Lời nói đầu
Sự nghiệp công nghiệp hoá và hiện đại hoá ở nước ta ngày càng được đẩy
mạnh, càng được phát triển thì càng có nhiều yêu cầu bức xúc được đặt ra và
phải được giải quyết nhanh có hiệu quả. Một trong những yêu cầu bức xúc đó
của cả nước nói chung và của Hà Nội nói riêng là vấn đề giải phóng mặt bằng
để mở mang phát triển đô thị, xây dựng các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu
du lịch-dịch vụ, khu dân cư, mạng lưới giao thông, bệnh viện, trường học, các
công trình cơ sở hạ tầng kỹ thuật và các công trình khác phục vụ cho sự phát
triển kinh tế- xã hội cũng như đảm bảo an ninh, quốc phòng và nâng cao đời
sống nhân dân ngày càng tăng.
Để tiến hành thực hiện các dự án trên đòi hỏi phải có đất đai. Như ta đã biết
đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là điều kiện sinh tồn và
phát triển của mọi sinh vật trên trái đất trong đó có con người. Đối với hoạt động
kinh tế của mỗi quốc gia, đất đai là đầu vào không thể thiếu được. Đối với nông
nghiệp đất đai là tư liệu sản xuất chủ yếu và đặc biệt không thể thay thế được.
Nó vừa là đối tượng lao động vừa là tư liệu lao động. Đối với các ngành khác
như công nghiệp, dịch vụ, xây dựng… đất đai là trụ sở, là điểm đứng chân, là
nơi cung cấp nguyên liệu… để tiến hành những thao tác, những hoạt động sản
xuất kinh doanh. Như vậy, đất đai có vị trí và vai trò vô cùng quan trọng, nó
tham gia vào tất cả các lĩnh vực. Trong điều kiện của nền kinh tế thị trường, vai
trò và vị trí của đất đai càng trở nên quan trọng hơn, đặc biệt khi nước ta bước
vào công cuộc CNH- HĐH cùng với xu thế hợp tác hoá, toàn cầu hoá của đất
nước. Nhu cầu sử dụng đất đai cho các dự án đầu tư phát triển trong những năm
gần đây không ngừng tăng lên. Trong khi đó, diện tích đất đai có hạn, và ngày
càng trở nên hạn hẹp đối với nhu cầu ngày càng tăng của con người và thực tế
khả năng đáp ứng của đất đai đã không đủ. Chính vì vậy việc sử dụng quỹ đất
đai hợp lý và có hiệu quả đang được các cấp, các ngành rất quan tâm. Đồng thời
việc thu hồi, bố trí, sắp xếp lại đất đai đáp ứng những nhu cầu trên một cách
1
khoa học tạo điều kiện cho sự phát triển lâu dài và bền vững là một vấn đề lớn
và cấp thiết.

Nội trở thành thủ đô văn minh, hiện đại trong thế kỷ XXI.
Xuất phát từ những nhu cầu bức xúc, cấp thiết trên, qua một thời gian thực
tập tốt nghiệp tại Ban quản lý dự án Học viện Quốc phòng, được sự hướng dẫn
tận tình, sự giúp đỡ của cơ quan nơi thực tập và các thầy cô đặc biệt là Th.s Vũ
Thị Thảo đã giúp hoàn thành tốt Luận văn tốt nghiệp: "Thực trạng và giải pháp
hoàn thiện công tác đền bù thiệt hại GPMB ở quận cầu giấy- Thành phố Hà
Nội qua dự án nâng cấp, cải tạo và xây dựng Học viện Quốc phòng".
Mục tiêu của đề tài này là nghiên cứu cơ sở của việc đền bù thiệt hại GPMB
(bao gồm khái niệm, bản chất, sự cần thiết, các nhân tố ảnh hưởng…), nghiên
cứu thực trạng công tác đền bù thiệt hại GPMB (bao gồm: tình hình thực hiện,
những khó khăn, vướng mắc trong công tác này) và trên cơ sở đó đưa ra những
nhiệm vụ, phương hướng và giải pháp chủ yếu nhằm thực hiện tốt công tác đền
bù GPMB ở quận cầu giấy hiện nay và trong thời gian tới.
Các phương pháp được sử dụng chủ yếu trong quá trình nghiên cứu là:
- Phương pháp thu thập xử lý thông tin, số liệu
- Phương pháp phân tích tổng hợp
- Phương pháp duy vật biện chứng
- Phương pháp duy vật lịch sử.
Có thể nói rằng công tác đền bù thiệt hại giải phóng mặt bằng là một công
việc hết sức phức tạp, có nhiều vấn đề cần giải quyết đồng thời cũng là công
việc vô cùng quan trọng.
Luận văn này chỉ đề cập đến một số vấn đề cơ bản trong công tác đền bù
thiệt hại giải phóng mặt bằng ở quận cầu giấy. Ngoài phần lời mở đầu và kết
luận, Luận văn gồm 3 chương:
ChươngI: Cơ sở lý luận về công tác đền bù thiệt hại GPMB
ChươngII: Thực trạng công tác đền bù thiệt hại GPMB ở quận cầu giấy
3
ChươngIII: Phương hướng và những giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện
công tác đền bù thiệt hại GPMB.
4

thiệt hại, những tổn thất do việc thay đổi chức năng hay mục đích sử dụng giữa
các loại đất gây ra. (Ví dụ: Từ đất nông nghiệp, lâm nghiệp, đất khu dân cư nông
thôn, đất chưa sử dụng sang đất đô thị hoặc đất chưa sử dụng, đất nông nghiệp,
đất lâm nghiệp, đất khu dân cư nông thôn sang đất chuyên dùng).
Việc đền bù thiệt hại giải phóng mặt bằng là công việc hết sức quan trọng
và cần thiết do đó cần phải có quan điểm đúng đắn, lành mạnh và tạo điều kiện
để công tác này phát triển tốt hơn
3. Sự cần thiết phải có công tác đền bù thiệt hại giải phóng mặt bằng.
3.1. Công tác đền bù GPMB đảm bảo quyền lợi và lợi ích hợp pháp của
người sử dụng đất đai, người sở hữu nhà ở cũng như của Nhà nước.
Đất đai là sản phẩm của tự nhiên, có trước lao động. Trong quá trình phát
triển của xã hội, đất đai được sử dụng nhằm mục đích phục vụ sự tồn tại và phát
triển của xã hội loài người. Nên đất đai không thuộc sở hữu riêng của một ai mà
là của chung toàn xã hội. Quỹ đất đai của nước ta ngày nay là thành quả của việc
khai hoá, bồi bổ, cải tạo và bảo vệ của bao nhiêu thế hệ. Do đó đất đai không
phải của riêng một người mà nó là tài sản chung của toàn xã hội. Nhà nước là
người đại diện thống nhất quản lý.
Theo điều 1 Luật đất đai năm 1993 viết: " Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do
Nhà nước thống nhất quản lý. Nhà nước giao đất cho các tổ chức, hộ gia đình,
cá nhân sử dụng ổn định lâu dài. Nhà nước còn cho tổ chức, hộ gia đình, cá nhân
thuê đất". Điều 2 viết: "Nhà nước có chính sách bảo đảm cho người làm nông
nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản có đất để sản xuất".
Quyền sở hữu và quyền sử dụng đất đai có mối quan hệ chặt chẽ với nhau.
Quyền sở hữu toàn dân thể hiện đó là quyền sở hữu về mặt pháp lý (Nhà nước
đề ra và quy định trách nhiệm của mình cũng như quyền lợi và nghĩa vụ của
người sử dụng đất). Các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân được giao quyền sử dụng
đất thực tế và phải thực hiện các nghĩa vụ đối với Nhà nước.
6
Đất đai là một tư liệu sản xuất đặc biệt xét trên cả phương diện tự nhiên,
kinh tế và xã hội. Vì vậy, Nhà nước phải nắm quyền sử dụng đất đai về mặt

dân.
3.2. Công tác đền bù thiệt hại GPMB giúp cho việc sử dụng đất đai hợp lý và
có hiệu quả.
Khi thu hồi đất Nhà nước thực hiện đền bù bằng đất hoặc bằng tiền. Đền bù
bằng tiền được xác định dựa trên cơ sở định giá đền bù và trên những quy định
hướng dẫn của Chính phủ. Đền bù bằng đất là việc dùng đất đai đền bù cho
người có đất bị thu hồi. Nguồn đất để đền bù gồm: quỹ đất chưa sử dụng, đất
được khai hoang bằng vốn ngân sách, đất mới được tạo lập, đất dùng để xây
dựng cơ sở hạ tầng phục vụ việc thu hồi, đất thu hồi từ những người sử dụng đất
không đúng quy định và đất công ích.
Trường hợp đất bị thu hồi được quy định ở Điều 26- Luật đất đai năm 1993.
Nhà nước thu hồi toàn bộ hoặc một phần đất đã giao sử dụng trong những
trường hợp:
- Tổ chức, cá nhân bị giải thể, phá sản hoặc chuyển đi nơi khác
- Người sử dụng đất tự nguyện trả lại đất cho Nhà nước.
- Đất không sử dụng trong 12 tháng liền.
- Người sử dụng đất không thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước.
- Đất sử dụng không đúng mục đích.
- Đất được giao không đúng thẩm quyền.
Đất công ích, được quy định trong Điều 45- Luật đất đai năm 1993 như sau:
mỗi xã (phường, thị trấn) được để lại không quá 5% quỹ đất nông nghiệp của địa
phương để phục vụ nhu cầu công ích của địa phương. Trên cơ sở quỹ đất này mà
thực hiện đền bù đất cho người bị thu hồi, trên nguyên tắc đền bù đất đúng bằng
diện tích bị thu hồi, đúng hạng đất, loại đất, mục đích sử dụng và tương ứng với
giá trị ban đầu của đất. Nếu phần đất đền bù chưa đủ bằng giá trị ban đầu của đất
bị thì đền bù bằng tiền phần còn lại. nếu phần đền bù đất nhiều hơn giá trị ban
8
đầu của đất thì tuỳ theo loại đất mà thu thêm tiền sử dụng đất hoặc không thu
thêm tiền sử dụng đất phần dư ra.
Việc thu hồi đất được dựa trên quy hoạch đã được Nhà nước phê duyệt, các

của Nhà nước, đã có những chuyển biến đáng kể, đời sống nhân dân đã được cải
thiện, nhu cầu sản xuất tiêu dùng không ngừng tăng lên. Vai trò của đất đai đối
với sản xuất và đời sống càng được nâng cao, do đất đai có hạn còn nhu cầu sử
dụng lại tăng lên nên không ngừng bởi sản xuất phát triển và dân số tăng. Nếu
trước đây đất đai sử dụng chủ yếu vào mục đích nông nghiệp thì ngày nay do
yêu cầu của công cuộc đổi mới đất nước, đặc biệt là khi nước ta đang trong quá
trình CNH- HĐH đất nước, sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng giảm tỷ
trọng ngành nông nghiệp, tăng tỷ trọng ngành công nghiệp và dịch vụ. Do đó,
diện tích đất nông nghiệp, lâm nghiệp, đất chưa sử dụng có xu hướng giảm
xuống để sử dụng vào các mục đích công nghiệp, giao thông xây dựng các công
trình cơ sở hạ tầng. Nhất là việc hình thành các khu công nghiệp, khu chế xuất
thực hiện CNH- HĐH đất nước. Đặc biệt là sự tăng lên không ngừng của các dự
án đầu tư phát triển cả về chất lượng và số lượng, cả trong nước cũng như ngoài
nước nhằm thu hút nguồn vốn phát triển cơ sở hạ tầng.
Một đất nước phát triển, năng suất lao động cao, thu nhập cao, đời sống của
người dân được cải thiện khi có nhu cầu về vật chất và tinh thần sẽ thay đổi. Họ
không chỉ muốn sống trong những ngôi nhà to đẹp, khang trang đầy đủ tiện
nghi, có vị trí thuận lợi mà còn mong muốn ở khu vực mình sinh sống có đầy đủ
những loại dịch vụ có thể giúp thư giãn nghỉ ngơi sau những giờ làm việc căng
thẳng như công viên, vườn hoa cây cảnh, khu vui chơi giải trí, khách sạn, nhà
hàng, bể bơi, sân vận động…. Hơn nữa cùng với sự phát triển kinh tế thì dân số
cũng ngày càng tăng, số lượng gia đình một thế hệ chung sống ngày càng lớn do
đó nhu cầu sử dụng đất để xây dựng nhà cửa và các công trình khác phục vụ nhu
cầu ở của xã hội ngày càng gia tăng.
3.4. Công tác đền bù GPMB góp phần thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử
dụng đất đai, xây dựng và phát triển nhà ở.
10
Quy hoạch đất đai và nhà ở là việc Nhà nước bố trí, xắp xếp các loại đất đai
và nhà ở cho đối tượng sử dụng theo các phạm vi không gian và trong từng thời
gian nhất định, với mục đích phục vụ tốt nhất cho chiến lược phát triển kinh tế -

sử dụng.
ở bất kỳ một quốc gia nào trong một giai đoạn nhất định sự phát triển kinh
tế- xã hội đều có những bất hợp lý. Ví dụ như chưa có quy hoạch sử dụng đất
đai, nhà ở hoặc đã có quy hoạch sử dụng đất đai, nhà ở nhưng do tốc độ, nhu cầu
phát triển nảy sinh những vấn đề mới, những yếu tố mới trong vấn đề sử dụng
đất đai, xây dựng và phát triển nhà ở do đó cần phải có sự điều chỉnh lại quy
hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai, xây dựng phát triển nhà ở cụ thể hoá bằng các
dự án phát triển kinh tế- xã hội liên quan.
Khi thực hiện các dự án đã nói phần trên như dự án mở rộng một con
đường, dự án xây dựng khu đô thị mới, dự án xây dựng khu công nghiệp, dự án
xây dựng khu nhà chung cư cao tầng, dự án xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng
thì việc sử dụng các khu đất mới hoặc việc lấy các khu đất đang sử dụng vào
một mục đích cụ thể để sử dụng vào các mục đích khác nhau là tất yếu xảy ra và
việc đền bù thiệt hại giải phóng mặt bằng lại là một yếu tố không thể thiếu được,
thậm chí đóng vai trò quyết định tiến độ thực hiện các dự án nên phải rất cần
chú trọng công tác này.
II. Nội dung của công tác bồi thường thiệt hại GPMB.
1. Nội dung
Giải phóng mặt bằng là hoạt động khó khăn, phức tạp, liên quan đến nhiều
đối tượng. Để có thể xây dựng, triển khai và thực hiện được phương án giải
phóng mặt bằng đã được phê duyệt đòi hỏi phải thực hiện nhiều bước, nhiều
công việc khác nhau từ điều tra, khảo sát, lập và phê duyệt phương án bồi
thường đến tổ chức chi trả tiền bồi thường, di dân, tái định cư…. Mặc dù bao
gồm nhiều công việc như vậy nhưng quá trình tổ chức giải phóng mặt bằng là
nhằm thực hiện 2 nội dung chính:
- Tổ chức bồi thường thiệt hại
- Tổ chức di dân, tái định cư.
12
* Tổ chức bồi thường thiệt hại và hỗ trợ bao gồm:
+ Đền bù thiệt hại về đất bao gồm đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp, đất

- Đối với Nhà nước thu hồi đất, giải phóng mặt bằng không chỉ đáp ứng
yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội mà còn thể hiện vai trò, nhiệm vụ, quyền năng
của Nhà nước trong quá trình quản lý, khai thác, sử dụng đất đai.
- Đối với các chủ dự án đầu tư thu hồi đất, giải phóng mặt bằng liên quan
trực tiếp đến việc huy động và sử dụng vốn đầu tư cho hiệu quả, liên quan đến
điều kiện và tiến độ thực hiện dự án.
- Đối với người dân- những người bị thu hồi đất thì đất đai và các tài sản
trên đất được coi là các tài sản (bất động sản) có giá trị lớn. Đất đai không chỉ có
giá trị vật chất mà còn có giá trị tinh thần to lớn: là nơi an cư, lập nghiệp, truyền
lại qua nhiều thế hệ.
Sự khó khăn của công tác giải phóng mặt bằng còn do các yếu tố liên quan
đến giải phóng mặt bằng thiếu và chưa đồng bộ:
- Chính sách và pháp luật về đất đai, bồi thường thiệt hại còn chưa hoàn
chỉnh, chồng chéo và thường xuyên phải thay đổi, bổ sung.
- Bộ máy tổ chức thực hiện còn thiếu, chồng chéo về chức năng và nhiệm
vụ; lực lượng cán bộ làm công tác giải phóng mặt bằng chủ yếu là kiêm nhiệm,
chưa được đào tạo sâu về chuyên môn và chưa có cơ chế hoạt động rõ ràng.
Công tác giải phóng mặt bằng là một nhiệm vụ quan trọng, điều đó được thể
hiện trên các khía cạnh sau:
- Đảm bảo việc thực thi theo quyết định của các cơ quan Nhà nước có
thẩm quyền.
- Đảm bảo quyền và lợi ích của Nhà nước, người được giao đất và người
bị thu hồi đất.
- Là điểm khởi đầu cho việc triển khai thực hiện các dự án đầu tư.
- Giải quyết tốt công tác giải phóng mặt bằng sẽ đẩy nhanh tiến độ thực
hiện các dự án, sử dụng hiệu quả vốn đầu tư, góp phần hình thành một môi
14
trường đầu tư thuận lợi nhằm thu hút các nguồn vốn cho sự phát triển. Đồng thời
đảm bảo sự công bằng xã hội, tăng cường niềm tin của nhân dân vào các chủ
trương, chính sách của Đảng, Nhà nước.

III. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác đền bù thiệt hại giải phóng mặt bằng.
Công tác đền bù thiệt hại, giải phóng mặt bằng là một công tác phức tạp,
mang tính chất kinh tế- chính trị- xã hội tổng hợp. Chính vì vậy mà nó chịu sự
tác động từ nhiều phía, nhiều khía cạnh khác nhau. Dưới đây là một số nhân tố
ảnh hưởng trực tiếp đến công tác đền bù thiệt hại, giải phóng mặt bằng.
1. Chính sách đền bù thiệt hại của Nhà nước.
Chính sách đền bù thiệt hại của Nhà nước là một trong những nhân tố có
tính quyết định đến công tác đền bù thiệt hại giải phóng mặt bằng. Là căn cứ
pháp lý quan trọng dựa vào đó để xác định nội dung đền bù, mức đền bù, giá
đền bù và các biện pháp hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, hỗ trợ chi phí tháo dỡ di
chuyển, chi phí để ổn định sản xuất và đời sống của người dân vùng di dời.
Chính sách đền bù thiệt hại, thực chất là những quy định của Nhà nước về
đền bù thiệt hại như: đối tượng được đền bù, đối tượng phải đền bù, mức đền bù,
tổ chức thực hiện. Như vậy, chính sách của Nhà nước liên quan đến đền bù thiệt
hại tác động trực tiếp lên lợi ích kinh tế về đất đai của các bên bao gồm: tổ chức,
cá nhân có nhu cầu sử dụng đất (chủ đầu tư, đối tượng phải đền bù), Nhà nước,
người bị thu hồi đất. Do đó nó mang tính chất quyết định đối với công tác đền
bù thiệt hại, giải phóng mặt bằng và tái định cư.
Để công tác đền bù thiệt hại GPMB được thực hiện nhanh, chính xác và
hiệu quả đòi hỏi phải có một hệ thống chính sách thật đúng đắn, thống nhất và
đồng bộ đồng thời phải ổn định, phải cụ thể, phải công khai cho mọi người biết
để họ hiểu và tự giác thực hiện. Ngược lại nếu các chính sách mà không đúng
đắn, thống nhất, không đồng bộ, không ổn định, không cụ thể chi tiết và không
công khai thì chắc chắn công tác đền bù thiệt hại GPMB sẽ gặp nhiều khó khăn
vướng mắc và không thể thực hiện được. Một chính sách thoả đáng, phù hợp với
lợi ích kinh tế của các đối tác thì công tác này mới thúc đẩy được tiến độ thực
hiện. Công tác này thực chất là quá trình thực hiện hoá chính sách của Nhà
16
nước. Như vậy để quá trình hiện thực hoá được diễn ra nhanh chóng, hiệu quả
thì chính sách phải là một chính sách tốt đảm bảo công bằng về lợi ích. Rõ ràng

quá trình đền bù thiệt hại và tất nhiên làm chậm tiến độ của các dự án đầu tư.
Trong công tác giao đất, cho thuê đất thì công tác thẩm duyệt dự án là công tác
rất quan trọng có liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp.
Để tiến hành đền bù thiệt hại cho người đang sử dụng đất bị thu hồi, chính
sách đền bù thiệt hại (theo NĐ22/CP ngày 22/4/1994 của chính phủ) đã quy định
rõ đối tượng được đền bù thiệt hại và đối tượng không được đền bù.
Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở
cũng giữ vai trò rất lớn trong việc xác định tính hợp pháp của mảnh đất và tài
sản gắn liền với mảnh đất đó làm căn cứ để xét xem mảnh đất đó có được đền bù
hay không. Trong công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở
hữu nhà ở thì công tác điều tra, đo đạc, làm các thủ tục nhà đất khác giữ vai trò
quyết định. Do đó phải chú trọng công tác này thì việc đền bù mới nhanh chóng
được thực hiện.
Công tác cấp GCNQSD đất ở và QSH nhà ở tác động đến công tác đền bù
thiệt hại thông qua xác định đối tượng được đền bù thiệt hại. nếu công tác cấp
GCNQSH và QSD đất ở được tiến hành đúng, đủ đối tượng sẽ tạo điều kiện
thuận lợi cho công tác đền bù thiệt hại. Vì khi đó việc xác định đối tượng đền bù
thiệt hại sẽ rất dễ dàng. Ngược lại sẽ gây khó khăn rất lớn trong việc xác định
đất sử dụng hợp pháp hay bất hợp pháp để thực hiện chính sách đền bù khi Nhà
nước thu hồi đất.
4. Công tác định giá đất.
Trong quá trình phát triển của một quốc gia, khi thị trường càng phát triển
thì bộ máy quản lý Nhà nước càng phải tăng cường hiệu lực để đảm bảo cơ chế
thị trường hoạt động có sự điều tiết và quản lý của Nhà nước. Điều đó có nghĩa
là chúng ta cần hình thành một tổ chức thống nhất, đủ mạnh để thực hiện công
tác định giá đất. Tuy nhiên công tác này ở nước ta mới chỉ hiểu và triển khai từ
18
khi ban hành Luật đất đai năm 1993, đất thực sự có giá trong quá trình phát
triển. Trong khi đó công tác quản lý đất đai cũng ngày càng được mở rộng về
phạm vi và phát triển theo chiều sâu, nó thể hiện quyền lực và sự nhất quán

Các nguồn vốn khác có thể là vốn vay của các tổ chức phi chính phủ hoặc
vốn nhận viện trợ từ nước ngoài và vốn huy động từ sự đóng góp của nhân dân.
Có thể nói đây là một trong các yếu tố có tính quyết định hàng đầu đến công
tác đền bù thiệt hại giải phóng mặt bằng. Công tác này có thực hiện được hay
không, được thực hiện nhanh hay chậm, tốt hay không tốt là do yếu tố vốn cũng
như công tác quản lý sử dụng nguồn vốn trên quyết định.
6. Chính sách lập khu tái định cư.
Việc thu hồi đất của Nhà nước là mang tính bắt buộc đối với người dân. Đất
đai thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước thống nhất quản lý, Nhà nước giao đất
cho các tổ chức kinh tế, đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân, cơ quan nhà
nước,tổ chức chính trị xã hội, hộ gia đình và cá nhân sử dụng ổn định và lâu dài.
Nhưng khi cần thiết để Nhà nước có thể thu hồi đất phục vụ lợi ích an ninh,
quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng. Tuy nhiên việc thu hồi này nó
không chỉ ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế về đất đai, nhà cửa của người dân mà
nó còn ảnh hưởng đến nghề nghiệp, mức độ ổn định về thu nhập cuộc sống,
phong tục tập quán, thói quen…của người dân. Do đó, khi tiến hành công tác
đền bù thiệt hại GPMB Nhà nước cần phải có chính sách lập khu tái định cư
nhằm đảm bảo ổn định lại cuộc sống một cách tốt nhất cho người dân. Có như
vậy thì người dân mới yên tâm nhận đền bù và nhanh chóng di chuyển đến nơi ở
mới. Điều đó chứng tỏ chính sách tái định cư của Nhà nước cũng có ảnh hưởng
trực tiếp đến công tác đền bù thiệt hại giải phóng mặt bằng và tái định cư. Chính
sách này cũng tác động đến tiến độ thi công, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước
tiến hành thu hồi đất phục vụ cho các dự án đầu tư phát triển. Một chính sách tái
định cư tốt, có tính ổn định cao đối với người bị thu hồi đất giúp họ nhanh
chóng ổn định lại cuộc sống, thu nhập, sản xuất thì mới tạo được tâm lý an toàn
đối với họ, họ sẽ nhanh chóng di chuyển, chấp nhận đền bù giải toả. Ngược lại
20
sẽ có ảnh hưởng rất xấu đến tiến độ của công tác đền bù thiệt hại, nếu người bị
thu hồi đất có cảm giác không ổn định khi phải di chuyển họ sẽ làm ngưng trệ,
không chịu di chuyển để giao mặt bằng cho dự án. Điều này có nghĩa là khâu

đang diễn ra phổ biến nhưng nó diễn ra với một quá trình "ngầm" nằm ngoài sự
kiểm soát của Nhà nước. Do đó, việc hình thành và phát triển thị trường bất
động sản (thị trường nhà đất) đưa các quan hệ giao dịch nhà đất (quan hệ mua
bán, cho thuê, thuê, chuyển đổi, chuyển nhượng quyền sử dụng đất và quyền sở
hữu nhà) công khai trên thị trường và có sự kiểm soát, điều tiết của Nhà nước sẽ
có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc xác định giá đất để tính đền bù thiệt
hại, trong việc quản lý Nhà nước về đất đai nhà ở và chắc chắn việc này sẽ đem
lại lợi ích kinh tế to lớn cho Nhà nước cũng như nhân dân.
8. Công tác tổ chức thực hiện.
Công tác tổ chức thực hiện có ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ, chất lượng
của công tác đền bù thiệt hại giải phóng mặt bằng. Nếu không có sự phối hợp
một cách đồng bộ, thống nhất giữa các ngành, các cấp có liên quan, nếu không
có sự quan tâm, chỉ đạo thường xuyên, liên tục của các cơ quan từ trung ương
đến địa phương. Nếu không có sự quản lý tập trung thống nhất của các cấp quản
lý và nếu đội ngũ cán bộ làm công tác đền bù trực tiếp không có ý thức trách
nhiệm, công tác tuyên truyền vận động phổ biến chính sách của Nhà nước không
được làm tốt thì công tác này không thể thực hiện tốt.
Ngoài ra, còn phải kể đến ảnh hưởng từ phía những người dân có đất bị thu
hồi. Nếu người dân có ý thức trách nhiệm tự giác thực hiện thì công tác GPMB
sẽ nhanh chóng. Ngược lại, nếu họ cố ý kéo dài thời gian, không chịu thực hiện
những quy định của Nhà nước thì công tác giải phóng mặt bằng sẽ rất khó thực
hiện.
IV. Những quy định của Nhà nước về việc bồi thường thiệt hại GPMB.
A. Những quy định chung.
22
Ngày nay, trong xu thế hội nhập và mở cửa, đất nước ta đang trên con
đường đi lên CNXH bằng cách phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần
theo cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước theo định hướng XHCN thì
vai trò của các dự án phát triển kinh tế- xã hội mà đặc biệt là các dự án phát triển
(chủ yếu là dự án xây dựng cơ sở hạ tầng) đối với nền kinh tế càng trở nên quan

- Việc sử dụng đất phục vụ cho các công trình công ích của làng, xã bằng
hình thức huy động sự đóng góp của dân thì không áp dụng những quy định của
NĐ 22/CP.
3. Phạm vi đền bù thiệt hại
- Đền bù thiệt hại về tài sản hiện có bao gồm cả các công trình kết cấu hạ
tầng kỹ thuật gắn liền với đất thu hồi;
- Trợ cấp đời sống và sản xuất cho những người phải di chuyển chỗ ở, di
chuyển địa điểm sản xuất kinh doanh;
- Trả chi phí chuyển đổi nghề nghiệp cho người có đất bị thu hồi mà phải
chuyển nghề nghiệp;
- Trả các chi phí phục vụ trực tiếp cho việc tổ chức thực hiện đền bù, di
chuyển, GPMB.
B. Những quy định cụ thể
1. Đền bù thiệt hại về đất.
a. Nguyên tắc đền bù thiệt hại về đất.
Khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi
ích quốc gia, lợi ích công cộng, tuỳ từng trường hợp cụ thể, người có đất bị thu
hồi được đền bù bằng tiền, nhà ở hoặc bằng đất.
b. Điều kiện dể được đền bù thiệt hại về đất.
Người bị Nhà nước thu hồi đất được đền bù thiệt hại phải có một trong các
điều kiện sau:
- Có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về
đất đai.
24
- Có quyết định giao đất, cho thuê đất của cơ quan Nhà nước có thẩm
quyền theo quy định của pháp luật về đất đai.
- Có giấy tờ chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định của pháp
luật.
- Có giấy tờ thanh lý, hoá giá, mua nhà thuộc sở hữu Nhà nước cùng với
nhận quyền sử dụng đất theo đúng quy định của pháp luật hoặc quyết định giao