PHÁP LUẬT VỀ DỊCH VỤ THANH TOÁN
QUA TỔ CHỨC DỊCH VỤ THANH TOÁN
Chương 6
03/23/14
Luật NH & CK - GV Nguyễn Từ Nhu 2
1. Khái niệm hoạt động thanh toán
Hoạt động thanh toán là việc mở tài khoản, thực hiện dịch vụ
thanh toán, tổ chức và tham gia hệ thống thanh toán của tổ
chức cung ứng dịch vụ thanh toán (trung gian thanh toán),
và việc mở tài khoản, sử dụng dịch vụ thanh toán của người
sử dụng dịch vụ thanh toán (khách hàng).
I. KHÁI NIỆM DỊCH VỤ THANH TOÁN
03/23/14
Luật NH & CK - GV Nguyễn Từ Nhu 3
1.Khái niệm hoạt động thanh toán
Hoạt động thanh toán bao gồm 2 mối quan hệ :

Quan hệ giữa tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và
khách hàng.

Mối quan hệ giữa các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh
toán với nhau.
I. KHÁI NIỆM DỊCH VỤ THANH TOÁN
03/23/14
Luật NH & CK - GV Nguyễn Từ Nhu 4
2. Khái niệm thanh toán qua tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán
2.1. Khái niệm :

Thanh toán bằng tiền mặt.

Thanh toán không bằng tiền mặt : tiền ghi sổ (bút tệ), tiền trên

-
Có thể giảm lượng tiền mặt lưu thông

giảm chi phí in đúc, thu
hồi và thay thế tiền hư hỏng.
-
Quản lý tốt sự vận động của nền kinh tế, hạn chế và kiểm soát
các hoạt động vi phạm pháp luật.
I. KHÁI NIỆM DỊCH VỤ THANH TOÁN
03/23/14
Luật NH & CK - GV Nguyễn Từ Nhu 7
2. Khái niệm thanh toán qua tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán
2.3. Các cơ chế thanh toán :

Thanh toán trong cùng hệ thống của một tổ chức trung gian
thanh toán.

Thanh toán trong nước.

Thanh toán qua ngân hàng đại lý.

Thanh toán phức hợp.
I. KHÁI NIỆM DỊCH VỤ THANH TOÁN
03/23/14
Luật NH & CK - GV Nguyễn Từ Nhu 8
2. Khái niệm thanh toán qua tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán
2.4. Các rủi ro thường gặp trong hoạt động thanh toán của tổ chức
cung ứng dịch vụ thanh toán :

Rủi ro về tín dụng

Các tổ chức khác được làm dịch vụ thanh toán mở TK cho người
sử dụng thanh toán theo qui định của cơ quan NN có thẩm quyền.
II. QUAN HỆ PHÁP LUẬT VỀ TÀI KHOẢN THANH TOÁN
03/23/14
Luật NH & CK - GV Nguyễn Từ Nhu
11
2. Thủ tục mở và đóng tài khoản thanh toán :

Thủ tục mở TK : giấy đăng ký mở TK và giấy tờ chứng minh tư
cách cá nhân, giấy tờ chứng minh tư cách pháp nhân.

Việc mở và sử dụng TK có thời hiệu là vô hạn.
II. QUAN HỆ PHÁP LUẬT VỀ TÀI KHOẢN THANH TOÁN
03/23/14
Luật NH & CK - GV Nguyễn Từ Nhu
12
2. Thủ tục mở và đóng tài khoản thanh toán :

Các trường hợp tài khoản bị đóng :
-
Chủ TK có yêu cầu.
-
Chủ TK bị chết, mất tích hoặc bị mất năng lực hành vi dân sự
-
Tổ chức có TK chấm dứt hoạt động theo luật định (giải thể, phá sản).
-
Chủ TK vi phạm pháp luật trong thanh toán, hoặc vi phạm thỏa thuận với tổ
chức cung ứng dịch vụ thanh toán.
-
TK có số dư thấp và không hoạt động trong thời hạn nhất định theo qui định

-
Chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung các khoản chi,
thu.
-
Bảo đảm đủ số dư đối với các lệnh thanh toán được lập.
-
Trả các loại phí có liên quan theo qui định, thỏa thuận.
II. QUAN HỆ PHÁP LUẬT VỀ TÀI KHOẢN THANH TOÁN
03/23/14
Luật NH & CK - GV Nguyễn Từ Nhu
15
3. Sử dụng tài khoản thanh toán :

Quyền và nghĩa vụ của tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán:
-
Thực hiện đầy đủ, nhanh chóng, chính xác, thuận tiện, an toàn
các lệnh thanh toán hợp lệ, đúng thủ tục của chủ TK ; và có
quyền từ chối trong trường hợp ngược lại.
-
Giữ bí mật thông tin TK của khách hàng.
-
Thông báo đầy đủ các thông tin TK cho chủ TK.
-
Thu phí liên quan đến việc cung ứng dịch vụ thanh toán.
II. QUAN HỆ PHÁP LUẬT VỀ TÀI KHOẢN THANH TOÁN
03/23/14
Luật NH & CK - GV Nguyễn Từ Nhu
16
4. Bản chất của số tiền trên tài khoản thanh toán :
-

1. Thanh toán bằng séc :
1.1 Giới thiệu chung về séc :

Séc là mệnh lệnh vô điều kiện của chủ tài khoản dưới dạng văn
bản ra lệnh cho tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán chi trả cho
người có tên trong séc, hoặc chi trả theo lệnh của người ấy,
hoặc chi trả cho người xuất trình một số tiền nhất định ghi trên
séc.
III. PHÁP LUẬT VỀ CÁC PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN
QUA TỔ CHỨC CUNG ỨNG DỊCH VỤ THANH TOÁN
03/23/14
Luật NH & CK - GV Nguyễn Từ Nhu
19
1. Thanh toán bằng séc :
1.1 Giới thiệu chung về séc :

Séc hợp lệ có các nội dung:
-
Tiêu đề “Séc”
-
Số tiền xác định
-
Tên NH hoặc tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán : là người bị ký phát.
-
Tên của tổ chức hoặc cá nhân của người thụ hưởng.
-
Địa điểm thanh toán.
-
Ngày ký phát.
-

Tờ séc bị chứng minh được là không chân thực.
-
Số dư trên TK của người ký phát không đủ chi trả.
-
Séc được nộp sau thời điểm hết hạn thanh toán.
-
Theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo luật
định.
III. PHÁP LUẬT VỀ CÁC PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN
QUA TỔ CHỨC CUNG ỨNG DỊCH VỤ THANH TOÁN
03/23/14
Luật NH & CK - GV Nguyễn Từ Nhu
22
1. Thanh toán bằng séc :
1.2. Phân loại séc :

Căn cứ vào nội dung thể hiện người thụ hưởng :
•
Séc vô danh (chuyển nhượng dễ dàng).
•
Séc ghi danh (có thể hoặc không được chuyển nhượng).
III. PHÁP LUẬT VỀ CÁC PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN
QUA TỔ CHỨC CUNG ỨNG DỊCH VỤ THANH TOÁN
03/23/14
Luật NH & CK - GV Nguyễn Từ Nhu
23
1. Thanh toán bằng séc :
1.2. Phân loại séc :

Căn cứ vào cách chi trả tiền mặt hay chuyển khoản :

(4) Chuyển séc
(5’)
Thanh toán
ghi nợ (-)
(5’’)
Thanh toán
ghi có (+)
Sơ đồ lưu thông séc
03/23/14
Luật NH & CK - GV Nguyễn Từ Nhu
25
1. Thanh toán bằng séc :
1.4. Quyền và nghĩa vụ của các bên trong thanh toán séc :

Đối với người ký phát :
-
Lập séc đúng qui định
-
Bảo đảm có đủ tiền trên TK để thanh toán
-
Có quyền yêu cầu cung ứng dịch vụ séc bảo chi
-
Bảo quản séc (cả séc đã hoặc chưa ghi nội dung)
-
Khi người ký phát chết, mất tích hay mất năng lực hành vi, việc
thanh toán thực hiện theo Luật thừa kế, giám hộ.
III. PHÁP LUẬT VỀ CÁC PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN
QUA TỔ CHỨC CUNG ỨNG DỊCH VỤ THANH TOÁN