Cạnh tranh trong kinh
doanh - Phần 1

Thuật ngữ “Cạnh tranh” được sử dụng rất phổ biến hiện nay trong nhiều lĩnh
vực như kinh tế, thương mại, luật, chính trị, quân sự, sinh thái, thể
thao; Cạnh tranh trong kinh doanh của một doanh nghiệp là chiến lược
của doanh nghiệp đó với các đối thủ trong cùng một ngành
1.Định nghĩa cạnh tranh và cạnh tranh trong kinh doanh:
• Thuật ngữ “Cạnh tranh” được sử dụng rất phổ biến hiện nay trong
nhiều lĩnh vực như kinh tế, thương mại, luật, chính trị, quân sự, sinh
thái, thể thao; thường xuyên được nhắc tới trong sách báo chuyên môn,
diễn đàn kinh tế cũng như các phương tiện thông tin đại chúng và được
sự quan tâm của nhiều đối tượng, từ nhiều góc độ khác
nhau, dẫn đến có rất nhiều khái niệm khác nhau về

“cạnh tranh”, cụ thể như sau:
o Tiếp cận ở góc độ đơn giản, mang tính tổng quát
thì cạnh tranh là hành động ganh đua, đấu tranh
chống lại các cá nhân hay các nhóm, các loài vì mục đích giành
được sự tồn tại, sống còn, giành được lợi nhuận, địa vị, sự kiêu
hãnh, các phần thưởng hay những thứ khác.
o Trong kinh tế chính trị học thì cạnh tranh là sự ganh đua về kinh
tế giữa những chủ thể trong nền sản xuất hàng hóa nhằm giành
giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất, tiêu thụ hoặc tiêu
dùng hàng hóa để từ đó thu được nhiều lợi ích nhất cho mình.
Cạnh tranh có thể xảy ra giữa những người sản xuất với người
tiêu dùng (người sản xuất muố
n bán đắt, người tiêu dùng muốn
mua rẻ); giữa người tiêu dùng với nhau để mua được hàng rẻ

thủ để tạo vị thế độc quyền cho mình, một bên là dùng cách phục vụ
khách hàng tốt nhất để khách hàng lựa chọ mình chứ không lựa chọn
đối thủ của mình.
a. Quan điểm về cạnh tranh không lành mạnh
• Kể từ buổi bình minh của kỷ nguyên công nghiệp, các công ty thường
xuyên phải cạnh tranh khốc liệt trong tình huống đối đầu để duy trì sự
phát triển và tăng lợi nhuận. Do đó đã có lúc nhà kinh doanh ngộ nhận
cạnh tranh thuộc phạm trù tư bản nên quan điểm về cạnh tranh trước
kia được hầu hết các nhà kinh doanh đều nhầm tưởng “cạnh tranh” với
nghĩa đơn thuần và thường bị ám ả
nh bởi câu châm ngôn: “Thương
trường là chiến trường” – đây là ngôn ngữ truyền thống của những nhà
kinh doanh. Cạnh tranh trong kinh doanh cần tỏ ra khôn ngoan hơn
đối thủ để loại trừ đối thủ cạnh tranh, giành giật quyết liệt thị phần,
khuyến trương thương hiệu sản phẩm, khống chế nhà cung cấp và khóa
chặt khách hàng. Theo quan điểm đó, sẽ luôn có người thắng và kẻ thua
trong kinh doanh. Cách nhìn về mộ
t kết cục thắng – thua được Gore
Vidal viết như sau: “Chỉ thành công thôi chưa đủ. Phải làm cho kẻ khác
thất bại nữa”.
• Cạnh tranh trong kinh doanh không lành mạnh là bất cứ hành động
nào trong hoạt động kinh tế trái với đạo đức nhằm làm hại các đối thủ
kinh doanh hoặc khách hàng. Và cũng gần như sẽ không có người
thắng nếu việc kinh doanh được tiến hành giống như một cuộc chiến.
Cạnh tranh khốc liệt mang tính tiêu diệt chỉ dẫn đến một đại dương đỏ
đầy máu của những địch thủ tranh đấ
u trong một bể lợi nhuận đang cạn
dần. Hậu quả thường thấy sau các cuộc cạnh tranh khốc liệt là sự sụt
giảm mức lợi nhuận ở khắp mọi nơi.
• Mục đích của nhà kinh doanh là luôn luôn mang lại những điều có lợi

được nhiều tiền hơn rất nhiều. Đây chính là cạnh tranh lành mạnh. Kinh
doanh như một cuộc chơi nhưng không giống như chơi thể thao, chơi
bài hay chơi cờ, khi mà phải luôn có kẻ thua – người thắng (lose –
win); trong kinh doanh, thành công của doanh nghiệp không nhất thiết
đòi hỏi phải có những kẻ thua cuộc.
• Thực tế là hầu hết các doanh nghiệp chỉ thành công khi những người
khác thành công. Đây là sự thành công cho cả đôi bên nhiều hơn là
cạnh tranh làm hại lẫn nhau. Tình huống này được gọi là “cùng thắng”
(win – win).
• “Chiến tranh lạnh” đã kết thúc và kết thúc với nó là những giả định cũ
về cạnh tranh trong kinh doanh. Vậy thì: “Liệu có phải kinh doanh
bây giờ là hòa bình?”.
• Điều này thực tế cũng không hoàn toàn đúng. Chúng ta vẫn tiếp tục
chứng kiến những xung đột với đối
thủ cạnh tranh để giành thị phần,
với nhà cung cấp để giảm chi phí
và với khách hàng để tăng giá.
• Cạnh tranh trong kinh
doanh không phải là “chiến tranh” và cũng không phải là “hòa bình”.
Cạnh tranh trong kinh doanh không còn là những động thái của tình
huống (contextual act), không phải chỉ là những hành động mang tính
thời điểm mà là cả tiến trình (process) tiếp diễn không ngừng, khi đó
các doanh nghiệp đều phải đua nhau để phục vụ tốt nhất khách thì điều
đó có nghĩa là không có giá trị gia tăng nào có thể giữ nguyên và tồn tại
vĩnh viễn mà có sự biến đổi mới lạ.
• Vì vậy trong cạnh tranh trong kinh doanh giữa các doanh nghiệp
nhằm phục vụ khách hàng ngày một tốt hơn, doanh nghiệp nào bằng
lòng với vị thế hiện tại trên thương trường sẽ nhanh bị rơi vào tình
trạng tụt hậu và bị đào thải với một vận tốc nhanh không thể ngờ trong
một thị trường mà “Thế giới tiến với vận tốc khủng khiếp. Mình không