Lưu Hồng Nhung - Kế toán 47B
LỜI MỞ ĐẦU
Trong nền kinh tế thị trường cạnh tranh ngày càng gay gắt, bắt buộc mỗi
doanh nghiệp phải nỗ lực hết sức mình để tồn tại và phát triển, doanh nghiệp
phải tự trang trải chi phí cho mình và kinh doanh có lãi, điều đó đòi hỏi các
nhà quản lý phải đưa ra các biện pháp cắt giảm chi phí, phấn đấu hạ giá thành
sản phẩm. Nguyên vật liệu là một yếu tố chi phí chiếm tỷ trọng lớn trong cơ
cấu chi phí sản xuất tạo ra sản phẩm mới. Vậy làm thế nào để tiết kiệm được
chi phí nguyên vật liệu mà vẫn đảm bảo được số lượng sản phẩm, đáp ứng
được nhu cầu thị trường với chất lượng tốt và giá thành hạ, đó chính là một bài
toán khó đối với các nhà quản lý. Để giải được bài toán này đòi hỏi phải có sự
đóng góp không nhỏ của các nhân viên kế toán nói chung và nhân viên kế toán
nguyên vật liệu nói riêng, bằng những số liệu thực tế và công tác hạch toán có
hiệu quả, kế toán nguyên vật liệu sẽ theo dõi và đánh giá sử dụng nguyên vật
liệu trong doanh nghiệp và từ đó cung cấp thông tin bổ ích cho nhà quản lý.
Dưới góc độ là một tài sản lưu động của doanh nghiệp và còn là một
yếu tố đầu vào quan trọng trong khâu sản xuất, nguyên vật liệu bao gồm
nhiều loại, nhiều thứ lại thường xuyên biến động, vì vậy việc theo dõi và
hạch toán nguyên vật liệu là vô cùng cần thiết, nếu không quản lý một cách
chặt chẽ sẽ gây ra những tổn thất về mặt kinh tế, mặt khác tổ chức tốt công
tác quản lý và hạch toán nguyên vật liệu sẽ là điều kiện để nâng cao chất
lượng sản phẩm tiết kiệm chi phí, tăng năng suất lao động để từ đó tăng lợi
nhuận cho doanh nghiệp.
Xuất phát từ vị trí và tầm quan trọng của công tác quản lý và hạch
toán nguyên vật liệu tại công ty TNHH liên doanh sản xuất ô tô Hoà Bình và
dựa trên cơ sở những kiến thức đã học, cùng với sự giúp đỡ nhiệt tình của
thày giáo Tiến sĩ Phạm Thành Long và các cán bộ kế toán phòng kế toán của
công ty TNHH liên doanh sản xuất ôtô Hoà Bình em đã chọn và đi sâu
nghiên cứu đề tài : “Hoàn thiện kế toán NVL tại công ty TNHH liên doanh ô
tô Hòa Bình” làm chuyên đề thực tập của mình.
1

• Công ty Columbian Motors Corportion (CMC) (Philippines)
• Công ty Pan Pacific INC (IPP) sau chuyển quyền liên doanh cho
Nochimen Corporation (Nhật Bản).
Liên doanh ô tô Hoà Bình do công ty Columbian Motors Corparation
làm chủ đại diện.
Tên chính thức của liên doanh : Xí nghiệp liên doanh sản xuất ôtô Hoà
Bình. Đến năm 2007, chuyển tên thành công ty TNHH liên doanh ô tô Hoà
Bình
Tên giao dịch: Viet Nam Motors Corporation.
3
Lưu Hồng Nhung - Kế toán 47B
Tên viết tắt: VMC.
Trụ sở chính: Km 9 - Đường Nguyễn Trãi – Thanh Xuân – Hà Nội.
Sau thời gian hoạt động khoảng một năm, công ty xuất nhập khẩu và
cung ứng vật tư của phía Việt Nam và công ty Pacific Co.Ltd của phía nước
ngoài đã rút khỏi liên doanh, công ty Nichimen (Nhật Bản) đã thay thế công
ty Pacific.
VMC được thành lập với tổng số vốn ban đầu là 33.150.000 USD.
Trong đó:
• Vốn cố định là 9.593.000 USD.
• Vốn lưu động là 23.557.000 USD
• Vốn pháp định là 10.000.000 USD. Bao gồm 3 đối tác góp vốn là:
Phía Việt Nam: Nhà máy ôtô Hòa Bình góp 3.000.000 USD chiếm
30% vốn pháp định.
Phía nước ngoài: 70% tổng số vốn pháp định.
Trong đó:
Công ty Columbian Motors Corporation (CMC) – Philipin góp
5.500.000 USD chiếm 55%.
Công ty Nichimen - Nhật Bản góp 1.500.000 USD chiếm 15%.
Thời hạn hoạt động của Liên doanh là 30 năm.

Từ khi thành lập đến nay, công ty đã tung ra thị trường nhiều chủng
loại xe với nhiều kiểu dáng, mẫu mã mang nhãn hiệu của nhiều hãng xe nổi
tiếng như Mazda, Subazu, Kia, BMW…. VMC trở thành một nhà cung cấp
không thể thiếu được của thị trường Việt Nam.
* Quy trình công nghệ:
Cùng với việc tập trung đa dạng hoá sản phẩm VMC còn chú trọng vào
việc phát triển sản xuất bằng công tác đảm bảo và nâng cao chất lượng sản
phẩm. Được thể hiện bằng việc đầu tư những dây chuyền sản xuất công nghệ
cao ngoại nhập, cụ thể là đầu tư, lắp đặt dây chuyền sơn tĩnh điện của cộng
hoà liên bang Đức và một số các thiết bị hiện đại của các nước tiên tiến khác.
5
Lưu Hồng Nhung - Kế toán 47B
Đặc điểm về quy trình sản xuất công nghệ rất phức tạp tuy nhiên được
gói gọn trong một nhà máy nên công tác tổ chức quản lý sản phẩm tương đối
thuận tiện, các dây chuyền sản xuất hầu hết là tự động, phần nhỏ là thủ công.
Do một dây chuyền lắp ráp đồng bộ nên sản phẩm hình thành có chất lượng
cao.
*Đặc điểm về lao động:
VMC hiện có một đội ngũ lao động đồng đều, hội tụ đầy đủ các ưu
điểm đủ sức thực hiện các chức năng nhiệm vụ của công ty.
+ Về mặt số lượng: Lao động của công ty hiện nay có 667 người.
Trong đó lao động nam chiến gần 80% trong tổng số lao động của toàn công
ty, gồm những người cần cù, khỏe mạnh, có khả năng làm việc ở cường độ
cao và trong thời gian dài. Lao động nữ của công ty chủ yếu làm công tác văn
phòng: thư ký, tiếp tân, phục vụ,…
+ Về mặt chất lượng lao động: Tất cả các cán bộ quản lý, các cán bộ
kỹ thuật đều có trình độ đại học, trung cấp, hầu hết các công nhân đều có
trình độ tay nghề cao. Bên cạnh đó phải nói đến công ty luôn không ngừng
nâng cao kiến thức chuyên môn cho công nhân, thường xuyên gửi công nhân
ra các nhà máy nước ngoài có uy tín để đào tạo nâng cao tay nghề.

Trung tâm
Cộng Hoà
PHÓ TỔNG
GIÁM ĐỐC
PHÒNG KỸ THUẬT PHÒNG VẬT TƯ PHÒNG SẢN XUẤT PHÒNG KCS
FX Gò hàn FX Sơn
FX Lắp ráp
FX Kiểm tra xe
FX Hoàn thiện
FX Giao xe
Lưu Hồng Nhung - Kế toán 47B
Để đảm bảo phát huy một cách có hiệu quả bộ máy hoạt động, công ty
quy định rõ ràng chức năng nhiệm vụ của từng phòng ban cũng như từng bộ
phận:
Hội đồng quản trị: Là cơ quan quản lý công ty, có toàn quyền nhân
danh công ty để quyết định mọi vấn đề liên quan tới quản lý, quyền lợi của
công ty.
Tổng giám đốc: chịu trách nhiệm trước Hội đồng quản trị và pháp luật
về điều hành hoạt động hàng ngày của công ty.
Phó Tổng giám đốc giúp Tổng giám đốc điều hành công ty theo phân
công và uỷ quyền của Tổng giám đốc, chịu trách nhiệm trước Tổng giám đốc
về nhiệm vụ được Tổng giám đốc phân công hoặc uỷ quyền.
Các phòng ban:
+ Phòng hành chính: Phối hợp cùng các phòng, các xí nghiệp quản lý
nhân lực của công ty. Tổ chức thực hiện đào tạo, bồi dưỡng, phân công, khen
thưởng, trả lương cho cán bộ công nhân viên trong công ty. Quản lý hồ sơ đất
đai nhà cửa toàn công ty. Quản lý, phổ biến thực hiện chính sách Nhà nước
đối với công ty.
+ Phòng Tài chính: Quản lý vốn, tổng hợp kết quả kinh doanh, báo
cáo kế toán, thống kê để phục vụ cho việc kiểm tra hoạt động sản xuất kinh

của hãng Mazda (Nhật Bản), KIA (Hàn Quốc), BMW (Đức) ở dạng tổng
thành CKD2 và đưa vào lắp ráp với lớp sơn tĩnh điện tại VMC.
1.1.4. Kết quả kinh doanh của công ty:
Nhờ có mục tiêu và chiến lược kinh doanh đúng đắn nên trong những
năm đầu mới thành lập, đặc biệt là trong những năm 1995-1996, VMC làm
ăn có lãi, luôn đứng đầu trong các Liên doanh sản xuất ô tô tại Việt Nam về
sản lượng sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.
Tuy nhiên VMC bắt đầu làm ăn thua lỗ vào năm 1997 gây ảnh hưởng
lớn tới sự phát triển trong những năm 1998 – 2000. Đó là do nhu cầu thị
trường giảm, nhà nước thực hiện chính sách tiếp kiệm, nhiều đối thủ cạnh
9
Lưu Hồng Nhung - Kế toán 47B
tranh và sự ảnh hưởng không nhỏ của cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ
Châu Á
Từ năm 2001 đến năm 2005 VMC bắt đầu làm ăn có lãi, một phần do
nhu cầu thị trường tăng mạnh, một phần do VMC đã có những chính sách
bán hàng và sau bán hàng linh hoạt hơn, hấp dẫn khách hàng hơn. Ngoài ra
VMC không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm, thay đổi mẫu mã thu hút
được sự chú ý cũng như tạo được uy tín với khách hàng. VMC cũng tạo ra
được một chính sách bán hàng rất cạnh tranh, dịch vụ hậu mãi hết sức tốt.
Từ năm 2006-2008, Kết quả kinh doanh của VMC được thể hiện qua
bảng sau (Trang bên)(Bảng 1-1)
10
Lưu Hồng Nhung_Kế toán 47B
Bảng 1-1: Kết quả kinh doanh của VMC giai đoạn 2006-2008
Đơn vị :1000VNĐ
Các chỉ tiêu Năm 2006 Năm 2007 Năm 2008
So sánh 2007/2006 So sánh 2008/2007
Chênh lệch % Chênh lệch
Doanh thu thuần

2 5.600.637
Chi phí quản lý doanh nghiệp 64.873.758 61.523.434 72.029.388 -3.350.324 -5,16 10.505.954
Lơị nhuận từ hoạt động kinh 194.129.43
0 198.176.816 249.387.510 4.047.386 2,08 51.210.694
ập khác 7.646.961 11.216.895 12.768.795 3.569.934
46,6
8 1.551.900
Chi phí khác 2412859 838.182 917.895 -6.808.779
-
89,04 79.713
ợi nhuận khác 5.234.102 10.378.713 11.850.900 5.144.611 98,2 1.472.187
11
Lưu Hồng Nhung_Kế toán 47B
9
ợi nhuận trước thuế
199.363.53
2 208.555.529 261.238.410 9.191.997 4,6 56.682.881
ế thu nhập phải nộp 55.821.789 58.395.548 73.146.755 2.573.759 4,6 14.751.207
ợi nhuận sau thuế
143.541.74
3 150.159.981 188.091.655 6.618.238 4,6 37.931.674
ổng quỹ lương 2.443.776 2.837.088 2.854.604 393.312
16,0
9 27.516
ổng cán bộ công nhân viên 555 655 667 100
18,0
2 12
Thu nhập bình
quân/người/tháng 4.200 4.332 4.280 132 3,14 -52


Kế
toán vật
tư
(Phạm
Bích
Liên)
Kế toán
tiền lương
và tập hợp
chi phí giá
thành (Cao
Xuân
Trường)
Kế toán
tiền lương
và tập hợp
chi phí giá
thành (Cao
Xuân
Trường)
13
Lưu Hồng Nhung_Kế toán 47B
1.2. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán và bố sổ kế toán tại công ty
TNHH liên doanh ô tô Hòa Bình
1.2.1. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán
Bộ máy kế toán của VMC được tổ chức theo hình thức tập trung, có
liên quan trực tiếp tới bộ máy quản lý. Nhiệm vụ, chức năng bộ máy kế toán
là tổ chức công tác kế toán thực hiện việc ghi chép, phân loại, tổng hợp các
nghiệp vụ kinh tế phát sinh theo những nội dung kinh tế. Do vậy, cơ cấu bộ
máy kế toán cần gọn, nhẹ hợp lý, hoạt động có hiệu qủa đó là điều kiện quan

và tập hợp
chi phí giá
thành (Cao
Xuân
Trường)
14
Lưu Hồng Nhung_Kế toán 47B
Mỗi kế toán trong VMC được quy định những chức năng, nhiệm vụ cụ
thể:
Nhiệm vụ của các kế toán trong Nhà máy
- Kế toán trưởng
Phụ trách các bộ phận dưới quyền, theo dõi tình hình tài chính, chịu
trách nhiệm trước Giám đốc và cơ quan cấp trên về công tác hạch toán kế
toán và các chỉ tiêu tài chính của toàn công ty.
- Kế toán vật tư
Có nhiệm vụ theo dõi chi tiết và tổng hợp tình hình nhập – xuất kho
từng loại vật tư bao gồm vật liệu chính, vật liệu phụ, công cụ lao động nhỏ
diễn ra hàng ngày.
- Kế toán tiền lương và tập hợp chi phí sản xuất giá thành
Có nhiệm vụ tính lương, bảo hiểm cho công nhân và cán bộ công ty.
Ngoài ra, kế toán tiền lương còn có nhiệm vụ tập hợp sản xuất và tính giá
thành.
- Kế toán tài sản cố định
Kế toán trưởng
Kế toán trưởng
Kế
toán vật
tư
(Phạm
Bích

(Đào
Thị
Hương)
Kế toán tiêu
thụ và xác
định kết
quả kinh
doanh
(Đặng Văn
Nam)
Kế toán tiêu
thụ và xác
định kết
quả kinh
doanh
(Đặng Văn
Nam)
Kế toán
thanh
toán
(Tạ Mai
Lương)
Kế toán
thanh
toán
(Tạ Mai
Lương)
Kế toán
vốn
bằng

tại công ty. Đồng thời theo dõi tình hình chi trả thông qua tài khoản tiền gửi
Ngân hàng. Hàng ngày khi nhận giấy báo nợ của Ngân hàng , kiểm tra tính
chính xác của nó sau đó ghi nhật ký chứng từ, khi nhận được giấy báo có ghi
vào bảng kê số 2.
- Thủ quỹ
Quản lý và giám sát tiền mặt tại công ty hàng ngày
1.2.2. Đặc điểm tổ chức hạch toán kế toán:
1.2.2.1. Tổ chức vận dụng hệ thống chứng từ kế toán:
Chứng từ kế toán áp dụng trong công ty thực hiện theo nội dung,
phương pháp lập, ký chứng từ theo quy định của luật kế toán và nghị định số
129/2004/NĐ-CP ngày 31/5/2004 của chính phủ, các văn bản pháp luật khác
16
Lưu Hồng Nhung_Kế toán 47B
có liên quan đến chứng từ kế toán và các quy định trong quyết định số
15/2006/QĐ-BTC ban hành ngày 20 tháng 3 năm 2006.
Mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến hoạt động của công ty
đều phải lập chứng từ kế toán, lập 1 lần cho 1 nghiệp vụ kinh tế phát sinh.
Tất cả các chứng từ kế toán đều tập trung vào bộ phận kế toán của công ty.
Bộ phận kế toán kiểm tra những chứng từ kế toán đó và chỉ sau khi kiểm tra
và xác minh tính pháp lý của chứng từ thì mới dùng những chứng từ đó để
ghi sổ kế toán.
1.2.2.2. Tổ chức hệ thống tài khoản kế toán:
o Kế toán vật tư theo dõi trên các tài khoản:
TK 152- “nguyên liệu vật liệu”
Kế toán vật liệu mở các tài khoản cấp 2
Các nghiệp vụ vật tư kế toán sử dụng các tài khoản.
+ TK 111: Tiền mặt
+ TK 112: Tiền gửi ngân hàng
+ TK 131: Phải thu khách hàng
+ TK 331: Phải trả người bán

o Kế toán thanh toán theo dõi trên các tài khoản:
+ 331: Phải trả người bán
+ 141: Tạm ứng
+ 331: Đặt trước cho người bán
+ 338 : Phải trả khác
+ 341: Kinh phí cấp cho cấp dưới
o Kế toán vốn bằng tiền theo dõi trên các tài khoản:
+ 111: Tiền mặt.
Mở chi tiết trên 2 TK cấp 2
1111: Tiền Việt Nam
1112: Ngoại tệ
18
Lưu Hồng Nhung_Kế toán 47B
+ 112: TGNH
Tương tự mở chi tiết trên 2 TK cấp 2
1121: Tiền Việt Nam
1122: Tiền ngoại tệ
1.2.2.3. Tổ chức vận dụng hệ thống sổ sách kế toán:
Hình thức kế toán áp dụng tại công ty là hình thức nhật ký chứng từ.
Các loại sổ kế toán
+Nhật ký chứng từ
+ Bảng kê
+ Sổ cái
+ Sổ hoặc thẻ chi tiết
Trình tự ghi chép
(1) Hàng ngày căn cứ vào các chứng từ kế toán đã được kiểm tra lấy số
liệu ghi trực tiếp vào các Nhật ký- Chứng từ, sổ chi tiết có liên quan
Đối với các loại chi phí sản xuất, kinh doanh phát sinh nhiều lần hoặc
mang tính chất phân bổ, các chứng từ gốc trước hết được tập hợp và phân
loại trong các bảng phân bổ, sau đó lấy số liệu kết quả của bảng phân bổ ghi

20
Lưu Hồng Nhung_Kế toán 47B
Ghi chú :
Ghi cuối ngày
Ghi cuối tháng
Đối chiếu, kiểm tra
Sơ đồ số 1-4:
Quy trình ghi sổ phần hành kế toán nguyên vật liệu của VMC
Chứng từ gốc và các
bảng phân bổ
Chứng từ gốc và các
bảng phân bổ
Bảng k ê
Bảng k ê
Nhật ký chứng từ
Nhật ký chứng từ
Sổ cái
Sổ cái
Bảng tổng hợp
chi tiết
Bảng tổng hợp
chi tiết
Báo cáo tài chính
Báo cáo tài chính
Thẻ và sổ kế
toán chi tiết
Thẻ và sổ kế
toán chi tiết
Chứng từ ban đầu
Sổ cái TK152

hợp chi tiết có liên quan và lấy số liệu tổng cộng của các nhật ký chứng từ
ghi trực tiếp vào sổ cái TK 152
+ Xuất NVL : Từ phiếu xuất kho lập bảng phân bổ vật liệu công cụ
dụng cụ, từ bảng phân bổ vào bảng kê 4,5. Từ bảng kê 4,5 vào nhật ký chứng
từ 7->Vào sổ cái TK 152.
1.2.2.4. Tổ chức báo cáo kế toán:
Báo cáo bắt buộc của VMC bao gồm :
+ Bảng cân đối kế toán Mẫu số B 01-DN
+ Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh Mẫu số B 02-DN
+ Báo cáo lưu chuyển tiền tệMẫu số B 03-DN
+ Bản thuyết minh báo cáo tài chínhMẫu số B 09-DN
Các số liệu của kế toán được lấy từ việc hoàn tất việc ghi sổ kế toán
chi tiết, tiến hành khoá sổ kế toán, tính ra số dư cuối kỳ của các tài khoản
tổng hợp và tài khoản phân tích, kiểm tra đối chiếu số liệu kế toán giữa sổ
sách có liên quan đảm bảo khớp và đúng.
1.3.Những vấn đề kinh tế kỹ thuật về nguyên vật liệu của VMC có
ảnh hưởng tới hạch toán:
1.3.1. Đặc điểm vật liệu của VMC:
23
Lưu Hồng Nhung_Kế toán 47B
NVL là những đối tượng lao động đã được thể hiện dưới dạng vật hóa,
khác với tư liệu lao động, NVL chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất nhất
định và khi tham gia vào quá trình sản xuất, dưới tác động của lao động,
chúng bị tiêu hao toàn bộ hoặc thay đổi hình thái vật chất ban đầu để tạo ra
hình thái vật chất của sản phẩm. Với đặc thù là một doanh nghiệp sản xuất và
lắp ráp ô tô chủ yếu theo đơn đặt hàng nên chủng loại, mẫu mã sản phẩm của
VMC rất phong phú. Nên NVL sử dụng trong công ty có nhiều loại với vai
trò và công dụng khác nhau. Trong điều kiện đó, việc phân loại NVL là cần
thiết nhằm tổ chức tốt việc quản lý và hạch toán NVL. VMC đã phân chia
NVL rất cụ thể như sau:

Quản lý nguyên vật liệu được xem xét trên các khía cạnh sau:
Về khâu thu mua:Nguyên vật liệu là tài sản dự trữ cho sản xuất, thuộc
tài sản lưu động của doanh nghiệp, nó thường xuyên biến động do các doanh
nghiệp phải liên tục cung ứng vật tư nhằm đáp ứng kịp thời cho sản xuất.
Cho nên trong khi mua VMC quản lý rất chặt chẽ về khối lượng, quy cách,
chủng loại vật tư theo đúng yêu cầu sản xuất, giá mua hợp lý, thích hợp với
chi phí mua từ đó phấn đấu hạ thấp giá thành sản phẩm.
Nguyên vật liệu của VMC thường được mua từ nhiều nguồn khác
nhau. Có loại được cung cấp từ nhiều nguồn ổn định, cũng có loại mua ở thị
trường tự do.
Đối với nguồn cung ứng là nơi mà VMC quen sử dụng, NVL từ nguồn
này đảm bảo chất lượng phù hợp với yêu cầu sản xuất kinh doanh nên khi có
yêu cầu thì VMC sẽ tiến hành ký kết hợp đồng để mua NVL.
Đối với những loại NVL cung ứng trên thị trường tự do thì VMC phải
tiến hành kiểm tra chất lượng, đặc tính lý hóa của sản phẩm một cách khá
chặt chẽ. Nếu phù hợp với yêu cầu thì mới tiến hành làm hợp đồng mua bán,
nhưng nếu mua với số lượng nhỏ thì không cần làm hợp đồng mua bán.
25