Cổ phần hoá doanh nghiệp nhà n ớc ở Việt Nam
Lời mở đầu
Nền kinh tế hàng hoá phát triển đòi hỏi phải có sự phát triển của sở
hũu t nhân và phân công lao động xã hội . Kinh tế thi trờng là sự phát triển
của trình độ cao của kinh tế hàng hoá với sự ra đời của hệ thống ngân
hàng thị trừơng và công ty cổ phần. Các hình thức kinh tế này , truớc hết
là sản phẩm của sự phát triển kinh tế hàng hoá nhng đều có chung một
nguồn cội phát triển sở hữu t nhân ; dựa trên cấp tiến bộ này chúng ta
sẽ có lý luận nguồn gốc của sự hình thành và sự phát trỉên hình thái công
ty cổ phần bằng việc phân tích phạm trù sở hữu vận dụng và phát triển
trong nền kinh tế hàng hoá
Việc thực hiện cổ phần hoá các doanh nghiệp ở các núơc có nền
kinh tế thị truờng phát triển không phải là để xoá bỏ những chức năng đặc
biệt nền kinh tế mà chỉ có khu vực kinh tế nhà nuớc mới đảm nhận mà là
nhầm nâng cao hiệu quả hoạt độ ng kinh tế. Do đó, chính phủ mỗi nuớc
đã lựa chọn các phuơng pháp tiến hành cổ phần hoá sao cho không làm suy
yếu các khu vực kinh tế nhà nuớc mà trái lại nhằm thực hiện kinh tế vì
lợi ích xã hội
Cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nứơc là một chủ truơng của Đảng
và nhà nuớc trong chiến luợc phát triển kinh tế- xã hội ở núơc ta . Nhằm
đa dạng hoá sở hũu tạo động lực cho nguời có vốn cổ phần và nguơì lao
động trong doanh nghiệp hăng say lao động vì lợi ích chính đáng ,đồng
thời phù hợp với chủ truơng chính sách áp dụng nền kinh tế nhiều thành
phần trong tiến trình đổi mới nền kinh tế ở nuớc ta. Cổ phần hoá còn tiếp
tục góp phần cho việc hình thành thị truờng chứng khoán - một yêu cầu
cấp bách của quá trình vận hành nền kinh tế thi truờng và đó là một trong
những giải pháp để giải quyết cơ cấu kinh tế quốc doanh tạo điều kiện
thúc đẳy nền kinh tế phát triển ổn định vấ bền vững mãi. Chính vì những
lý do này nên em đã chọn đề tài mang tên :
giải pháp thúc đẩy quá trình cổ phần hoá DNNN ở nuớc
ta hiện nay "

-tức là quá trình chiêm u thế trong xã hội sản xuất, đựơc biểu hiện sỡ hữu
tu nhân của nguời lao động do đó sản phẩm thuộc về họ bây giờ biểu hiển
ra là quá trình sản xuất ra giá trị trao đổi. Khi sản phẩm đã mang hình thái
giá trị cao về việc hình thành giá trị cao vạch ra tính chất hai mặt của sở
hữu này hết sức quan trọng để hiểu phạm trù này, vận động trong nền kinh
tế hàng hoá và chúng ta thấy sụ tách biệt hai mặt trong phạm trù này là sự
Cổ phần hoá doanh nghiệp nhà n ớc ở Việt Nam
ra đời và phát triển của thị trừơng tài chính .Công ty cổ phần trong nền
kinhh tế thị truờng phân công. Sự tham gia của nhà nớc vào nền kinh tế thị
truờng càng đợc đề cao khi lý luận điều chỉnh của Keynes ra đời. Khu
vực kinh tế nhà nớc ngày càng ngày càng đóng vai trò hết sức quan trọng
trong việc ổn định và phát triển. Nền kinh tế có cơ sở hỗn hợp với sự than
gia điều tiết của nhà nớc dựa trên nguyên tắc của thị trờng là đạc trng của
xã hội hoá sở hữu ngày nay . Nó thể hiện ở hai quá trình tủ nhân hoá và
quốc hữu hoá. Sự tham gia của nhà nứơc vào nền kinh tế đóng một vai trò
quan trọng trong việc ổn định và phát triển. Nó thể hiện ở hai quá trình tu
nhân hoá và quốc tế hoá. Để đảm bảo tính cạnh tranh và hiệu quả nhờ phát
huy của các yếu tố thị trờng và lợi ích cá nhân và lợi ích cá nhân và lợi ích
tập thể vào định hớng nhờ sự can thiệp của nhà nớc trong quá trình phát
triển kinh tế hiện nay
Nh vậy quá trình xã hội hoá tu nhân với những đặc điểm chủ yếu
trình bày nêu trên đã quy định sự ra đời và phát triển nền kinh tế trong đó
có sự ra đời và phát triển hình thái công ty cổ phần nhu một tất yếu
2. Kinh nghiệm cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nứ ớc ở một số nuớc
a. Tổng quát về quá trình cổ phần hoá ở một số nuớc
Trong thập kỷ 80 các nuớc tu bản phát triển đặc trung ở Tây Âu , để
giảm bớt sụ can thiệp trực tiếp của nhà nuớc và tiến hành cổ phần hoá
các doanh nghiệp nhà nuớc nhằm nâng cao hiệu quả của nền kinh tế thị tr-
uờng hỗn hợp với việc thiết lập khu vực kinh tế nhà nứơc ngày càng rộng
lớn kể từ sau chiến tranh thế giới thứ hai . Chính sách cổ phần hoá bao

II. doanh nghiệp nhà nuớc ở việt nam và thực trạng cổ
phần hoá
1. Thực trạng doanh nghiệp nhà nứơc trong nứ ơc chuyển sang kinh
tế thị trừơng
ở nuớc ta cũng giống nh các nứơc xã hội chủ nghĩa trứơc đây thực
hiện mô hình kế hoặch hoá tập trung lấy việc mở rộng và việc phát triển
khu vực kinh tế nhà nứơc bao gồm toàn bộ nền kinh tế quốc doanh là mục
tiêu cho công cuộc cải tạo và xã hội một cách nhanh chóng , rộng khắp
trong tất cả các lĩnh vực. Vì vậy khu vực kinh tế nhà nứơc đã đựơc phát
triển một cách nhanh chóng, rộng khắp trong tát cả các lĩnh vực cơ bản
mà nó mang lại, trong đó phải kể đến sự ra đời tràn lan của các doanh
nghiệp nhà nứơc do cấp địa phuơng quản lý
Tỷ trọng kinh tế nhà nứơc trong tổng sản phẩm xã hội của từng
ngành tuơng ứng hiện nay và xây dựng 76% trồng rừng, nông nghiệp 3% ,
các ngành Buu chính viễn thông , vận tải hành khách, hàng không chiếm
100%. Trong nhiều ngành sãn xuất công nghệ , dầu khí , khai thác quặng ,
nghành cơ khí chế tạo máy, hoá chất, xi măng, thuế là những nghành mà
nhà nứơc nắm chủ yếu ( Ngoài ra còn trong lĩnh vực xuất nhập khẩu , tín
dụng ngân hàng )
Cổ phần hoá doanh nghiệp nhà n ớc ở Việt Nam
Các doanh nghiệp nhà nứơc đựơc hình thành và phát triển trên cơ
sở nguồn vốn cấp phát của ngân sách nhà nứơc và do đó tất cả các hoạt
động đều chịu sự kiêm soát và chi phối trực tiếp nhà nứơc. Song cũng nh
một số nơi trên thế giới, khu vực kinh tế nhà nứơc hoạt động kém hiệu
quả đặc biệt là các doanh nghiệp do cấp địa phuơng trực tiếp quản lý . Có
thể minh hoạ nhận xét này qua một số ví dụ sau :
+ Tỷ trọng tiêu hao vật chất trong tổng sản phẩm xã hội của khu vực
kinh tế nhà nứơc cao gấp 1,5 lần và chi phí để sáng tạo thứơng cao hơn so
với khu vực tu nhân
+ các doanh nghiệp nhà nứơc trong sản xuất cho một đon vị tổng

trong đó hình thái doanh nghiệp một mình tự chủ đứng ra kinh doanh là
phổ biến
Hình thức công ty cổ phần còn xa lạ với hầu hết mọi ngừời và gây
ra sự bỡ ngỡ đối với cả ngừơi đầu tu và ngừơi sử dụng vốn đầu tu duới
hình thức cổ phiếu và do đó làm cho doanh nghiệp tiến hành chuơng trình
cổ phần hoá ở nứơc ta phải thực hiện trong một thời gian dài song song
với sự hình thành và phát triển hình thái công ty cổ phần cũng nhu xác
lập môi trừơng pháp lý
Với những kinh nghiệm thực tiễn phong phú của các nứơc trên thế
giới trong quá trình cổ phần hoá sẽ là những bài học bổ ích và quý gía để
nhà nứơc tiến hành hoạch định chính sách và tổ chức thực hiện công việc
cổ phần hoá doanh nghiệp ở Việt Nam
Sự khó khăn và cản trở lớn nhất cho Việt Nam trong quá trình cổ
phần hoá là khu vực tu nhân còn nhỏ và yếu . Sự nhỏ bé và yếu ớt này
phân cấp trình độ phát triển của kinh tế thị trừơng trong đó doanh nghiệp
một mình đứng ra kinh doanh là phổ biến. Hình thức công ty cổ phần
còn xa lạ với hầu hết mọi ngừời và gây ra sự bỡ ngỡ đối với cả ngời đầu t
và ngừơi sử dụng vốn đầu t duới hình thức cổ phiếu và do đó làm cho
doanh nghiệp tiến hành chuơng trình cổ phần hoá ở nứơc ta phải thực
hiện trong một thời gian dài song song với sự hình thành và phát triển
hình thái công ty cổ phần cũng nhu xác lập môi trừơng pháp lý
Thực hiện đừờng lối của Đảng về phát triển nền kinh tế hàng hoá
nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trừơng có sự quản lý của nhà
nứơc theo định hứơng XHCN. Chính phủ đã có hàng loạt biên pháp cần
thiết để tăng cừơng hiệu quả của khu vực kinh tế nhà nứơc ngay từ 1987
với quyết định của Chính phủ đã tạo đựơc đột phá giao quyền tự chủ cho
các doanh nghiệp nhà nứơc. Riêng cổ phần hoá đựơc triển khai thí điểm
đã khẳng định cổ phần hoá là một biện pháp tích cực nhằm cải tổ lại thí
nghiệm các khu vực nhà nứơc. Các nghị định 28CP ngày 7/5/1996 và nghị
định sửa đổi 25CP ngày 25/03/1997 đã thể hoá quyết dịnh của Chinh phủ,