Luận văn
Tình hình đăng ký, kê khai
và thanh quyết toán thuế
GTGT
LỜI MỞ ĐẦU
ối với bất kỳ một Quốc gia nào thì thuế cũng đóng một vai trò
quan trọng và chiếm phần lớn trong tổng thu Ngân sách nhà nước.
Việc thực thi một chính sách thuế có hiệu quả sẽ đảm bảo ổn định cho
nguồn thu này, từ đó tạo điều kiện mở rộng sản xuất và phát triển kinh tế
- xã hội của đất nước. Việt Nam, theo thống kê của tổng cục thuế thì
92% Ngân sách nhà nước là thu từ thuế nên cần phải có chính sách thuế
hoàn chỉnh mà muốn vậy luật thuế đưa ra phải có phương pháp tính thuế
hợp lý nhằm đảm bảo sự công bằng cho các đối tượng nộp thuế kết hợp
với việc hạch toán thuế tại các doanh nghiệp phải đúng chế độ kế toán,
tài chính và quy định của pháp luật.
Nếu như trước đây trong nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung, thuế
lợi tức, thuế hàng hoá và thuế Doanh thu tỏ ra tương đối phù hợp và góp
phần không nhỏ vào thu Ngân sách nhà nước thì khi chuyển sang nền
kinh tế thị trường những loại thuế này trở nên không còn phù hợp, mắc
phải nhiều nhược điểm. Chính vì vậy đến ngày 01/01/1999 một luật thuế
mới ra đời, đó là thuế GTGT tạo nên bước ngoặt trong quá trình cải cách
thuế giai đoạn II của nước ta.
Về mặt lý thuyết, thuế GTGT mang tính khoa học rất cao, có khả
năng tạo được công bằng trong việc thu thuế, thúc đầy xuất khẩu,
khuyến khích phát triển sản xuất, bảo đảm nguồn thu cho Ngân sách nhà
nước. Đặc biệt là sau hơn ba năm thực hiện luật thuế GTGT, chúng ta đã
đạt được một số khích lệ.

Đ
Tuy nhiên do thuế GTGT là một phương pháp đánh thuế tiên tiến,

1. Đánh giá về luật thuế GTGT:
Luật thuế GTGT được Chính phủ ban hành vào ngày 01/01/1999, qua
hơn 3 năm thực hiện, luật thuế GTGT về căn bản đã phát huy các mặt tích
cực đối với đời sống kinh tế, xã hội, góp phần khuyến khích đầu tư, ổn định
sản xuất kinh doanh, góp phần khuyến khích xuất khẩu… Thuế GTGT có
những ưu điểm nổi bật hơn hẳn so với thuế Doanh thu. Thuế GTGT đã tạo
ra một nguồn thu lớn đối với NSNN để Nhà nước thực hiện được các chức
năng của mình một cách hiệu quả nhất. Luật thuế này đơn giản trong quản
lý nhưng lại chống thất thu một khoản khá lớn cho Nhà nước. Luật thuế
này có tính khoa học cao xoá được tình trạng trùng lắp trong các khâu đánh
thuế khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư phát triển. Tình trạng ứng dụng
vốn được giải toả, người tiêu dung là người chịu thuế nên các doanh nghiệp
yên tâm sản xuất – kinh doanh, thực hiện nghĩa vụ đầy đủ và đóng góp vào
nguồn thu NSNN.
Tuy nhiên trong quá trình thực hiện đã găp những vướng mắc khó lhăn
vì thuế Doanh thu có nhiều mức thuế khác nhau từ 0% đến 40%, trong khi
thuế GTGT chỉ có 4 mức thuế là 0%, 5%, 10%, 20%. Quốc hội, Uỷ ban
thường vụ Quốc hội Chính phủ và Bộ Tài Chính đã ban hành nhiều văn bản
sửa đổi, bổ sung và hướng dẫn thi hành luật thuế này.
- Uỷ ban thường vụ Quốc hội có Nghị quyết số 90/1999 NQ –
UBTVQH 10 ngày 03/09/1999, Nghị quyết số 240/2000/NQ – UBTVQH
10 ngày 27/10/2000 về việc sửa đổi, bổ sung danh mục hàng hoá, dịch vụ
thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT và thuê suất thuế GTGT đối với
một số hàng hoá, dịch vụ.
- Chính phủ có Nghị định số 79/2000/NĐ - CP ngày 29/12/2000 hướng
dẫn chi tiết thi hành Luật thuế GTGT và cụ thể hoá các Nghị quyết nói trên
của UBTVQH.
- Bộ Tài Chính đã ban hành Thông tư số 122/2000/TT – BTC ngày
29/12/2000 hướng dẫn Nghị định 79/2000/ NĐ - CP ngày 29/12/2000 của
Chính phủ Thông tư này thay thế các Thông tư hướng dẫn về thuế GTGT

đối với Nhà nước.
* Việc áp dụng thuế GTGT đơn giản, dễ thi hành do thuế GTGT chỉ
có mức thuế trong khi đó thuế Doanh thu có 11 mức thuế suất.
Tuy nhiên, thuế GTGT là luật thuế còn mới mẻ, mới áp dụng nên khi
các doanh nghiệp thực hiện Luật thuế này không tránh khỏi những khó
khăn, vướng mắc trong thời gian đầu như:
* Công tác tổ chức thực hiện thuế gặp nhiều bỡ ngỡ, các doanh
nghiệp phải mất một thời gian đầu phổ biến cho cán bộ công nhân viên, do
đó việc sử dụng có phần chậm.
* Tình hình kinh doanh của các doanh nghiệp bị xáo trộn do chi phí
ban đầu, lượng hàng hoá, dịch vụ tiêu thụ sẽ chậm lại do người tiêu dùng
cho rằng các doanh nghiệp thêm thuế vào giá bán.
* Sự thay đổi của hệ thống, chế độ chứng từ, hoá đơn, sổ sách kế
toán khiến cho người sử dụng phải mất thời gian làm quen và tìm hiểu cụ
thể rõ ràng.
Tóm lại, thuế GTGT có rất nhiều ưu việt được công nhận tuy nhiên
để áp dụng một loại thuế mới và thi hành có hiệu quả thì không phải là dễ.
Các doang nghiệp phải rất có gắng trong việc phổ biến cho đội ngũ nhân
viên nắm bắt kịp thời và nhanh chóng luật thuế mới nhằm tránh tối đa
những thiệt hại do sự áp dụng khác nhau giữa hai luật thuế mới và cũ.
Như đã phân tích, có thể khẳng định 5 doanh nghiệp KDTM điển
hình tại địa bàn Quận Hoàn Kiếm thực hiện thuế GTGT rất nghiêm túc.
Lăm doanh nghiệp luôn luôn nộp thuế đầy đủ vào NSNS.

II. Một số ý kiến - đề xuất nhằm hoàn thiện luật thuế gtgt trong thời gian
tới
Để thực hiện tôt một Luật thuế mới ban hành không chỉ các doanh
nghiệp phải thi hành có hiệu quả mà ngay các Nghị định của Chính phủ,
Thông tư của BTC các văn bản… cúng phải có tính hợp lý, chính xác nhất
nhằm khuyến khích và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phát triển, thu

chặn và xử lý các trường hợp vi phạm cuar cán bộ thuế trong khâu của quá
trình tiến hành thu như việc quản lý, sử dụng biên lai thuế… trên địa bàn
mình phụ trách.
* Về đào tạo cán bộ thuế: Cục phải có kế hoạch cụ thể cử cán bộ đi
đào tạo ở các trường đại học chuyên ngành theo hình thức như: đại học tại
chức, đại học chuyên tu. Ngoài ra đưa cán bộ đi dụ các lớp tập huấn về
nghiệp vụ, về chế độ chính sách do ngành tổ chức. Kiện toàn các tổ chức
chuyên môm, đủ về số lượng, có trình độ về chuyên môn vững vàng đáp
ứng được yêu cầu công việc.
* Về điều kiện vật chất: Để ngày càng thực hiện tốt các nhiệm vụ được
giao, cần phải quan tâm đến đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ thuế,
để tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ thuế hoàn thành tốt nhiệm vụ, trọng
trách mà Đảng và Nhà nước đã giao cho ngành thuế.
* Về chế độ khen thưởng: Xử lý theo pháp luật đối với các trường hợp
vi phạm về thuế và cán bộ thu thuế. Đồng thời, phải khen thưởng, khuyến
khích đối với các trường hợp thi hành tốt luật thuế, thực hiện đầy đủ nghĩa
vụ đối với Nhà nước và bình bầu thi đua cho những cán bộ hoàn thành
nhiệm vụ của mình.
2. Về phía các doanh nghiệp: Để thực hiện tốt Luật thuế GTGT cần phải
lưu ý một số điểm sau:
* Định kỳ hàng năm cần tổ chức lớp tập huấn luyện về thuế cho cán bộ
và nhân viên trong công ty, nhằm hiểu rõ luật thuế mới từ đó nâng cao trình
độ và nghiệp vụ để nắm bắt kịp thời những sửa đổi mới nhất về Luật thuế
GTGT do Chính phủ và BTC qui định.
* Trang bị các thiết bị hiện đại phục vụ cho công tác kế toán như: máy
vi tính, máy fax, các chương trình kế toán máy… để đội ngũ kế toán có thể
thu thập và xử lý các thông tin, số liệu được nhanh nhất và chính xác nhất.
* Muốn công việc kinh doanh có hiệu quả, các doanh nghiệp thực hiện
tốt chế độ hoá đơn chứng từ, các quy định hiện hành về thuế GTGT, chấp
hành đúng chế độ kế toán, tài chính đảm bảo làm ăn có lãi và thực hiện

pháp hạch toán thuế GTGT hợp lý sẽ giúp doanh nghiệp thuận tiện trong
việc thei dõi được việc thanh toán với ngân sách Nhà nước cũng nhu các
đối tượng quan tâm khác. Do vậy, phải có chính sách thuế GTGT hoàn
thiện để phát huy vai trò của nó trong nền kinh tế thị trường.
Đặc biệt từ khi thuế GTGT được ban hành dã giúp cho tình hình
đăng ký kê khai và thanh toán thuế GTGT của các đơn vị kinh doanh
trên địa bàn Quận Hoàn Kiếm thu được những kết quả tốt đẹp. Song bên
cạnh những kết quả đạt được, tình hình đó vẫn còn tồn tại một só hạn
chế nhất định sớm được khắc phục. Trong phạm vi của bài báo cáo này,
em đã nêu và phân tích những nét chủ yếu về thực trạng áp dụng thuế
GTGT trên địa bàn Quận Hoàn Kiếm, để trên cở đó đề xuất ra một biện
pháp giúp cho luật thuế GTGT ngày càng được hoàn thiện hơn.