nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số 9/2007 65
ThS. Nguyễn Thị Thuận *
gy 8/8/1967 ỏnh du mt s kin
quan trng trong i sng chớnh tr ca
cỏc quc gia ụng Nam (Association of
Southeast Asian Nations - ASEAN). Trờn c
s ca Tuyờn b Bng Cc, Hip hi cỏc
quc gia ụng Nam - T chc quc t liờn
chớnh ph khu vc ó ra i vi 5 thnh viờn
u tiờn gm Thỏi Lan, Singapore,
Philippine, Indonesia, Malaysia. Nhng
thnh tu m ASEAN t c hin nay
chớnh l kt qu ca n lc chung ca cỏc
nc thnh viờn trong sut 40 nm qua.
Xột trong bi cnh lch s ca c khu
vc ụng Nam v cỏc nc thnh viờn,
vo nhng nm cui thp k th 6 ca th k
XX, chớnh s an xen ca cỏc yu t chớnh
tr, kinh t, vn hoỏ, xó hi l tin dn
n s xut hin tt yu ca ASEAN vo
nm 1967. C th l xu hng trung lp ca
mt s quc gia ụng Nam phn ỏnh
mong mun hn ch c chi phi ca cỏc
nc ln, s bt n v chớnh tr trong nc
vi mt s t chc quc t, tiờu chớ khu
vc cú th l tớn ngng hoc chớnh tr nh:
Khi quõn s Bc i Tõy Dng, T chc
cỏc nc Hi giỏo thỡ tiờu chớ khu vc
ca ASEAN thun tuý l v phng din a
lớ. iu ny cng c th hin rt rừ ngay
t tờn gi ca t chc ny. Cỏc yu t khỏc
nh th ch chớnh tr, trỡnh phỏt trin kinh
t khụng c tớnh n nh nhng iu
kin phi ỏp ng cú th tr thnh thnh
viờn ca t chc ny. Mc dự hiu qu cỏc
hot ng hp tỏc ca ASEAN cũn rt
N
* Trng i hc Lut H Ni nghiên cứu - trao đổi
66 tạp chí luật học số 9/2007
khiờm tn nhng minh chng cho vic
ASEAN l t chc quc t chung hin din
trong cỏc vn kin phỏp lớ cng nh trong
thc tin hp tỏc a dng ca ASEAN.
Cn c vo Tuyờn b Bng Cc nm
1967,
(2)
cú th thy rừ mc ớch m ASEAN
hng ti chớnh l thụng qua hot ng hp
tỏc nhiu mt gia cỏc nc thnh viờn, sc
cú th thy nhng thnh tu ni bt m
ASEAN t c ch c th hin rừ rng
t nm 1992 ti nay.
(5)
Trong hn hai thp k
trc ú, do nhiu nguyờn nhõn m hot
ng hp tỏc ca ASEAN trong lnh vc
kinh t rt nghốo nn v hu nh ch tp
trung vo vic dn xp cỏc vn bt ng
ni b, hng ti vic duy trỡ ho bỡnh n
nh ụng Nam , tuy nhiờn chớnh giỏ tr
ny ca ASEAN ó giỳp nú vt qua c
nhng th thỏch trong nhng nm u tiờn
mi thnh lp tip tc tn ti v phỏt
trin trong nhng thp niờn sau.
(6)
T sau Hi ngh thng nh ln th IV
ca ASEAN nm 1992 n nay, hp tỏc khu
vc ca ASEAN mi thc s c thỳc y
mnh m, c bit l trong lnh vc kinh t
thng mi. Trong thi gian ny, mt i
gia ỡnh ASEAN vi 10 quc gia trong khu
vc ó tr thnh hin thc,
(7)
c cu t chc
ca ASEAN cng c hon thin, hng lot
cỏc vn kin quan trng ó c kớ kt to c
s phỏp lớ cho hot ng hp tỏc ton din ca
ASEAN.
hin tớnh cht nng ng ca ASEAN v gúp
phn khụng nh vo nhng thnh cụng ca
t chc ny trong 40 nm qua.
Hot ng hp tỏc ca ASEAN phỏt
trin c v chiu rng v chiu sõu, nú khụng
ch din ra trong ni b t chc hoc gia
cỏc thnh viờn ca t chc m cũn c xỳc
tin gia ASEAN vi cỏc quc gia ngoi
ASEAN nh Nht Bn, Hn Quc, M,
Nga vi cỏc thit ch v cỏc t chc quc
t nh Liờn minh chõu u (EU), Chng
trỡnh phỏt trin ca Liờn hp quc (UNDP),
Liờn hp quc trờn c s cỏc nguyờn tc
hp tỏc nh khụng gõy tn hi ti cỏc quan
h song phng hin cú ca cỏc thnh viờn
v bờn hp tỏc, hp tỏc phi trờn c s b
sung cho cỏc kh nng ca ASEAN, c bit
tp trung cho cỏc d ỏn do ASEAN xõy
dng, mang tớnh khu vc v phi phc v li
ớch cho cỏc nc ASEAN, hp tỏc khụng cú
cỏc iu kin rng buc Hp tỏc ngoi
khi khụng nhng em li nhng li ớch
kinh t cho cỏc bờn hu quan m cũn khng
nh uy tớn, v th ca ASEAN trờn trng
quc t. Kt qu ca hot ng hp tỏc ny
l s m rng quan h gia ASEAN vi cỏc
nc chõu - Thỏi Bỡnh Dng cng nh
cỏc nc chõu u trong c lnh vc chớnh tr
v kinh t.
Ti Hi ngh cp cao ASEAN ln th 12
quan tõm v chia s va c t chc thnh
cụng ti th ụ Manila (Philippine) t ngy
29 n 30/7/2007. Ngoi vic tho lun cỏc nghiên cứu - trao đổi
68 tạp chí luật học số 9/2007
vn v phng hng, bin phỏp
ASEAN thc hin cú hiu qu cỏc chng
trỡnh v hnh ng nhm hỡnh thnh Cng
ng ASEAN vo nm 2015, cỏc k hoch
hnh ng xõy dng 3 cng ng an ninh,
kinh t, vn hoỏ - xó hi AMM - 40 cũn
ng h cụng nhn Vit Nam cú nn kinh t
th trng y . Hi ngh ó ra thụng cỏo
chung 91 im, trong ú cú im khng
nh: "ng h quyt nh ca cỏc b trng
kinh t ASEAN cụng nhn Vit Nam l mt
nn kinh t th trng y , xột v mc
tin b kinh t v hũa nhp ca nc ny vi
cỏc nn kinh t trong khu vc v ton cu".
D tho Hin chng ca ASEAN cng l
mt trong nhng mc tiờu chớnh c a ra
bn tho ti Hi ngh. Hi vng rng sp ti
ti Hi ngh cp cao ASEAN ln th 13 (d
kin c t chc vo cui nm 2007), Hin
chng ASEAN c thụng qua s to c s
phỏp lớ v khuụn kh th ch cho tin trỡnh
xõy dng Cng ng ASEAN vng mnh.
lp vo thỏng 7/1961 v t chc MAPHILINDO bao
gm Malaysia, Philippine, Indonesia c thnh lp
vo thỏng 8/1963. Tuy nhiờn, do nhiu nguyờn nhõn
trong ú cú mõu thun v ch quyn lónh th gia
chớnh cỏc quc gia thnh viờn nờn nhng t chc ny
ch tn ti trong thi gian ngn.
(2).Xem: Tuyờn b Bng Cc nm 1967.
(3).Xem: Hip c Bali nm 1976.
(4). Vớ d nh nguyờn tc bỡnh ng c ỏp dng
trờn c phng din ni dung v hỡnh thc i vi
mi hot ng hp tỏc ca ASEAN nh: Ngha v
úng gúp ti chớnh, chc v ch to cỏc kớ hp, a
im t chc Hi ngh thng nh hoc Hi ngh
thng niờn
(5). õy l nm din ra Hi ngh thng nh
ASEAN ln th IV ti Singapore.
(6).Xem: Nguyn Duy Quý, Tin ti mt ASEAN
ho bỡnh, n nh v phỏt trin bn vng, Nxb.
Khoa hc xó hi, H Ni, 2001, tr. 40.
(7). Nm 1999, Cmpuchia chớnh thc tr thnh thnh
viờn th 10 ca ASEAN.
(8). Tuyờn b Singapore nm 1992, Hip nh v
chng trỡnh u ói thu quan cú hiu lc chung,
Tuyờn b H Ni, Hip c v khu vc phi v khớ ht
nhõn ụng Nam .