Lời nói đầu
Ngày nay, trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu, sự trởng thành và lớn
mạnh của một doanh nghiệp đều đỏi hỏi những điều kiện nhất định. bên cạnh
một số yếu tố khách quan, một điều không thể không nhắc tới mà mọi ngời
trong số chúng ta đều có thể hiểu đợc tầm quan trọng mang ý nghĩa sống còn,
đó là yếu tố con ngời. Xuất phát từ nhận định trên, em quyết định lựa chọn đề tài
"Các phơng pháp tác động lên con ngời trong doanh nghiệp để biết bài tiểu luận
của mình. Để tìm hiểu một cách căn kẽ, thấu đáo về lĩnh vực này, theo em sẽ là
không thể trong khuôn khổ của một bài tiểu luận. Do vậy. em chỉ xin đề cập tới
những vấn đề mang tính cốt lõi và phơng pháp tác động chủ yếu theo quan điểm
cá nhân. Đó là tính nguồn gốc của hành động con ngời trong tổ chức, các diễn
biến xẩy ra trong nhiều tình huống tổ chức và để từ đó hình thành nên các phơng
pháp tác động nên con ngời đem lại hiệu quả tốt, trong đó phơng pháp giáo dục,
tâm lý đợc nêu bật và đi sâu.
Do bài viết vẫn chỉ chủ động trên góc độ là một bài tiểu luận của sinh
viên và lĩnh vực đề cập của đề tài là hết sức sinh động, phong phú nên sẽ không
thể tránh khỏi những vớng mắc và thiết sót. kính mong các thầy cô thông cảm,
sửa chữa và chỉ bảo thêm.
Em xin chân thành cảm ơn!
1
Chơng I: Những vấn đề chung
I- Những điều cần biết về tổ chức:
1- Khái niệm
- Tổ chức là một cơ cấu (bộ máy hoặc hệ thống bộ máy) đợc xây dựng có
chủ định về vai trò và chức năng (đợc hợp thức hoá), trong đó các thành viên của
nó thực hiện từng phần công việc đợc phân công với sự liên kết hữu cơ nhằm đạt
đợc mục tiêu chung.
2- Yếu tố nào khiến con ngời đặt mình vào trong tổ chức:
- Trớc hết, ta phải thấy rằng nhucầu công tác giữa nghĩa với nguồn để giải
quyết công việc là một yếu tố khách quan. Bởi lẽ, một ngời dù giỏi đến đâu
cũng không thể một mình hoàn thành công việc mà phải thông qua nhiều ngời

tác) giữa ngời với ngời. Câu hỏi đặt ra ở đây là họ sẽ có quan hệ công việc ra
sao?; mối quan hệ đó là gì? Đẻ trả lời cho những câu hỏi này; chúng ta sẽ
nghiên cứu về hai mối quanhệ cơ bản trong tổ chức.
1- Quan hệ điều khiển phục tùng: là loại quan hệchủ yếu trong một tổ
chức với tác động qua lại giữa cấp trên và cấp dới (trên xuống và dới lên0, giữa
nguồn phụ trách và ngời thực hành.
Ta có thể nhận thấy mỗt cách rõ ràng về quan hệ điều khiển phục tùng
trong các tổ chức. Ví dụ nh quan hệ giữa giám đốc và các trởng phòng; giữa tr-
ởng phòng và nhân viên,...
Đây là các tác động mang tính tích cực nhất và cũng linh hoạt nhất, nhằm
thực hiện các nhiệm vụ và kiểm tra để ngăn chặn, khắc phục các sai lêch của các
bộ phận thừa hành.
3
2- Quan hệ phối hợp - công tác:
Phối hơp: là hành động liên kết, hiệp đồng giữa các bộ phận trong cơ cấu
chính thức để cùng phục vụ có hiệu quả nhiệm vụ chung của cả tổ chức.
Công tác: là mối quan hệ không chính thức dựa trên sự giao tiếp rộng mở
giữa các thành viên trongtổ chức (cá nhân thủ trởng , tập thể quản lý, tập thể lao
động) nhằm bổ xung cho quan hệ chính thức khiến hiệu lực của tổ chức quản lý
đợc nâng cao hơn và tạo đợc động lực phát triển doanh nghiệp.
Quan hệ phối hợp, cộng tác là quan hệ rất quan trọng trong mỗi một tổ
chức, bên cạnh quan hệ điều khiển phục tung. nếu khai thác tốt mối quan hệ
này, tổ chức sẽ có đợc một nội lực mạnh mẽ tạo nên những bớc đột phá trong
con đờng phát triển của mình
III- Nhu cầu, động cơ: Nguyên nhân của mọi hành động.
Xuất phát từ chủ đề mà đề tài đề cập tới, ta nhan thấy rằng rõ ràng muốn
đa ra quyết định quản lý (con ngời) thì phải tìm cho đợc nguyên nhân hành động
của con ngời đó; họ hành động vì cái gì, cho ai, và hành động đó sẽ đi đếnđâu
để từ đó mà có phơng pháp thích hợp. Chinh vì t tởng này mà chúng ta không
thể bỏ qua một phần kiến thức quan trọng, là nguồn gốc hành động con ngời, đó

Sự mong
muốn
Tính hiệu lực
Môi trờng xung quanh
Động cơ
Hành động
Nhu cầu
Mong muốn
Trạng thái thôi thúc
Hình thành nên
Là nguyên nhân của
Hành động
Sự thoả mãn
Tạo ra
Làm nảy sinh
Nhu cầu mới
biết cách đa ra những phơng pháp tác động lên con ngời không những chỉ là cho
phép hoặc không cho phép hành động mà con biết dẫn dắt con ngời đi tới những
hành động đúng, theo ý định của nhà quản lý thông qua việc tác động lên nhu
cầu của con ngời, đa nhu cầu đó vào môi trờng có thể thực hiện và cho nó những
điều kiện cần thiết. Đi sâu hơn nữa về vấn đề này, chúng ta sẽ nghiên cứu phần
"Các phơng pháp tác động lên con ngời, cũng là phần trọng tâm của bầi tiểu
luận.
6
Chơng II
Các phơng pháp tác động lên con ngời
trong doanh nghiệp
I- Các phơng pháp tác động mục tiêu, kết quả và ý nghĩa
1- Phơng pháp hành chính:
- Các phơng pháp hành chính tác động dựa vào các mối quan hệ về tổ

hơn là khi nhà quản lý biết cách tác động vào đặc điểm tâm lý này. Đây là ph-
ơng pháp quản lý đất tốt để nâng cao năng suất, hiệu suất lao động dẫn đến nâng
cao hiệu quả kinh doanh. Sử dụng đúng đắn phơng pháp này, quyền quản lý
giảm đợc việc điều hành kiểm tra vụn vặt mang tính hành chính sự vụ. muốn sử
dụng đợc phơng pháp này một cách tốt nhất, nhà quản lý cần phải chú ý đến
những vấn đề nh:
- Hoàn thiện hệ thống các đòn bẩy kinh tế (giá cả, lợi nhuận, tín dụng, lãi
suất, tiền lơng, tiền thởng...)
- Thực hiện phân cấp đúng đắn giữa cáccấp quản lý (bao gồm quyền hạn
và trách nhiệm), có kiểm tra chặt chẽ
- Bảo đảm sự công bằng qua đánh giá đúng mức cống hiến của ngời lao
động.
Tuy nhiên, việc sử dụng các biện pháp kinh tế cũng có những mặt hạn chế
riêng, nó khiến ngời lao động chỉ biết nhìn nhận và đánh giá thành tích của
mình thông qua lợng tiền thởng đợc nhận. Điều này hết sức nguy hại cho sự phát
triển lên tầm cao mới của con ngời lao động chế độ xã hội chủ nghĩa. Biện pháp
kinh tế chỉ phát huy tối đa tác dụng của khi nhà quản lý biết kết hợp nó với
những biện pháp khác. Nếu không, nó sẽ đẩy những ngời lao động vào tình
trạng chỉ nhìn vào những món lợi trớc mắt (mà nhu cầu con ngời thì quá lớn)
8
khiến họ không còn ý thức xây dựng tổ chức, không còn lý tởng của ngời lao
động xã hội chủ nghĩa chân chính, lao động vì mọi ngời. Để hoàn thiện hơn nữa
con ngời lao động, giúp họ có đợc cách nhìn đúng đắn về công việc của chính
mình, nhất thiết nhà quản lý không thể bỏ qua một phơng pháp nữa tác động lên
con ngời đó là phơng pháp tâm lý - giáo dục
3- Phơng pháp tâm lý - giáo dục: tác động vào nhận thức, ý thức, tình
cảm của tối tợng quản lý nhằm nâng cao tính tự giác, ý thức trách nhiệm và
nhiệt tình lao động trong việc thực hiện nhiệm vụ. Các phơng pháp tâm lý - giáo
dục dựa trên cơ sở vận dụng các quuy luật tâm lý, coi con ngời là một thực thể
xã hội, là tổng hoà nhiều mối quan hệ xã hội (không coi con ngời chỉ là một

những động cơ chân chính (có lợi cho tổ chức) rồi đa họ vào môi trờng thích hợp
bằng nhiều yếu tố thúc đẩy động cơ đó thành hành động. Thiết nghĩ, nếu các
nhà quản lý có đủ khả năng quản trị quá trình diễn biến tâm lý dẫn đến hành
động của con ngời thì hoàn toàn có thể yên tâm trong việc quản lý ngời lao
động.
Xuất phát từ quan điểm trên, em cho rằng công tác phát triển cả về năng
lực, phẩm chất lao động lẫn t duy, kiến thức của ngời lao động trong doanh
nghiệp luôn phải đặt lên hàng đầu. Để tìm hiểu sâu rộng và cụ thể hơn thế nữa
đối với công tác phát triển con ngời, chúng ta sẽ xem xét thực trạng công tác đào
tạo và phát triển nguồn nhân lực của xí nghiệp 197
10