Låìi Nọi Âáưu
GDP l mäüt chè tiãu kinh tãú täøng håüp nháút, phn ạnh kãút qu hoảt âäüng sn xút ca
mäüt qúc gia, l thỉåïc âo âạnh giạ hiãûu qa sn xút x häüi khäng nhỉỵng ca ton bäü
nãưn kinh tãú m cn ca tỉìng ngnh sn xút thỉûc hiãûn trãn lnh thäø kinh tãú qúc
gia âọ. Qua chè tiãu GDP ngỉåìi ta âạnh giạ âỉåüc mỉïc tàng trỉåíng kinh tãú, thỉûc trảng ca
nãưn kinh tãú. GDP cn l cå såí giụp cạc täø chỉïc hiãøu r hån vãư nãưn kinh tãú cu mäüt
qúc gia, so sạnh kãút qu sn xút x häüi, mỉïc säúng, sỉû giu ngho... ca qúc gia
âọ våïi cạc qúc gia khạc, cạc nỉåïc khạc trong khu vỉûc. Nọ cn lm cå såí cho cạc nh
doanh nghiãûp nghiãn cỉïu, xem xẹt thỉûc tãú hoảt âäüng, kãút qu cạc ngnh, hiãûu qu sỉí
dủng väún âãø tỉì âọ cọ chênh sạch âáưu tỉ thêch håüp, thỉûc hiãûn liãn kãút, liãn doanh trong viãûc láûp
ngnh nghãư måïi trãn lnh thäø kinh tãú ca qúc gia âọ. Khäng nhỉỵng thãú, GDP cn
gêp cho cạc nhd nghiãn cỉïu kinh tãú táưm vé mä xem xẹt thỉûc trảng nãưn kinh tãú nỉåïc nh,
tỉì âọ âãư ra cạc chênh sạch chiãún lỉåüc kinh tãú (ngàõn hản, di hản) cho qúc gia, cho
vng, lnh thäø, cho âëa phỉång. GDP ngoi tênh cho mäüt qúc gia cn âỉåüc tênh cho khu
vỉûc, thnh phäú, tènh hồûc vng lnh thäø trong mäüt qúc gia.
Xút phạt tỉì nghéa quan trng ca chè tiãu GDP v tçnh hçnh thỉûc tãú tải thë
x Tam K, l nåi vỉìa xy ra mäüt sỉû kiãûn låïn. Nàm 1997, tènh Qung Nam âỉåüc
tại láûp, Tam K tråí thnh thë x tènh l ca Qung Nam, chàõc chàõn s âảt âỉåüc
nhiãưu thnh tỉûu, cng nhỉ nhỉỵng bỉåïc thay âäøi låïn trong phạt triãøn kinh tãú. Do âọ em
â mảnh dản chn âãư ti : “
Nghiãn cỉïu biãún âäüng GDP ca thë x Tam K
qua ba nàm 2000 - 2002 “
Kãút cáúu ca âãư ti âỉåüc chia lm 3 pháưn chênh :
Chỉång 1 : Cå såí l lûn v thỉûc tãú ca âãư ti
Chỉång 2 : Phán têch biãún âäüng GDP ca thë x Tam K qua ba nàm 2000 -
2002
Chỉång 3 : Kãút lûn v kiãún nghë
Vç trçnh âäü bn thán cn hản chãú, hån nỉỵa thåìi gian nghiãn cỉïu v xám nháûp thỉûc tãú
cng hản chãú. Do âọ khäng trạnh khi nhỉỵng sai sọt, ráút mong âỉåüc sỉû thäng cm v
âọng gọp kiãún. Xin chán thnh cm ån.
Sinh vi n th ûc hi ûnã ỉ ã

â üc.Àn, ngu kh ng thu üc phảm tru sa n xu t vç kh ng thỉå í ä ä ì í áú ä ãø
giao cho ng i khạc la m thay â üc.ỉåì ì ỉå
- Cọ âënh nghéa v sa n xu t nh sau : Sa n xu t la miãư í áú ỉ í áú ì
hoat â üng cu a con ng i, v ïi t cạch la cạc nh n, hay m üt tä í ỉåì å ỉ ì á ä äø
ch ùc b ng nng l ỷc qua n lyù cu a mỗnh, cu ng v ùi caùc y u tổ ũ ổ ớ ớ ỡ ồ óỳ ọỳ
v õ t va v n (t ba n) sa n xu t ra nh ợng sa n ph m v ỷt ch tóử ỏỳ ỡ ọỳ ổ ớ ớ ỏỳ ổ ớ ỏứ ỏ ỏỳ
va dởch vuỷ h ợu ờch va coù hi ỷu qua cao nh m thoa maợn nhuỡ ổ ỡ ó ớ ũ ớ
c u s duỷng õ phuỷc vuỷ cho nhu c u s duỷng cu i cu ngỏử ổớ óứ ỏử ổớ ọỳ ỡ
cho õ i s ng sinh hoaỷt d n c va xaợ h ỹi, xu t kh u ra n ùcồỡ ọỳ ỏ ổ ỡ ọ ỏỳ ỏứ ổồ
ngoa i, cho tờch luyợ õ m r ỹng sa n xu t va õ i s ng ... Quaùỡ óứ ồớ ọ ớ ỏỳ ỡ ồỡ ọỳ
trỗnh tr n t n taỷi va v ỷn õ ỹng khaùch quan kh ng ng ngó ọử ỡ ỏ ọ ọ ổỡ
õ ỹc lỷp õi, lỷp laỷi trong nm. ổồ
Nh v ỷy, quaù trỗnh hoaỷt õ ỹng sa n xu t coù caùc õỷc tr ngổ ỏ ọ ớ ỏỳ ổ
chung sau :
La hoaỷt õ ỹng coù muỷc õờch, coù th la m thay õ ỹcỡ ọ óứ ỡ ổồ
cu a con ng i.ớ ổồỡ
Bao g m ca hoaỷt õ ỹng sa n xu t sa n ph m v ỷt ch tọử ớ ọ ớ ỏỳ ớ ỏứ ỏ ỏỳ
va hoaỷt õ ỹng sa n xu t sa n ph m dởch vuỷ, nh mỡ ọ ớ ỏỳ ớ ỏứ ũ
thoa maợn kh ng chố y u c u caù nh n ma ca nhu c uớ ọ ó ỏử ỏ ỡ ớ ỏử
chung toa n xaợ h ỹi.ỡ ọ
Toa n b ỹ sa n ph m v ỷt ch t va sa n ph m dởch vuỷỡ ọ ớ ỏứ ỏ ỏỳ ỡ ớ ỏứ
õ ỹc sa n xu t ra coù th õem baùn tr n thở tr ng vaổồ ớ ỏỳ óứ ó ổồỡ ỡ
kh ng õem baùn tr n thở tr ng.ọ ó ổồỡ
Tuy nhi n, tuy õi u ki ỷn va quy õởnh cu a t ng qu c gia,ó ỡ óử ó ỡ ớ ổỡ ọỳ
trong m ỹt s tr ng h ỹp hoaỷt õ ỹng cu a con ng i kh ngọ ọỳ ổồỡ ồ ọ ớ ổồỡ ọ
õ ỹc coi la hoaỷt õ ỹng sa n xu t :ổồ ỡ ọ ớ ỏỳ
Nh ợng hoaỷt õ ỹng t ỷ phuỷc vuỷ cho mỗnhkh ng taỷoổ ọ ổ ọ
ra thu nh ỷp nh : n u ng, t m r a, t ỷ s a ch ợa õỏ ổ ọỳ ừ ổớ ổ ổớ ổ ọử
du nh trong gia õỗnh;ỡ
Nh ợng hoaỷt õ ỹng n ỹi tr ỹ khaùc cu a h ỹ gia õỗnh d nổ ọ ọ ồ ớ ọ ỏ

M üt t ch ïc hay cạ nh n âu üc gi la â n vë th ng trụ tr nä äø ỉ á å ì å ỉåì ã
lnh th kinh t cu a m üt qu c gia n u t ch ïc, cạ nh n âọäø ãú í ä äú ãú äø ỉ á
thu üc qu c gia s tải hay n ïc ngoa i cọ k hoảch cam k tä äú åí ỉå ì ãú ãú
hoảt â üng l u da i(tr n 1 nàm) va chëu mi s û ki m soạt vä á ì ã ì ỉ ãø ãư
phạp lu ût cu a qu c gia âọ.á í äú
Vê dủ: Hng i ûn t Samsung cu a C üng hoa Ha n qu c ã ỉí í ä ì ì äú
âang hoảt â üng Vi ût Nam trong nhi u nàm nay la â n vëä åí ã ãư ì å
th ng trụ tr n lnh th Vi ût Nam.ỉåì ã äø ã
Xê nghi ûp x y d ûng c u â ng Z cu a Vi ût Nam sang hoảtã á ỉ áư ỉåì í ã
â üng n ïc bản-La o t nàm 1991 â n nay la â n vë th ngä åí ỉå ì ỉì ãú ì å ỉåì
trụ cu a lnh th kinh t La o.í äø ãú ì
Theo khại ni ûm âọ, â n vë th ng trụ tr n lnh th kinh tã å ỉåì ã äø ãú
cu a m üt qu c gia bao g m :í ä äú äư
- Cạc â n vë sa n xu t kinh doanh hoảt â üng trong cạcå í áú ä
nga nh kinh t thu üc tạt ca cạc hçnh th ïc s h ỵu : Nh ãú ä í ỉ åí ỉ ì
n ïc, t ûp th , t nh n, h n h üp, cạ th ... cu a qu c giå á ãø ỉ á äø å ãø í äú
hoảt â üng tr n lnh th âëa l cu a qu c gia.ä ã äø í äú
- Cạc â n vë sa n xu t kinh doanh hoảt â üng trong cạcå í áú ä
nga nh kinh t cu a n ïc ngoa iâ u t tr ûc ti p, h üp tạcì ãú í ỉå ì áư ỉ ỉ ãú å
li n doanh qu c gia v ïi th i gian tr n 1 nàm.ã äú å åì ã
- Cạc t ch ïc hồûc t nh n cu a qu c gia âọ âi c ng tạc,äø ỉ ỉ á í äú ä
la m vi ûc n ïc ngoa i, k ca hc sinh âi du hc n ïcì ã åí ỉå ì ãø í åí ỉå
ngoa i tr n m üt nàm.ì ã ä
- Cạc âải s ï quạn, lnh s û quạn, âải di ûn quọcỉ ỉ ã
pho ng, an ninh la m vi ûc n ïc ngoa i.ì ì ã åí ỉå ì
Ng üc lải, m üt t ch ïc hay cạ nh n â üc coi la kh ng th ngỉå ä äø ỉ á ỉå ì ä ỉåì
trụ tr n lnh th kinh t cu a m üt qu c gia n u t ch ïc, cạã äø ãú í ä äú ãú äø ỉ
nh n âọ â n qu c gia s tải la m vi ûc, hc t ûp, nghi n c ïu,á ãú äú åí ì ã á ã ỉ
tham quan ... d ïi th i gian m üt nàm.ỉå åì ä
1.1.1.4 Phán ngnh Kinh Tãú Qúc Dán

1. Nga nh n ng nghi ûp va l m nghi ûp,ì ä ã ì á ã
2. Nga nh thuy sa n,ì í í
3. Nha nh c ng nghi ûp khai thạc mo ,ì ä ã í
4. Nga nh c ng nghi ûp ch bi n,ì ä ã ãú ãú
5. Nga nh sa n xu t va ph n ph i âi ûn, khê â t va n ïc,ì í áú ì á äú ã äú ì ỉå
6. Nga nh x y d ûng,ì á ỉ
7. Nga nh th ng nghi ûp, s a ch ỵa xe cọ â üng c ,mì ỉå ã ỉí ỉ ä å ä
t ,xe mạy, â du ng cạ nh n va gia âçnh,ä äư ì á ì
8. Nga nh v ûn ta i, kho bi va th ng tin li n lảc,ì á í ì ä ã
9. Nga nh khạch sản, nha ha ng,ì ì ì
10. Nga nh ta i chênh, tên dủng, ì ì
11. Nga nh hoảt â üng khoa hc va c ng ngh û,ì ä ì ä ã
12. Cạc hoảt â üng li n quan â n kinh doanh ta i sa n vậ ã ãú ì í ì
dëch vủ t v n, ỉ áú
13. Nga nh qua n l nha n ïcva an ninh qu c pho ng, ba í ì ỉå ì äú ì í
âa m x h üi bà t bu üc,í ä õ ä
14. Nga nh giạo dủc va âa o tảo,ì ì ì
15. Nga nh y t va hoảt â üng c ïu tr ü x h üi,ì ãú ì ä ỉ å ä
16. Hoảt â üng vàn hoạ va th thao,ä ì ãø
17. Hoảt â üng a ng, âoa n th va hi ûp h üi,ä Â í ì ãø ì ã ä
18. Nga nh hoảt â üng phủc vủ cạ nh n va c üng â ng,ì ä á ì ä äư
19. Nga nh hoảt â üng la m thu c ng vi ûc gia âçnh trongì ä ì ã ä ã
cạc h ü t nh n,ä ỉ á
20. Nga nh hoảt â üng cu a cạc t ch ïc va âoa n thì ä í äø ỉ ì ì ãø
qu c t .äú ãú
1.1.1.5 Váún âãư giạ c :
Cạc chè ti u kinh t t ng h üp trong h û th ng ta i khoa nã ãú äø å ã äú ì í
qu c gia â üc tênh theo 2 loải giạ : giạ th ûc t va giạ sộú ỉå ỉ ãú ì
sạnh nàm g c.äú
♦ Giạ thỉûc tãú :

=
Giạ
cå
ba ní
+
Thu sa n xu t va thú í áú ì ãú
ha ng hoạ (â tr cạcì ỉì
khoa n tr ü giụp cu a Nh å í ì
n ïc)ỉå
Giạ sỉí
dủng
=
Giạ sa ní
xu táú
+
Chi phê l u th ngỉ ä
(th ng nghi ûp vå ã ì
v ûn ta i)á í
M i quan h û gi ỵa cạc loải giạ nh sau : äú ã ỉ ỉ
Chi phê sa ní
xu táú
L üi nhu ûnå á
xê nghi ûpã
Giạ c ba nå í
Thu sa nãú í
xu t vấú ì
ha ng hoạì
Giạ sa n xu tí áú Chi phê l u th ngỉ ä
Giạ s dủngỉí
Càn c ï mủc âêch nghi n c ïu ma tênh theo loải giạ thêch h üp.ỉ ã ỉ ì å

Giaù trở tng th m (VA - Value Added) va t ng sa n ph m qu có ỡ ọứ ớ ỏứ ọỳ
n ỹi gi ng nhau v n ỹi dung (caùc y u t giaù trở h ỹp tha nhọ ọỳ óử ọ óỳ ọỳ ồ ỡ
C
1
+ V + M ) nh ng khaùc nhau v phaỷm vi tờnh toaùn. Cổ óử
1
+ V + M
cu a caùc b ỹ ph ỷn trong n n kinh t qu c d n õ ỹc goỹi la giaùớ ọ ỏ óử óỳ ọỳ ỏ ổồ ỡ
trở tng th m (VA), Có
1
+V + M cu a toa n b ỹ n n KTQD õ ỹc goỹiớ ỡ ọ óử ổồ
la t ng sa n ph m qu c n ỹi (GDP).ỡ ọứ ớ ỏứ ọỳ ọ
Quy m t ng sa n ph m qu c n ỹi la chố ti u tuy ỷt õ i th iọ ọứ ớ ỏứ ọỳ ọ ỡ ó ó ọỳ ồỡ
ky , õ ỹc tờnh theo õ n vở giaù trở (theo giaù hi ỷn ha nh, so saùnhỡ ổồ ồ ó ỡ
va c õởnh).ỡ ọỳ
1.1.2.2 Yẽ nghộa
T ng sa n ph m qu c n ỹi (GDP) la m ỹt trong nh ợng chốọứ ớ ỏứ ọỳ ọ ỡ ọ ổ
ti u kinh t t ng h ỹp quan troỹng pha n aùnh k t qua cu ió óỳ ọứ ồ ớ óỳ ớ ọỳ
cu ng cu a caùc hoaỷt õ ỹng sa n xu t cu a caùc nga nh, tha nhỡ ớ ọ ớ ỏỳ ớ ỡ ỡ
ph n kinh t va toa n b ỹ n n kinh t qu c d n trong m ỹt th iỏử óỳ ỡ ỡ ọ óử óỳ ọỳ ỏ ọ ồỡ
ky nh t õởnh( th ng la m ỹt nm ). où la ngu n g c moỹiỡ ỏỳ ổồỡ ỡ ọ ỡ ọử ọỳ
khoa n thu nh ỷp, ngu n g c s ỷ gia u coù va ph n vinh cu a xaợớ ỏ ọử ọỳ ổ ỡ ỡ ọử ớ
h ỹi. Noù kh ng chố bi u hi ỷn hi ỷu qua cu a taùi sa n xu t theoọ ọ óứ ó ó ớ ớ ớ ỏỳ
chi u s u ma ca hi ỷu qua taùi sa n xu t theo chi u r ỹng, laóử ỏ ỡ ớ ó ớ ớ ỏỳ óử ọ ỡ
m ỹt trong nh ợng c s quan troỹng õ tờnh caùc chố ti u kinh tọ ổ ồ ồớ óứ ó óỳ
khaùc.
T ng sa n ph m qu c n ỹi la m ỹt trong nh ợng cn c ù quanọứ ớ ỏứ ọỳ ọ ỡ ọ ổ ổ
troỹng õ õaùnh giaù s ỷ tng tr ng kinh t cu a m ỹt qu c gia,óứ ổ ổồớ óỳ ớ ọ ọỳ
nghi n c ùu kha nng tờch luyợ, huy õ ỹng v n, tờnh toaùn caùc chốó ổ ớ ọ ọỳ
ti u õaùnh giaù m ùc s ng d n c , so saùnh qu c t , xaùc õởnhó ổ ọỳ ỏ ổ ọỳ óỳ

Cạc nguy n tà c tr n c n â üc quạn tri ût khi tênh toạn, ph nã õ ã áư ỉå ã á
têch cạc chè ti u thu üc GDP phu h üp v ïi cạc âàûc âi m củã ä ì å å ãø
th cu a chụng. ãø í
1.1.4 Cạc phỉång phạp tênh täøng sn pháøm qúc näüi
La m üt chè ti u bi u hi ûn k t qua cu a quạ trçnh sa nì ä ã ãø ã ãú í í í
xu t, GDP v ûn â üng tra i qua ba giai âoản : â üc sa n xu t rấú á ä í ỉå í áú
trong cạc nga nh sa n xu t, â üc ph n ph i â hçnh tha nh cạcì í áú ỉå á äú ãø ì
khoa n thu nh ỷp, õ ỹc õem s duỷng õ thoa maợn caùc nhuớ ỏ ổồ ổớ óứ ớ
c u cu a caù nh n va xaợ h ỹi. T ng ùng v ùi ba giai õoaỷn v ỷnỏử ớ ỏ ỡ ọ ổồ ổ ồ ỏ
õ ỹng cu a noù coù ba ph ng phaùp tờnh t ng sa n ph m qu cọ ớ ổồ ọứ ớ ỏứ ọỳ
n ỹi (ph ng phaùp sa n xu t, ph ng phaùp ph n ph i va ph ngọ ổồ ớ ỏỳ ổồ ỏ ọỳ ỡ ổồ
phaùp s duỷng cu i cu ng).ổớ ọỳ ỡ
T ng sa n ph m qu c n ỹi th ng õ ỹc tờnh theo ba ph ngọứ ớ ỏứ ọỳ ọ ổồỡ ổồ ổồ
phaùp theo quaù trỗnh v ỷn õ ỹng t sa n xu t - ph n ph i õ nỏ ọ ổỡ ớ ỏỳ ỏ ọỳ óỳ
s duỷng.ổớ
1.1.4.1 Phổồng phaùp saớn xuỏỳt
1.1.4.1.1 Cọng thổùc tọứng quaùt :
T ng sa nọứ ớ
ph m qu cỏứ ọỳ
n ỹiọ
=
T ng giaùọứ
trở sa nớ
xu tỏỳ
-
Chi phờ
trung
gian
GDP = GO - IC
Tọứng giaù trở saớn xuỏỳt la chố ti u pha n aùnh k t qua sa n xu t cu aỡ ó ớ óỳ ớ ớ ỏỳ ớ

- Bạn tha nh ph m ì áø
- Nhi n li ûu ã ã
- üng l ûc Âä ỉ
- Giạ trë c ng củ lao â üng la v ût re ti n mau ho ng â ücä ä ì á í ãư í ỉå
ph n b trong nàm, qu n ạo, dủng củ ba o h ü laố äø áư í ä
â üng du ng trong th i gian la m vi ûc.ä ì åì ì ã
- S a ch ỵa nho nha x ng, mạy mọc ỉí ỉ í ì ỉåí
- Thi ût hải ta i sa n l u â üng trong âënh m ïc ã ì í ỉ ä ỉ
- Chi phê v ût ch t khạcá áú
 Chi phê dëch vủ
- C ïc v ûn ta i, b u âi ûn ỉå á í ỉ ã
- Chi phê tuy n truy n, qua ng cạo ;ã ãư í
- Phê dëch vủ tra ng n ha ng, tên dủng, ba o hi m ;í á ì í ãø
- C ng tạc phê ( kh ng k phủ c p âi â ng,l u trụ );ä ä ãø áú ỉåì ỉ
- Chi phờ õa o taỷo, t ỷp hu n nghi ỷp vuỷ, chuy n gia ỡ ỏ ỏỳ ó ó
- Chi phờ ba o v ỷ, v ỷ sinh m i tr ng ;ớ ó ó ọ ổồỡ
- Chi phờ dởch vuỷ phaùp lyù ;
- Chi phờ pho ng chaùy ch a chaùy ;ỡ ổớ
- Chi nha tre , m ựu giaùo;ỡ ớ ỏ
- Chi th ng xuy n v y t , vn hoaù, th duỷc th thao ổồỡ ó óử óỳ óứ óứ
- Chi ti p khaùch óỳ
- Dởch vuỷ khaùc
C n l u yù la , chi phờ trung gian la m ỹt b ỹ ph ỷn cu a giaùỏử ổ ỡ ỡ ọ ọ ỏ ớ
trở sa n xu t. Trong c u tha nh chi phờ trung gian kh ng coù chiớ ỏỳ ỏỳ ỡ ọ
phờ kh u hao TSC va chi phờ thu lao lao õ ỹng. Ch nh l ỷchỏỳ ỡ ỡ ọ ó ó
gi ợa t ng giaù trở sa n xu t va chi phờ trung gian la VA, co nổ ọứ ớ ỏỳ ỡ ỡ ỡ
ch nh l ỷch gi ợa doanh thu va chi phờ sa n xu t la l ỹi nhu ỷn.ó ó ổ ỡ ớ ỏỳ ỡ ồ ỏ
Trong chi phờ trung gian co n bao g m nh ợng khoa n chi phờỡ ọử ổ ớ
tr ùc õ y kh ng õ ỹc tờnh va o chi phờ sa n xu t nh chi phờ choổồ ỏ ọ ổồ ỡ ớ ỏỳ ổ
nghố maùt, õi u d ợng ... do doanh nghi ỷp tra . Caùc hoaỷch toaùnóử ổồ ó ớ

( th ng la m üt nàm) ỉåì ì ä
C ng th ïc t ng quạt :ä ỉ äø
T ngäø
sa ní
ph máø
qu cäú
n üiä
=
T ng giạäø
trë sa ní
xu t cu ấú í
cạc nga nhì
KT
-
T ng chiäø
phê trung
gian cu
cạc nga nhì
(TSPQN) (TGTSX) (CPTG)
GDP = ∑ VA = ∑ ( GO - IC ) = ∑ GO - ∑ IC
Nh tr n â nọi, trong phảm vi toa n b n n KTQD, t ng chiỉ ã ì ãư äø
phê trung gian bà ng t ng ti u du ng trung gian. Do v ûy, co n cọò äø ã ì á ì
c ng th ïc tênh GDP nh sau :ä ỉ ỉ
T ngäø = T ng giạ trëä - T ng ti ø ã
sa nớ
ph mỏứ
qu cọỳ
n ỹiọ
sa n xu tớ ỏỳ
cu a caùcớ

T ng thuọứ óỳ
nh ỷp kh uỏ ỏứ
sa n ph mớ ỏứ
v ỷt ch t vaỏ ỏỳ ỡ
dởch vuỷ
GO
i
- IC
i
+ T
i
= T ng giaù trở tngọứ
th mó
+
T ng thu nh ỷpọứ óỳ ỏ
kh u sa n ph m v ỷtỏứ ớ ỏứ ỏ
ch t va dởch vuỷỏỳ ỡ
= ( C
1i
+ V
1
+ M
i
) + T
i
Trong õoù :
GO
i
: T ng giaù trở sa n xu t nga nh iọứ ớ ỏỳ ỡ
IC

+ Thu ti u thủ âàûc bi ûtãú ã ã
+ Thu xu t kh ú áú áø
+ Thu nh ûp kh ú á áø
+ Thu v nãú äú
+ Thu ta i nguy n : â t, r ng, h m mỗú ì ã áú ỉì áư í
+ Thu m n ba iãú ä ì
+ Cạc l û phê khạc coi nh thu sa n xu t ã ỉ ãú í áú
- Giạ trë thàûng d la ph n co n lải cu a giạ trë sa n xu tỉ ì áư ì í í áú
sau khi tr âi ph n tra thu lao cho ng i sa n xu t, n üpỉì áư í ì ỉåì í áú ä
thu sa n xu t cho nha n ïc, kh u hao TSC . Trong âọãú í áú ì ỉå áú Â
bao g m : tra l üi t ïc kinh doanh cho b n ngoa i; tra liäư í å ỉ ã ì í
ti n vay (sau khi tr âi dëch vủ ti n vay â tênh va o chiãư ỉì ãư ì
phờ trung gian); tra l ỹi t ùc thu õ t, ta i nguy n, vu ngớ ồ ổ ó ỏỳ ỡ ó ỡ
tr i, vu ng bi n; l ỹi t ùc n ỹp c p tr n; thu l ỹi t ùc,ồỡ ỡ óứ ồ ổ ọ ỏỳ ó óỳ ồ ổ
thu thu nh p cu a doanh nghi ỷp; l ỹi t ùc thu n tóỳ ỏ ớ ó ồ ổ ỏử ổỡ
hoaỷt õ ỹng kinh doanh co n laỷi cu a doanh nghi ỷp.ọ ỡ ớ ó
- Thu nh ỷp h ựn h ỹp bao g m ph n thu nh ỷp cu a ng iỏ ọ ồ ọử ỏử ỏ ớ ổồỡ
sa n xu t va l ỹi t ùc kinh doanh. Chố ti u na y th ngớ ỏỳ ỡ ồ ổ ó ỡ ổồỡ
õ ỹc tờnh õ i v ùi tha nh ph n kinh t caù th , sa n xu tổồ ọỳ ồ ỡ ỏử óỳ óứ ớ ỏỳ
cu a h ỹ gia õỗnh, hoaỷt õ ỹng cu a khu v ỷc kinh tớ ọ ọ ớ ổ óỳ
kh ng chờnh quy (Informal sector).ọ
Ph ng phaùp ph n ph i cuợng õ ỹc tờnh cho t ng nga nh kinhổồ ỏ ọỳ ổồ ổỡ ỡ
t , tha nh ph n kinh t r i t ng h ỹp cho toa n b ỹ n n kinhóỳ ỡ ỏử óỳ ọử ọứ ồ ỡ ọ óử
t qu c d n.óỳ ọỳ ỏ
1.1.4.3 Phổồng phaùp sổớ duỷng cuọỳi cuỡng :
T ng sa n ph m qu c n ỹi õ ỹc tờnh theo ph ng phaùp na yọứ ớ ỏứ ọỳ ọ ổồ ổồ ỡ
tr n phaỷm vi toa n b ỹ n n kinh t theo c ng th ùc sau :ó ỡ ọ óử óỳ ọ ổ
T ngọứ
sa nớ
ph mỏứ

dởch
vuỷ (giaù
FOB)
- Ti u du ng cu i cu ng (TDCC) cu a h ỹ gia õỗnh la toa n b ỹó ỡ ọỳ ỡ ớ ọ ỡ ỡ ọ
giaù trở sa n ph m v ỷt ch t va dởch vuỷ h ỹ gia õỗnh (caùớ ỏứ ỏ ỏỳ ỡ ọ
nh n) õaợ s duỷng phuỷc vuỷ cu ỹc s ng th ng nh ỷt .ỏ ổớ ọ ọỳ ổồỡ ỏ
TDCC cu a h ỹ gia õỗnh bao g m TDCC t thu nh ỷp cu iớ ọ ọử ổỡ ỏ ọỳ
cu ng cu a h ỹ gia õỗnh va TDCC õ ỹc h ng kh ng pha iỡ ớ ọ ỡ ổồ ổồớ ọ ớ
tra ti n t caùc t ch ùc dởch vuỷ nha n ùc va t caùc õ nớ óử ổỡ ọứ ổ ỡ ổồ ỡ ổỡ ồ
vở kh ng vỗ l ỹi phuỷc vuỷ tr ỷc ti p cho h ỹ gia õỗnh.ọ ồ ổ óỳ ọ
- TDCC cu a Nha n ùc la toa n b ỹ giaù trở sa n ph m v ỷtớ ỡ ổồ ỡ ỡ ọ ớ ỏứ ỏ
ch t va dởch vuỷ Nha n ùc õaợ s duỷng õ chi ti u choỏỳ ỡ ỡ ổồ ổớ óứ ó
cạc nhu c u th ng xuy n cu a Nha n ïc v qua n l Nhấư ỉåì ã í ì ỉå ãư í ì
n ïc, an ninh qu c pho ng, âa m ba o x h üi bà t bu üc...ỉå äú ì í í ä õ ä
- Têch lu TSC bao g m : têch lu m ïi va s ỵa ch a l ïn äư å ì ỉ ỉí å
TSC h ỵu hçnh ; têch lu TSC v hçnh; chi phê â u t ỉ  ä áư ỉ
la m tàng giạ trë TSV h ỵu hçnh kh ng pha i la k t qu  ỉ ä í ì ãú í
sa n xu t ; têch lu ta i sa n thu ta i chênh...í áú ì í ã ì
- Têch lu ta i sa n l u â üng bao g m : nguy n, nhi n, v ûtì í ỉ ä äư ã ã á
li ûu d û tr ỵ cho sa n xu t; tha nh ph m, bạn tha nhã ỉ ỉ í áú ì áø ì
ph m t n kho; sa n ph m d dang.áø äư í áø åí
- Xu t, nh ûp kh u bao g m toa n b ü sa n ph m v ût ch táú á áø äư ì ä í áø á áú
va dëch vủ â üc mua bạn, trao â i, chuy n nh üng ...ì ỉå äø ãø ỉå
gi ỵa cạc â n vë th ng trụ va kh ng th ng trụ cu a n nỉ å ỉåì ì ä ỉåì í ãư
kinh t qu c d n. Xu t nh ûp kh u bao g m xu t nh ûpãú äú á áú á áø äư áú á
kh u tải ch va xu t nh ûp kh u qua bi n gi ïi.áø äø ì áú á áø ã å
1.2 Âàûc âiãøm tçnh hçnh thë x Tam K
Nàm 1997 tènh Qua ng Nam â üc tại l ûp theo Nghë quy tí ỉå á ãú
Qu c h üi ky hp th ï 10, khoạ VIII, Tam Ky tr tha nh thë xäú ä ì ỉ ì åí ì
tènh ly la trung t m kinh t - chênh trë - vàn hoạ cu a tènhđ ì á ãú í

Trong 6 nàm â â u t tr n âëa ba n h n 720 ty â ng. Trong âọ,áư ỉ ã ì å í äư
thë x la m chu â u t 176 ty â ng, chi m 24,1%. Ngoa i ra, co nì í áư ỉ í äư ãú ì ì
huy â üng s û âọng gọp trong d n v ïi ph ng ch m “Nha n ïc vậ ỉ á å ỉå á ì ỉå ì
nh n d n cu ng la m”, “d n la m Nha n ïc h ù tr ü” nh : b t ngá á ì ì á ì ì ỉå ä å ỉ ã ä
hoạ giao th ng n ng th n, â ng ki ût n üi thë, ki n c hoạ k nhä ä ä ỉåì ã ä ã äú ã
m ng thuy l üi, lạt vèa he , gia i toa x y d ûng cạc c ng trçnhỉå í å ì í í á ỉ ä
c ng c üng, m r ng â ng Tr n Cao V n... s û âọng gọp y la tộ ä åí ä ỉåì áư á ỉ áú ì
l ïn, ch a th th ng k h t.å ỉ ãø äú ã ãú
Trong 6 nàm qua, c ba n hçnh tha nh c s hả t ng kh í ì å åí áư
ha nh chênh tènh ly . Nhi u c ng trçnh â â a va o s dủngì đ ãư ä ỉ ì ỉí
nh : trủ s la m vi ûc cu a cạc c quan Trung ng, tènh, thë x,ỉ åí ì ã í å ỉå
cạc c s phục l üi x h üi nh : a i phạt thanh truy n hçnhå åí å ä ỉ Â ì ãư
tènh, trung t m vàn hoạ th ng tin tènh, b ûnh vi ûn Qua ng Nam,á ä ã ã í
b ûnh vi ûn y hc d n t üc tènh, Trung t m th thao, hả t ngã ã á ä á ãø áư
kinh t k thu ût nh : h û th ng ta i chênh - ng n ha ng, âi ûnãú á ỉ ã äú ì á ì ã
l ûc, b u chênh vi ùn th ng khạ hoa n chènh, gọp ph n âạngỉ ỉ ã ä ì áư
k cho s û phạt tri n â thë. Cạc tuy n â ng ngang, dc khø ỉ ãø ä ãú ỉåì
ha nh chênh tènh, â ng Hu ng V ng, c u Tam Ky 2, c ỉå ì ỉå áư ì áư
Nguy ùn Vàn Tr ùi.... cạc tuy n n üi thë â chènh trang n ngã ä ãú ä á
c p tr n 15km â ng nh ûa. Cu ng v ïi vi ûc m r ng â thë cọ 12áú ã ỉåì ỉ ì å ã åí ä ä
khu d n c m ïi hçnh tha nh v ïi t ng kinh phê â u t tr n 35 t ỉ å ì å äø áư ỉ ã í
â ng. H û th ng c p n ïc sảch, âi ûn chi u sạng, ca nh quan,äư ã äú áú ỉå ã ãú í
m i tr ng sinh thại â thë, h û th ng c y xanh vèa he , â ngä ỉåì ä ã äú á ì ỉåì
ki ût n üi thë, thu gom x l rạc tha i â üc â u t n ng c p mã ä ỉí í ỉå áư ỉ á áú åí
r üng va x y d ûng m ïi.ä ì á ỉ å
Màûc d u Tam Ky la m üt â thë nh ng khu v ûc n ng th náư ì ì ä ä ỉ ỉ ä ä
cọ m üt vu ng r ng l ïn, chi m h n 2/3 di ûn têch va d n s toa nä ì ä å ãú å ã ì á äú ì
thë x, lải la vu ng co n nhi u khọ khàn nh t, 6 nàm qua âì ì ì ãư áú
t ûp trung g n 100 ty â ng, x y d ûng m ïi, s ỵa ch a nhi áư í äư á ỉ å ỉ ỉí ãư
c u c ng va cạc tuy n giao th ng li n x, li n th n, h û th ngáư äú ì ãú ä ã ã ä ã äú

ch ng trçnh y t qu c gia nh TCMR, thanh tọan b ûnhỉå ãú äú ỉ ã
phong ...
Trong âënh h ïng phạt tri n kinh t , thë x tènh ly Tamỉå ãø ãú đ
Ky chuy n dëch theo h ïng c ng nghi ûp, th ng mải, dëch vủì ãø ỉå ä ã ỉå
va du lëch - n ng nghi ûp . Chênh vç v ûy, vi ûc thu hụt cạc nh ä ã á ã ì
â u t trong va ngoa i n ïc, v ïi cạc chênh sạch u âi â â ư ỉ ì ì ỉå å ỉ ãø áư
t phạt tri n c ng nghi ûp tải khu c ng nghi ûp Thu ûn Y nỉ ãø ä ã ä ã á ã
(Tra Cai), củm c ng nghi ûp TTCN Tr ng Xu n, cạc củm c ngì ä ã ỉåì á ä
nghi ûp - ti u thu c ng nghi ûp n üi thë, ven â khạc va khaiã ãø í ä ã ä ä ì
thạc ti m nàng du lëch tải h Phụ Ninh, bi n Tam Thanh,ãư äư ãø
thạp Chi n a n, âëa âảo Ky Anh, nha t ng ni ûm củ Phanã Â ì ì ì ỉåí ã
Ch u Trinh la nhi ûm vủ trng t m trong th i gian â n. á ì ã á åì ãú
Khu cäng nghiãûp Thûn n (Tr Cai)
Nà m tr n tuy n phạt tri n phêa t y cu a thë x Tam Ky ,ò ã ãú ãø á í ì
cạch trung t m thë x tènh ly 2 Km, cạch qu c l ü 1A m üt Kmá đ äú ä ä
v phêa t y va nha ga Tam Ky 1 Km v phiạ nam, thu üc âëẫư á ì ì ì ãư ä
ph ûn x Tam a n. T ng di ûn têch quy hoảch 225 ha, â t c ngá Â ì äø ã áú ä
nghi ûp 110 ha, quy hoảch giai âoản 150 ha. ã
y la m üt trong nh ỵng khu c ng nghi ûp t ûp trung cạcÂá ì ä ỉ ä ã á
loải hçnh thu üc cạc nga nh : sa n xu t v ût li ûu x y d ûng,ä ì í áú á ã á ỉ
c ng nghi ûp ch bi n n ng sa n th ûc ph m, sa n xu t ha ngä ã ãú ãú ä í ỉ áø í áú ì
gia dủng, may da gia y xu t kh u... ì áú áø
Thë x Tam Ky khuy n khêch va o khu c ng nghi ûp Thu ûnì ãú ì ä ã á
Y n cạc nga nh c ng nghi ûp nh : sa n xu t â gia dủng, d ûtã ì ä ã ỉ í áú äư ã
may, gia y da xu t kh u, c khê ch tảo, sa n xu t v ût li û áú áø å ãú í áú á ã
x y d ûng, bao bç âọng gọi, c ng nghi ûp hoạ ch t, â nh ûa...á ỉ ä ã áú äư ỉ
Củm cäng nghiãûp TTCN Trỉåìng Xn
Cọ di ûn têch 10 ha, cạch â ng sà t Bà c nam 200 m vẫ ỉåì õ õ ì
qu c l ü 1A m üt Km v phêa t y. Củm c ng nghi ûp TTCNäú ä ä ãư á ä ã
Tr ng Xu n cọ cạc l üi th : giao th ng thu ûn ti ûn, c s hảỉåì á å ãú ä á ã å åí