Khóa học LTðB môn Vật lí – thầy ðoàn Công Thạ
o
Bài 22. Máy phát ñiện xoay chiều Hocmai.vn – Ngôi trường chung của học trò Việt
Tổng ñài tư vấn: 1900 58-58-12
- Trang | 1 -BÀI 22. MÁY PHÁT ðIỆN XOAY CHIỀU

A. Suất ñiện ñộng dao ñộng ñiều hòa
(Hình vẽ tham khảo clip)
Xét khung dây có N vòng quay với vận tốc góc ω quanh trục quay ñối xứng xx’ trong từ trường ñều có cảm ứng từ
B

, diện tích khung quay là S.
Chọn thời ñiểm t = 0
( , ) 0
n B
=
 

Tại thời ñiểm t bất kì
( , ) S os S os
n B t NB c NB c t
α ω φ α ω
= = → = =
 


ω
=
là biểu thức tổng quát của tất cả máy phát xoay chiều 1 pha.
2. Các loại máy ñiện một pha
Hình 1. Sơ ñồ nguyên tắc cầu tạo
Stato là phần cảm, roto là phần ứng .
Hình 2. Máy phát ñiện một pha trong kĩ thuật, một cặp cực, có ưu ñiểm giảm ñược bộ góp ñiện.
Hình 3. Máy phát ñiện 2 cặp cực, ưu ñiểm giảm tốc ñộ quay nhưng vẫn ñảm bảo tần số theo yêu cầu.
Với máy phát có p cặp cực
( )
60
n
f p
=

Bài tập áp dụng: Cho một máy phát ñiện xoay chiều một pha có 3 cặp cực. Suất ñiện ñộng hiệu dụng giữa 2 cực của
máy E = 120 V. Tần số của dòng ñiện xoay chiều f = 50 Hz, từ thông cực ñại qua một vòng dây phần ứng bằng
5
01
3.10 (W )
b
φ
−
=
.
1. Tìm vân tốc góc quay của khung qua ñơn vị Rad/s.
2. Tìm số vòng dây quấn trên một cuộn dây phàn ứng.
3. Mắc 2 cực của máy trên với mạch ngoài với
1
100 ,

m
e NB t N f N
ω ω φ π
→ = = →

3. Nối với mạch ngoài
2 sin 2 120 2sin100
u E ft t
π π
= =

Công suất cực ñại khi xảy ra cộng hưởng
C L
Z Z
=

C. Máy phát ñiện một chiều
Khóa học LTðB môn Vật lí – thầy ðoàn Công Thạ
o
Bài 22. Máy phát ñiện xoay chiều Hocmai.vn – Ngôi trường chung của học trò Việt
Tổng ñài tư vấn: 1900 58-58-12
- Trang | 2 -Máy phát ñiện một chiều về nguyên tắc cấu tạo giống như máy phát ñiện xoay chiều một pha chỉ khác ở bộ góp ñiện
ñó là 2 nửa vành khuyên tương ứng gắn với 2 ñầu khung dây, khi quay nó tựa lên 2 chổi quét cố ñịnh. Với cấu tạo
khác ñi của bộ góp ñiện, mỗi khi khung dây quay ñược nửa vòng thì vành khuyên lại ñổi chổi quét. Kết quả là

= +



Nếu 3 tải giống nhau
1 0
2 0
3 0
os
2
os( )
3
2
os( )
3
i E c t
i E c t
i E c t
ω
π
ω
π
ω


=


= −


U U U
≠ +

3. Tìm Z, Z
d
, Z
C
.
4. Tìm R, Z
L

5. Góc lệch pha u với i
6. Khi biến thiên tần số f ñến f = 330 Hz thấy I
max
tìm L, C, f ban ñầu.
Giải
1. CMR: R ≠ 0.
Giả sử
1 2
0
37,5 50 17,5 32,5 0
R LC
U U U Vl R
= →
= − → = − = → → ≠

2. Với mạch
1 2 1 2
(1)
u u u U U U= + → = +

= + +
= +

Từ ñây ta có thể tìm ñược R, Z
L

4.
/
L C
u i
Z Z
tg
R
ϕ
−
=

5. Khi f = f
. (1)
L C
L
Z Z
C
→ =

6. Khi f = f
0

0
1