Lời Nói Đầu
Nói đến mỹ thuật làm cho ta liên tởng ngay đến cái đẹp. Nó gợi mở ra cho xã
hội loài ngời những cảm nhận mang tính chuẩn mực về vẻ đẹp của thiên
nhiên, vẻ đẹp mà con ngời tạo ra cùng với những khát vọng lớn lao của thế
giới loài ngời về việc chinh phục thiên nhiên nhằm nâng cấp - cải thiện cuộc
sống của mình. Mỹ thuật xuất hiện từ rất sớm, có thể nói là từ khi những con
ngời đầu tiên biết tự tạo ra công cụ để kiếm sống. Từ những công cụ, những
vật dụng thô sơ tự tạo để phục vụ trong cuộc sống đần dần cũng đợc cải tiến
sao cho phù hợp với thói quen với từng nhu cầu sử dụng. Bắt đầu là những vật
dụng thô sơ sau đợc chạm khắc các họa tiết hoa văn từ đơn giản đến phức tạp
những kiểu dáng ngày một mang tính nghệ thuật cao.
Mỹ thuật đợc nhắc đến với nhiều hình thức và nhiều thời kỳ phát triển. Đầu
tiên là mỹ thuật thời cổ đại với những nét trạm khắc đơn sơ trên vật dụng sau
là những bức tranh trên đá. Rồi từ đó trải qua nhiều thời kỳ tiến trình của lịch
sử nh cổ đại thì có nền mỹ thuật thời Ai Cập - Lỡng Hà - Hy Lạp - La Mã. Để
lại cho đến nay là những bảng chữ tợng hình, những bình gốm cổ, tranh t-
ờng
Đến thời kỳ trung cổ thì là Romand - Gôtic - Begentanh. Phục Hng có mỹ
thuật thời ý - Bắc Âu
Trong lĩnh vực rộng lớn này. Mỹ thuật đợc chia ra làm nhiều hình thức hoạt
động nhỏ khác, mà trong đó có một loại hình sáng tạo đợc con ngời sử dụng
mang tên đồ họa.
Đồ họa là phơng tiện thông tin thị giác đầu tiên truyền đạt các khái niệm và
tính chất, về cảm nhận đối với các tạo vật xung quanh, môi trờng cuộc sống
của con ngời ở buổi nguyên sơ. Nhng đây là một phát triển rất mạnh nhiều
thể loại và nhiều hình thức khác nhau và nó cũng mang những đặc tính rất
riêng tùy theo các vùng miền. Đồ họa có ngôn ngữ đặc trng là những đờng
nét, mảng, khối để diễn tả và xây dựng hình tợng trong tranh. Theo cách gọi
của ngời Hy Lạp thì đồ họa có nghĩa là Graphic - nghệ thuật dùng đờng nét
Viện Đại Học Mở Hà Nội - Khoa Tạo Dáng Công Nghiệp 1
để vẽ. Dù trong tranh có khác nhau về mầu sắc hay hình thể ít hay nhiều thì

động cảm xúc, t tởng tình cảm cho ngời thởng thức. Theo ý nghĩa này thờng
là các loại hình nghệ thuật khác nhau.
- Nghệ thuật là cái hay cái đẹp để ngời ta chiêm nghiệm qua các giác quan từ
đó ngỡng mộ bởi trình độ, tài năng, kĩ năng, kĩ xảo cao vợt lên trên mức
thông thờng phổ biến. Theo nghĩa này thờng là một tác phẩm nghệ thuật hoặc
một nghệ sỹ cụ thể nào đó.
- Đợc gọi là nghệ thuật là khi một nghề nghiệp nào đó đợc thực hiện ở mức
hoàn hảo với trình độ điêu luyện, thậm chí siêu việt. Chẳng hạn nghệ thuật
viết báo, nghệ thuật diễn thuyết, nghệ thuật nấu ăn, nghệ thuật đắc nhân tâm,
nghệ thuật dùng phím chuột của PC... Theo nghĩa này thờng là một tài khéo
đặc biệt nào đó.
- Mọi sự miêu tả cảm tính bất kỳ một vật thể sống hay hiện tợng nào từ độ
trạng thái cuối cùng của nó, hay là dới ánh sáng của thế giới tơng lai, sẽ là
tác phẩm nghệ thuật. Soloviev - nhà thơ triết gia vĩ đại ngời Nga.
- Nghệ thuật đấy là ngữ cảnh địa phơng của cá nhân và cộng đồng. Đây là
quan điểm đơng đại về nghệ thuật và đợc đa số học giả chấp nhận
Viện Đại Học Mở Hà Nội - Khoa Tạo Dáng Công Nghiệp 3
Hay nh phát biểu của nhà vật lý thiên tài Albert Einstein: Cái đẹp nhất mà
chúng ta có thể trải nghiệm là sự huyền bí. Nh vậy sự huyền bí là nguồn gốc
của mọi nghệ thuật đích thực. Chính vì lý do đó chúng ta không có hy vọng
có đợc một định nghĩa rõ ràng về nghệ thuật. Nghệ thuật là cái gì đó chúng ta
chỉ có thể cảm thấy mà không tài nào diễn giải đợc bằng lời. Nó giống nh
một trải nghiệm huyền bí vậy.
Ngày nay các nghệ sĩ một mặt tiếp tục truyền thống chọc tức xã hội t sản, xã
hội tiêu thụ, mặt khác đã mở rộng vai trò của mình. Nghệ thuật môi trờng đã
giải phóng các triển lãm khỏi 4 bức tờng của viện bảo tàng. Các hình thức
nghệ thuật mới nh trình diễn, sắp đặt, cơ thể, v.v. đã và đang thách thức các
quan niệm về ranh giới giữa các loại hình nghệ thuật.
B. nghệ thuật đồ họa
I/ Đồ họa - S cần thiết và vai trò đối với đời sống xã hội

vi, biểu đạt tính vô cùng của nghệ thuật. Sự phong phú về nội dung thể hiện
đồ họa đã cho thấy sự phát triển đa dạng cả về chiều sâu của đồ họa, cả về
giá trị và vai trò của nó trong đời sống xã hội.
Trong quá trình nghiên cứu các chất liệu đồ họa ngời ta đã tìm ra rất nhiều
thể loại đồ họa khác nhau: tranh sơn khắc, khắc kẽm, sơn màiTranh khắc
đợc thể hiện với nhiều chất liệu và kỹ thuật khắc in khác nhau nh: khắc đồng,
khắc kẽm (khắc kim khô và khắc ăn mòn), khắc gỗ và khắc cao suKể cả
các loại tranh khắc trên các chất liệu khác nhau, đến nay đã có một kho tàng
nghệ thuật tranh khắc khổng lồ với các tên tuổi: Botlicelli, Durer, Rembrandt,
Goya, Utamaro, Hokusai, Maserell, Mendes, Korvitxo, PhavoskiVới mỗi
nghệ sỹ, với thủ pháp khác nhau đã chứng minh khả năng to lớn của thể loại
Viện Đại Học Mở Hà Nội - Khoa Tạo Dáng Công Nghiệp 5
nghệ thuật này, đã đem lại nhiều mặt của giá trị thẩm mỹ, ví dụ nh do tranh
in nhiều lần, theo số lợng của mảng mầu, nên có độ đậm nhạt và độ màu đa
dạng.
1.3 Vai trò của đồ họa trong cuộc sống
Đồ họa đợc chia làm hai mảng bao gồm đồ họa nghệ thuật và đồ họa ứng
dụng. Tuy chúng ko quá tách rời nhau, vẫn còn những mặt bổ sung lẫn nhau,
song mỗi mảng ngày lại mang một đặc tính rất riêng và rõ ràng. Bởi vậy khi
chúng tồn tại và phát triển, chúng cũng có vai trò tác động theo nhiều hớng
khác nhau đối với đời sống. Nhng một điều không thể phủ nhận chúng đều
góp phần tô điểm thêm cho cuộc sống. Nâng cao chất lợng và khả năng thẩm
mỹ của con ngời trên toàn bộ các mặt, phơng diện.
Đồ họa của thế giới cũng nh của Việt Nam là một trong những loại hình mỹ
thuật phục vụ con ngời một cách hiệu quả hàng ngày, hàng giờ. Đồ họa luôn
luôn hớng về các sự kiện của đời sống xã hội. Ngôn ngữ sinh động của nó có
tác dụng yêu cầu, kêu gọi cổ vũ con ngời hành động.
Nói cách khác, đồ họa không chỉ ngời đề xớng những t tởng tiến bộ mà
còn là phơng tiện biểu hiện rõ nhất những mối rung cảm thân tình và tinh tế
của con ngời. Cho đến nay, các tác phẩm đồ họa đã trở thành một bộ phận

nét vẽ, nét khắc nh vậy mà ngời ta có thể tìm thấy đợc nền văn minh của mỗi
dân tộc trên thế giới từ thời xa xa.
Trải qua bao nhiêu thăng trầm với những biến cố trong một quá trình lịch sử
lâu dài, đồ họa không ngừng phát triển và con ngời ngày càng dùng nhiều
Viện Đại Học Mở Hà Nội - Khoa Tạo Dáng Công Nghiệp 7
hình thức thể hiện để biểu đạt tâm t tình cảm của mình với nhiều chất liệu
khác nhau. Tuy nhiên, các chất liệu mà chúng ta vẫn tìm thấy đó là khắc gỗ,
khắc đá, khắc kẽm, in lới đã và đang đợc con ngoi sử dụng và khai thác phát
triển. Chúng ngày càng có những ảnh hởng sâu sắc đến đời sống của các dân
tộc trên thế giới.
2.2 Phân loại một số loại hình đồ họa cơ bản
Đồ họa có mặt trong mọi lĩnh vực của cuộc sống và đợc ứng dụng rất rộng
rãi. Nó là cách gọi chung cho lãnh vực thiết kế, in ấn, quảng cáo. ứng dụng
của đồ họa rất lớn. Từ việc trình bày bìa sách, tạp chí, áp phíchhay cả
những ấn phẩm nhỏ nh danh thiếp, nhãn mácĐồ họa đợc chia thành các
loại hình sau:
- Đồ họa nghệ thuật
- Đồ họa in ấn (Phục vụ ấn phẩm sách báo)
- Đồ họa trang trí ứng dụng
2.2.1 Đồ họa nghệ thuật
Đây là các tác phẩm tranh do các họa sỹ sáng tác bằng ngôn ngữ của đồ họa.
Những đờng nét, mảng, miếng đợc sử dụng một cách tối đa để tạo hiệu quả
hấp dẫn đối với ngời thởng thức nghệ thuật. Ngời nghệ sỹ đã không còn phải
phụ thuộc vào một khuôn, quy định sẵn có, những đờng nét, hình mảng biến
đổi linh hoạt vô cùng. Thể loại này gồm có: tranh sơn khắc, khắc gỗ, in đá, in
lớido họa sỹ tự chế bản và in. Các loại tranh in và khắc có đặc điểm là có
thể in ra đợc nhiều bài và phổ cập rộng rãi nên còn đợc gọi là tranh ấn loát.
2.2.2 Đồ họa in ấn (Phục vụ sách báo)
Đây là hình thức trang trí cho sách báo, tập sanđể tạo ra sự thu hút, dễ xem
của sách báo đối với ngời đọc. Các tranh minh họa trình bày bìa sẽ làm

thuộc đối với mọi ngời. Làm cho mọi ngời tin tởng vào sự chân thực của hình
ảnh. Những hình ảnh mô típ trong đồ họa phải đem lại những cảm giác về
không gian, thời gian, sự vận động của chúng. Việc sử dụng những yếu tố
này phù hợp với phơng pháp thị giác mà nghệ thuật đồ họa đặt ra. Tất cả phải
đem lại sự rõ ràng, rành rọt để chuyển hóa một vật thể sang cái đặc trng nhất
của vật thể đó hay đó còn gọi là biểu trng hóa.
Tất cả các sự vật hiện tợng quanh ta đều có tiếng nói riêng của chúng nếu đợc
sử dụng một cách chính xác. Có những thứ đã trở thành một quan niệm, một
ngôn ngữ ăn sâu vào tiềm thức của mỗi ngời, ở quốc gia nào trên thế giới
cũng sử dụng ngôn ngữ có thể biểu dạt ý đồ đó.
Ví dụ nh: - Trái tim là biểu tợng tình yêu
- Cái cân là biểu tợng của công lý
Các tác giả của các biểu tợng nói trên đã sử dụng lối nói làm lợng thông tin
rất cao, ý nghĩa của sự vật không còn nằm trong sự vật mà đã hình thành
những ý nghĩa rộng lớn hơn nhiều. Đây chính là sự diễn tả cái này để nói cái
khác. Đó chính là đặc trng của đồ họa.
Điều này dẫn đến việc song song với việc sử dụng các mâu thuẫn biểu tợng
thì sử dụng mầu sắc cũng rất quan trọng. Các đồ họa gia đã đơn giản hóa hết
sức mầu sắc trong tác phẩm của mình. Đó là mầu sắc đặc trng của đồ họa.
Hiện nay hình vẽ có tính thông tin cao vẫn đợc khắc sâu và tìm kiếm liên tục
do quy mô sử dụng nó ngày càng rộng lớn.
2.3 Quá trình sử dụng chất liệu và kỹ thuật ấn loát
Viện Đại Học Mở Hà Nội - Khoa Tạo Dáng Công Nghiệp 10
Từ vài nghìn năm trớc, con ngời đã sử dụng các hình khắc nét vẽ để ghi lại
lịch sử về các Pharaong của Ai cập và Tăng Lữ ở vùng Lỡng Hà cổ đại còn có
các con dấu bằng đá. ở La Mã cổ đại còn có các con dấu tròn khắc trên đá và
các hình vẽ trên các tài liệu làm bằng da cừu.
Vào thế kỷ thứ XIV ở phơng Đông đã có những kỹ thuật khắc và in trên đá.
Cũng vào thế kỷ này đã xuất hiện các tranh in cỡ nhở và tranh khắc gỗ in trên
giấy. Tiếng Hy Lạp KXLO GRAPHER ( KXLO nghĩa là gỗ, GRAPHER là

của đồ họa qua từng giai đoạn lịch sử.
Đồ họa Việt Nam cứ thế phát triển cho đến khi ra đời các loại tranh khắc tồn
tại cho đến tận ngày nay. Nó đã đi vào đời sống của nhân dân yêu thích giữ
gìn. Ngày nay qua việc nghiên cứu nội dung và phơng pháp thể hiện, các nhà
nghiên cứu đã phân tranh khắc dân gian thành hai loại:
Tranh dân gian Đông Hồ và tranh dân gian Hàng Trống.
Tranh Đông hồ là dòng tranh đợc sáng tác qua việc khắc nét và in trên giấy
hay dùng nhất là giấy xuyến chì, sau đó dùng bút lông to vẽ lên. Đề tài của
tranh hàng trống đa số mô tả miêu tả cuộc sống của ngời dân đô thị, nghệ
thuật của đồ họa Việt Nam có thể thấy đợc là đã có một bề dày lịch sử và cứ
thế phát triển cho tới ngày nay đợc củng cố hơn bởi sự tiếp thu tinh hoa của
đồ họa thế giới, tranh đồ họa Việt Nam ngay cả đợc củng cố nhiều hơn nghệ
thuật và kỹ thuật mới. Các thể loại tranh khắc đã phát triển hơn trớc rất nhiêu.
2.3 Xu hớng phát triển của đồ họa việt nam
Lịch sử đã xác nhận, nghệ thuật luôn giữ vai trò lớn lao trong đời sống xã
hội. Các giai cấp cầm quyền rất chú trọng nghệ thuật, cố lôi kéo các nghệ sỹ
Viện Đại Học Mở Hà Nội - Khoa Tạo Dáng Công Nghiệp 12
đứng về phía mình, cố lợi dụng sức mạnh của nghệ thuât, sức mạnh của các
tác phẩm nghệ thuật để củng cố địa vị thống trị của mình. Và thời gian qua
đi, sự phát triển của nghệ thuật ngày càng mạnh mẽ, các tác phẩm nghệ thuật
mà con ngời lĩnh hội đã có ảnh hởng đến thế giới tinh thần của họ, đến mọi
khía cạnh ý thức xã hội, và nghệ thuật có tác động đến sự đánh dấu một bớc
tiến mới trong tơng lai.
Nhiều tác phẩm nghệ thuật là nguồn thông tin không thể thay thế đợc những
quá trình xã hội phức tạp của bao nhiêu thời kỳ trong lịch sử nhân loại. Trong
tác phẩm nghệ thuật chân chính, các hiện tợng của thực tại hiện diện qua toàn
bộ sự muôn hình nhiều vẻ của nó.
Ngôn ngữ đặc trng của đồ họa là đờng nét, mảng khối để con ngời những
hình tợng trong tranh, vì vậy mà đồ họa đơng đại cần có sự kế thừa và phát
triển dựa trên cơ sở của dân gian không mối cách biệt của truyền thống.

nhiệm vụ rất khó khăn và không kém phần quan trọng đó là tiếp tục giữ gìn
và phát huy bản sắc dân tộc khác hay còn gọi là hòa nhập chứ không hòa
tan. Điều này đã tạo ra cho cách nghệ sĩ, và các nhà thiết kế Việt Nam một
thách thức không nhỏ, làm thế nào để tiếp tục phát huy bản sắc dân tộc đã có
từ lâu đời nhng đồng thời tiếp thu, ảnh hởng một cách có lựa chọn cho các
nền nghệ thuật của cả nớc khác. Mỗi nhà họa sỹ hay các nhà thiết kế phải
hiểu rõ một điều là: Chính họ chứ không ai khác chịu trách nhiệm tôn vinh vẻ
đẹp của quê hơng tổ quốc, để cho bạn bè trên toàn thế giới biết đến một đất
nớc Việt Nam có nền văn hóa lâu đời, một đất nớc Việt Nam tuy còn nghèo
khó nhng giầu về bản sắc đã đợc hình thành qua mấy nghìn năm lịch sử. Nhu
cầu nhận thức không chỉ là lý tính mà cả cảm tính, thỏa mãn nhu cầu đời
sống tình cảm. Có thể xét chính nghệ thuật nh một hệ thống gồm hai yếu tố:
các nghệ sĩ và các tác phẩm nghệ thuật. Cả hai yếu tố này gắn bó mật thiết
Viện Đại Học Mở Hà Nội - Khoa Tạo Dáng Công Nghiệp 14
với nhau, nhng khi tác động đến xã hội chúng có sự độc lập tơng đối. Nh vậy,
xã hội tác động đến nghệ thuật (thông qua ảnh hởng đến nghệ sĩ), còn nghệ
thuật ảnh hởng tới sự phát triển của xã hội qua việc công chúng lĩnh hội các
tác phẩm nghệ thuật.
Nh ta đã biết khái niệm về đồ họa là một khái niệm thuần túy của phơng Tây,
vốn phát triển từ xa xa trên tình thân duy lý, cái gì cũng luận giải và duy
danh định nghĩa, và từ đó phân chia khắt khe tới mức rạch ròi, tách rời đồ họa
ra khỏi hội họa. Thậm chí có một thời gian dài đã có sự phận biệt hội họa với
đồ họa không dựa vào sắc thái, bút pháp mà chỉ dựa vào chất liệu sử dụng:
Một tác giả một phong cách, mà cách vẽ bằng màu dầu thì coi là hội họa còn
bằng màu nớc và bột thì coi là đồ họa.
Ngôn ngữ đồ họa chủ yếu là đờng nét khúc triết, tách bạch nh nét viết. Tất
nhiên nghệ thuật đồ họa không bỏ qua màu và sắc, song kể cả khi sử dụng thì
sức sống và hơi thở của đồ họa vẫn là đờng nét thanh mảnh, béo đậm, tha
thoáng hay rối rắm có thể kết hợp những mảng rộng bỏ trắng hay phủ sắc độ
hoặc để đen. ở phơng Tây thì khác, nếu nh phơng Tây lấy chuẩn thức làm

học và kỹ thuật đợc sử dụng chuẩn bị cho trong quá trình vận chuyển và bán
hàng hóa cùng các phơng pháp kỹ thuật và quy phạm có liên quan đến sự
chuẩn bị trên.
Theo tiêu chuẩn của công nghiệp Quốc gia Nhật Bản (JiS Z0101, 1951) có
định nghĩa: Bao bì nh là một phạm trù kỹ thuật của việc sử dụng nguyên
liệu bao bì một cách phù hợp đi với hàng hóa để bảo vệ gía trị của hàng hóa.
Viện Đại Học Mở Hà Nội - Khoa Tạo Dáng Công Nghiệp 16
Trong đó, bao gồm tình trạng hàng hóa mà đi với nó các điều kiện kỹ thuật
phải phù hợp với nó và chia thành 3 loại: Bao bì riêng lẻ, bao bì bên trong và
bao bì bên ngoài.
Bao bì cũng có thể đợc định nghĩa là phơng tiện cung cấp sự bảo vệ cho sản
phẩm nhằm mục đích đảm bảo lu thông, phân phối, an toàn từ nơi sản xuất
đến nơi bán hàng hoặc sử dụng. Đây là một đinh nghĩa chung và đợc áp dụng
đối với hầu hết các sản phẩm, tuy nhiên không có một định nghĩa đơn giản
nào đợc hoàn thiện. Một thông điệp hoàn chỉnh có thể nêu đầy đủ chức năng
của bao bì cho tất cả các lĩnh vực nh sau:
Bao bì là phơng tiện để: Bảo quản, chứa đựng, trình bày, thông tin đối với
toàn bộ vòng đời của một sản phẩm trong quá trình: Bảo quản, vận chuyển,
trng bày và sử dụng.
Kết quả đạt đợc: Về mặt kỹ thuật
Sự cân nhắc đối với: Môi trờng
Việc đòi hỏi các sản phẩm khi sản xuất ra phải có những bao bì đẹp hấp dẫn
thu hút khách hàng càng trở nên bức xúc tới mức độ chóng mặt. Bao bì lúc
này nh một món thời trang cho hàng hóa và đợc đề cập tới nh một chiến lợc
kinh doanh. Bởi để đợc một bao bì hội tụ đày đủ cả ba yếu tố cơ bản trong
thiết kế đạt đợc sự tổng hợp của nghệ thuật, khoa học và kỹ thuật thì nhà thiết
kế cần phải làm gì?
Vai trò của bao bì trong xã hội và thị trờng thơng mại
Trong đời sống chúng ta không thể thiếu đợc bàn tay của các nhà thiết kế.
Kết quả của nhà thiết kế đồ họa luôn có ở xung quanh chúng ta, tất cả đều đ-

hình - mang sản phẩm và thơng hiệu tới ngời tiêu dùng một cách rõ ràng
Viện Đại Học Mở Hà Nội - Khoa Tạo Dáng Công Nghiệp 18