Lời nói đầu
Mục tiêu hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị
trờng là lợi nhuận và tối đa hoá lợi nhuận. Trong nền kinh tế thị trờng lợi nhuận là
mục tiêu kinh doanh, là thớc đo hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh, là động lực
thúc đẩy các doanh nghiệp không ngừng sử dụng hợp lý, tiết kiệm các nguồn lực,
nâng cao năng suất, hiệu quả và chất lợng của quá trình sản xuất kinh doanh . Vì
vậy, việc phấn đấu tăng lợi nhuận trong giai đoạn hiện nay là rất cần thiết đối với
mọi doanh nghiệp, trong đó Công ty xây dựng II cũng không phải trờng hợp ngoại
lệ.
Công ty xây dựng II là một doanh nghiệp Nhà nớc. Cũng nh các doanh nghiệp
nhà nớc khác, khi chuyển sang nền kinh tế thị trờng, Công ty đã gặp rất nhiều khó
khăn. Nhng với sự cố gắng, quyết tâm của ban giám đốc, cùng toàn thể cán bộ công
nhân viên, Công ty vợt qua những khó khăn, dần đi vào hoạt động ổn định có hiệu
quả, lợi nhuận hàng năm đợc tăng cao, đời sống cán bộ công nhân viên đợc cải thiện
rõ rệt và đóng góp ngày càng nhiều cho ngân sách Nhầ nớc. Để tiếp tục duy trì và
nâng cao lợi nhuận, đòi hỏi Công ty phải thiết lập kế hoạch, định hớng phát triển và
đề ra các biện pháp cụ thể phù hợp với điều kiện Công ty và thích ứng với nền kinh
tế thị trờng.
Trong thời gian thực tập tại Công ty xây dựng II, với những kiến thức đợc trang
bị trong nhà trờng, cùng với tình hình thực tế của Công ty đợc sự chỉ bảo tận tình
của Thạc sĩ Hoàng Văn Quỳnh và các cô chú phòng tài chính kế toán, ban giám đốc
Công ty, em đã chọn đè tài: Lợi nhuận và phơng hớng, biện pháp chủ yếu góp phần
nâng cao lợi nhuận ở Công ty xây dựng II Thanh hoá
1
Nội dung chuyên đề gồm ba phần:
Phần I: Lợi nhuận và phơng hớng, biện pháp tăng lợi nhuận
Phần II: Tình hình thực hiện lợi nhuận ở Công ty xây dựng II
Phần III: Những phơng hóng và biện pháp để nâng cao lợi nhuận ở Công ty
Đây là lần đầu tiên tiếp xúc với thực tế, do thời gian và trình độ có chuyên môn
còn hạn chế, mặc dù đã có sự cố gắng của bản thân, nhng bài viết không tránh khỏi
những thiếu sót. Rất mong nhận đợc sự quan tâm, góp ý phê bình của thầy cô giáo,
bản chất của thị trờng trong nến kinh tế thị trờng. Do đó chúng ta có thể hiểu lợi
nhuận chính là khoản chênh lệch giữa doanh thu và chi phí mà doanh nghiệp đã bỏ
ra để đạt đợc doanh thu từ các hoạt động của doanh nghiệp đa lại trong một thời kỳ
nhất định.
3
Theo khái niệm trên, ta có công thức xác định lợi nhuận nh sau:
Lợi nhuận từ Doanh thu từ chi phí
Hoạt động SXKD = hoạt động SXKD - hoạt động SXKD
Trong kỳ trong kỳ trong kỳ
Hoạt động của doanh nghệp trong một thời kỳ kinh doanh khong chỉ bao gồm
các hoạt dộng sản xuất kinh doanh chính và phụ theo đúng mục tiêu ban đầu mà
doanh nghiệp mà doanh nghiệp còn tiến hành nhiều nghiệp vụ hoạt động đa dạng và
có tính chất không thờng xuyên, không chủ yếu. Do tính chất đa dạng trong hoạt
động kinh doanh của doanh nghiệp, lợi nhuận của doanh nghiệp bao gồm:
- Lợi nhuận từ hoạt động sản xuất kinh doanh
- Lợi nhuận từ hoạt động tài chính
- Lợi nhuận từ hoạt động bất thờn
1.1 Lợi nhuận từ hoạt động sản xuất kinh doanh
Lợi nhuận hoạt động sản xuất kinh doanh là khoản chênh lệch giữa doanh thu
bán hàng thuần và chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ nhất
định.
*Doanh thu tiền là toàn bộ số tiền bán sản phẩm, hàng hoá cung ứng dịch vụ
rên thị trờng sau khi đã trừ đi các khoản chiết khấu bán hàng, giảm giá hàng bán,
hàng bán bị trả lại( nếu có chứng từ hợp lệ), và đợc khách háng chấp nhận thanh
toán.
Doanh thu thuần đợc dùng để bù đắp trị giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng và
chi phí quản lí doanh nghiệp.
*Giá vốn hàng bán: Phản ánh trị giá vốn của thành phẩm, hàng hoá, lao vụ,
dịch vụ xuất bán trong kỳ(với doanh nghiệp chính là giá thành sản xuất sản phẩm
Hoạt động tài chính hoạt động hoạt động tài chính
5
1.3 Lợi nhuận hoạt động bất th ờng
Lợi nhuận hoạt động bất thờng là khoản chênh lệch giữa thu nhập hoạt động
bất thờng và chi phí bất thờng của doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định
Thu nhập bất thờng là những khoản thu mà doanh nghiệp không dự tính trớc
hoặc những khoản thu bất thờng không xảy ra một cách đều đặn , và thờng xuyên
nh thu về nhợng bán thanh lý tài sản cố định , thu dợc phạt do vi phạm hợp đồng,
các khoản thu về nợ khó đòi đã xử lí xoá sổ
Chi phí bất thờng là những khoản chi phí do các sự kiện hay các nghiệp vụ
khác biệt với hoạt động thông thờng gây ra, nh: chi phí thanh lý nhợng bán, thanh
lý, tài sản cố định, các khoản chi phí do kế toán ghi nhầm hay bỏ sót khi vào sổ kế
toán.
Đối với hoạt động bất thờng thì lợi nhuận bất thơng đợc xác định nh sau:
Lợi nhuận hoạt động = doanh thu - chi phí - thuế phải
bất thờng bất thờng bất thờng bất thờng
Sau khi đâ xác định đợc lợi nhuận của các hoạt động, ta xác định đợc lợi nhuận trớc
thuế thu nhập của doanh nghiệp
Lợi nhuận trớc thuế = lợi nhuận hoạt + lợi nhuận hoạt + lợi nhuận hoat
thu nhập doanh nghiệp đông kinh doanh động tài chính đông bất thờng
Lợi nhuận sau thuế = lợi nhuận - thuê thu nhập
thu nhập doanh nghiệp trớc thuế doanh nghiệp phải nộp
6
1 Tỷ suất lợi nhuận
Lợi nhuận đợc xác định ở trên cho chúng ta biết tổng kết về kết quả kinh
doanh cuối cùng của doanh nghiệp từ các hoạt động. Tuy nhiên nó có hạn chế là
chỉ phản ánh quy mô lợi nhuận, diều đó có thể dẫn tới những sai lầm khi đánh giá
hiệu quả sản xuất kinh doanh trong kỳ. Vì vậy, để đánh giá chính xác kết quả
kinh doanh của doanh nghiệp , các nhà kinh tế thờng sử dụng các chỉ số doanh
lợi. Đặc biệt đối với nhà đầu t, chủ doanh nghiệp khi đầu t vốn vào kinh doanh
=
7
Trong đó: Tsg- Tỷ suất lợi nhuận giá thành
P - Lợi nhuận tiêu thụ trong kỳ
Zt - Giá thành toàn bộ sản phẩm tiêu thụ trong kỳ
Chỉ tiêu này cho biết, cứ một đồng chi phí vào sản xuât kinh doanh trong kỳ thì thu
dợc bao nhiêu đồng lợi nhuận. Thông qua chỉ tiêu này có thể thấy rõ hiệu quả của
chi phí bỏ vào sản xuất và tiêu thụ trong kỳ. Nhờ dó, doanh nghiệp có thể thấy đợc
những mặt tích cức và hạn chế trong công tác quản lí giá thanh để tìm ra những biện
pháp khắc phục hạn chế nhầm đạt hiẹu quả tốt nhất trong kỳ tới.
1.5 Tỷ suất doanh lợi doanh thu bán hàng
Tỷ suất lợi nhuận doanh thu bán hàng là quan hệ giữa lợi nhuận tiêu htụ sản phẩm
và doanh thu bán hàng tròng kỳ.
Công thức tính nh sau:
T
st
=
Trong đó: Tst - Tỷ suất lợi nhuận doanh thu bán hàng
P - Lợi nhuận tiêu thụ sản phẩm trong kỳ
T - Doanh thu bán hàng trong kỳ
Tỷ suất lợi nhuận doanh thu bán hàng là một chỉ tiêu tổng hợp phản ánh kết quả
hoạt động sản xuáat kinh doanh của doanh nghiệp . ý nghĩa kinh tế của chỉ tiêu này
là trong một dồng doanh thu có bao nhiêu đông lợi nhuận
Tỷ suất lợi nhuận của doanh nghiệp cao hay thấp phụ thuộc vào đặc thù của từng
ngành sản xuất và phơng hớng kinh donh của từng ngành.
II phơng hớng biện pháp nâng cao lợi nhuận của doanh
nghiệp
1 Sự cần thiết phải phấn đấu tăng lợi nhuận
Lợi nhuần không chỉ đơn thuần là kết quả sản xuât kinh doanh của doanh
nghiệp mà hơn hêt đó là vấn đề sống còn của mọi doanh nghiệp trong nền kinh tế
-Doanh nghiệp ngày nay không những phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt
mà còn phải đối mặt với cuộc cách mạng khao học kỹ thuật. Nó vừa là cơ hội nhng
cũng là nguy cơ thách thứcđối với mọi doanh nghiệp . Trong cuộc cách mạn đó, ai
9
nắm đợc cách mạng khoa học kỹ thuật mới nhất thì ngời đó sẽ chiến thắng trong
kinh doanh. Bởi vì chất lợng hiện nay phụ thuộc rất nhiều vào trình độ kỹ thuật và
công nghệ sử dụng. Diều đó đã tạo ra cuộc chạy đua về công nghệ rất quyết liệt giữa
các doanh nghiệp , đòi hỏi doanh nghiệp phải chú trọng đầu t đổi mới máy móc
thiết bị và dây chuyền công nghệ, mà nguồn tài chính để đầu t( quỹ phát triển) lại đ-
ợc trích từ lợi nhuận để lại của doanh nghiệp . Do đó, lợi nhuận là nhân tố quan
trọng thúc đẩy việc đổi mới công nghệ, nhằm từng bớc nâng cao chất lợng sản
phẩm, hạ giá thành sản phẩm của doanh nghiệp.
Với những lý do nêu trên khẳng định phấn đấu tăng lợi nhuận cho các doanh nghiệp
là điều vô cùng cần thiết. Trong điều kiện hiện nay, các doanh nghiệp phải thay đổi
cách nghĩ, cach làm cũ, có sụ nghiên cứu, học hỏi để thích nghi với cơ chế thị trờng,
kịp thời ứng dụng những tiến bộ khao học kỹ thuật phù hợp với ngành nghề kinh
doanh của mình, nâng cao năng suất lao động, từng bớc đa doanh nghiệp đi lên, làm
ăn có hiệu quả, phấn đấu tăng lợi nhuận. Bởi vì, việc tăng lợi nhuận không những
là yếu hàng dầu thúc đẩy sự phát triển mà còn là yếu tố quyết định đến sự tồn tại
của doanh nghiệp.
Để tăng lợi nhuận, điều quan trọng là doanh nghiệp phải tìm ra đợcnhững
nguyên nhân dẫn đến sự tăng giảm lợi nhuận để từ đó đề ra những biện pháp phát
huy những nhân tố tích cực cũng nh hạn chế, loại trừ những nhân tố tiêu cực.
2. Các nhân tố chủ yếu ảnh h ởng đến tăng lợi nhuận của doanh nghiệp trong
điều kiện ngày nay
Trong tổng số lợi nhuận mà doanh nghiệp đạt đợc trong kỳ, lợi nhuận tiêu thụ(
lợi nhuận hoạt động kinh doanh) là bộ phận chủ yếu và chiếm tỷ trọng lớn nhất. Vì
vây, xem xét các nhân tố cơ bản ảnh hởng đến khoản lợi nhuận này là rất càn thiết,
là phơng hớng để phấn đấu tăng lợi nhuận của doanh nghiệp.Nh ta đã biết, lợi nhuận
từ hoạt động sản xuất kinh doanh đợc tính theo công thức
Chất lợng sản phẩm là một yếu tố quan trọng góp phần thúc đẩy hay kìm
hãm công tác tiêu thụ trong cơ chế hiện nay của doanh nghiệp.Trong nền kinh tế thị
trờng, chất lợn sản phẩm là vũ khí cạnh tranh sắc bén có thể mang tính chấtquyết
định thắng lợi trớc các đối thủ khác. chất lợng sản phẩm càng cao, sản phẩm của
doanh nghiệp càng có uy tín tạo ra sức cạnh tranh lớn để doanh nghiệp chiếm lĩnh
11
đợc thị trờng, tiêu thụ đợc nhiều sản phẩm hơn. Đó là điều kiện cơ bản cho sự tồn tại
của doanh nghiệp. Do đó, để nâng cao chất lợng sản phẩm, tăng nguồn thu cho
doanh nghiệp cũng cần đặc biệt quan tâm đến việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ
thuật vào sản xuất , đổi mới công nghệ máy móc thiết bị, có chính sách quản lý sản
xuất thích hợp
Ba là: Kết cấu mặt hang tiêu thụ
Trong nền kinh tế thi trờng để hạn chế rủi ro kinh doanh, hầu hết các doanh nghiệp
đều đa dạng hoá ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh của mình. Do đó, sản phẩm kinh
doanh cũng cần phải đa dạng hoá, kết quả kinh doanh của doanh nghiệp phản ánh
tổng hợp kết quả tiêu thụ của các mặt hàng đó. Việc nghiên cu nhân tố này giúp
doanh nghiệp xây dựng cơ cấu mặt hàng kinh doanh hợp lý, phù hợp với tình hình
của doanh nghiệp và biến động của thị trờng. Trong đó phải xác định một số mặt
hàng kinh doanh chủ đạo để tập trung đầu t nhằm tăng mức doanh thu cho doanh
nghiệp.
Bốn là: Giá bán của sản phẩm
Trong nền kinh tế thị trờng hiện nay, các doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh
về chất lợng sản phẩm mà còn cạnh tranh về giá. Giá cả sản phẩm là doanh thu tiêu
thụ của một đơn vị sản phẩm. Vì vậy nếu doanh nghiệp đa ra mức giá phù hợp với
chất lợng sản phẩm và dợc thị trờng chấp nhận thì chắc chắn sẽ tiêu thụ đợc sản
phẩm một cách rễ ràng. Ngợc lại, nếu giá bán đa ra quá cao, ngời tiêu dùng không
chấp nhận thì sản phẩm của doanh nghiệp rất khó tiêu thụ, gây ra tình trạng ứ đọng.
Do đó, giá bán nh mộtcon dao hai lỡi, néu doanh nghiệp nào làm tốt công tác quản
lý chi phí, hạ thấp đợc giá bán sản phẩm so với các mặt hàng cùng loại tren thị trờng
thì sẽ giành đợc lợi thế cạnh tranh. Đặc biệt ở những thị trờng kém phát triển, sức
Giá thành toàn bộ = Giá thành sản xuất + chi phí + chi phí
Sản phẩm tiêu thụ tiêu thụ trong kỳ bán hàng QLDN
Từ công thức trên giá thành sản phẩm chịu ảnh hởng của ba nhân tố :
_ Giá thành sản xuất : là biểu hiện bằng tiền toàn bộ chi phí của doanh nghiệp để
hoàn thành quá trình sản xuất một loại sản phẩm, bao gồm: chi phí vật liệu, chi phí
nhân công, chi phí sản xuất chung. Trong đó chi phí vật liệu thờng chiếm tỷ trọng
13
lớn trong tổng chi phí. Giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm luôn là mục tiêu hàng
đầu của doanh nghiệp.Qua việc hạ thấp giá thành sản phẩm sẽ tác động trực tiếp đến
tăng doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp.
- Chi phí bán hàng: khoản chi phí này cũng có ảnh hởng thuận chiều với giá
thành sản phẩm tiêu thụ, tức là có ảnh hởng thuận chiều tới lợi nhuận của doanh
nghiệp.Vì vậy doanh nghiệp cần phải nghiên cứu để hạ thấp chi phí này sao cho
không ảnh hởng đến quá trình tiêu thụ của mình.
- Chi phí quản lý doanh nghiệp:Khoản chi phí này không chiếm tỷ trọng lớn
trong giá thành toàn bộ sản phẩm tiêu thụ nhng càng tiết kiệm bao nhiêu thì giá
thành sản phẩm càng hạ và điều đó sẽ làm cho lợi nhuận của doanh nghiệp tăng
lên.
Trên đây là những nhân tô chủ yếu anh hởng đến lợi nhuận trong quá trình kinh
doanh. Việc nghiên cứu các nhân tố trên là rất cần thiết, nó giúp cho doanh nghiệp
xác định đợc mức độ ảnh hởng của các nhân tố tới lợi nhuận, đâu là nhân tố chủ
yếu, từ đó có các biện pháp xử lý linh hoạt kịp thời.
3. Các ph ớng h ớng, biện pháp chủ yếu góp phần tăng lợi nhuận của các doanh
nghiệp trong điều kiện ngày nay
Động lực dể thúc đẩy sản xuất phát triển, thúc đẩy tâng trởng kinh tế đó là
mức tăng lợi nhuận của các doanh nghiệp, Vì vậy để đạt đợc mức tăng lợi nhuận
ngày càng cao trong hoạt động sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp tuỳ vào điều
kiện cụ thể của mình mà đề ra những biện pháp phù hợp. Sau đây là một số biện
pháp chủ yếu cho việc phấn đấu tăng lợi nhuận trong các doanh nghiệp.
14
Để tăng số lợng sản phẩm sản xuất doanh nghiệp cần tận dụng triệt để nâng lực
máy móc thiết bị, tổ chức quản lý lao động hợp lý. Bên cạnh đó doanh nghiệp phải
đầu t máy móc thiết bị hiện đại, tuyển thêm nhiều lao động để mở rộng sản xuất.đi
đôi với tăng sản lợng các doanh nghiệp cần chú ý nâng cao chất lợng sản phẩm, phù
hợp với thị hiếu ngời tiêu dùng. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần phải quan tâm đến
thị trờng, thờng xuyên thăm dò thị trờng tiêu thụ, thị hiéu ngời lao động để từ đó
các quyết định đúng đắn về sản phẩm của mình làm sao phối hợp nhịp nhành cả hai
quá trinhf sản xuất và tiêu dùng .
1.3 Giải quyết tốt nhu cầu về vốn và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.
Sử dụng vốn trong hoạt động sản xuất kinh doanh không phải là một hoạt
độnh thông thờng về mặt thu chi tài chính mà thực chất là một nghệ thuât trong hoạt
động sản xuất kinh doanh. Bởi vậy đảm bảo nhu cầu vốn và sử dụng có hiệu quả
nguồn vốn đó là phuơng hơng chủ yếu để tăng lợi nhuận. Muốn vậy doanh nghiệp
cần thực hiện các biện pháp sau:
- Xác định nhu cầu vốn một cách cụ thể, chính xác, tránh tình trạng thừa hoặc
thiếu vốn trong các giai đoạn của quá trình sản xuất kinh doanh,gây ảnh hởng
không tốt đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
Để dảm bảo đáp ứng đợc nhu cầu vốn rất lớn trong năm, doanh nghiệp cần lựa
chọn nhiều hình thức thu hút vốn tích cực, đồng thời khai thác triệt để nguồn vốn
trong doanh nghiệp để đáp ng nhu cầu vốn sản xuất kinh doanh một cách kịp thời,
chủ động vừa giảm đợc khoản chi phí lãi vay đáng kể, góp phần tăng lợi nhuận cho
doanh nghiệp.
Ngoài ra để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, một mặt doanh nghiệp nê tận dụng
tối đa công suât máy móc thiết bị gắn liền với bảo dỡng máy móc định kỳ, tránh
lãng phí vốn cố địng, mặt khác cần chọn phơng pháp khâus hao thích hợpđể hạn chế
hao mòn vô hình về tài sản cố định
đối với bộ phận vốn nhàn rỗi, doanh nghiệp nên sử dụng mọt cách linh hoạt, thông
qua cả hình thức đầu t ra bên ngoài nh: cho vay để thu lãi, góp vốn liên doanh, mua
cổ phiếu Tr ớc khi đi đến quyết địng đầu t này, doanh nghiệp nên cân nhắc kỹ l-
16