Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright
Niên khóa 2003-2004
Phương pháp phân tích
Bài đọc
Nhập môn kinh tế lượng với các ứng dụng
Chương 14: Thực hiện một đề tài thực nghiệm
Ramu Ramanathan
1
Thục Đoan/Hào Thi
CHƯƠNG 14
Thực Hiện Một Đề Tài Thực Nghiệm Trong Chương 1, chúng tôi đãû mô tả tổng quát các bước tiến hành một nghiên cứu thực
nghiệm, từ việc xác đònh vấn đề nghiên cứu đến diễn dòch kết quả. Mặc dù phần lớn các
chương trình bày những ứng dụng minh họa dưới dạng các đề tài nhỏ, sinh viên sẽ học được
nhiều hơn về kinh tế lượng từ một đề tài thực nghiệm hoàn chỉnh hơn là từ hàng tá bài giảng.
Chương này sẽ trình bày sâu hơn từng bước đã đề cập trong Chương 1. Nếu giảng viên yêu
cầu thực hiện một đề tài thực nghiệm, sinh viên nên nghiên cứu chương này trước, đặc biệt là
những phần về thiết lập vấn đề nghiên cứu, xác đònh mô hình xuất phát dạng tổng quát và
thu thập dữ liệu.
Như có người đã kết luận, không có cách duy nhất để tiến hành một nghiên cứu thực
nghiệm và không có một công thức kỳ diệu nào có thể áp dụng. Thực hành là cách duy nhất
để học các bước bằng cách ứng dụng vào nghiên cứu và phát triển trực giác cần thiết để
nhận đònh các kết quả và các kết luận rút ra. Vì vậy chương này chỉ có thể đưa ra những
hướng dẫn chung và các gợi ý để thực hiện.
Nhập môn kinh tế lượng với các ứng dụng
Chương 14: Thực hiện một đề tài thực nghiệm
Ramu Ramanathan
2
Thục Đoan/Hào Thi
phụ thuộc vào họ hoặc tranh thủ sự nhiệt tình của họ. Một số lónh vực có thể quan tâm
sau
1
:
1. Kinh tế vó mô: Ước lượng một hàm nhu cầu về tiêu dùng hoặc đầu tư hoặc về tiền tệ.
Những đề tài này đòi hỏi phân tích chuỗi thời gian và ít nhất là hai giai đoạn. Bạn có
thể ước lượng đường cong Phillips với dữ liệu quốc tế đối với nhiều nước hoặc dữ liệu
chuỗi thời gian với một nước xác đònh. Các đề tài vó mô có ưu điểm là dễ dàng thu thập
dữ liệu.
2. Kinh tế vi mô: Ước lượng hàm sản xuất, chi phí, cung, và cầu thuộc nhóm này, nhưng dữ
liệu của những đề tài này nói chung rất khó thu thập.
3. Kinh tế đô thò, kinh tế vùng: Ước lượng nhu cầu về nhà ở, trường học, và các dòch vụ
công cộng khác cho một thành phố, thò trấn hoặc tiểu bang. Đo lường độ nhạy của các
vùng công nghiệp đối với các vùng khác về thuế suất, giá năng lượng, luật đòa phương,
công đoàn, lao động có tay nghề…v.v.
4. Kinh tế quốc tế: Ước lượng hàm nhập khẩu và xuất khẩu đối với một nước trong một
khoảng thời gian hay giữa nhiều nước. Liên hệ giữa tỷ giá hối đoái và các yếu tố quyết
đònh tỷ giá này.
5. Kinh tế phát triển: Đo lường các yếu tố quyết đònh thu nhập đầu người (GNP) giữa các
nước
6. Kinh tế lao động: Kiểm đònh giả thuyết về công đoàn, nghỉ hưu sớm, tỷ lệ tham gia của
lực lượng lao động, lương khác biệt giữa phụ nữ, nhóm thiểu số và lao động trẻ …v.v
7. Tổ chức công nghiệp: Đo lường các ảnh hưởng của quảng cáo đến doanh thu, lợi nhuận,
Nhập môn kinh tế lượng với các ứng dụng
Chương 14: Thực hiện một đề tài thực nghiệm
Ramu Ramanathan
3
Thục Đoan/Hào Thi
tiên xem trong Bảng 14.1 mục “Kinh tế Lao động và Dân số” và lưu ý rằng số phân
loại tương ứng là J6. Tiếp theo xem đến phần “Mục lục các Bài báo trong các tạp chí
hiện nay”, phần này liệt kê danh sách các bài báo phát hành gần đây phân thành nhiều
loại, sau đó bạn lập một danh sách những đề tài mà bạn quan tâm. Tạp chí này cũng
liệt kê nội dung của các tạp chí hiện nay và tóm tắt của các cuốn sách, các tạp chí. Các
tóm tắt này cũng sẽ giúp bạn biết thêm nhiều về những đề tài cụ thể, và giúp bạn quyết
đònh xem một bài báo có quá thiên về lý thuyết so với bạn không.
Các tạp chí như Applied Econpmics (Kinh tế ứng dụng), Applied Econometrics
(Kinh tế lượng ứng dụng), Review of Economics and Statistics (Tổng quan về Kinh tế
và thống kê), International Monetary Fund Staff Papers (Tạp chí dành dành cho nhân
viên quỹ tiền tệ quốc tế), và Brookings Paper on Economic Activity (Các bài báo về
hoạt động kinh tế) là những tạp chí thiên về ứng dụng và là điểm xuất phát rất có ích.
Một số tạp chí chuyên về một vài lónh vực (ví dụ như Journal of Human Resources (Tạp
chí về nhân sự), Journal of Urban Economics (Tạp chí kinh tế đô thò), Journal of
Regional Science (Tạp chí khoa học khu vực)). Những tạp chí này có thể giúp chúng ta
giới hạn được vấn đề nghiên cứu. Hãy chắc chắn là bạn ghi lại tên và các tài liệu tham
khảo khác của các sách, báo có liên quan đến đề tài bạn chọn. Đọc lướt qua các bài
báo xem bạn có muốn theo đuổi các đề tài đó hay không. Các thư mục trích dẫn trong
những bài báo này cũng đáng để xem xét vì chúng có nhiều tài liệu tham khảo khác
liên quan đến cùng đề tài. Danh sách mà bạn có được ở giai đoạn này sẽ rất cần thiết
cho các bước tiếp theo. Sau khi chọn được một đề tài, hãy chuẩn bò phát biểu đề tài mà
bạn dự đònh nghiên cứu.
Bảng 14.1 Tạp chí hệ thống phân loại lý thuyết kinh tế
thương lượng
C8 Thu thập dữ liệu và phương pháp
ước lượng; Chương trình máy tính
C9 Thiết kế thí nghiệm
Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright
Niên khóa 2003-2004
Phương pháp phân tích
Bài đọc
Nhập môn kinh tế lượng với các ứng dụng
Chương 14: Thực hiện một đề tài thực nghiệm
Ramu Ramanathan
4
Thục Đoan/Hào Thi D Kinh tế vi mô
D0 Tổng quan
D1 Hành vi của hộ gia đình và kinh tế
hộ gia đình
D2 Sản xuất và Tổ chức
D3 Phân phối
D4 Cấu trúc thò trường và Đònh giá
D5 Tổng quan về Cân bằng và Không
cân bằng
D6 Lợi ích kinh tế xã hội
D7 Phân tích ra quyết đònh tập trung
D8 Thông tin và bất đònh
H Kinh tế công
H0 Tổng quan
H1 Cấu trúc và Phạm vi của chính phủ
H2 Thuế và Trợ cấp
H3 Chính sách tài chính và Hành vi của
các tổ chức kinh tế
H4 Hàng hóa công cộng
H5 Chi tiêu của chính phủ và các Chính
sách liên quan
H6 Ngân sách nhà nước, Thâm hụt, và
Nợ
H7 Chính quyền tiểu bang và đòa
phương: Các liên hệ giữa các chính
phủ
H8 Các vấn đề khác
I Y tế, Giáo dục, và Phúc lợi xã hội
I0 Tổng quan
I1 Y tế
I2 Giáo dục
I3 Phúc lợi xã hội và Chính sách
J Kinh tế lao động và dân số
J0 Tổng quan
J1 Kinh tế học dân số
J2 Phân chia thời gian, Hành vi làm
việc, và Giải quyết việc làm
J3 Lương, Bồi thường và Chi phí lao
động
J4 Thò trường lao động cụ thể
L Tổ chức công nghiệp
L0 Tổng quan
L1 Cấu trúc thò trường, Chiến lược
công ty và Hoạt động thò trường
L2 Mục tiêu công ty, Tổ chức, và Hành
vi
L3 Các tổ chức phi lợi nhuận và Doanh
nghiệp nhà nước
L4 Luật chống độc quyền
L5 Qui đònh và Chính sách ngành
L6 Nghiên cứu ngành: Sản xuất
L7 Nghiên cứu ngành: Sản phẩm chính
và Cấu trúc
L8 Nghiên cứu ngành: Dòch vụ
L9 Nghiên cứu ngành: dòch vụ công
cộng và lưu thông
M Quản trò kinh doanh và Kinh tế học
kinh doanh: Tiếp thò, Kế toán
M0 Tổng quan
M1 Quản trò kinh doanh
M2 Kinh tế học trong kinh doanh
M3 Tiếp thò và Quảng cáo
M4 Kế toán
N Lòch sử kinh tế
N0 Tổng quan
N1 Kinh tế vó mô: Tăng trưởng và
Biến động
N2 Thò trường tài chính và Tổ chức tài
chính
N3 Lao động, Dân số, Giáo dục, Thu
Q1 Nông nghiệp
Q2 Các nguồn tài nguyên tái sinh được
và Bảo tồn: Quản lý môi trường
Q3 Các nguồn tài nguyên không tái
sinh được và Bảo tồn
Q4 Năng lượng
R Kinh tế thành thò, Kinh tế nông thôn
và Kinh tế vùng
R0 Tổng quan
R1 Tổng quan về kinh tế không gian
R2 Phân tích hộ gia đình
R3 Phân tích sản xuất và Vò trí công ty
R4 Dòch vụ vận tải
R5 Phân tích chính quyền khu vực
Z Các đề tài khác
Z0 Tổng quan
Z1 Kinh tế học văn hóa
Nguồn: Journal of Economic Liteature. Tái bản với sự cho phép của Hiệp hội Kinh tế Hoa Kỳ
Bảng 14.1: Tiếp theo
Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright
Niên khóa 2003-2004
Phương pháp phân tích
Bài đọc
Nhập môn kinh tế lượng với các ứng dụng
Chương 14: Thực hiện một đề tài thực nghiệm
Economic Record
Economic Studies Quarterly
Economics of Education Review
Economics Letters
Empirical Economics
Energy Economics
Enegy Journal
Environment and Planning
European Economic Review
Federal Reserve Bank Reviews
Federal Reserve Bulletin
Finance and Development
Finance Review
Indian Economic Journal
Indian Economic Review
Industrial Relations
International Journal of Industrial
Organization
Internation Journal of Transport
Economics
International Labor Review
International Monetary Fund Staff Papers
Journal of Agricultural Economics
Journal of Applied Econometrics
Journal of Banking and Finance
Journal of Business
Journal of Business and Economic
Statistics
Journal of Consumer Research
Journal of Development Economics