Chương 22, tr.3 - 30, Nguyên lý Kinh tế học
tập II, Mankiw
Bài 2: Đo lường GDP và Tăng
trưởng kinh tế
1
Mục tiêu của chương

Xây dựng khái niệm GDP

Xây dựng biểu đồ vòng chu chuyển và phương pháp đo lường
GDP

Xây dựng khái niệm GDP thực tế và tính toán tăng trưởng kinh tế

Giải thích những hạn chế của chỉ tiêu GDP với vai trò là thước
đo về mức sống
2
Tổng sản phẩm trong nước (GDP)

Tổng sản phẩm trong nước (GDP – Gross Domestic
Product) là giá trị thị trường của tất cả hàng hóa
và dịch vụ cuối cùng được sản xuất ra trong một
nước và trong một thời kỳ nhất định.
3
Tổng sản phẩm trong nước

Giá trị thị trường…
–
Sử dụng tiền tệ (giá cả) để tính toán
–
1 gà trống + 1 vịt mái = 2 con ?

làm đầu vào để sản xuất ra sản phẩm cuối cùng
một cách độc lập
–
Mục đích là tránh việc tính trùng
6
Tổng sản phẩm trong nước
–
VD: công ty máy tính mua ổ cứng $100, mainboard $200,
màn hình $150, phụ kiện khác $50 về lắp ráp và bán máy
tính tới tay người tiêu dùng với giá $600.
–
Sản phẩm trung gian là các bộ phận kể trên, sản phẩm cuối
cùng là chiếc máy tính hoàn chỉnh tới tay người tiêu dùng
–
Chúng ta chỉ tính giá trị chiếc máy tính cuối cùng $600 và
không cần phải tính lại các bộ phận một cách độc lập vào
GDP.
7
Tổng sản phẩm trong nước
–
VD: một công ty lắp ráp ôtô mua dây chuyển lắp
ráp từ công ty khác với giá 1 triệu USD và tuổi
thọ dây chuyển là 10 năm.
–
Năm 1: công ty mua các bộ phận ngoài với giá
1.5 triệu USD và lắp ráp ôtô hoàn chỉnh và bán
cho người tiêu dùng với giá 2 triệu USD.
8
Tổng sản phẩm trong nước
–

mới được tính vào GDP Việt Nam

VD: chiếc ôtô Ford Việt Nam của công ty Ford 100%
vốn nước ngoài có giá $35.000 => tính vào GDP
VN

VD: bức họa của người Việt Nam đang cư trú ở Pháp
vẽ và rao bán $2000=> không tính vào GDP
VN
11
Tổng sản phẩm trong nước

…Trong một thời kỳ nhất định
–
Mọi hoạt động sản xuất diễn ra từ ngày 1/1/2006
tới 31/12/2006 sẽ được tính vào GDP năm 2006.
12
Tổng sản phẩm trong nước

GDP là biến kỳ (flow): phản ánh lượng tạo ra trong một khoảng
thời gian

Biến điểm (stock) phản ánh lượng tồn tại tại một thời điểm.
–
VD: lượng của cải mà một gia đình hiện có là 1 tỷ => biến điểm
–
VD: thu nhập của một gia đình một năm là 100 triệu => biến kỳ.
13
14
Mục tiêu của chương

Doanh nghiệp B
Lương 10.000
Hàng mua từ DN A 25.000
Doanh thu 40.000
Lợi nhuận 5.000
Chúng ta có thể làm sáng
tỏ tại sao cả ba cách tiếp
cận đều cho chúng ta kết
quả giống nhau về tình hình
hoạt động kinh tế bằng một
bài tập đơn giản
Hãy tưởng tượng một nền
kinh tế chỉ với hai DN. Bảng
bên trái cho biết các giao
dịch của mỗi DN trong một
năm.
Đo lường GDP
17
Doanh nghiệp A
Lương 15.000
Doanh thu 35.000
Hàng bán cho công chúng 10.000
Hàng bán cho DN B 25.000
Lợi nhuận 20.000
Doanh nghiệp B
Lương 10.000
Hàng mua từ DN A 25.000
Doanh thu 40.000
Lợi nhuận 5.000
Cách tiếp cận giá trị gia tăng đo

cộng tất cả thu nhập mà các nhà
sản xuất nhận được
Tổng mức lương mà hai DN trả
là $25.000
Tổng lợi nhuận của hai DN là
$25.000
Chúng ta có tổng số là $50.000
19
Đo lường GDP
Doanh nghiệp A
Lương 15.000
Doanh thu 35.000
Hàng bán cho công chúng 10.000
Hàng bán cho DN B 25.000
Lợi nhuận 20.000
Doanh nghiệp B
Lương 10.000
Hàng mua từ DN A 25.000
Doanh thu 40.000
Lợi nhuận 5.000
Cách tiếp cận chi tiêu đo lường
hoạt động kinh tế bằng cách
cộng số tiền chi ra của những
người sử dụng sản phẩm cuối
cùng
Người sử dụng cuối cùng mua
$10.000 từ DN A và $40.000 từ
DN B.
Tổng chi tiêu cộng lại bằng
$50.000

VA chủ cửa
hàng bánh
Chi tiêu
cuối cùng
Chi tiêu
trung gian
Đo lường GDP

Phương pháp thu nhập
–
GDP = w + r + i + π + Te + D

w: thu nhập từ tiền lương

r: thu nhập từ cho thuê đất đai và đầu vào khác

i: thu nhập từ vốn

π: thu nhập từ lợi nhuận

Te: thuế gián thu (VAT, tiêu thụ đặc biệt)

D: khấu hao
22
Đo lường GDP

Phương pháp chi tiêu
–
GDP = C + I + G + NX


f
) + X – (C
f
+ I
f
+ G
f
)

GDP = C + I + G + X – IM

GDP = C + I + G + NX
24
Đo lường GDP

Tiêu dùng hộ gia đình:
–
Tiêu dùng hàng lâu bền: ôtô, xe máy
–
Tiêu dùng hàng không lâu bền: thực phẩm
–
Tiêu dùng hàng bán lâu bền: quần áo
–
Tiêu dùng dịch vụ: y tế, tài chính

Việc phân chia thành các nhóm và theo dõi biến
động của từng nhóm giúp dự báo diễn biến kinh tế
25