THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN THÂM HỤT CÁN CÂN THƯƠNG
MẠI CỦA VIỆT NAM HIỆN NAY
I. Vai trò của cán cân thương mại:
Cán cân thương mại là một mục trong tài khoản vãng lai của cán cân thanh toán
quốc tế. Cán cân thương mại ghi lại những thay đổi trong xuất khẩu và nhập
khẩu của một quốc gia trong một khoảng thời gian nhất định (quý hoặc năm) cũng
như mức chênh lệch (xuất khẩu trừ đi nhập khẩu) giữa chúng. (Wikipedia)
 Vai trò của xuất khẩu đối với nền kinh tế:
- Xuất khẩu là nhân tố kích thích tăng trưởng , tích cực giải quyết thất
nghiệp và cải thiện đởi sống người dân làm tăng GDP và thu nhập quốc
dân từ đó làm tăng tiêu dùng nội địa.
- Xuất khẩu tạo nguồn vốn chủ yếu cho nhập khẩu.
- Xuất khẩu góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đẩy mạnh phát triển các
ngành có liên quan hoặc hỗ trợ, mở rộng thị trường tiêu thụ tạo điều kiện
nâng cao năng lực sản xuất trong nước.
 Vai trò của nhập khẩu đối với nền kinh tế:
- Thúc đẩy quá trình CNH-HĐH , bổ sung nguồn tư liệu sản xuất và quỹ
hàng hóa tiêu dùng.
- Nhập khẩu là cầu nối thông suốt nền kinh tế, thị trường trong và ngoài
nước với nhau, tạo điều kiện phân công lao động và hợp tác quốc tế, phát
huy được lợi thế so sánh trên cơ sở chuyên môn hóa.
- Nhập khẩu xóa bỏ tình trạng độc quyền, phá vỡ triệt để nền kinh tế đóng.
II. Thực trạng cán cân thương mại Việt Nam trong những năm gần đây:
Từ sau giai đoạn mở cửa kinh tế , thương mại của Việt Nam tăng lên rất
nhanh. Tính tring bình từ năm 1990 đến năm 2009 xuất khẩu của VN tăng
trung bình 18.7%/năm , trong khi đó nhập khẩu tăng trung bình 20.1%/năm .
Tổng kim nghạch xuất nhập khẩu từ mức chỉ bằng 76%GDP vào năm 1990
đã tăng lên 162% năm 2008. Thâm hụt thương mại theo đó cũng ngày càng
lớn từ mức 0.35 tỷ USD năm 1990 và lên đỉnh điểm năm 2008 là 18.02 tỷ
USD(20%GDP năm 2008), đây là một con số đáng báo động.
Theo IMF, mức độ thâm hụt tài khoản vãng lai so với GDP vượt quá 5%

GSO
/>ngay-cang-tang.aspx
III. Nguyên nhân thâm hụt cán cân thương mại:
Y=C+I+G+X-M => S-I = X-M
1. Chênh lệch giữa tiết kiệm và đầu tư
 Đầu tư tăng cao:
- Chính sách tiền tệ nới lỏng: làm giảm lãi suất trong nước từ đó làm tăng
đầu tư trong nước.
• Tăng trưởng nóng của thị trường chứng khoán trong khoảng
thời gian năm 2007 làm cho nguồn đầu tư gián tiếp chảy vào
VN(do chênh lệch lãi suất trái phiếu chính phủ VN với các
nước khác). Luồng tiền chảy vào VN làm tăng nhu cầu đầu tư
và tiêu dùng trong nước, đồng thời tiết kiệm có xu hướng giảm
đã lý giải cho việc thâm hụt cán cân thương mại của VN.
• Tăng trưởng của thị trường BĐS : các dự án đầu tư FDI vào
xây dựng cơ sở hạ tầng cũng làm tăng nhu cầu nhập khẩu của
Việt Nam và không tạo ra giá trị gia tăng xuất khẩu trực tiếp.
 Mức tiết kiệm thấp: VN là một quốc gia đang phát triển nên có tỷ lệ
tiết kiệm thấp. Bên cạnh đó việc tăng trưởng nóng của thị trường
chứng khoán và bất động sản làm cho người dân có cảm giác giàu
hơn từ đó cũng làm tăng tiêu dùng và giảm tiết kiệm.
2. Do lạm phát cao và chính sách tỷ giá “cố định linh hoạt” của Việt
Nam gắn với đồng Đô La Mỹ.
e
r
=
e∗ p
¿
p
Khi