Ph¸p luËt d©n sù 24

t¹p chÝ luËt häc sè
12
/2009
ThS. NguyÔn Minh Oanh *
ấn đề tài sản ở Philippines được điều
chỉnh bởi Bộ luật dân sự
(1)
ban hành
năm 1949, có hiệu lực năm 1950. Bộ luật
dân sự Philippines khá đồ sộ bao gồm 5 phần
lớn với 2270 điều luật. Trong Bộ luật dân sự
Philippines, chế định tài sản, quyền sở hữu
và các quyền khác đối với tài sản được quy
định tại quyển 2 từ Điều 414 đến Điều 711.
Theo quy định tại Điều 414 Bộ luật dân
sự Philippines thì tất cả những gì đang hoặc
có thể là đối tượng của sự chiếm giữ đều được
công nhận là một trong hai loại: Bất động
sản hoặc động sản.
Như vậy, xét một cách tổng quan thì

6) Chuồng nuôi gia súc, gia cầm, nuôi
ong, bể cá hoặc những nơi nuôi động vật
khác tương tự trong trường hợp chủ sở hữu
đặt chúng hoặc giữ chúng với ý định gắn kết
chúng với đất hoặc là một phần vĩnh viễn
của đất thì những động vật được nuôi trong
đó cũng là bất động sản;
7) Phân bón được sử dụng trên một phần
đất đai;
8) Mỏ khoáng, đá, kim loại, những vật
chất khác dưới mặt đất, mặt nước và nguồn
nước chảy, nước ngầm;
V

* Giảng viên Khoa luật dân sự
Trường Đại học Luật Hà Nội
Ph¸p luËt d©n sù t¹p chÝ luËt häc sè
12
/2009

25

9) Thực vật và công trình xây dựng trên
mặt nước mà bản chất tự nhiên và mục đích
tồn tại là phải được đặt trên sông, hồ hoặc
đại dương;
10) Những hợp đồng về việc công, quyền

- Thứ ba, về mục đích sử dụng của tài
sản của chủ sở hữu: Đó là các tài sản như
tranh, tượng, tác phẩm điêu khắc hoặc những
vật phẩm trang trí khác được đặt ở trong các
toà nhà hoặc trên đất của các chủ sở hữu bất
động sản với ý định gắn liền một cách vĩnh
viễn với bất động sản đó; động vật nuôi
trong chuồng mà chủ sở hữu đặt hoặc giữ
chúng với ý định gắn kết chúng với đất hoặc
là một phần vĩnh viễn của đất.
Có thể nói việc xác định tài sản là bất
động sản theo quy định của pháp luật Philippines
có mở rộng và chi tiết hơn pháp luật Việt
Nam ở chỗ còn quy định cả các bất động sản
dựa vào công dụng và mục đích sử dụng.
Pháp luật của Philippines cũng xác định rất
rõ các quyền đối với các bất động sản cũng
được coi là bất động sản, kể cả quyền địa
dịch. Điều này các nhà lập pháp Việt Nam
cũng cần nghiên cứu và học hỏi bởi lẽ trong
phần quy định về bất động sản của pháp luật
Việt Nam hiện nay thì chỉ có đất đai và
những tài sản gắn liền với đất đai mới được
coi là bất động sản. Trong khi đó, ở Việt
Nam có một điểm đặc thù là đất đai thuộc sở
hữu nhà nước còn cá nhân và các tổ chức
khác chỉ có quyền sử dụng đất. Chính bởi
vậy, các chủ thể khác không phải là chủ sở
hữu đối với đất đai có rất nhiều quyền phát
sinh trên đất đai như quyền sử dụng đất,

của Bộ luật. Khi mà pháp luật chưa đưa ra
được định nghĩa mang tính khái quát, có
nhiều trường hợp sẽ xuất hiện những loại tài
sản mang đặc tính pháp lí của bất động sản
mà chưa được pháp luật ghi nhận. Lúc đó,
việc bổ sung và quy định mới trong các văn
bản dưới luật sẽ hạn chế được những thiếu
sót cũng như kịp thời điều chỉnh các loại tài
sản mới phát sinh trên thực tế.
2. Động sản
Theo Điều 416 Bộ luật dân sự Philippines
thì động sản bao gồm:
1) Những tài sản có thể dịch chuyển
được mà không bao gồm những tài sản được
quy định là bất động sản ở Điều 415;
2) Những bất động sản mà theo quy định
riêng của pháp luật được coi là động sản;
3) Năng lượng tự nhiên được mang lại
theo sự điều khiển của khoa học;
4) Nhìn chung, tất cả những vật mà khi
được dịch chuyển được từ nơi này đến nơi
khác không làm hư hỏng bất động sản nơi
chúng được đặt.
Ngoài quy định ở Điều 416 thì theo quy
định tại Điều 417 Bộ luật dân sự Philippines
những tài sản sau đây cũng được coi là
động sản:
- Nghĩa vụ và sử xự có đối tượng là động
sản hoặc một khoản tiền theo yêu cầu;
- Cổ phần của các công ti công nghiệp,

Ph¸p luËt d©n sù t¹p chÝ luËt häc sè
12
/2009

27

luật Philippines công nhận cả các quyền về
tài sản và nghĩa vụ về tài sản đều được coi là
tài sản. Đây là điểm khác biệt cơ bản so với
pháp luật Việt Nam bởi lẽ đối với những xử
sự của chủ thể, pháp luật Việt Nam chỉ công
nhận quyền tài sản được coi là tài sản.
(4)

Quyền tài sản được coi là tài sản theo pháp
luật Việt Nam phải là quyền trị giá được
bằng tiền và chuyển giao được trong giao
lưu dân sự.
(5)
Trong khi đó, theo quy định
của Bộ luật dân sự Philippines thì những xử
sự có đối tượng là động sản thì cũng được
coi là động sản. Quy định này có thể được
hiểu là bất kì quyền tài sản nào cũng được
coi là tài sản kể cả quyền tài sản gắn với
nhân thân của bản thân chủ thể mang quyền
như quyền yêu cầu được cấp dưỡng hay

quy định về tư cách chủ sở hữu, cách thức sử
dụng và quản lí loại tài sản này. Đối với
khoáng sản, nhãn hiệu hàng hoá và tên
thương mại, Bộ luật dân sự Philippines dẫn
chiếu đến văn bản pháp luật khác sẽ quy
định và điều chỉnh.
Tóm lại, tìm hiểu về pháp luật của các
quốc gia Đông Nam Á nói chung và pháp
luật dân sự nói riêng sẽ góp phần nâng cao
hiểu biết, thúc đẩy sự phát triển về kinh tế
cũng như góp phần tìm hiểu và giải quyết
các xung đột pháp luật. Pháp luật về tài
sản tuy không tác động trực tiếp ngay tới
các bên khi tham gia giao dịch nhưng nó
là cơ sở để xác định tính hợp pháp của giao
dịch cũng như là tiền đề của các quan hệ
pháp luật dân sự khác của các nước thành
viên ASEAN./.

(1).Xem: Bộ luật dân sự Philippines (bản tiếng Anh).
(2).Xem: Điều 6 Luật kinh doanh bất động sản.
(3).Xem: Khoản 2 Điều 174 Bộ luật dân sự năm 2005.
(4).Xem: Điều 163 Bộ luật dân sự năm 2005.
(5).Xem: Điều 188 Bộ luật dân sự năm 2005.