Website: Email : Tel (: 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Chúng ta đã biết nền kinh tế Việt Nam là nền kinh tế thị trường theo
định hướng xã hội chủ nghĩa và nền kinh tế đó đang ngày càng phát triển và
hội nhập với nền kinh tế toàn cầu. Bên cạnh việc nắm bắt rõ tình hình tài
chính của đối thủ cạnh tranh, các nhà quản lý cũng phải hiểu rõ tình hình tài
chính của chính công ty mình để có thể đề ra những chiến lược phát triển đúng
đắn và kịp thời nhằm nâng cao doanh thu và lợi nhuận.Vì thế hiện nay kiểm
toán ngày càng có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế nói chung và từng
thực thể kinh tế nói riêng.
Do ngày nay sự liên doanh hợp tác giữa các doanh nghiệp các tập đoàn
ngày càng phát triển và lan rộng trong nền kinh tế nên khoản mục đầu tư tài
chính đặc biệt là đầu tư tài chính dài hạn trong báo cáo tài chính của một
doanh nghiệp ngày càng phức tạp. Đầu tư dài hạn bao gồm góp vốn liên
doanh; đầu tư và công ty con; đầu tư vào công ty khác và các khoản đầu tư tài
chính dài hạn khác. Để đánh giá một doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả hay
không, ngoài việc đánh giá tỷ suất sinh lời của doanh nghiệp đó, còn đánh giá
việc đầu tư tài chính của Doanh nghiệp đó có hiệu quả hay không. Vì lý dó
này, kiểm toán khoản mục đầu tư dài hạn trong báo cáo tài chính ngày càng
được chú trọng, việc xác minh khoản mục đầu tư tài chính của doanh nghiệp
đã được phản ánh hợp lý và trung thực chưa luôn là một vấn đề quan trọng đối
với các nhà đầu tư. Do đó, em xin mạnh dạn tìm hiểu Đề tài : “Hoàn thiện
quy trình kiểm toán các khoản đầu tư tài chính dài hạn do Công ty AASC
thực hiện”. Khoá luận của em được chia làm ba phần chính:
Phần 1: Cơ sở lý luận của kiểm toán các khoản đầu tư tài chính dài hạn;
Bùi Thị Ngọc Anh - Kiểm toán 46B
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Phần 2: Thực trạng quy trình kiểm toán các khoản đầu tư tài chính dài
hạn do AASC thực hiện;
Phần 3: Một số kiến nghị và đề xuất nhằm hoàn thiện quy trình kiểm
toán các khoản đầu tư tài chính dài hạn do AASC thực hiện.
công ty con bao gồm các khoản đầu tư cổ phiếu và các khoản đầu tư vốn dưới
hình thức góp vốn bằng tiền, tài sản khác vào công ty con. Nghiệp vụ đầu tư
vào công ty con được ghi nhận khi nhà đầu tư giữ trên 50% quyền biểu quyết
Bùi Thị Ngọc Anh - Kiểm toán 46B
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
và có quyền chi phối các chính sách tài chính và hoạt động kinh doanh của
doanh nghiệp nhằm thu được lợi ích từ các hoạt động của doanh nghiệp đó
Hình thức thứ hai là góp vốn liên doanh: Vốn góp liên doanh phản ánh
toàn bộ số vốn góp liên doanh dưới hình thức thành lập cơ sở kinh doanh đồng
kiểm soát và tình hình thu hồi lại vốn góp liên doanh khi kết thúc hợp đồng
liên doanh. Vốn góp vào cơ sở liên doanh đồng kiểm soát bao gồm tất cả các
loại tài sản, vật tư, tiền vốn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp kể cả tiền
vay dài hạn dùng vào việc góp vốn.
Hình thức thứ ba là đầu tư vào công ty liên kết: Công ty liên kết là công
ty trong đó nhà đầu tư có ảnh hưởng đáng kể nhưng không phải là công ty con
hoặc công ty liên doanh của nhà đầu tư. Đầu tư vào công ty liên kết phản ánh
giá trị khoản đầu tư trực tiếp của nhà đầu tư vào công ty liên kết và tình hình
biến động tăng giảm giá trị khoản đầu tư vào công ty liên kết. Nghiệp vụ đầu
tư vào công ty liên kết được ghi nhận khi khoản đầu tư đó giúp nhà đầu tư
nắm giữ trực tiếp từ 20% đến dưới 50% quyền biểu quyết.
Hình thức thứ tư là đầu tư tài chín dài hạn khác : Các khoản đầu tư dài
hạn khác phản ánh giá trị hiện có và tình hình biến động tăng giảm các loại
đầu tư dài hạn khác (ngoài các khoản đầu tư vào công ty con, góp vốn vào cơ
sở liên doanh đồng kiểm soát, đầu tư vào công ty liên kết), như đầu tư trái
phiếu, đầu tư cổ phiếu hoặc đầu tư vào các đơn vị khác mà khoản đầu tư chỉ
dưới 20% vốn chủ sở hữu (dưới 20% quyền biểu quyết) … và thời hạn thu hồi
hoặc thanh toán vốn đầu tư trên một năm.
Sau một thời gian đầu tư, nhà đầu tư phải xác định lại giá trị của các
khoản đầu tư để có thể ghi nhận được sự giảm giá của các khoản đầu tư, từ
đó tiến hành lập khoản dự phòng cho các khoản đầu tư bị giảm giá.. Giảm
Bùi Thị Ngọc Anh - Kiểm toán 46B
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
mục tiêu kiểm toán là kiểm tra tính có thực và tính đầy đủ của các chứng
khoán đó.
Đối với các khoản đầu tư dài hạn bằng hình thức góp vốn liên doanh
thì Báo cáo tài chính đã kiểm toán của liên doanh phải được sử dụng để tính
toán lại thu nhập hoặc chi phí cho liên doanh trong năm của doanh nghiệp.
Mục tiêu kiểm toán các khoản đầu tư dưới hình thức góp vốn liên doanh là
đưa ý kiến về tính đầy đủ, tính có thật, tính chính xác số học của các khoản
góp vốn liên doanh. Ngoài ra, KTV còn phải xác minh và đưa ý kiến về các
khoản thu nhập hoặc chi phí cho liên doanh trong năm được kiểm toán.
Việc cần thiết tạo ra một khoản dự phòng giảm giá các khoản đầu tư dài
hạn phải được kiểm toán viên xem xét một cách cụ thể với các khoản đầu tư
dài hạn quan trọng. Mục tiêu kiểm toán khoản mục này là đưa ra ý kiến về
tính định giá, tính chính xác, tính đầy đủ của các khoản đầu tư dài hạn bị
giảm giá cũng như việc lập dự phòng các khoản đầu tư tài chính.
Một mục tiêu kiểm toán nữa là kiểm tra, xác minh và đưa ra ý kiến về
sự trình bày báo cáo tài chính của khách hàng. Trong báo cáo tài chính, nhà
đầu tư phải trình bày: Danh sách các công ty liên kết kèm theo các thông tin
về phần sở hữu và tỷ lệ(%) quyền biểu quyết, nếu tỷ lệ này khác với phần sở
hữu; và các phương pháp được sử dụng để kế toán hạch toán các khoản đầu tư
vào công ty liên kết.
1.2. Quy trình kiểm toán các khoản đầu tư dài hạn
Quy trình kiểm toán các khoản đầu tư tài chính dài hạn về cơ bản giống
quy trình kiểm toán của các khoản mục khác trên Bảng cân đối, đó là: Lập kế
hoạch kiểm toán - Thực hiện kiểm toán - Kết thúc kiểm toán. Trước khi tiến
hành xây dựng một kế hoạch kiểm toán cụ thể, KTV phải đánh giá được hệ
thống kiểm soát nội bộ của khách hàng, từ đó đánh giá ban đầu về rủi ro kiểm
Bùi Thị Ngọc Anh - Kiểm toán 46B
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
phương pháp KTV áp dụng khi tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ liên quan
đến khoản mục đầu tư tài chính dài hạn là:
Phương pháp thứ nhất là dựa vào kinh nghiệm của KTV tiền nhiệm:
Hầu hết các cuộc kiểm toán của một công ty được một công ty thực hiện hàng
năm. Do vậy KTV thường bắt đầu cuộc kiểm toán với một lượng thông tin
đáng kể về hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng đã thu thập được từ các
cuộc kiểm toán trước như biên bản các cuộc họp cổ đông và cuộc họp bất
thường liên quan đến chiến lược đầu tư cũng như các quyết định đầu tư dài
hạn. Các tài liệu này được lưu trong hồ sơ thường niên của khách hàng.
KTV có thể dựa vào tài liệu năm trước để kiểm tra kế hoạch đầu tư của
khách hàng trong năm nay. Ví dụ trong cuộc họp cổ đông cuối năm 2006
của Công ty ABC, Đại hội đồng cổ đông muốn mở rộng hình thức đầu tư và
ABC nhận thấy Công ty XYZ là một công ty có tỷ suất lợi nhuận cao trong
năm 2006 và XYZ có khả năng phát triển hơn nữa trong tương lai nên chiến
lược đầu tư dài hạn của Công ty ABC trong năm 2007 là góp vốn đầu tư vào
Công ty XYZ theo hình thức đầu tư vào công ty liên kết nhằm làm phong phú
hình thức kinh doanh và đạt lợi nhuận trong tương lai. Khi KTV kiểm tra hồ
sơ hoặc có thể phỏng vấn trực tiếp KTV tiền nhiệm (nếu là KTV khác thực
hiện kiểm toán kỳ trước) để biết định hướng phát triển của khách hàng, sau
đó trong khi thực hiện kiểm toán năm 2007 sẽ đối chiếu với những thông tin
đã nhận được từ cuộc kiểm toán kỳ trước, từ đó đánh giá tính trung thực
của Ban Giám đốc.
Phương pháp thứ hai là thẩm vấn nhân viên của Công ty khách hàng:
Đối với khách hàng mới, KTV sử dụng phương pháp này để nắm bắt khái quát
hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng. Ngoài ra, KTV có thể sử dụng
phương pháp này để trực tiếp kiểm tra cách quản lý và kiểm soát các khoản
Bùi Thị Ngọc Anh - Kiểm toán 46B
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
đầu tư dài hạn của khách hàng. Đối với khách hàng thường niên công việc này
giúp KTV cập nhật được những thay đổi trong hệ thống KSNB của khách
một TK với đại lý hoặc nhà đầu tư chịu trách nhiệm về các công cụ tài chính
đó trên danh nghĩa của doanh nghiệp theo cách thức ngân hàng thường
dùng để theo dõi tiền gửi của doanh nghiệp. Doanh nghiệp phải mở sổ phụ
theo dõi cho từng hạng mục đầu tư dài hạn. Sổ phụ đó phản ánh giá vốn đầu
tư và khi cần thiết phải tồn trong quy luật “ngang giá” của các khoản đầu
tư, có tính đến lãi suất, ngày đáo hạn, các mức phí hoặc chiết khấu thanh
toán và tỷ lệ phần trăm vốn trong liên doanh.
Rủi ro tiềm tàng thường có là rủi ro ghi tăng tài sản thông qua việc
vào sổ sách các chứng khoán đầu tư dài hạn không thuộc quyền sở hữu của
doanh nghiệp hoặc bằng cách ghi tăng giá thực tế của tài sản đem đầu tư.
Ngoài ra còn thể có rủi ro do phân loại sai TSCĐ thành các khoản
đầu tư dài hạn hoặc không ghi giảm tài sản cố định khi sử dụng tài sản dó
đem đi góp vốn đầu tư.
Rủi ro kiểm soát được đánh giá thông qua những hiểu biết về hệ thống
KSNB. Nếu KTV đánh giá hệ thống KSNB của khách hàng được vận hành
hữu hiệu thì rủi ro kiểm soát được đánh giá thấp và ngược lại. Ví dụ như công
ty khách hàng đầu tư vào một công ty liên kết mà qua phỏng vấn khách hàng,
KTV nhận thấy khách hàng am hiểu các chuẩn mực về đầu tư vào công ty liên
kết và phân biệt được với các khoản đầu tư dưới hình thức khác, đồng thời
khoản đầu tư này được ghi nhận đầy đủ trong các biên bản họp của Đại hội
đồng cổ đông hoặc BGĐ thì hệ thống KSNB đối với khoản mục đầu tư vào
công ty liên kết vận hành khá hiệu quả. Từ đó, KTV có thể khoanh vùng rủi ro
kiểm soát đối với khoản đầu tư vào công ty liên kết thấp.
Bùi Thị Ngọc Anh - Kiểm toán 46B
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Bước 3: Thực hiện thử nghiệm kiểm soát (thử nghiệm tuân thủ):
Mục đích của thử nghiệm này là thu thập bằng chứng về sự hữu hiệu
của các quy chế và thủ tục kiểm soát để giảm bớt các thử nghiệm cơ bản trên
số dư và các nghiệp vụ phát sinh.
Đối với các khoản đầu tư tài chính dài hạn, thử nghiệm kiểm soát
lý thời gian đối với từng khoản mục để công việc kiểm toán được thực hiện
theo đúng kế hoạch.
Tìm hiểu ngành nghề và hoạt động kinh doanh của khách hàng là công
việc khá quan trọng đối với KTV. Những hiểu biết về ngành nghề kinh doanh
của khách hàng giúp cho KTV nhận thức, xác định và đánh giá được mức
trọng yếu của các khoản mục trên BCTC. Đối với một khách hàng có ngành
nghề kinh doanh chủ yếu là các hoạt động đầu tư thì đầu tư tài chính dài
hạn là một khoản mục quan trọng trên BCTC, và ngược lại đối với những
công ty dịch vụ thì mức độ quan trọng của khoản mục này được dánh giá
thấp hơn . Những hiểu biết về ngành nghề kinh doanh bao gồm những hiểu
biết chung về nền kinh tế, lĩnh vực hoạt động của đơn vị và sự hiểu biết cụ thể
hơn về tổ chức và hoạt động của đơn vị kiểm toán. Hiểu biết rõ về ngành nghề
kinh doanh của khách hàng giúp KTV hiểu thêm và có những kiến thức cơ
bản về nội dung cũng như mục đích đầu tư của khách hàng nói chung và đầu
tư dài hạn nói riêng. Từ đó có thể hiểu được các sự kiện, các nghiệp vụ và các
hoạt động đầu tư tác động đến BCTC của khách hàng. KTV cũng cần tìm hiểu
phương pháp ghi nhận các khoản đầu tư vào công ty con, công ty liên kết, góp
vốn liên doanh theo phương pháp giá gốc hay phương pháp vốn chủ sở hữu và
có được áp dụng nhất quán đối với các khoản đầu tư hay không.
Phương pháp vốn chủ sở hữu: Là phương pháp kế toán mà khoản đầu
tư được ghi nhận ban đầu theo giá gốc, sau đó được điều chỉnh theo những
Bùi Thị Ngọc Anh - Kiểm toán 46B
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
thay đổi của phần sở hữu của nhà đầu tư trong tài sản thuần của bên nhận đầu
tư. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh phải phản ánh phần sở hữu của nhà
đầu tư trong kết quả kinh doanh của bên nhận đầu tư.
Phương pháp giá gốc: Là phương pháp kế toán mà khoản đầu tư được
ghi nhận ban đầu theo giá gốc, sau đó không được điều chỉnh theo những thay
đổi của phần sở hữu của nhà đầu tư trong tài sản thuần của bên nhận đầu tư.
Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh chỉ phản ánh khoản thu nhập của nhà
khi đầu tư vào công ty con hoặc công ty liên kết hoặc góp vốn liên doanh.
Bước 2: Thu thập thông tin về nghĩa vụ pháp lý của khách hàng:
Các thông tin về nghĩa vụ pháp lý của khách hàng giúp KTV nắm bắt
được quy trình mang tính pháp lý có ảnh hưởng đến các hoạt động kinh doanh
mà kiểm toán viên thu thập được trong quá trình thu thập các thông tin cơ sở.
Những thông tin về nghĩa vụ pháp lý của khách hàng thường được thu thập
trong quá trình tiếp xúc với BGĐ công ty, bao gồm các loại sau:
Một là giấy phép thành lập và điều lệ công ty:
Việc nghiên cứu tài liệu này giúp KTV hiểu được mục tiêu hoạt động và lĩnh
vực kinh doanh hợp pháp của công ty, dựa vào đó xác minh các khoản đầu tư
của công ty có tuân thủ những nội dung trong giấy đăng ký kinh doanh và điều
lệ của Công ty hay không.
Hai là các BCTC, báo cáo kiểm toán, thanh tra hay kiểm tra, biên bản
các cuộc họp cổ đông, HĐQT và BGĐ của năm hiện hành hay trong năm
trước: Dựa vào các báo cáo này, KTV có thể nhận thức được xu hướng phát
triển của khách hàng, xem trong năm hiện tại khách hàng có xu hướng tăng
hoặc giảm các khoản đầu tư dài hạn, mục tiêu phát triển chiến lược của công
ty là gì và các khoản đầu tư có mang lại lợi nhuận cao cho công ty.
Bùi Thị Ngọc Anh - Kiểm toán 46B
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Ba là các hợp đồng và cam kết quan trọng như: Hợp đồng góp vốn liên
doanh, hợp đồng đầu tư vào công ty liên kết hoặc các hợp đồng và cam kết
đầu tư khác là mối quan tâm hàng đầu của cuộc kiểm toán.
Bước 3: Thực hiện thủ tục phân tích sơ bộ:
Theo CMKT hiện hành các thủ tục phân tích được áp dụng cho tất cả
các cuộc kiểm toán và chúng thường được thực hiện trong tất cả các giai đoạn
của cuộc kiểm toán. Sau khi thu thập được thông tin cơ sở và thông tin về
nghĩa vụ pháp lý của khách hàng, KTV tiến hành thực hiện các thủ tục phân
tích đối với các thông tin đã thu thập được để hỗ trợ cho việc lập kế hoạch.
KTV thường thực hiện thủ tục phân tích ngang đối với khoản mục đầu
dài hạn chung được thiết kế như sau:
- Kiểm toán tổng quát:
Thực hiện kiểm tra các giấy chứng nhận cổ phiếu, trái phiếu hoặc các
khoản ĐTDH khác mà DN có và/hoặc xác nhận các số dư đó với người đầu tư
hoặc đại lý mà DN có quan hệ.
- Kiểm toán chính thức:
+ Thu thập hoặc chuẩn bị danh mục các khoản ĐTDH thể hiện giá trị mang
sang vào thời điểm trước cuối kỳ kế toán (31/12), các khoản tăng và khoản
giảm trong năm, thu nhập hoặc tổn thất từ liên doanh trong năm và số dư cuối
kỳ. Cộng các tổng số và đối chiếu chúng với Bảng Cân đối và kết quả công
việc thực hiện trong thời kỳ kiểm toán tạm thời để xác định sự tồn tại của các
khoản ĐTDH tại thời điểm cuối kỳ kế toán (31/12).
+ Kiểm tra giá của các khoản tăng ĐTDH có qui mô lớn như sau:
▪ Đối chiếu với các tài liệu hỗ trợ, ví dụ như giấy chứng nhận cổ phần
hoặc hợp đồng liên doanh.
▪ Đối chiếu hồ sơ thanh toán (sổ quỹ tiền mặt, sổ phụ ngân hàng)
Bùi Thị Ngọc Anh - Kiểm toán 46B
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
+ Kiểm tra việc cổ phần của Doanh nghiệp trong liên doanh được đưa vào
sổ một cách chính xác bằng cách thực hiện các công việc sau:
▪ Đối chiếu lợi nhuận được chia hoặc tổn thất trong liên doanh hoặc các
giấy chứng nhận khác của liên doanh.
▪ Đối chiếu lợi nhuận được chia hoặc tổn thất của liên doanh với báo
cáo lãi lỗ của doanh nghiệp.
+ Đánh giá sự cần thiết lập khoản dự phòng giảm giá ĐTDH bằng cách so
sánh giá trị mang sang của chúng với các mục sau:
▪ Đối với các chứng khoán được mua bán trên các thị trường chứng
khoán được công nhận thì đối chiếu với giá thị trường chứng khoán đó công
bố vào thời điểm cuối kỳ kế toán và tại thời điểm kiểm toán.
▪ Đối với các khoản đầu tư bằng hình thức liên doanh thì phải đối chiếu
KTV tiến hành các thủ tục kiểm toán để đánh giá tính trung thực và hợp lý của
khoản mục này. Thủ tục kiểm toán các khoản đầu tư dài hạn thường để xác
định xem đơn vị có khả năng và có ý định nắm giữ các khoản đầu tư này dài
hạn không và phải thu thập các bản giải trình về khoản đầu tư dài hạn.
Trường hợp các khoản đầu tư dài hạn được xác định là trọng yếu trong
báo cáo tài chính thì kiểm toán viên phải thu thập đầy đủ bằng chứng kiểm
toán thích hợp về việc đánh giá và trình bày các khoản đầu tư dài hạn.
Thủ tục kiểm toán các khoản đầu tư dài hạn thường để xác định xem
đơn vị có khả năng và có ý định nắm giữ các khoản đầu tư này dài hạn không
và phải thu thập các bản giải trình về khoản đầu tư dài hạn.
Thủ tục kiểm toán thường bao gồm việc kiểm tra báo cáo tài chính và
các thông tin khác có liên quan, như xác định và so sánh giá chứng khoán trên
thị trường với giá trị ghi sổ của các khoản đầu tư dài hạn đến ngày ký báo cáo
kiểm toán. Nếu giá thị trường thấp hơn giá trị ghi sổ thì kiểm toán viên phải
Bùi Thị Ngọc Anh - Kiểm toán 46B
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
xét đến sự cần thiết phải lập dự phòng giảm giá. Nếu xét thấy có nghi ngờ về
khả năng thu hồi khoản đầu tư thì kiểm toán viên phải xem xét đến các điều
chỉnh và thuyết minh thích hợp trình bày trong báo cáo tài chính.
Thực hiện kiểm toán các khoản đầu tư tài chính dài hạn thường đ ược
thông qua các bước công việc sau:
Bước 1: Thực hiện thủ tục kiểm soát với các đầu tư tài chính dài hạn
Thủ tục kiểm soát chỉ được thực hiện sau khi tìm hiểu hệ thống KSNB
với đánh giá ban đầu là khách thể kiểm toán có hệ thống KSNB hoạt động
hiệu quả. Khi đó thủ tục kiểm soát được triển khai nhằm thu thập các bằng
chứng kiểm toán về thiết kế và về hoạt động của hệ thống KSNB. Chuẩn mực
Kiểm toán Việt Nam số 500 quy định: “Thử nghiệm kiểm soát (kiểm tra hệ
thống kiểm soát) là việc kiểm tra để thu thập bằng chứng kiểm toán về sự thiết
kế phù hợp và sự vận hành hữu hiệu của hệ thống kế toán và hệ thống KSNB”.
Thủ tục kiểm soát với các khoản đầu tư dài hạn thường là phỏng vấn
Bước 2: Thực hiện thủ tục phân tích chi tiết với kiểm toán đầu tư tài
chính dài hạn
Đối với các khoản đầu tư dài hạn, thủ tục phân tích được KTV sử dụng
là phân tích ngang. KTV thực hiện thủ tục phân tích này bằng cách so sánh
giá trị các khoản đầu tư dài hạn và tỷ lệ các khoản đầu tư trên tổng tài sản
giữa kỳ này với kỳ trước để xác định sự biến động bất thường của các khoàn
đầu tư và kiểm tra sự phù hợp của các khoản đầu tư đó với chính sách hoặc
chiến lược kinh doanh của khách hàng.
Thủ tục phân tích phát triển mô hình và ước tính giá trị và so
sánh với giá trị ghi sổ thường không được áp dụng nhiều trong kiểm toán các
khoản đầu tư tài chính dài hạn vì các khoản đầu tư tài chính dài hạn (đầu tư
vào công ty con, công ty liên kết, góp vốn liên doanh) thường không có biến
Bùi Thị Ngọc Anh - Kiểm toán 46B
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
động nhiều và thường không có chênh lệch giữa các kỳ kế toán. Trong đầu tư
tài chính dài hạn thì đầu tư chứng khoán dài hạn hoặc cổ phiếu trái phiếu dài
hạn mới có sự chênh lệch giữa giá thị trường với giá trị ghi sổ, vì thế cần lập
khoản dự phòng giảm giá đầu tư dài hạn.
Bước 3: Thủ tục kiểm tra chi tiết với kiểm toán các khoản đầu tư tài
chính dài hạn:
Kiểm tra chi tiết là việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật cụ thể của trắc
nghiệm tin cậy thuộc trắc nghiệm công việc và trắc nghiệm trực tiếp số dư để
kiểm toán từng khoản mục hoặc nghiệp vụ tạo nên số dư trên khoản mục hay
loại nghiệp vụ. Thông thường KTV thường chọn một số khoản mục điển hình
từ một tài khoản để kiểm tra chi tiết và trong các khoản mục điển hình đó, KTV
áp dụng phương pháp chọn mẫu đại diện với giá trị mẫu lớn hoặc nội dung các
khoản mục bất thường.
Khi tiến hành kiểm tra chi tiết, KTV thực hiện các biện pháp kỹ thuật
kiểm tra chi tiết, xác nhận và kiểm tra thực tế là hai kỹ thuật thường được áp
dụng rộng rãi trong kiểm toán tài chính nói chung và kiểm toán các khoản đầu
Hoạt động của liên doanh có thể được nhân viên của mỗi bên góp vốn liên
doanh tiến hành song song với các hoạt động khác của bên góp vốn liên
doanh đó. Hợp đồng hợp tác kinh doanh thường quy định căn cứ phân chia
doanh thu và khoản chi phí chung phát sinh từ hoạt động liên doanh cho
các bên góp vốn liên doanh.
Cơ sở kinh doanh được đồng kiểm soát bởi các bên góp vốn liên
doanh (cơ sở được đồng kiểm soát) đòi hỏi phải có sự thành lập một cơ sở
kinh doanh mới. Hoạt động của cơ sở này cũng giống như hoạt động của
các doanh nghiệp khác, điểm khác biệt là thỏa thuận bằng hợp đồng giữa
Bùi Thị Ngọc Anh - Kiểm toán 46B
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
các bên góp vốn liên doanh quy định quyền đồng kiểm soát của họ đối với
các hoạt động kinh tế của cơ sở này. Cơ sở kinh doanh được đồng kiểm soát
chịu trách nhiệm kiểm soát tài sản, các khoản nợ phải trả, thu nhập và chi
phí phát sinh tại đơn vị mình. Cơ sở kinh doanh này sử dụng tên của liên
doanh trong các hợp đồng, giao dịch kinh tế và huy động nguồn lực tài
chính phục vụ cho các mục đích của liên doanh. Mỗi bên góp vốn liên
doanh có quyền được hưởng một phần kết quả hoạt động của cơ sở kinh
doanh hoặc được chia sản phẩm của liên doanh theo thỏa thuận của hợp
đồng liên doanh. Cơ sở kinh doanh được đồng kiểm soát phải tổ chức công
tác kế toán riêng như các doanh nghiệp khác theo quy định của pháp luật
hiện hành về kế toán. Bên góp vốn liên doanh lập và trình bày khoản vốn
góp liên doanh trên báo cáo tài chính riêng theo phương pháp giá gốc.
Công việc kiểm tra thực tế đối với các khoản mục đầu tư tài chính dài
hạn tăng trong kỳ là thử nghiệm kiểm soát. Công việc cần thực hiện là kiểm
tra các biên bản họp của đại hội đồng cổ đông hoặc của ban quản trị để xác
nhận sự phê duyệt đầu tư, kiểm tra các hợp đồng góp vốn liên doanh hoặc
quyết định đầu tư vào công ty con, công ty liên kết, quyết định đầu tư dài
hạn khác … đồng thời phải xác minh các khoản đầu tư này được thực hiện
đúng quy định của pháp luật, và sụ phê duyệt của người có thẩm quyền đối
kiểm toán về khoản mục đầu tư tài chính dài hạn.
Nếu có những vi phạm trong việc trình bày các khoản đầu tư tài chính
dài hạn trên BCTC, KTV cần xem xét sự cần thiết và mức độ đầy đủ của vị
phạm cần thông báo cho lãnh đạo đơn vị được kiểm toán. Nếu lãnh đạo đơn vị
thừa nhận hành vi phạm pháp có ảnh hưởng sai phạm trọng yếu đến BCTC thì
KTV sẽ đưa ra ý kiến chấp nhận từng phần hoặc ý kiến trái ngược. Nếu đơn vị
được kiểm toán không chấp nhận sửa chữa sai phạm có ảnh hưởng trọng yếu
Bùi Thị Ngọc Anh - Kiểm toán 46B
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
đến BCTC, thậm chí cả hành vi phạm pháp có thể không dẫn đến sai sót trọng
yếu trong BCTC nhưng có liên quan đến những quy định pháp lý, công ty
kiểm toán được phép chấm dứt hợp đồng kiểm toán.
Nếu các khoản đầu tư tài chính dài hạn đã được khách hàng phản ánh
trung thực và hợp lý trên các BCTC thì KTV sau khi kiểm toán xong các
khoản mục còn lại tiến hành phát hành báo cáo kiểm toán.
Bùi Thị Ngọc Anh - Kiểm toán 46B
Copyright: Tài liệu đại học ©