LUẬN VĂN:

Nội dung quy luật quan hệ sản xuất phù
hợp với tính chất và trình độ của lực
lượng sản xuất vào công cuộc đổi mới
nền kinh tế nước ta

Đề tài:
. Lời nói đầu

Triết học Mác- Lênin đã trải qua một chặng đường dài phát triển lịch sử nhân loại
.Nhờ có quan điểm triết học và dựa vào những quy luật kinh tế mà xã hội ngày càng
phát triển. Chúng ta đã thu được khá nhiều thành công trong công cuộc xây dựng
XHCN do chúng ta biết áp dụng đắn các quy luật kinh tế vào thực tiễn xã hội đất
nước mình nhưng khôngphải ngành nào cũng vận dụng được mà ở mỗi ngành vận
dụng mỗi cách khác nhau.
Ngày nay, mục tiêu để đưa đất nước tiến lên công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước và xây dựng XHCN là mục tiêu rất cần thiết. Nhưng khi thực hiện đường lối
chính sách đề ra chúng ta gặp không ít khó khăn do chưa quán triệt hay hiểu đúng về

đã đi tìm câu trả lời nhưng không đạt kết quả. Mặc dù là người nối tiếp những người
đi trước nhưng Mác lại có một tư tưởng hoàn toàn khác, Mác đã đi tìm thấy nguyên
nhân phát triển của lịch sử ngay trong đời sống vật chất của con người. Sau những nỗ
lực tìm kiếm Mác đã phát hiện ra rằng con người muốn tồn tại trước hết ăn mặc, ở, đi
lại. Điều này đã chứng tỏ rằng Mác đã kế thừa và phát huy chủ nghĩa duy vật cổ
truyền “ có thực mới vực được đạo”. Để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của con người thì
phải tiến hành lao động sản xuất mà muốn vậy thì phải chế tạo công cụ lao động phục
vụ cho quá trình sản xuất. Nhưng sản xuất không chỉ tác động vào tự nhiên mà còn
phải có mối quan hệ nhất định với nhau và chỉ có trong phạm vi những mối liên hệ và
sự tác động của họ vào tự nhiên tức sự sản xuất. Những mối quan hệ này chính là
QHSX mà trước đây Mác chưa khái niệm về nó. Con người tồn tại và phát triển là do
có sự phát triển của LLSX và QHSX của con người.
Dựa trên cơ sỏ này Mác đã Vận dụng chủ nghĩa duy vật vào việc xem xét mối quan
hệ giữa LLSX và QHSX. Từng bước Mác đã phát hiện ra mối quan hệ giữa sự phát
triển của LLSX với sự thay đổi của QHSX. 1. Lực lượng sản xuất.
LLSX biểu hiện mối quan hệ giữa con người với tự nhiên nghĩa là trong quá trình
thực hiện sản xuất con người chinh phục giới tự nhiên bằng các sức mạnh hiện thực
của mình.
LLSX bao gồm: Tư liệu sản xuất do xã hội tạo ra, trước hết là công cụ lao động.Người lao động với
những kinh nghiệm sản xuất, thói quen lao động biết sử dụng công cụ sản xuất để tạo
ra của cải vật chất.
Tư liệu sản xuất bao gồm đối tượng lao động và công cụ lao động. Đối tượng lao
động không phải là toàn bộ giới tự nhiên mà chỉ có bộ phận nào của giới tự nhiên
đưọc đưa vào sản xuất, đựoc con người sử dụng. Con người không chỉ tìm trong giới

của cải vật chất cho xã hội ta dù muốn hay không cũng buộc phải duy trì và thực hiện
những mối quan hệ nhất định với nhau. Tuy QHSX là do con người tạo ra song nó lại
tuân theo những quy luật tất yếu khách quan của sự vận động của đời sống xã hội.
Mỗi loại QHSX tiêu biểu cho bản chất kinh tế của một phương thức sản xuất xã hội
nhất định.
QHSX bao gồm những mặt cơ bản sau:
Quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất
Quan hệ về tổ chức quản lí
Quan hệ phân phối sản phẩm lao động
QHSX là hình thức Xã hội của LLSX và là cơ sở sâu xa của đời sống tinh thần ,xã
hội. Ba mặt quan hệ trên trong quá trình sản xuất xã hội luôn gắn bó với nhau, tạo
thành một hệ thống mang tính ổn định tương đối so với sự vận động không ngừng của
LLSX. Các QHSX của một phương thức sản xuất là một hệ thống bao gồm các mối
quan hệ phong phú, đa dạng biểu hiện dưới nhiều hình thức và quan hệ sở hữu đối với
tư liệu sản xuất là đặc trưng cơ bản của phương thức sản xuất.
Trong hệ thống các QHSX thì quah hệ sở hữu về tư liệu sản xuất luôn có vai trò
quyết định với tất cả các quan hệ xã hội khác, quan hệ về mặt tổ chức quản lí sản xuất
có khả năng quyết định trực tiếp quy mô, tốc độ và hiệu quả xu hướng của mỗi nền
sản xuất cụ thể.Bên cạnh các quan hệ này thì quan hệ về mặt phân phối sản phẩm lao
động cũng là nhân tố có ý nghiã hết sức to lớn đối với sự vận động của toàn bộ nền
kinh tế xã hội.
I. Quy luật về sự phù hợp giữa QHSX với tính chất và trình độ phát
triển của LLSX.
1.Tính chất và trình độ của LLSX.
Khái niệm trình độ của LLSX nói lên khả năng của con người thông qua việc sử dụng
công cụ lao đông thực hiện quá trình cải biến tự nhiên nhằm đảm bảo sự sinh tồn và
phát triển của mình .Trình độ LLSX thể hiện trình độ của các công cụ lao động, của tổ chức lao động xã hội , trình độ ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất ,trình độ
hậu hoặc cũng sẽ kìm hãm sự phát triển của LLSX, khi đó xảy ra mâu thuẫn giữa
LLSX và QHSX .Nếu con ngưòi không phát hiện đựơc những mâu thuẫn hoặc phát
hiện được được nhưng giải quyết một cách sai lầm thì tác dụng kìm hãm của QHSX
sẽ trở thành nhân tố phá hoại đối với LLSX.
III.Sự tồn tại và phát triển của quy luật QHSX phù hợp với tính chất và trình
độ phát triển của LLSX trong lịch sử.
Trong xã hội bao giờ cũng tồn tại những qui luật chung, sự tồn tại và phát triển của
những qui luật ấy gắn liền với sự phát triển của xã hội. Có thể nói qui luật QHSX phù
hợp với tính chất và trình độ phát triển của LLSX là một quy luật chung nhất của xã
hội.
Vào thời kì đầu lịch sử, thời kì công xã nguyên thuỷ thì LLSX thấp kém cả về lượng
và chất.Tầm hiểu biết của con người còn thấp, công cụ lao động thô sơ, đời sống lệ
thuộc vào săn bắt và hái lượm.
Trong quá trình sinh sống con người luôn luôn cách để tăng năng suất lao động. Họ
đã không ngừng chế tạo ra công cụ lao động mới tiến bộ hơn trước.Thời kì này LLSX
phát triển hơn dẫn đến QHSX cộng đồng trước kia bị phá vỡ và dần xuất hiện QHSX
tư nhân. Khi đó xã hội công xã nguyên thuỷ đã chuyển sang một hình thái khác đó là
xã hội chiếm hữu nô lệ, do xuất hiên công cụ hiên đại hơn và quan hệ tư nhân dẫn đến
chủ nô bóc lột người lao động và vì muốn có giá trị thặng dư nên chủ nô đã tăng thêm
sự bóc lột bằng cách đưa vào quá trình sản xuất hàng loạt công cụ tinh xảo hơn. Khi
đó người lao động bị bóc lột hết sức dã man và họ lầm tưởng là do những công cụ lao
động dẫn tới nên đa nổ ra các cuộc khởi nghĩa phá huỷ LLSX.
Chấm dứt xã hội chiếm hữu nô lệ thì xã hội phong kiến ra đời ,vào cuối thời kì
phong kiến xuất hiện các công trường thủ công dẫn đến LLSX mâu thuẫn với QHSX,
chế độ tư bản chạy theo giá trị thặng dư do đó tính tất yếu khách quan của QHSX tư
bản chủ nghĩa sẽ thay thế QHSX mới tiến bộ hơn với xu thế phát triển của LLSX và
đó là QHSX xã hội chủ nghĩa. QHSX xã hội chủ nghĩa hình thành mở ra kỉ nguyên
mới định hướng cho sự vận động, phát triển của xã hội.

không tính đến trình độ quản lí tổ chức, sử dụng của nông dân.
Sự thực là nền kinh tế nông nghiệp nước ta còn lạc hậu nhưng không phải vì thế mà
chúng ta đẩy mạnh việc phát triển kinh tế với một độ chóng mặt mà chưa quan tâm
đến thực tế của LLSX ở nưóc ta mà ngược lại ta chỉ cải tạo xã hội chủ nghĩa phat triển nền kinh tế quốc doanh công nghiệp nặng là mục tiêu lâu dài phải tiến tới chứ
không coi như một tất yếu trực tiếp phải cải tạo ngay.
Đây chỉ là một sai lầm trong những sai lầm mà ta đã mắc phải.Ngoài ra còn nhiều
thành phần kinh tế khác có khả năng góp phần làm cho sản xuất phát triển, và chúng
ta cũng mắc phải một sai lầm nữa là sớm xoá bỏ QHSX tư bản chủ nghĩa khi nền kinh
tế xã hội chủ nghĩa của ta còn chưa đủ sức thay thế, điều này có sự ảnh hưởng không
tốt đến sự phát triển của LLSX và đã làm mất đi khả năng tạo ra sản phẩm dồi dào
cho xã hội.
Cũng như thế chúng ta đã xoá sạch tiểu thương trong hệ thống thương nghiẹp quốc
doanh và hợp tác xã mua bán của ta chưa đủ khả năng thay thế, gây sự trì trệ trong
lưu thông hàng hoá ảnh hưởng đến việc phát triển kinh tế của đất nước.
II. Thực trạng nguồn lực của LLSX ở nước ta hiện nay và phương hướng
vận dụng quy luật QHSX phù hợp với tính chất và trình độ của LLSX vào
công cuộc đổi mới của nền kinh tế đất nước sao cho hợp lí.
Để nhìn nhận đánh giá một đất nước người ta thường đánh giá thông qua LLSX ở
đất nước ấy. Một nước phát triển là một nước có LLSX phát triển cao, vì thế trong
công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa thì việc phát triển LLSX và xây dựng QHSX
mới là nhiệm vụ quan trọng và cần thiết đối với nước ta hiện nay.
1. Thực trạng nguồn lực của LLSX ở nước ta hiện nay.
Nền kinh tế nước ta đi lên từ một nền nông nghiệp lạc hậu, LLSX ở trình độ thấp
kém, nền công nghiệp hoá, hiện đại hoá còn gặp rất nhiều khó khăn.Nước ta co nguồn
lao động dồi dào do đó là một nguồn lực rất quan trọng của đất nước.Nhưng cũng vì lí
do dân số quá đông nên việc đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ cho người dân,
người lao động còn có phần hạn chế.

tố nào có giá trị để bổ sung cho việc xây dựng LLSX hiện đại bảo đảm tính ổn định
có kế thừa tạo nên sự phát triển ổn định của LLSX.
Ta biết rằng LLSX được cấu thành từ con người và công cụ lao động, vì vậy muốn
phát triển sản xuất thì ắt phải có những hình thức bồi dưỡng con người và cải tạo
công cụ lao động. Con người là yếu tố quan trọng nhất của xã hội.Ngày nay con
người được bồi dưỡng về tri thức và thể lực để có thể đảm đương những trách nhiệm
nặng nề của xã hội , đất nước. Đảngvà nhà nước đã có những hướng để nâng cao hiểu
biết cho người dân. Chúng ta đã và đang tiến hành cấp thiết xoá nạn mù chữ cho
người dân, và hệ thống các trường đại học được phổ cập hơn trước, số sinh viên đại học đã tăng lên, việc đào tạo cử nhân khoa học được chú trọng, nên đây là nguồn lực
to lớn góp phần đưa nền kinh tế nước ta đi lên .Bên cạnh đó chúng ta nên mở các
trường hướng nghiệp dạy nghề để có thể đào tạo con người hiện đại hơn.Bằng các
biên pháp trên đã giúp con người có chuyên môn kĩ thuật và năng lực quản lí cao.
Như Ăngghen đã nhấn mạnh “ muốn nâng cao sản xuất nông nghiệp và công nghiệp
đến mức cao mà chỉ có phương tiện cơ giới và hoá học phù hợp là chưa đủ, cần phải
phát triển một cách tương ứng năng lực của con người, sử dụng những phương tiện đó
nữa” nghĩa là phải có sự phối hợp hài hoà các nhân tố khách quan của LLSX hiện đại.
Bên cạnh đó cần phải quan tâm đến công cụ kĩ thuật vì nó giữ vai trò quan trọng
trong LLSX.Ngày nay khoa học phát triển đã giúp cho chúng ta áp dụng chúng vào
sản xuất, tạo điều kiện cho chúng ta giao lưu hợp tác với các nước bạn và trao đổi
những kinh nghiệm , chuyển giao công nghệ góp phần phát triển đổi mới và càng làm
cho LLSX phát triển mạnh mẽ hơn.
Do “con người tổng hoà của những QHSX” nên để phát triển toàn diện con người
cần có những biện pháp tích cực đồng bộ và có những chính sách kinh tế xã hội đúng
đắn. Nếu nhà nước và xã hội chưa tạo ra những điều kiện môi trường thuận lợi như
vậy thì cũng có nghĩa là chưa phát huy triệt để yếu tố con người trong LLSX và do đó
xã hội cũng không thu nhận được nhiều hơn phần cống hiến của họ.
3. Xây dựng QHSX mới phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của LLSX

này một cách thành công tuy chưa thật hoàn thiện song đã góp phần vào việc phát
triển nèn kinh tế đất nước.
Có thể nói quy luật QHSX phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của LLSX là
quy luật phổ biến của mọi hình thái kinh tế xã hội vạch ra tính chất phụ thuộc khách
quan của QHSX vào sự phát triển của LLSX và sự tác động trở lại của QHSX đối với
LLSX.
QHSX và LLSX có mối quan hệ biện chứng với nhau, vì vậy khi nghiên cứu quy
luật này thì ta phải chú ý dến tất cả các vấn đề liên quan đến nó, có vậy mới vận dụng
tốt quy luật nay.Qua sự phân tích ta có thể hiểu thêm phần nào về quy luật QHSX phù
hợp với tính chất và trình độ của LLSX và có biện pháp phù hợp vận dụng sao cho
hợp lí quy luật này vào việc phát triển kinh tế của đất nước. Tài liệu tham khảo.
1. Giáo trình triết học Mác- Lênin
2.Tạp chí cộng sản số 4 và 5 năm 1997
3.Triết học Mác- Lênin tập hai ,NXB Giáo dục 1999
4. Tài liệu nghiên cứu văn kiện đại hội VI của Đảng, NXB Sự thật Hà nội 1982