Phân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh Thuyền và biển”, “Sóng”… luôn cho ta những cảm nhận về sự hóa thân của
một tình yêu cao thượng vào tâm hồn của biển cả, với thiên nhiên. Dưới đây là bài
viết Phân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh.
Xem thêm Chủ đề: Phân tích bài thơ "Sóng" của Xuân Quỳnh
Xuân Quỳnh (1942-1988) nổi tiếng với nhiều bài thơ tình như "Thuyền và
biển", "Sóng" Bài thơ "Sóng" được viết vào cuối năm 1967, in trong tập "Hoa dọc
chiến hào", xuất bản năm 1968.
Bài thơ nói lên một tình yêu đẹp của người con gái: yêu chân thành tha thiết,
nồng nhiệt và thủy chung. Tình yêu trẻ trung ấy là khát vọng về một hạnh phúc trọn
vẹn của đôi lứa.
Sắc điệu trữ tình được dệt nên bằng hình tượng "sóng". Cả bài thơ là những con
sóng tâm tình xôn xao trong lòng người con gái đang yêu khi đứng trước biển ngắm
nhìn những con sóng bất tận, vô hồi. Sóng là một hình tượng ẩn dụ, là sự hóa thân của
cái "tôi" trữ tình của nữ sĩ, lúc thì hòa nhập, lúc lại là sự phân thân của "em", của
người con gái đang yêu một cách say đắm. Sóng đã khơi gợi một hồn thơ phong phú,
hồn nhiên, tươi mới và sôi nổi, khát vọng. Với hình tượng sóng, Xuân Quỳnh đã có
một cách nói rất hay để diễn tả tâm trạng và tình yêu nồng nhiệt của người con gái.
Sóng biến hóa. Sóng vỗ liên hồi. Triền miên và bất tận: "Dữ dội và dịu êm - Ồn
ào và lặng lẽ - Sông không hiểu nổi mình - Sóng tìm ra tận bể". Trạng thái của sóng
cũng là những biến thái tâm tình, những khát khao to lớn, mạnh mẽ về một tình yêu
chân thành. Hành trình của sóng từ sông ra đại dương: "Sông không hiểu nổi mình -
Sóng tìm ra tận bể" nơi mênh mông dạt dào. Có đến nơi biển rộng trời cao, sóng mới
được vẫy vùng, mới thực sự tìm thấy mình trong sức sống mạnh mẽ với bao khát khao
to lớn.
Sóng được nữ sĩ làm biểu tuợng cho tình yêu. Miêu tả sóng biến hóa cũng là để
nói lên cái phức tạp, đa dạng, khó giải thích của tình yêu. Giống như sóng biển, tình
yêu cũng là một hiện tượng kì diệu của con người, rất khó lí giải tường tận. Con sóng
"ngày xưa" và con sóng "ngày sau" vẫn thế, trường tồn, bất biến. Thì tình yêu của con
"Còn thức" nghĩa là lúc nào em cũng thấy rõ hình dáng anh, ánh mắt anh, nụ
cười anh một tình yêu nồng nhiệt, say mê!
Con sóng khao khát tới bờ để vỗ về, ve vuốt "Hôn thật khẽ thật êm - Hôn êm
đềm mãi mãi " (Xuân Diệu). Em cũng khao khát mong được đến với anh, hòa nhịp
trong tình yêu anh. Tình yêu của người con gái thật trong sáng nồng nàn và mãnh liệt.
Sóng xa vời cách trở vẫn tìm được "tới bờ", cũng như em và anh sẽ vượt qua mọi khó
khăn, đi tới một tình yêu đẹp, được sống trong hạnh phúc trọn vẹn lứa đôi:
"Ở ngoài kia đại dương
Trăm ngàn con sóng đó
Con nào chẳng tới bờ
Dù muôn vời cách trở".
Điều mong ước ấy nói lên một tấm lòng, một trái tim nồng hậu chan chứa yêu
thương. Người con gái ấy đã bày tỏ lòng mình một cách chân thành và say mê. Thắm
thiết, chân tình và thủy chung là phẩm chất của tình yêu. "Sóng" đã bày tỏ nỗi lòng
của người con gái được sống hết mình với "anh" trong một tình yêu sắt son chung
thủy:
"Dẫu xuôi về phương Bắc
Dẫu ngược về phương Nam
Nơi nào em cũng nghĩ
Nhớ về anh - một phương".
Cuối cùng, sóng cũng nói giúp nhà thơ nỗi khát vọng được sống trọn vẹn, sống
hết mình trong tình yêu. Trong tình yêu lứa đôi đằm thắm đẹp và bền vững như "trăm
con sóng nhỏ" tan ra trên đại dương mênh mông, được hòa nhập trong "biển lớn tình
yêu" của cộng đồng. Lời nguyện cầu của người con gái cho thấy một tâm hồn rất cao
cả trong tình yêu:
"Làm sao tan ra được
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ".
Cả bài thơ, nếu kể nhan đề, tác giả 11 lần nhắc đến từ "sóng". Sóng vỗ biến hóa