
một cách có tổ chức, tạo việc làm và thu nhập
cho người dân như các dịch vụ hướng dẫn
khách du lịch, cung cấp cả dịch vụ lưu trú, ăn
uống cho du khách, có như vậy mới khuyến
khích họ trong việc bảo vệ môi trường chung.
Cần có kế hoạch đầu tư các công trình xử lý
môi trường nước thải, rác thải, bảo tồn đa dạng
sinh học với các công nghệ tiên tiến, phù hợp.
khách, thu nhặt rác thải, đem theo và đề nghị
khách thu nhặt rác vào các túi đựng riêng, phát
mũ “Du lịch xanh” cho khách, kết hợp các hoạt
động như trồng thêm cây xanh trong chuyến du
lịch để khách được tham gia hưởng ứng
Đặc biệt, khi Hà Tây đã trở thành một phần
của Thủ đô Hà Nội mở rộng, những điểm du
lịch vi phạm các quy định về môi trường, văn
hóa, xã hội cần kiên quyết và khẩn trương lập
lại trật tự trong quản lý các khu du lịch tài
nguyên, các thắng cảnh với những giải pháp
đồng bộ về quy hoạch kiến trúc các khách sạn,
nhà hàng. Kiện toàn tổ chức của các cơ quan
quản lý về môi trường ở các điểm du lịch, triển
khai những dự án đầu tư phát triển du lịch có
mục đích bảo vệ môi trường. Ngoài ra, phải đẩy
mạnh việc tuyên truyền giáo dục kết hợp với
việc tăng cường xử lý các hành vi gây ô nhiễm
môi trường của dân cư sở tại. Đặc biệt là phải
giáo dục được cho người dân và khách du lịch
biết được tầm quan trọng của việc bảo vệ môi
trường trong du lịch: “Bảo vệ môi trường là sự
nghiệp của dân, do dân và vì dân.”
5. Kết luận
Thủ đô Hà Nội - thành phố vì hoà bình đã
và đang trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút
ngày càng đông du khách trong nước và quốc
tế. Theo nhận định của các chuyên gia, du lịch
là một trong những ngành có khả năng tạo nên
bước đột phá trong việc tái cấu trúc và phát
H.V. Hội, V.Q. Kết / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Kinh tế và Kinh doanh 26 (2010) 144-153 153
Hanoi tourism: Towards sustainable development
Assoc. Prof. Dr. Ha Van Hoi
1
, Vu Quang Ket
2
1
Faculty of International Business and Economics, University of Economics and Business,
Vietnam National University, Hanoi, 144 Xuan Thuy, Cau Giay, Hanoi, Vietnam
2
School of Business, Post & Telecommunication Institute of Technology
Abstract. “Sustainable development” is currently a major concern of most countries as the
environmental pollution and other social problems are increasing together with the rapid development
of modern society. Therefore, Vietnam, in general, and Hanoi in particular, could not get rid of such
situation. The capital city of Hanoi, with the rapid development in various areas, has become a
destination attracting both domestic and foreign tourists. However, tourism activities in Hanoi have
exposed a lack of sustainable factors. These factors relate to ecological environment, cultural and
socio-economic environment To develop a sustainable tourism, Hanoi need to immediately
implement a number of measures. The measures include: setting up regulations for tourism appropriate
for each destination in which natural resources and environment are protected; developing new tours
such as ecotourism, village tourism; investing on human resource for tourism.