nghiªn cøu - trao ®æi
T¹p chÝ luËt häc sè 6/2004 75
TS. Bïi xu©n nhù *
rong khoa học pháp lý nói chung và
khoa học pháp lý quốc tế nói riêng từ
trước tới nay tổ chức quốc tế (liên quốc gia
hoặc liên chính phủ) thường được nghiên
cứu dưới giác độ là chủ thể của công pháp
quốc tế, còn tổ chức quốc tế được nghiên
cứu dưới giác độ của tư pháp quốc tế hiện
được rất ít người quan tâm. Với bài viết này
chúng tôi mạnh dạn phân tích một số vấn đề
pháp lý xung quanh tổ chức quốc tế trong
lĩnh vực tư pháp quốc tế.
Vấn đề quy chế pháp lý của tổ chức quốc
tế (ở đây trước hết xem xét tổ chức liên quốc
gia) trong khoa học tư pháp quốc tế phụ
thuộc trước tiên vào chính điều ước quốc tế
là cơ sở để xác lập, xây dựng, cơ cấu nên
chính tổ chức quốc tế đó. Các điều ước quốc
tế này thường có tên gọi như hiến chương,
điều lệ, công ước v.v. và chúng là các cơ sở
quy định hoạt động của tổ chức quốc tế.
Trong giới luật gia quốc tế hiện nay thường
coi các tổ chức quốc tế này là “pháp nhân
quốc tế” bởi nó luôn có tính chất như là một

Để thực hiện hữu hiệu các hoạt động có
tính chất quan hệ pháp luật dân sự, các tổ
chức quốc tế phải có đầy đủ quyền năng chủ
thể như một pháp nhân ở nước sở tại. Tư
cách pháp nhân ở nước sở tại này được công
nhận hoặc thừa nhận theo một quy chế hoặc
T

* Giảng viên chính Khoa luật quốc tế

Trường đại học luật Hà Nội nghiên cứu - trao đổi
76
Tạp chí luật học số 6/2004
mt trt t phỏp lý phự hp cú tớnh cht
riờng m nc s ti cho rng nh vy l
hp lý. Vớ d: Liờn hp quc (UN) l phỏp
nhõn ca bang New york (Hoa K),
UNESCO l phỏp nhõn ca Cng ho Phỏp,
t chc lao ng quc t (ILO), t chc y t
th gii (WHO), Liờn minh bu chớnh, Liờn
minh vin thụng quc t v.v. l cỏc phỏp
nhõn ca bang Geneve Liờn bang Thu S,
Qu tin t quc t (IMF) l phỏp nhõn ca
bang Columbia (Hoa K), T chc nng
lng nguyờn t quc t (IAEA) l phỏp
nhõn ca o v.v
Trong nhng thp niờn gn õy, mt s

mt phỏp nhõn nc úng tr s chớnh. T
cỏch phỏp nhõn ca t chc quc t liờn
chớnh ph luụn l t cỏch phỏp nhõn hon
ton y v phi c nh nc s ti
cụng nhn chớnh thc. Vic cụng nhn chớnh
thc t cỏch phỏp nhõn y ca t chc
quc t liờn chớnh ph thng xy ra vo
thi im ng ký iu l (hoc l cỏc cụng
c thnh lp nờn t chc) ca t chc quc
t quc gia s ti hoc vo thi im ghi
nhn t cỏch phỏp nhõn (ng ký bt u
hot ng ca t chc quc t) nc s ti.
Thi im ny ng thi cng l thi im
khai sinh ra t chc quc t vi t cỏch l
ch th ca t phỏp quc t. Vi s kin ú,
quyn nng ch th ca t chc quc t vi
t cỏch l phỏp nhõn s c quy nh theo
phỏp lut ca nc ni úng tr s chớnh ca
t chc quc t ú. Vớ d: Liờn hp quc
(UN) cú tr s chớnh New york l phỏp
nhõn ca bang New york (Hoa K) hoc
trong khon 5 iu 2 Cụng c sỏng ch -
u hỡnh thnh nờn t chc sỏng ch - u
(t chc cp bng sỏng ch ca Cng ng
cỏc quc gia c lp thuc Liờn Xụ c) quy
nh rt rừ: T chc ny l t chc liờn
chớnh ph, cú quy ch phỏp lý ca phỏp
nhõn hon ton y . T chc ny l mt
cụng phỏp quc t v mt khỏc nú cng l
ch th ca t phỏp quc t v hot ng vi
t cỏch l mt phỏp nhõn y theo lut
ca nc ni úng tr s chớnh./.

KHIU NI, T CO (tip theo trang 42)
Vic x lý ngi t cỏo sai s tht cú th
thụng qua cỏc hỡnh thc x lý hnh chớnh, x
lý k lut, x lý bng kờnh to ỏn hoc bng
bin phỏp hỡnh s nu vic t cỏo ó cu
thnh ti vu khng.
Khi b t cỏo, cựng vi quyn a ra bng
chng chng minh ni dung t cỏo l khụng
ỳng s tht hoc khụng hon ton ỳng s
tht, ngi b t cỏo cú ngha v gii trỡnh v
hnh vi b t cỏo. Vic gii trỡnh ny cng cú
th c thc hin trc tip (bng ming) hoc
bng vn bn gi n c quan, cỏ nhõn cú
thm quyn gii quyt t cỏo. Khi c quan, cỏ
nhõn cú thm quyn gii quyt t cỏo yờu cu,
ngi b t cỏo cú ngha v cung cp cỏc
thụng tin, ti liu, vn bn liờn quan ti ni
dung t cỏo. Khi cú kt qu gii quyt t cỏo
cui cựng ca c quan, cỏ nhõn cú thm quyn
gii quyt t cỏo, ngi b t cỏo cú ngha v
chp hnh kt qu gii quyt t cỏo ú. Nu
trong quyt nh gii quyt t cỏo cui cựng c
quan, cỏ nhõn cú thm quyn gii quyt t cỏo
xỏc nh ngi b t cỏo ó vi phm phỏp lut,
ó gõy ra thit hi cho nh nc, xõm phm