Cơ hội và thách thức hội nhập kinh tế quốc tế của ngành mía
đừơng Việt Nam
Phần mở đầu
Th gii ngy nay ang sụi ng trong mt xu th tt yu l ton cu
hoỏ, hi nhp kinh t quc t v Vit Nam cng khụng nm ngoi xu th
chung ú. Sau hai mi nm tin hnh cụng cuc i mi ton din, nc ta
ó cú mt din mo mi c bit l nn kinh t. Chỳng ta ó cú mt nn kinh
t vi s phỏt trin tng i n nh, tc phỏt trin cao- õy l tin quan
trng a chỳng ta tin nhng bc tin vng chc vo hi nhp nn kinh t
th gii. Mun hi nhp cú hiu qu chỳng ta phi tr thnh mt nc cụng
nghip. Chớnh vỡ th ng v Nh nc ta ó t ra mc tiờu l n nm 2010
Vit Nam c bn tr thnh mt nc cụng nghiờp. thc hin mc tiờu ú
chỳng ta ó xõy dng v thc hin nhiu chng trỡnh phỏt trin kinh t v
trong ú khụng th khụng nhc n vai trũ ca chng trỡnh mớa ng trong
vic chuyn dch c cu kinh t, gii quyt vic lm cho nhiu lao ng, gúp
phn thc hin mc tiờu di hn n nm 2020. Mc dự vy do nhiu nguyờn
nhõn khỏch quan v ch quan, ngnh cụng nghip mớa ng ca nc ta mi
ch t c nhng thnh tu cũn nh bộ so vi tim nng, cũn bc l nhng
mt hn ch.
Xut phỏt t nhng yờu cu khỏch quan v hi nhp kinh t quc t
cựng vi nhng nhõn t ch quan ca ngnh mớa ng Vit Nam vic nghiờn
cu C hi v thỏch thc hi nhp kinh t quc t ca ngnh mớa ng
Vit Nam l ht sc cn thit. T ú chỳng ta s thy c nhng c hi m
ra, nhng thỏch thc gp phi ng thi ch ng a ra nhng gii phỏp
thit thc phỏt huy li th, khc phc nhng yu kộm cũn tn ti gúp phn
a ngnh mớa ng Vit Nam tin vng chc trờn l trỡnh hi nhp kinh t
quc t.

1
Cơ hội và thách thức hội nhập kinh tế quốc tế của ngành mía
đừơng Việt Nam

vic thit lp chng trỡnh mớa ng rng khp c nc, do s phõn tỏn a
lý ca ngnh mớa ng nc ta cựng vi s khú khn v vn u t cho cỏc
nh mỏy, chỳng ta khụng th xõy dng nhng nh mỏy cú quy mụ v cụng
sut ln. Mặt khác chúng ta cha xây dựng đợc những vùng nguyên liệu có quy
mô lớn đáp ứng công suất hoạt động của các nhà máy đờng do đó việc xây
dựng các nhà máy có quy mô, công suất nhỏ là điều dễ hiểu.
1.2 Các nhà máy đờng đợc phân bố rộng trên cả nớc
Vi c im v iu kin t nhiờn nc ta, cõy mớa cú th trng
c khp cỏc vựng trờn c nc. õy l iu kin thun li cho ngnh nụng
nghip núi chung v ngnh mớa ng núi riờng. Vi c im ny thỡ vic
t nh mỏy ng õu trờn t nc l khỏ d dng. Qua s phỏt trin cỏc
nh mỏy ng nc ta trong nhng nm qua cú th thy rừ iu ú
H?u h?t cc nh my du?ng m?i xừy d?ng ? trung du, mi?n ni, vng
sừu, vng xa, phừn b? d?u ? c? ba mi?n, thu ht dng k? v?n d?u tu nu?c
ngoi chi?m 40% t?ng cng su?t ch? bi?n c?a c? nu?c. Cc nh my ny khi
xõy dng v a vo hot ng gúp phn thỳc y nn kinh t a phng,
to cụng n vic lm cho cỏc lao ng ti cỏc vựng.
1.3 Sản xuất mía đờng gắn liền với việc bảo đảm nguyên liệu
So vi mt s ngnh sn xut khỏc, ngnh sn xut mớa ng vi
nguyờn liu ch yu l cõy mớa khụng th d tr v khụng cú nguyờn liu
thay th. õy l mt trong nhng c im quan trng ca ngnh sn xut
mớa ng. Vi c im ny ngnh mớa ng phi gn sn xut vi bo
m nguyờn liu. C th l phi m nguyờn liu u vo cho sn xut bng
cỏch bỡnh n lng mớa cho cỏc nh mỏy. Bo m nguyờn liu khụng ch

3
Cơ hội và thách thức hội nhập kinh tế quốc tế của ngành mía
đừơng Việt Nam
n thun l bo m v mt s lng m cũn phi m bo v cht lng.
c im ny l yu t ũi hi s liờn kt cht ch gia ngi sn xut v

thụn; to vic lm cho hn mt triu lao ng nụng nghip, hng chc vn lao
ng cụng nghip, gúp phn quan trng vo cụng cuc xúa úi, gim nghốo
v chuyn dch c cu kinh t nhiu vựng. éó m rng, nõng cụng sut tỏm
nh mỏy, xõy dng mi 34 nh mỏy, a tng s nh mỏy ng lờn 44 nh
mỏy (nay l 38 nh mỏy), nng lc ch bin 12-15 triu tn mớa, sn xut
1-1,2 triu tn ng/nm tr lờn. Bc u phỏt trin mt s c s ch bin
cỏc sn phm cnh ng v sau ng; doanh thu t sn phm ny t 2.000
t ng/nm. Cỏc cụng ty, nh mỏy ng np ngõn sỏch khong 350 t
ng/nm. Nhng thnh tu nờu trờn l to ln, gúp phn ỏng k phỏt trin
kinh t - xó hi nhiu vựng t nc.
2.2 Đáp ứng nhu cầu to lớn của thị trờng trong nớc
T nm 2000 tr li trc, ngnh cụng nghip mớa ng nc ta
cha phỏt trin nhiu trong khi nhu cu th trng gn 80 triu dõn ht sc to
ln trong nc cng nh nhu cu ca ngnh cụng nghip ch bin xut khu
cng ngy mt cao. Sau i hi VIII, chng trỡnh mớa ng ti nc ta
c trin khai rng khp trờn c nc. Chỳng ta ó xõy dng c nhiu nh
mỏy ng, phõn b rng trờn khp c nc. Hin nay nng lc ch bin ti
cỏc nh mỏy sn xut ng trong nc t 12-15 triu tn mớa, sn xut
1-1,2 triu tn ng/nm, nm nm tr li õy sn lng ng ó ỏp ng
c bn nhu cu tiờu dựng trong nc, v c bn ó ỏp ng c nhu cu tiờu
th ca c nc vi trờn 1 triu tn ng/nm, chm dt cnh hng nm Nh
nc b ra hng trm triu USD nhp khu ng.
2.3 Nâng cao đời sống và tạo công ăn việc làm cho ngời dân
Triển khai chơng trình mía đờng, xây dựng các nhà máy trên khắp cả nớc
từ trung du đến miền núi, vùng sâu, vùng xa, mỗi nhà máy đờng đợc xây dựng

5
Cơ hội và thách thức hội nhập kinh tế quốc tế của ngành mía
đừơng Việt Nam
tạo công ăn, việc làm cho hàng trăm công nhân tại địa phơng nơi có nhà máy

tip nhn 42 d ỏn, trong ú 38 d ỏn c chp thun. V hin ti, tớnh c s
nh mỏy c ln nh mỏy mi xõy dng thỡ c nc ó cú 44 nh mỏy ng,
vi tng cụng sut thit k l 82.950 tn mớa/ngy, gp hn 8 ln so vi nm
1994. Nhiu tnh cú ti 2 3 nh mỏy ng cựng hot ng.
Vic xỏc nh chng trỡnh mớa ng nc ta lỳc by gi l hon ton
ỳng n v phự hp vi nhng yờu cu thc t ca t nc. Vi nhng mc
tiờu a ra, chớnh sỏch phỏt trin chng trỡnh mớa ng ca B nụng nghip
v phỏt trin nụng thụn trỡnh Chớnh ph ó khuyn khớch v xõy dng thờm
c nhiu nh mỏy ng trờn khp c ba min t quc. Vi ban u l 4
nh mỏy, hin nay c nc cú 44 nh mỏy, nh vy sau hn mi nm thc
hin s nh mỏy hot ng trong ngnh tng lờn gp 11 ln. iu ny cho
thy Chớnh ph ó cú chớnh sỏch khuyn khớch phỏt trin doanh nghip hot
ng trong lnh vc mớa ng.
3.2 Vùng nguyên liệu cho phát triển ngành mía đờng
Mt trong nhng c im quan trng ca ngnh sn xut mớa ng
ú l quỏ trỡnh sn xut gn lin vi vic bo m nguyờn liu, õy l c
im quan trng cn c vo ú tin hnh sn xut c liờn tc. Vi c
im ny chỳng ta cú th thy vn bo m nguyờn liu l ht sc quan
trng ngnh mớa ng cú th tn ti v phỏt trin. Vic phỏt trin cỏc nh
mỏy sn xut phi c tin hnh song song vi vic phỏt trin nguyờn liu
trờn a bn a phng ni t nh mỏy.
Mớa l nguyờn liu chớnh sn xut ng nc ta. Vi nhng iu
kin thun li v mt t nhiờnM, cõy mớa cú th trng khp trờn ton lónh th
nc ta. Din tớch cng nh sn lng mớa hng nm tng lờn ỏp ng tng
bc nhu cu cho ngnh sn xut mớa ng. õy l iu kin thun li riờng
ca chỳng ta. Tuy nhiờn hin nay vn bo m nguyờn liu cho cỏc nh
mỏy sn xut vn l mt vn nan gii v cn c quan tõm nhiu hn nu
chỳng ta mun tn ti v phỏt trin trong xu th cnh tranh.

7

8
Cơ hội và thách thức hội nhập kinh tế quốc tế của ngành mía
đừơng Việt Nam
quan n lói sut phi tr ca ngun vn. Doanh nghip cn c vo ú s
dng cú hiu quS, ỏp dng cỏc phng phỏp to ũn by s dng vn, nh
mc khu hao tớnh toỏn chi phớ trong giỏ thnh sn phm.
Trong cỏc ngun vn thỡ vn vay t cỏc t chc nc ngoi chim mt
phn rt ln, õy l mt trong nhng thỏch thc ln i vi cỏc doanh nghip
mớa ng Vit Nam vỡ nú lm cho chi phớ tng lờn ỏng k, trong khi hi
nhp kinh t chỳng ta phi gim thu nhp khu cỏc mt hng trong ú cú mt
hng ng xung mc 0% - 5%.

9
Cơ hội và thách thức hội nhập kinh tế quốc tế của ngành mía
đừơng Việt Nam
Phần II.
Thực trạng Phát triển ngành mía đờng nớc ta
1.Thành phần các doanh nghiệp mía đờng chủ yếu là các doanh nghiệp nhà n-
ớc.
Chng trỡnh mớa ng do B nụng nghip v phỏt trin nụng thụn
trỡnh Chớnh Ph phờ duyt, chng trỡnh c bt u thc hin bng vic
thnh lp cỏc doanh nghip nh nc. c im ny xut phỏt t c im
ca ngnh ng ũi hi mt lng vn ln trong khi cỏc doanh nghip t
nhõn trong nc cha ỏp ng c. Chớnh vỡ vy vic Chớnh ph quyt nh
thnh lp cỏc doanh nghip Nh nc trong ngnh mớa ng l ỳng n v
hon ton phự hp vi iu kin nc ta hin nay.
Hin nay c nc cú khong 44 doanh nghip mớa ng, trong ú cú 3
doanh nghip nc ngoi. Trong s ú, doanh nghip nh nc l 35; 15
doanh nghip thuc 2 Tng cụng ty, v 20 doanh nghip do a phng qun
lý. Chớnh vỡ l doanh nghip nh nc do ú cỏc doanh nghip thng li,

2.2 Tốc độ phát triển:
Theo cỏc chuyờn gia ngnh mớa ng trong nc v quc t nhn
nh, trong giai on 2006 2010, mc tiờu dựng ng ca th gii d bỏo
s tng bỡnh quõn 1,7%/nm. n nm 2010 s t khong 22 kg
ng/ngi/nm. nớc ta tc tng sn lng ng vào khong
34%/nm, nhu cu tiờu dựng tng trung bỡnh khong 5%/nm v d bỏo n
nm 2020 Vit Nam cn khong 2 triu tn ng.

11
Cơ hội và thách thức hội nhập kinh tế quốc tế của ngành mía
đừơng Việt Nam
Mt khỏc chỳng ta ang tng bc hi nhp nn kinh t m trc mt
l khu vc mu dch ASEAN, chỳng ta s cú thờm th trng tiờu th nu
chỳng ta to c sc mnh trong cnh tranh. Th trng tiờu th tnglờn
bục phi m rng quy mụ v cụng sut cỏc nh mỏy hin nay. õy ang l
vn ht sc khú khn t ra cho chỳng ta hin nay trờn con ng hi
nhp.
3. Vùng nguyên liệu cho sản xuất
3.1 Quy hoạch vùng nguyên liệu
ó cú rt nhiu phõn tớch v hin tng quy hoch treo gõy lóng phớ v
ngun lc cng nh v c hi. Tuy nhiờn cũn mt hin tng na cng gõy
lóng phớ khụng kộm, ú l s v vn ca quy hoch m thng c nhỡn
nhn bng mt thut ng nh nhng hn l quy hoch thiu ng b. iu
ny th hin rt rừ trong ngnh mớa ng ca nc ta hin nay.

12