1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ……………………

TIỂU LUẬN

Công tác tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo Phần thứ nhất
đặt vấn đề

định sự phát triển của đất nước.
Qua thời gian học tập, nghiên cứu lớp nghiệp vụ công tác thanh tra,
chương trình cơ bản tại trường Cán bộ Thanh tra. Bản thân tôi nhận thức được
rằng: Trong công tác thanh tra nói chung và nhiệm vụ giải quyết khiếu nại, tố

3

cáo nói riêng, trong đó có công tác tiếp công dân và sử lý đơn thư khiếu nại,
tố cáo có một vị trí rất quan trọng. Nếu như các cơ quan Nhà nước, chính
quyền các cấp, nhất là cấp cơ sở mà thực hiện tốt công tác tiếp công dân và sử
lý đơn thư khiếu nại ngay từ bước đầu sẽ góp phần quan trọng không chỉ hạn
chế được phát sinh các vụ việc phức tạp mà còn ngăn ngừa được tình trạng
khiếu nại, tố cáo vượt cấp lên Trung ương, đồng thời cũng sẽ hạn chế được
tình trạng bức xúc khiếu nại đông người, đặc biệt là những vấn đề có tính
nhạy cảm về an ninh chính trị, điểm yếu mà hiện nay kẻ địch đang lợi dụng
nó để âm mưu “Diễn biến hoà bình” phá hoại công cuộc đổi mới của Đảng và
Nhà nước ta.
Việc tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo là những công
việc thường xuyên, liên tục, là những việc làm đầy khó khăn, phức tạp. Các
vụ việc khiếu nại, tố cáo sẩy ra có từ nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng
chung quy lại nó đều xuất phát từ việc lợi ích của nhà nước, của tập thể, của
cá nhân bị xâm hại. Nhìn nhận một cách khách quan tôi cho rằng ngay từ một
văn bản chính sách của Nhà nước ban hành ra, bản thân nó cũng đã có ẩn
chứa hai mặt của một vấn đề, khi thực hiện nó mới bộc lộ ra trên thực tiễn.
Một mặt nó thể hiện tính đúng đắn, tích cực, đáp ứng được nguyện vọng của
nhiều người và phù hợp với xu thế phát triển của xã hội , của thời đại. Mặt
khác nó hạn chế, thậm chí nó đe doạ gây thiệt hại đến lợi ích của một số bộ
phận nhân dân, bên cạnh đó không ít những địa phương, cơ quan Nhà nước,
những người có thẩm quyền trong việc thi hành chính sách, pháp luật lợi dụng
để trục lợi cho bản thân, tham nhũng, tiêu cực và gây nhũng nhiễu nhân dân.

Dân chủ là thể hiện công dân đến khiếu nại, tố cáo và cán bộ tiếp công
dân đều bình đẳng trước pháp luật. Mọi ý kiến đều được tôn trọng, được giải
quyết thấu tình đạt lý.
3. Nguyên tắc thận trọng.

5

Trong mọi tình huống người cán bộ tiếp công dân phải sáng suốt, bình
tĩnh, cân nhắc xem xét sự việc một cách có căn cứ. Người cán bộ tiếp công
dân không được hứa hẹn hoặc khẳng định một vấn đề gì khi không đủ căn cứ,
chỉ được bày tỏ thái độ khi đã có đủ căn cứ và trong phạm vi thẩm quyền của
mình. Hết sức thận trọng khi phát ngôn hay đưa ra chính kính.
ii. tổ chức tiếp công dân đến khiếu nại, tố cáo.
1. Một số yêu cầu cụ thể trong việc tiếp công dân đến khiếu nại, tố cáo.
Ngoài việc thực hiện tốt các nguyên tắc đề ra, việc tiếp công dân cần
phải chú ý tới những yêu cầu cụ thể trong khâu chuẩn bị thì việc tiếp công dân
mới đạt hiệu quả cao.
a. Về địa điểm.
Tùy theo điều kiện và khả năng của từng cơ quan, địa phương mà lựa
chọn địa điểm của nơi tiếp công dân phải thuận lợi về mọi mặt cho công dân.
Nơi tiếp công dân cần khang trang, thoáng mát nhằm gây ấn tượng tốt đẹp
cho công dân khi đến cơ quan Nhà nước. Việc lựa chọn địa điểm nơi tiếp
công dân cần tránh hai khuynh hướng: quá đơn giản tùy tiện gây ấn tượng
không tốt đối với công dân khi đến nơi tiếp công dân hoặc quá cầu kỳ, hình
thức, gây lãng phí.
Nơi tiếp công dân cần bố trí phòng chờ đợi, phòng tiếp công dân riêng biệt.
b. Về phương tiện.
Cần có những trang bị cần thiết để phục vụ cho công tác tiếp công dân
và cán bộ tiếp công dân thực hiện nhiệm vụ như bàn, ghế, sổ sách, ấm chén,
đèn, quạt… Nếu có điều kiện nên trang bị máy ghi âm, máy chụp ảnh để cán

các cấp, các ngành.
Nhiệm vụ đối với cán bộ được cử tiếp công dân phải có thái độ đúng
mực, có trách nhiệm tiếp nhận đơn thư khiếu nại, tố cáo và lắng nghe, ghi
chép đầy đủ ý kiến đề đạt nhiệm vụ của công dân về lĩnh vực thuộc thẩm
quyền giải quyết. Nếu sự việc không thuộc thẩm quyền giải quyết thì cán bộ

7

tiếp công dân có trách nhiệm hướng dẫn để công dân đến cơ quan có thẩm
quyền giải quyết, không gây khó khăn sách nhiễu, phiền hà. Kiên quyết chống
mọi biểu hiện tiêu cực.
Đối với công dân khi đến cơ quan tiếp công dân phải xuất trình với cán
bộ tiếp dân những giấy tờ tuỳ thân cần thiết. Đảm bảo an toàn, giữ gìn trật tự
vệ sinh nơi tiếp dân. Không được mang theo vũ khí, chất nổ, chất dễ cháy.
Công dân đến trước được tiếp trước, phải trình bày trung thực sự việc, nói rõ
yêu cầu, cung cấp chứng cứ, tôn trọng sự hướng dẫn của cán bộ tiếp dân.
Không được lợi dụng quyền khiếu tố để xuyên tạc, vu khống, kích động làm
cản trở hoạt động bình thường của cơ quan Nhà nước. Luôn đảm bảo nguyên
tắc bí mật, không để ảnh hưởng đến quá trình tiếp nhận và giải quyết khiếu tố.
Cán bộ tiếp dân và công dân thực hiện nghiêm chỉnh các quy định trên.
Ai vi phạm phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Tiếp công dân là một công việc phức tạp nhưng rất nhạy cảm, công dân
đến kiến nghị, phản ánh hay thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo khác nhau về
lứa tuổi, giới tính, nghề nghiệp, tâm trạng… Công dân đến khiếu nại thường
có tâm lý cho rằng mình đang bị xâm phạm về quyền, lợi ích và họ bị ức chế
về tinh thần do đó dễ nóng vội, mất bình tĩnh. Công dân đến tố cáo xuất phát
từ nhiều động cơ, mục đích khác nhau. Có người vì trách nhiệm lương tâm
chân chính, tố cáo với mục đích xây dựng. Có người vì động cơ xấu tố cáo
với mục đích vu khống làm hại người khác, nên cán bộ tiếp dân cần có thái độ
ứng xử thích hợp.

v.v…
Trong mọi tình huống, người cán bộ tiếp công dân phải luôn ở thế chủ
động, sáng suốt phán đoán diễn biến sự việc chính xác, có cơ sở khoa học.
Bước 2: Quá trình làm việc.
Người tiếp công dân cần ghi ngày, giờ, họ tên, địa chỉ, nội dung làm
việc với công dân vào sổ tiếp công dân. Sau đó yêu cầu công dân cung cấp

9

đơn thư, tài liệu, chứng cứ để xác định tính thật - giả, độ tin cậy của các tài
liệu, chứng cứ đó.
* Đối với khiếu nại:
Khiếu nại không hội đủ các điều kiện quy định tại Điều 1, Nghị định
67/1999/NĐ-CP thì người tiếp công dân giải thích cho công dân rút đơn.
Nếu nội dung thuộc thẩm quyền giải quyết của Thủ trưởng cơ quan
mình, người tiếp công dân yêu cầu công dân trình bày, người tiếp công dân
nghe và ghi chép đầy đủ, tỉ mỉ thành biên bản các nội dung và những yêu cầu
mà công dân trình bày.
Nếu thủ trưởng cơ quan Nhà nước tiếp công dân, những khiếu nại
thuộc thẩm quyền giải quyết của mình mà nội dung rõ ràng, cụ thể có cơ sở để
giải quyết thì trả lời ngay cho công dân biết. Những khiếu nại có nội dung
phức tạp cần nghiên cứu xem xét, thẩm tra, xác minh thì phải nói rõ thời hạn
giải quyết, người cần liên hệ để biết kết quả.
* Đối với tố cáo:
Công dân đến tố cáo xuất phát từ nhiều mục đích, động cơ khác nhau.
Có người vì lương tâm và trách nhiệm với cộng đồng; có người vì động cơ
xấu dùng quyền tố cáo để vu cáo, vu khống làm hại người khác. Song trong
mọi trường hợp người tiếp công dân phải có thái độ ứng xử thích hợp và phải
nghe công dân trình bày, ghi chép tỉ mỉ, đầy đủ.
Trong trường hợp khẩn cấp hoặc hành vi bị tố cáo có tính chất nguy

chứng cứ kèm theo để hoàn chỉnh hồ sơ. Các tài liệu trên được lập thành danh
mục, đánh số trang và yêu cầu công dân ký vào biên bản xác nhận. Nếu nội
dung đơn thư thuộc thẩm quyền giải quyết thì viết phiếu hẹn và thông báo cho
công dân biết cơ quan giải quyết để họ yên tâm, tuyệt đối không được hứa hẹn
một điều gì khi chưa có căn cứ. Đơn thư khiếu nại sẽ không được thụ lý giải

11
quyết theo quy định của Điều 32 Luật khiếu nại, tố cáo. Nội dung đơn thư
không đúng thẩm quyền, người tiếp công dân hướng dẫn công dân đến nơi có
thẩm quyền để giải quyết.
Việc tiếp công dân có ý nghĩa hết sức quan trọng nó tháo gỡ bước đầu
khó khăn, vướng mắc của công dân và định hướng cách giải quyết các bước
tiếp theo của công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo. Cơ quan quản lý Nhà nước,
các tổ chức thanh tra, các đoàn thể và các tổ chức cần quan tâm đúng mức tới
công tác tiếp công dân.
III. Xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo.
Đây là bước tiếp theo của công tác tiếp công dân. Đơn thư khiếu nại, tố
cáo của công dân đến với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền có nội dung hết
sức đa dạng, phong phú và chứa đựng nhiều vấn đề phức tạp của cuộc sống.
Do vậy, việc nghiên cứu xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân là khâu
hết sức cần thiết và quan trọng. Xử lý tốt đơn thư khiếu nại, tố cáo sẽ giúp cho
cơ quan Nhà nước có cơ sở để nâng cao chất lượng công tác giải quyết khiếu
nại, tố cáo đáp ứng yêu cầu nguyện vọng của nhân dân: quyền, lợi ích hợp
pháp của công dân được bảo vệ, khôi phục, oan ức được thanh minh, những
hành vi sai trái bị xử lý, công tác quản lý Nhà nước được uốn nắn kịp thời với
ý nghĩa và tầm quan trọng như đã nêu trên, việc xử lý đơn thư khiếu nại, tố
cáo phải được tiến hành theo các bước sau:
1. Tiếp nhận, phân loại, xác định nội dung đơn thư.
Công dân đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để trình bày khiếu nại,
tố cáo, kiến nghị, phản ánh liên quan đến khiếu nại, tố cáo có nhiều nội dung

đích của bước xử lý ban đầu là phải phân loại chính xác đơn thư khiếu nại, tố
cáo để thụ lý.

13
Sau mỗi ngày, mỗi tuần… phải có bảng tổng hợp số liệu theo dõi tình
hình đơn thư, việc giải quyết của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
2. Xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo đúng thẩm quyền.
a. Đối với đơn thư khiếu nại.
+ Bước đầu kiểm tra các yếu tố pháp lý của đơn thư theo quy định tại
Điều 1, Nghị định 67/1999/ NĐ-CP. Tài liệu, chứng cứ do người khiếu nại
gửi đến, có rõ ràng về nội dung, tài liệu có phù hợp với yêu cầu kiến nghị mà
đơn thư đề cập đến không.
Nếu đơn thư không hội đủ các điều kiện nói trên, không giải quyết
được thì thông báo cho người khiếu nại biết rõ lý do.
+ Nếu khiếu nại đủ điều kiện giải quyết, cán bộ nghiệp vụ tóm tắt nội
dung vụ việc, đánh giá sơ bộ tính chất vụ việc, báo cáo cấp có thẩm quyền đề
ra quyết định thụ lý giải quyết. Lập hồ sơ vụ việc. Việc tiếp nhận bàn giao hồ
sơ phải đảm bảo thủ tục hành chính nghiêm ngặt và bảo đảm thông tin về vụ
việc liên tục.
+ Trong nhiều trường hợp, khi vụ việc đang được thụ lý giải quyết
đương sự vẫn tiếp tục gửi đơn, tài liệu đến thì cán bộ nghiệp vụ tiếp nhận và
xử lý bước đầu. Nếu nội dung tài liệu, chứng cứ mới gửi đến phục vụ cho đơn
thư đang giải quyết thì cán bộ nghiệp vụ chuyển cho người thụ lý giải quyết.
Nếu nội dung tài liệu, chứng cứ cung cấp thêm ngoài quyết định thụ lý giải
quyết thì cán bộ nghiệp vụ báo cáo với nhiều có thẩm quyền xem xét, quyết
định hướng giải quyết.
b. Đối với đơn thư tố cáo.
Nói chung đơn thư tố cáo thường có nội dung rộng và đề cập đến hành
vi vi phạm pháp luật gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại với hậu quả lớn,
nguy hiểm do đó khâu xử lý theo thẩm quyền tiếp theo khi đã lựa chọn nội


15
nhân viên Nhà nước. Làm tốt công tác tiếp dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố
cáo của công dân là góp phần thực hiện có hiệu quả của đường lối chính sách
của Đảng và Nhà nước, thể hiện bản chất tốt đẹp của xã hội ta, của Nhà nước
ta, Nhà nước của dân, do dân, vì dân.
16
Phần thứ ba
kiến nghị và kết luận

I, Một số kiến nghị.
Từ thực tiễn hoạt động của công tác Thanh tra giải quyết khiếu nại, tố
cáo và những quy định của Luật khiếu nại, tố cáo hiện nay. Với những nội
dung nghiên cứu về công tác tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo
được trình bày ở các phần trước. Nay tôi xin đề xuất một số kiến nghị cụ thể
như sau:
1. Kiến nghị đối với Nhà nước.
- Thứ nhất: Nên chuyển hệ thống tổ chức các cơ quan Thanh tra Nhà
nước hiện nay thành tổ chức Thanh tra độc lập trực thuộc Chủ tịch nước. Vì
theo như hiện nay thì tổ chức các cơ quan Thanh tra trực thuộc Chính phủ (cơ
quan Hành pháp) hoạt động hiệu quả rất thấp, có nhiều dào cản, đặc biệt là
“Quyền” trong quá trình thanh tra và cũng vì một lẽ không ai lại “Vạch áo cho
người xem lưng” hay “gậy ông đập lưng ông” .
- Thứ hai: Trước mắt phải sớm hoàn thiện Luật thanh tra, Luật khiếu
nại, tố cáo. Đặc biết là xây dựng Luật phải mang tính khách quan phù hợp với
quyluật khách quan và yêu cầu đòi hỏi của đại đa số nhân dân lao động, có
tính khả thi trong thực tiễn. Có như vậy mới đủ sức mạnh để chấn áp lại thực

Thanh tra cho đội ngũ cán bộ làm công tác Thanh tra là một yêu cầu cần thiết,
thường xuyên không ngừng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của công tác Thanh tra
trong tình hình hiện nay và lâu dài, đúng với lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí
Minh: “Thanh tra là tai, mắt của trên, là người bạn của dưới” góp phần cùng
cả nước thực hiện thắng lợi mục tiêu “Dân giàu, nước manh, xã hội công
bằng, dân chủ, văn minh”./.