Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Mục lục
Trang
Giới thiệu đề tàI................................................................................................2
Cơ sở lý luận triết học của đề tài:Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với tính
chất và trình độ của lực lợng sản xuất..........................................................3
Cơ sở thực tế:....................................................................................................3
nội dung............................................................................................................4
1. Nền kinh tế tri thức là gì?.............................................................................4
2. Những đặc trng chủ yếu của nền kinh tế tri thức..........................................6
3. Kinh tế tri thức trong quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa ở Việt Nam
hiện nay.......................................................................................................12
a. Thời cơ và thách thức.............................................................................12
b. Chiến lợc phát triển của ta là chiến lợc dựa vào tri thức, nội dung công
nghiệp hoá ở nớc ta là vận dụng các yếu tố của kinh tế tri thức...........14
c. Giải pháp chủ yếu cho một chiến lợc kinh tế dựa vào tri thức.............16
4. Những thành công và thất bại bớc đầu trong xây dựng nền kinh tế tri thức
ở nớc ta........................................................................................................18
a. Thành công............................................................................................18
b. Thất bại..................................................................................................20
c. Biện pháp khắc phục..............................................................................22
kết luận...........................................................................................................24
Nguyễn Văn Thịnh QTKDCN & XD 48B - 1 -
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Giới thiệu đề tàI
Tại đại hội Đảng lần thứ VIII, Đảng ta đã khẳng định: thời kỳ phát triển
mới của đất nớc là thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá - hiện đại hoá. Mục tiêu
công nghiệp hoá - hiện đại hoá theo tinh thần của đại hội đảng VIII là: Xây
dựng nớc ta thành một nớc công nghiệp có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, cơ
cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp với trình độ phát triển
của lực lợng sản xuất, đời sống vật chất và tinh thần cao, quốc phòng an ninh

Giáo trình triết học NXB Chính trị quốc gia
Giáo trình kinh tế chính trị NXB Chính trị quốc gia
Kỷ yếu hội thảo kinh tế tri thức và những vấn đề đặt ra với Việt
Nam
Văn kiện Đại hội Đảng VIII, IX, X
Các trang web: www.baodientudangcongsan.com
www.chungta.com
Nguyễn Văn Thịnh QTKDCN & XD 48B - 3 -
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
nội dung
1. Nền kinh tế tri thức là gì?
Trớc khi tên gọi kinh tế tri thức đợc sử dụng, đã có rất nhiều tên gọi
khác nhau đợc các nhà nghiên cứu, các hội thảo sử dụng để chỉ giai đoạn phát
triển mới của nền kinh tế nh:
Kinh tế thông tin information economy, kinh tế mạng network
economy, kinh tế số digital economy (nói lên vai trò quyết định của công
nghệ thông tin đối với nền kinh tế).
Kinh tế học hỏi learning economy (nói lên động lực chủ yếu của nền
kinh tế là sự học hỏi suốt đời của mọi ngời).
Kinh tế dựa vào tri thức knowledge based economy, kinh tế dẫn dắt
bởi tri thức knowledge driven economy, kinh tế tri thức knowledge
economy (nói lên vai trò quyết định của tri thức và công nghệ đối với sự phát
triển của kinh tế).
Kinh tế mới new economy (tên gọi chung, không xác định nội dung).
Kinh tế tri thức là tên gọi thờng dùng nhất. Tổ chức OECD chính thức
dùng từ năm 1995. Tên gọi này nói lên đợc nội dung cốt lõi của nền kinh tế
mới, còn kinh tế thông tin, kinh tế số chỉ mới nói về công nghệ thông tin, mặc
dù công nghệ thông tin là nội dung chủ yếu nhất nhng không bao gồm đợc các
yếu tố tri thức và công nghệ khác.
Vậy nền kinh tế tri thức là gì?

Lao động, đất đai,
vốn, công nghệ,
thiết bị, tri thức,
thông tin
Các quá trình
chủ yếu
Trồng trọt, chăn
nuôi
Chế tạo, gia công
Thao tác, điều
khiển, kiểm soát, xử
lý thông tin
Đầu ra của sản
xuất
Lơng thực
Của cải, hàng
hoá tiêu dùng, xí
nghiệp, nền công
nghiệp
Sản phẩm đáp ứng
nhu cầu ngày càng
cao của cuộc sống,
công nghiệp tri
thức, vốn tri thức
Cơ cấu kinh tế
Nông nghiệp là
chủ yếu
Công nghiệp và
dịch vụ là chủ
yếu

Nhỏ Lớn Rất lớn
Trình độ văn hoá
trung bình
Tỷ lệ mù chữ cao Trung học Sau trung học
Vai trò của
truyền thông
Không lớn Lớn Rất lớn
Theo dự đoán đến năm 2030, các nớc phát triển đều trở thành nền kinh tế
tri thức.
2. Những đặc trng chủ yếu của nền kinh tế tri thức
Thứ nhất, là sự chuyển đổi cơ cấu kinh tế:
Trong các năm qua các nền kinh tế phát triển trên thế giới đã có những
chuyển đổi to lớn, sâu sắc về cơ cấu kinh tế, về cách thức hoạt động và các qui
tắc hoạt động; đang phát triển nhanh các ngành kinh tế dựa vào tri thức; các ý t-
ởng đổi mới và công nghệ là chìa khoá cho việc tạo ra việc làm mới và nâng cao
chất lợng cuộc sống. Nền kinh tế có tốc độ tăng trởng cao, dịch chuyển nhanh
cơ cấu. Nhng đây cũng là nền kinh tế mang tính rủi ro, và không ngừng thay
đổi, luôn đặt ra nhiều thách thức mới (vì vậy có ngời gọi đây là xã hội rủi ro
risk society).
Trong nền kinh tế tri thức, nông nghiệp và công nghiệp vẫn tồn tại nhng
chiếm tỉ lệ nhỏ. Những ngành chiếm tỉ lệ cao là các ngành dựa vào tri thức, ứng
dụng KHCN mới nhất nh: công nghiệp thông tin (sản xuất phần cứng, phần
Nguyễn Văn Thịnh QTKDCN & XD 48B - 6 -
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
mềm), các ngành công nghiệp, dịch vụ dựa vào công nghệ cao (bán hàng qua
mạng internet), cũng có thể là các ngành truyền thống nhng đợc cải tạo bằng
KHCN cao. Ví dụ: sản xuất ô tô thông minh, có độ an toàn cao, không cần ngời
lái.
Nếu nh trong khi nền kinh tế công nghiệp dựa vào sự tổ chức sản xuất
hàng loạt, qui chuẩn hoá, thì nền kinh tế tri thức đợc tổ chức trên cơ sở sự sản

đáng kể nhất phải kể đến internet. Bây giờ tại đây đã có hàng ngàn công ty công
nghệ thông tin với doanh số tại chỗ năm 1997 lên tới 267 tỷ USD.
Những thập kỷ gần đây trên thế giới các khu công nghệ phát triển rất
nhanh, đó là một cách tổ chức để đi nhanh vào kinh tế tri thức.
Vì nền sản xuất dựa vào công nghệ cao, tiêu hao ít nguyên liệu, năng l-
ợng, thải ra ít phế thải, cho nên trong nền kinh tế tri thức có thể thực hiện đợc
sản xuất sạch, không gây ô nhiễm môi trờng. Kinh tế tri thức là nền kinh tế phát
triển bền vững.
Trong xã hội mạng lại có điều kiện giải quyết tốt mối quan hệ giữa sản
xuất và tiêu dùng; nhờ có mạng có thể sản xuất theo nhu cầu của khách hàng,
theo đơn đặt hàng, không để ứ đọng trong kho khối lợng lớn hàng hoá. Giữa sản
xuất và tiêu dùng có thể đạt đợc sự hài hoà.
Thứ ba, là việc ứng dụng công nghệ thông tin rộng rãi trong mọi lĩnh vực
và thiết lập mạng thông tin đa phơng tiện phủ khắp nớc, nối với hầu hết các tổ
chức, các gia đình. Thông tin trở thành tài nguyên quan trọng nhất. Mọi ngời
đều có nhu cầu thông tin và đợc truy nhập vào các kho thông tin cần thiết cho
mình. Mọi lĩnh vực hoạt động trong xã hội đều có tác động của công nghệ
thông tin để nâng cao năng suất, chất lợng, hiệu quả, cũng chính vì vậy nhiều
ngời gọi nền kinh tế tri thức là nền kinh tế số hay kinh tế mạng.
Thơg mại điện tử, thị trờng ảo, xí nghiệp ảo, làm việc từ xa đ ợc thiết
lập làm cho hoạt động sản xuất kinh doanh trở nên nhanh nhạy, linh hoạt,
khoảng cách và ý nghĩa về vị trí địa lý ngày càng giảm.
Thứ t, là các doanh nghiệp vừa cạnh tranh vừa hợp tác để phát triển.
Trong cùng một lĩnh vực khi một công ty thành công hơn, lớn mạnh hơn, thì
Nguyễn Văn Thịnh QTKDCN & XD 48B - 8 -
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
công ty khác tìm cách sáp nhập vào hoặc chuyển hớng khác ngay, nếu không
muốn bị phá sản. Mà trong nền kinh tế tri thức vì nảy sinh nhiều công nghệ mới
nên luôn luôn xuất hiện nhiều công ty mới; sự ra đời của công ty gắn với sự ra
đời của một công nghệ mới, một sáng chế mới. Các công ty phải luôn đổi mới