TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH
KHOA NGÂN HÀNG QUỐC TẾ
TIỂU LUẬN MÔN TÀI CHÍNH QUỐC TẾ
CÁI ĐÁY CỦA NỢ CÔNG HY LẠP?
GVHD: Hồ Thị Thúy Ái
Nhóm thực hiện_ lớp
Lưu Cẩm Vy
Nguyễn Thị Kim Sương
Đào Văn Huy
Đỗ Phú Quý
Nguyễn Văn Chí Linh
Tp Hồ Chí Minh, 10/2011
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
I. SƠ LƯỢC VỀ CÁN CÂN THANH TOÁN QUỐC TẾ CỦA HY LẠP GIAI
ĐOẠN 2007-2010
II. NHỮNG NHẬN ĐỊNH CHUNG VỀ CÁN CÂN THANH TOÁN QUỐC TẾ
CỦA HY LẠP
1. Thâm hụt cán cân vãng lai, Hy lạp là một con nợ
2. Cán cân cơ bản nói lên điều gì?
3. Đầu tư trực tiếp và gián tiếp, cái nào nhiều hơn?
III. CÁC NGUYÊN NHÂN DẪN TỚI KHỦNG HOẢNG NỢ CÔNG HY LẠP
1. Chi tiêu công lãng phí
2. Chi tiêu nhiều để khắc phục tình trang khủng hoảng tài chính năm 2008
3. Phúc lợi - an sinh xã hội và thuế cao
4. Nguồn thu giảm sút dẫn tới tình trạng thâm hụt ngân sách và gia tăng nợ công
IV.
1. Các gói trợ giúp cho Hy lạp
2. Chính sách thắt lưng buộc bụng
3. Phản ứng của người dân Hy lạp
V. LỐI THOÁT CHO HY LẠP – TIẾN THOÁI LƯỠNG NAN
( I.Α.1 -
I.Α.2) -41.499,2 -44.048,8 -30.767,3 -28.279,6
OIL
balance -9.219,6 -12.154,6 -7.596,5 -8.627,2
TRADE
BALANC
E
excluding
oil -32.279,6 -31.894,3 -23.170,8 -19.652,4
Ships'
Balance -5.520,3 -4.705,0 -3.356,9 -3.621,3
TRADE
BALANC
E
excluding
oil and
ships -26.759,3 -27.189,3 -19.813,9 -16.031,1
I.A.1 Exports 17.445,5 19.812,9 15.318,0 17.081,5
Oil 3.037,3 4.254,5 3.063,2 4.950,0
Ships 2.275,4 1.582,0 771,7 798,6
Other
goods 12.132,8 13.976,5 11.483,1 11.332,9
I.A.2 Imports 58.944,8 63.861,7 46.085,3 45.361,0
Oil 12.256,9 16.409,0 10.659,8 13.577,1
Ships 7.795,7 6.286,9 4.128,6 4.419,9
Compens
ation of
employee
s 366,9 344,7 294,6 199,7
Investmen
t income 4.191,7 5.228,5 3.988,3 3.591,8
I.C.2 Payments 13.844,3 16.216,2 13.267,2 13.019,8
Compens
ation of
employee
s 332,6 410,1 411,9 377,6
Investmen
t income 13.511,7 15.806,1 12.855,2 12.642,2
Ι.D
CURRE
NT
TRANSF
ERS 1.591,1 2.758,6 1.292,6 198,9
I.D.1 Receipts 6.608,1 6.882,7 5.380,7 4.654,3
General
Governm
ent 4.361,2 4.678,8 3.527,9 3.188,5
Other
sectors 2.246,9 2.203,9 1.852,8 1.465,8
I.D.2 Payments 5.017,0 4.124,1 4.088,1 4.455,4
ACCOU
NT AND
CAPITA
L
TRANSF
ERS (I+
II) -28.269,9 -30.706,8 -23.801,3 -21.989,0
IV
FINANC
IAL
ACCOU
NT *
(ΙV.Α +
ΙV.Β +
ΙV.C +
ΙV.D) 27.570,2 29.914,2 24.395,4 22.068,4
IV.A
DIRECT
INVEST
MENT -2.290,2 1.420,7 274,5 693,5
Abroad -3.832,9 -1.650,4 -1.479,3 -958,4
Home 1.542,7 3.071,1 1.753,8 1.651,9
IV.B
PORTFO
LIO
INVEST
MENT 17.441,7 16.428,0 27.863,8 -20.855,0
Assets -16.351,1 -268,9 -3.773,0 13.278,7
(STOCK)
** 2.491 2.521 3.857 4.777
* ( + ) net inflow ( - ) net outflow
* * ( + ) decrease ( - ) increase
Source: Bank of Greece
Amounts in million euros, provisional data
II. NHỮNG NHẬN ĐỊNH CHUNG VỀ CÁN CÂN THANH TOÁN QUỐC TẾ
1. Thâm hụt cán cân vãng lai, Hy lạp là một con nợ
Năm 2007 2008 2009 2010
I CÁN CÂN VÃNG LAI -32,602.2 -34,797.6 -25,818.7 -24,060.5
Ι.A Cán cân thương mại -41,499.2 -44,048.8 -30,767.3 -28,279.6
I.A.1 Xuất khẩu 17,445.5 19,812.9 15,318.0 17,081.5
I.A.2 Nhập khẩu 58,944.8 63,861.7 46,085.3 45,361.0
Ι.Β Cán cân dịch vụ 16,591.7 17,135.6 12,640.2 13,248.5
I.B.1 Xuất khẩu dịch vụ 31,337.3 34,066.2 26,983.3 28,477.8
I.B.2 Nhập khẩu dịch vụ 14,745.6 16,930.6 14,343.2 15,229.4
Ι.C Cán cân thu nhập -9,285.8 -10,643.0 -8,984.3 -9,228.3
I.C.1 Thu từ thu nhập 4,558.5 5,573.2 4,282.9 3,791.5
I.C.2 Chi trả thu nhập 13,844.3 16,216.2 13,267.2 13,019.8
Ι.D Chuyển giao vãng lai một chiều 1,591.1 2,758.6 1,292.6 198.9
I.D.1 Thu chuyển giao vãng lai 6,608.1 6,882.7 5,380.7 4,654.3
I.D.2 Chi chuyển giao vãng lai 5,017.0 4,124.1 4,088.1 4,455.4
(Nguồn: Ngân hàng Hy Lạp. Đơn vị: Triệu Euro)
Các nhà kinh tế cho rằng, trạng thái cán cân vãng lai là lý tưởng để phân tích tình
trạng nợ nước ngoài của quốc gia.
Theo bảng số liệu trên ta tính được kết quả cho thấy rằng cán cân thương mại của
Hy Lạp liên tục âm trong giai đoạn 2007-2010 (tình trạng thâm hụt).
Ngoài ra, bảng số liệu còn cho thấy cán cân thu nhập cũng ở mức thâm hụt kéo dài (
bình quân hàng năm là -9.5 tỷ euro) cho thấy được thu nhập của người cư trú từ người
không cư trú thấp hơn so với chi cho người không cư trú.
Theo báo cáo tư vấn tháng 9/2008 của IMF, trong cán cân thanh toán của Hy Lạp thì
phần đóng góp của FDI chỉ là khoảng 1,4 tỉ Euro ,Đầu tư gián tiếp đóng góp một phần đáng
kể, mà có lẽ việc phát hành trái phiếu chính phủ bán cho nhà đầu tư nước ngoài chiếm phần
không nhỏ. Ước tính tỷ lệ trái phiếu do nước ngoài nắm giữ có thể lên tới 80% lượng trái
phiếu chính phủ Hy Lạp phát hành, với chủ nợ phần lớn là các ngân hàng châu Âu. Điều
này càng làm cho rủi ro nợ công của Hy Lạp tăng cao.
IV CÁN CÂN TÀI CHÍNH 27.570,2 29.914,2 24.395,4 22.068,4
IV.A ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP -2.290,2 1.420,7 274,5 693,5
Ra nước ngoài -3.832,9 -1.650,4 -1.479,3 -958,4
Của nước ngoài 1.542,7 3.071,1 1.753,8 1.651,9
IV.B DANH MỤC ĐẦU TƯ 17.441,7 16.428,0 27.863,8 -20.855,0
Tài sản có -16.351,1 -268,9 -3.773,0 13.278,7
Tài sản nợ 33.792,8 16.696,9 31.636,8 -34.133,6
ΙV.C CÁC KHOẢN ĐẦU TƯ KHÁC 12.740,6 12.094,6 -3.636,9 42.132,9
Tài sản có -16.266,1 -27.823,3 -23.875,7 7.639,4
Tài sản nợ 29.006,8 39.917,8 20.238,8 34.493,6
Khoản vay của chính phủ -2.341,7 -572,7 -2.335,0 29.978,2
(Nguồn: Ngân hàng Hy Lạp. Đơn vị: Triệu Euro)
Như vậy, có thể thấy cấu trúc cán cân thanh toán của Hy Lạp không hề cân bằng,
với phần lớn thâm hụt trên tài khoản vãng lai phải bù đắp bằng nguồn vốn đầu tư gián tiếp
chứ không phải vốn đầu tư trực tiếp, nghĩa là Hy Lạp gần như hoàn toàn kỳ vọng vào bong
bóng giá cổ phiếu và các khoản vay nước ngoài để thu hút ngoại tệ bù đắp cho thâm hụt tài
khoản vãng lai. Khi bong bóng cổ phiếu vỡ và khi không thể vay thêm tiền, nước này đứng
trước rủi ro vỡ nợ lớn (Hy Lạp không thể phá giá đồng tiền để đẩy xuất khẩu lên nhằm cải
thiện tình hình vì họ đang xài đồng tiền chung euro). Chính việc là này đã làm cho ngân
sách nhà nước đang trong tình trạng thâm hụt ngày càng xấu đi.
Như vậy ta thấy Hy lạp có mức thâm hụt ngân sách cao, lại có các khoản vay rất lớn
từ nước ngoài là những mầm mống gây nên cuộc khủng hoảng nợ công nặng nề như hiện
nay. Vậy tại sao ngân sách Hy lạp lại thâm hụt ngân sách cao và những khoản nợ lớn tới
như vậy, ta có thể xét tới các nguyên nhân cơ bản sau.
với mức 20% của các nước như Bồ Đào Nha, Ý, Tây Ban Nha và đang có xu hướng sụt
giảm nhanh chóng. Do vậy, đầu tư trong nước phụ thuộc khá nhiều vào các dòng vốn đến từ
bên ngoài.
IV. NHỮNG PHẢN ỨNG ĐỐI VỚI NỢ CÔNG HY LẠP?
Đứng trước tình hình Hy lạp lâm vào nợ công nặng nề như vậy, Ngân Hàng Trung
Ương Châu Âu và các nước trong khu vực Eurozone không thể khoanh tay đứng nhìn. Để
giúp đỡ Hy lạp, họ đã có những hành động cụ thể. Đi đôi với những sự trợ giúp đó kèm
theo là những điều kiện Hy lạp phải tuân thủ và hậu quả của nó.
1. Các gói trợ giúp cho Hy lạp
Theo Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (Bank for International Settements – BIS),
tính đến cuối quý 3/2010, các ngân hàng Pháp đã cho Hy Lạp vay tới 63.6 tỷ USD; các
ngân hàng của Đức cho vay 40.3 tỷ USD; trong khi đó ngân hàng Anh chỉ cho vay
khoảng 15.1 tỷ USD. Cũng theo thống kê này, tổng số tiền các ngân hàng trên thế giới
cho Hy Lạp vay lên đến 170.7 tỷ USD. Theo hãng tin Anh BBC, cùng với gói cứu trợ tức
thời, các ngân hàng cũng cam kết cho Hy Lạp vay hơn 194 tỷ USD trong vòng 30 năm
tới.
Tháng 5/2010, các nhà lãnh đạo Eurozone và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) công bố
gói cứu trợ kỳ hạn 3 năm trị giá 110 tỷ EUR dành cho Hy Lạp. trong đó IFM đã cho vay
30 tỷ euro.
Trong khoảng thời gian từ tháng 5/2010 và 6/2011, Ngân hàng Trung ương Châu
Âu đã mua khoảng 45 tỷ EUR trái phiếu chính phủ Hy Lạp. Ngoài ra, các khoản hỗ trợ
thanh khoản mà ECB dành cho các ngân hàng Hy Lạp đã tăng từ mức 47 tỷ EUR vào
tháng 1/2010 lên mức 98 tỷ EUR vào tháng 5/2011.
Ngày 8-7-2011, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) thông báo đã giải ngân 4,6 tỉ USD cho
Hi Lạp như là một phần trong gói cứu trợ chung giữa tổ chức này với Liên minh châu Âu
(EU) để cứu Hi Lạp khỏi vỡ nợ. Đây là khoản giải ngân mới nhất trong gói cứu trợ được
thỏa thuận trong 3 năm, trị giá 156 tỉ USD (110 EURO) được thống nhất sau khi lãnh đạo
các nước dùng đồng tiền chung châu Âu thành công trong việc kêu gọi Hi Lạp tự nguyện
thực hiện chính sách thắt lưng buộc bụng triệt để.
Cho tới ngày 21/7/2011, sau 8 giờ đàm phán căng thẳng tại Brussels, Bỉ. Hồi kết
Chính phủ Hy Lạp đã quyết định thực hiện tiến trình bán cổ phần của các công ty
trên trong chương trình tư nhân hóa một số công ty quốc doanh nhằm giảm khoản nợ
công khổng lồ.
Các biện pháp buộc bụng bao gồm tinh giản biên chế trong lĩnh vực công; tạm
ngừng trả lương hưu từ nay đến năm 2015; sáp nhập hoặc đóng cửa khoảng 30 công ty
quốc doanh.
Theo đó, 30.000 công chức sẽ được nhận 60% lương mà không cần đi làm. Nếu
họ tìm thấy công việc mới trong vòng một năm, họ sẽ bị sa thải. Ngoài ra, chính phủ Hy
Lạp cũng tiếp tục cắt giảm lương hưu và tăng thuế. Những viên chức có lương tháng
trung bình khoảng 1.200 euro sẽ bị giảm 20% và những ai nghỉ hưu dưới 55 tuổi sẽ bị
giảm 40% lương hưu…
Chính phủ Hy Lạp cũng đã thông qua một số biện pháp khẩn cấp khác bao gồm
đánh mức thuế mới đối với lĩnh vực bất động sản.
Ngoài việc triển khai các kế hoạch “thắt lưng buộc bụng” đầy khắc khổ, từ nay
đến năm 2015, Chính phủ Hy Lạp còn phải tìm "bạn hàng" để bán đi ít nhất một khối
lượng tài sản trị giá 50 tỷ euro của đất nước. Đó là nhiệm vụ bất khả thi trong khi khả
năng trợ giúp của các thành viên khác chỉ có hạn, vì nợ công của nước nào trong khối
cũng đều ở mức nghiêm trọng.
3. Phản ứng của người dân Hy lạp
Hàng ngàn người biểu tình tụ tập bên ngoài tòa nhà quốc hội tại thủ đô Athens
(Hy Lạp) để phản đối chính phủ tiếp tục cắt giảm chi tiêu tài chính.
Hoạt động tại các cảng, vận tải công cộng và dịch vụ ngân hàng bị ảnh hưởng
nặng do công nhân biểu tình. Bệnh viện chỉ thực hiện các dịch vụ khẩn cấp.
Sinh viên tìm cách chiếm trụ sở kênh truyền hình NET nhằm phát đi thông điệp
phản đối kế hoạch cải cách đối với các trường đại học. Một số giáo viên và nhân viên nhà
nước cũng ngưng làm việc để xuống đường biểu tình phản đối chính phủ.
Phóng viên BBC mô tả hiện trường xung đột: “Cảnh sát và người bạo loạn giống
như đang chơi trò mèo vờn chuột”. Trước đó, các cuộc thăm dò dân ý cho thấy gần 80%
người Hy Lạp phản đối chương trình thắt lưng buộc bụng
Nhiều chuyến bay cũng bị hoãn, hủy chuyến sau khi nhân viên hàng không tham
1. Marx chỉ ra rằng khủng hoảng không phải là một cái gì đó xấu xa, đáng ghét, là nguyên
nhân của mọi sự đảo lộn xã hội như người ta vẫn nghĩ. Trái lại, khủng hoảng chính là
cách thức một nền kinh tế tự điều trị các căn bệnh của bản thân đã tích tụ lại sau một thời
gian hoạt động (tồn kho hàng hóa, thiếu hụt tiền mặt do không bán được hàng, thu hẹp
sản xuất, thất nghiệp gia tăng v.v…), để đưa nền kinh tế trở về trạng thái cân bằng ban
đầu.
2. Đây chính là một cơ hội lớn để cơ cấu lại nền kinh tế. Nền kinh tế nào cũng có chu kì của
nó, phát triển đến một cao trào rồi đến giai đoạn suy thoái. Nếu không vượt qua được giai
đoạn suy thoái, thì nó không thể phát triển sang một giai đoạn mới. Và để cho Hy lạp vỡ
nợ chính là một dứt điểm triệt để, tránh các cuộc giải cứu tốn kém.
3. Hy lạp quá phụ thuộc vào các gói cứu trợ và đang trong vòng luẩn quẩn nhận cứu trợ- trả
nợ vay, vì để có được các gói cứu trợ, hy lạp phải áp dụng các chính sách thắt lưng buộc
bụng, khi đó cắt giảm chi tiêu, thu nhập người dân giảm, giảm cầu tiêu dùng, không kích
thích phát triển kinh tế, như vậy hy lạp cũng không có đủ nguồn tài chính nội lực để trả
các khoản nợ vay nước ngoài, và chỉ có thể trả nợ vay bằng các gói cứu trợ. Mặt khác các
chính sách thắt lưng buộc bụng lại chịu sự phản ứng quá khích của người dân, nên việc
nhận gói cứu trợ rất khó khăn
4. Giá trị quy đổi giữa đồng EUR với các tiền tệ khác quá cao, do đó nền kinh tế của họ
thiếu sự cạnh tranh, từ đó khiến họ không có cách nào kiếm ra nhiều tiền hơn để trả nợ.
Đồng thời, gánh nặng lãi suất khổng lồ của khoản vay khiến các nước này không thể thật
sự kích thích được tăng trưởng kinh tế, cuối cùng khiến cho họ không có cách nào thực
thi trách nhiệm trả nợ.
5. Hy lạp cần phải lạc quan khi vỡ nợ vì có chính sách tiền tệ riêng. Khi hội nhập khu vực,
sự mạnh lên của đồng Euro so với những đồng tiền khác khiến khả năng cạnh tranh của
hàng hóa, đặc biệt là hàng hóa xuất khẩu, sút giảm nghiêm trọng, cán cân thương mại bị
tổn thương nặng nề
Mặt khác, Trong cộng đồng kinh tế Châu Âu, ECB điều hành chính sách tiền tệ theo
mục tiêu lạm phát. Khi nền kinh tế của một quốc gia gặp bất lợi, trong điều kiện bình
thường nếu chưa gia nhập Eurozone, họ hoàn toàn đã có thể điều chỉnh khối cung tiền tệ
để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hay giảm lạm phát. Nhưng trên thực tế, đồng Euro là
ngày 17/8/1998, Nga chịu khuất phục trước áp lực của thị trường, đưa ra một quyết định
không thể tưởng tượng nổi; Ngân hàng trung ương Nga cho phép đồng RUB mất giá,
chính phủ bị vỡ nợ USD.Nhưng điều khiến thị trường trố mắt đứng nhìn đó là, hậu quả
mang tính thảm họa không hề xảy ra.
Nỗi đau mà việc Nga vỡ nợ gây ra chỉ kéo dài 6 tháng mà thôi, sau đó là sự phồn vinh
kinh dài tới mấy chục năm.Trong thời gian đó, thị trường chứng khoán Nga đã tăng hơn
20 lần. Trong vòng 12 tháng, nhà đầu tư toàn cầu đã quay trở lại thị trường tín dụng Nga,
và cuối cùng các chính sách của Nga cũng đã hoàn trả một phần lớn trong khoản nợ mà
Nga đã mắc.
9. là bài học đối với các nước có mức thâm hụt ngân sách và có nợ công lớn, phải quản lý
chi tiêu cho hợp lý, minh bạch.
10. Khó có chuyện Hy Lạp đủ khả năng trả các khoản nợ lớn trong tương lai đoán trước
được, hoặc chuyện này chỉ xảy ra khi các nước giàu hơn cho Hy Lạp tiền để trả nợ.
Nhưng rủi ro vỡ nợ ở các nước khác sẽ được giải quyết nếu châu Âu tránh được cảnh
“biến đồng tiền tốt thành đồng tiền xấu” và dùng tiền đó để giúp những nước gặp khó
khăn nhưng vẫn còn cứu được.
Để Hy Lạp vỡ nợ sẽ tạo điều kiện cho tìm hướng giải quyết nợ xấu.
Với người đóng thuế ở châu Âu, để Hy Lạp vỡ nợ còn có điều tốt nữa là thông điệp gửi ra
cho các chủ tín dụng rằng cho vay tức là phải gánh chịu rủi ro thực sự. Họ nên cẩn thận
hơn trong tương lai.
Thực tế là hiện nay, cả Hy Lạp và châu Âu đều vay quá nhiều và tiêu dùng quá mức trong
những thập niên qua. Ai đó phải trả những khoản đó.
Để cho Hy Lạp vỡ nợ sẽ đạt mục tiêu đó và buộc những kẻ kiếm lời nhờ cho vay thời kỳ
vàng son phải chịu gánh nặng thua lỗ bây giờ. Đó chính là một hệ quả hợp lý.
LỜI KẾT
Sau một thời gian dài đối mặt với nợ công với kết quả không mấy khả quan, thì có
lẽ cuộc chiến đấu chạy thoát khỏi cuộc khủng hoảng này cũng sắp tới hồi kết bởi những
ảnh hưởng của nó gây ra quá nặng nề. Mọi nỗ lực cố gắng đang ngày được tăng cường.
Tuy nhiên không ai biết trước kết quả sẽ như thế nào. Hy lạp có vượt qua được cuộc
khủng hoảng nợ công không, tình hình kinh tế, cán cân thanh toán quốc tế của Hy lạp có
3 Đào Văn Huy 1.Powerpoint
2.Lối thoát cho Hy lạp
3.Thuyết trình
4 Đỗ Phú Quý 1. Lối thoát cho Hy lạp
2.Chỉnh sửa bài word
3.Đạo diễn kịch
5 Nguyễn Văn Chí Linh 1.Phản ứng đối với nợ công Hy
lạp
2.Lối thoát cho Hy lạp
3. Đóng kịch