Nghi lễ Hầu Đồng, lấp
lánh vẻ đẹp nghệ thuật và
tâm linh huyền bí.

Đạo Mẫu hay đạo Tứ Phủ nằm chung trong hệ thống tín
ngưỡng cổ Châu Á mà điển hình là hình thức (đạo)
Shaman. Hình thức shaman cho đến ngày nay vẫn còn
tồn tại ở rất nhiều nước như Hàn Quốc, Việt Nam, Trung
Quốc hay Mông Cổ Đó là cách con người tôn thờ và giao
tiếp với thần linh, tổ tiên của mình thông qua việc nhập
thể linh hồn trong trạng thái tâm linh thăng hoa, ngây
ngất. Quãng thời gian cùng các nghi thức dành riêng cho
việc nhập thể linh hồn được gọi là nghi lễ Hầu Đồng.

Người Việt cổ xưa sống hồn nhiên. Họ mong trời mưa thuận
gió hòa, mong đất sinh sôi nảy nở hoa trái lương thảo, mong
lên non không gặp rắn rết hùm beo lam sơn chướng khí,
mong nước lửa không cuốn trôi hủy hoại sinh mệnh và nhà
cửa. Từ niềm mong ước ban đầu đó, người Việt cổ bắt đầu
thờ Trời, Đất và Nước hay còn gọi là Thiên Phủ, Địa Phủ,
Thoải Phủ. Sau này, vào thời Lê với sự kiện Liễu Hạnh công
chúa giáng thế và được xếp vào hàng Tứ Bất Tử, thần chủ
của Đạo Mẫu thì có thêm Nhạc phủ (miền rừng). Màu xanh
là biểu trưng cho Nhạc Phủ, Thiên Phủ biểu trưng bằng màu
đỏ, Thoải Phủ màu trắng và Địa Phủ màu vàng. Đạo Mẫu
quan niệm Thần Thánh không hiện hình tướng mà chỉ có
“bóng”, trong nghi thức hầu đồng, người ngồi đồng thể nhập
vào trạng thái ngây ngất của tâm lý trong tiếng nhạc hầu để
Bóng Thánh ngự vào. Để một giá hầu trang nghiêm với đúng

giá Cô. Các tranh sức này được chế tác đẹp và cầu kỳ từ các
chất liệu như bạc, đá mầu và ngọc Trang phục, trang sức
đẹp góp phần làm cho người thể nhập “bóng Thánh” những
người tham dự nghi lễ phấn khích, hào hứng hơn.Nhìn vào hệ
thống trang phục và trang sức đi kèm trong nghi lễ hầu đồng
người xem có thể thấy được sự phong phú của trang phục
người Việt qua nhiều tộc người, và nhiều thời kỳ khác nhau.

Trang phục cô bé Thượng Ngàn TRang phục Chầu Đệ Tam Trang phục Ông Hoàng Mười Trang phục trong Đạo Mẫu Trang sức đi kèm trang phục Âm nhạc trong nghi lễ hầu đồng:

Âm nhạc trong hầu đồng được gọi là nghệ thuật hát Chầu
Văn. Để phục vụ một nghi lễ hầu đồng đầy đủ cần có: Cung
Văn là người hát và dàn nhạc phục vụ hát Văn. Dàn nhạc
gồm một đàn nguyệt, một đàn nhị, một trống nhỏ, một cảnh
đôi, một phách. Ngoài ra còn có thêm một cỗ trống lớn,

đoạn khi chuyển tiếp giữa hai vị Thánh. Điệu múa của người
hầu đồng cũng được thay đổi theo các giá hầu. Khi thì người
hầu đồng hóa thân thành một vị quan lớn oai vệ uy nghiêm,
khi lại hóa thân thành một cô gái tung tăng nhảy múa. Giá
Quan Lớn thường có các điệu múa cờ, múa kiếm, long đao,
kích… Giá của các Chầu Bà thì múa quạt, múa mồi, múa tay
không rất đẹp. Giá Ông Hoàng có múa khăn tấu, múa tay
không, múa cờ. Trong khi đó đẹp mắt và được yêu thích nhất
là giá các Cô múa quạt, múa hoa, múa chèo đò, múa thêu
thùa, múa khăn lụa, múa đàn, múa tay không…Giá các Cậu
lại rất được hưởng ứng, hân hoan vì sự tinh nghịch, trêu trọc
trẻ con với các điệu múa hèo, múa lân. Nghi lễ hầu đồng diễn
ra theo thứ tự Thánh giáng từ thứ tự cao đến thứ tự thấp nên
các điệu múa cũng đi từ sự uy nghi tới uyển chuyển sang tươi
vui nhí nhảnh. Những người tham dự nghi lễ càng tham gia
càng hào hứng, say mê.

Điệu múa uy nghi của giá hàng Quan Điệu múa uyển chuyển trong giá hàng Cô Nghi lễ hầu đồng độc đáo với sự tinh tế của nghệ thuật âm
nhạc, trang phục và diễn xướng sân khấu đi kèm với sự kỳ ảo
của tâm linh huyền bí được coi là nghi thức tiêu biểu nhất của
đạo Mẫu. Hầu đồng đã được chính thức công nhận là di sản
văn hóa phi vật thể quốc gia và đang được đệ trình lên
Unesco để công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân
loại.