KHOA XÃ HỘI HỌC
BỘ MÔN XÃ HỘI HỌC ĐẠI CƯƠNG Tiểu luận môn học
Đề tài:
XÃ HỘI HỌC ĐẠI CƯƠNG Tp.Hồ Chí Minh
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Ti u lu n: Xã H i H c Đ i C ngể ậ ộ ọ ạ ươ
A. PH N M Đ UẦ Ở Ầ
g i h n ph m vi nghiên c u v n đ “ V n d ng khái ni m “văn hóa – xãớ ạ ạ ứ ấ ề ậ ụ ệ
h i h c văn hóa” phân tích m t s thành t văn hóa đ c bi u hi n sinhộ ọ ộ ố ố ượ ể ệ
đ ng, phong phú trong đ i s ng hi n th c c a xã h i”ộ ờ ố ệ ự ủ ộ
3. L ch s v n đ .ị ử ấ ề
Nói v v n đ “ V n d ng khái ni m “văn hóa – xã h i h c văn hóa”ề ấ ề ậ ụ ệ ộ ọ
phân tích m t s thành t văn hóa đ c bi u hi n sinh đ ng, phong phúộ ố ố ượ ể ệ ộ
trong đ i s ng hi n th c c a xã h i” thì đã có nhi u nhà nghiên c u v v nờ ố ệ ự ủ ộ ề ứ ề ấ
đ này nh cu n “Xã h i h c văn hoá c a Mai Văn Hai - Mai Kiêm” ho cề ư ố ộ ọ ủ ặ
c a r t nhi u nhà nghiên c u văn hoá khác cũng đã đ c p đ n v n đ này.ủ ấ ề ứ ề ậ ế ấ ề
GVHD: Th.si L ng Vĩnh Anươ
- 1 -
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Ti u lu n: Xã H i H c Đ i C ngể ậ ộ ọ ạ ươ
4. Yêu c u c n đ t đ c.ầ ầ ạ ượ
Lý lu n: ph i xây d ng đ c m t khung lí thuy t tiên ti n và khoa h cậ ả ự ượ ộ ế ế ọ
đ s c ph n ánh và khái quát th c ti n đ i s ng văn hoá c a đ t n củ ứ ả ự ễ ờ ố ủ ấ ướ
đang ti n hành công nghi p hoá, hi n đ i hoá xã h i ch nghĩa, góp ph nế ệ ệ ạ ộ ủ ầ
xây d ng và phát tri n n n văn hoá Vi t Nam tiên ti n đ m đà b n s c dânự ể ề ệ ế ậ ả ắ
t c.ộ
Ý nghĩa th c ti n : hi u đ c khái ni m văn hoá văn hoá - xã h i h c,ự ễ ế ượ ệ ộ ọ
ph i ti p thu, thu th p, phân tích và h th ng hoá các ngu n t li u đ xâyả ế ậ ệ ố ồ ư ệ ể
d ng, ng d ng xã h i h c văn hoá vào đ i s ng th c ti n nh t là trongự ứ ụ ộ ọ ờ ố ự ễ ấ
hoàn c nh công nghi p hoá và hi n đ i hoá hi n nay.ả ệ ệ ạ ệ
5. C u trúc c a bài ti u lu n.ấ ủ ể ậ
A. PH N M Đ UẦ Ở Ầ
B. PH N N I DUNGẦ Ộ
Ch ng1: Khái ni m văn hóa - văn hóa xã h i h c.ươ ệ ộ ọ
Ch ng2: Các thành t văn hóa d i cái nhìn c a xã h i h c.ươ ố ướ ủ ộ ọ
C. K T LU N Ế Ậ
GVHD: Th.si L ng Vĩnh Anươ
phi v t ch t liên quan ch t ch v i nhau. Kh o sát m t n n văn hóa có thậ ấ ặ ẽ ớ ả ộ ề ể
th y văn hóa v t ch t ph n ánh nh ng giá tr văn hóa mà n n văn hóa đóấ ậ ấ ả ữ ị ề
coi là quan tr ng. các n cọ Ở ướ H i giáoồ , công trình ki n trúc đ p nh t vàế ẹ ấ
hoành tráng nh t th ng là thánh đ ng trong khi ấ ườ ườ ở Mỹ, nó l i là trung tâmạ
th ng m i. Văn hóa v t ch t còn ph n ánh công ngh hi u theo khái ni mươ ạ ậ ấ ả ệ ể ệ
xã h i h c là s áp d ng ki n th c văn hóa vào sinh ho t trong môi tr ngộ ọ ự ụ ế ứ ạ ườ
t nhiênự
1.2 Văn hoá - Xã h i h c.ộ ọ
GVHD: Th.si L ng Vĩnh Anươ
- 3 -
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Ti u lu n: Xã H i H c Đ i C ngể ậ ộ ọ ạ ươ
D i cái nhìn c a xã h i h c thì văn hoá là nh ng chân lí, chu nướ ủ ộ ọ ữ ẩ
m c, giá tr , m c đích mà con ng ii chia s v i nhau trong t ng tác th iự ị ụ ườ ẻ ớ ươ ờ
gian:
1.2.1 Các khái ni m văn hoá trong xã h i h c.ệ ộ ọ
1.2.1.1 Ti u văn hoáể
Là văn hoá c a các c ng đ ng xã h i mà có nh ng s c thái v i n nủ ộ ồ ộ ữ ắ ớ ề
văn hoá chung c a toàn xã h i. Ng i ta th ng hay nh c đ n ti u văn hoáủ ộ ườ ườ ắ ế ể
c a thanh niên, c a m t dân t c ít ng i nào đó hay ti u văn hoá c a m tủ ủ ộ ộ ườ ể ủ ộ
c ng đ ng dân sinh s ng lâu đ i m t n c Th c ch t ti u văn hoá làộ ồ ố ờ ở ộ ướ ự ấ ể
m t b ph n c a n n văn hoá chung, góp ph n làm cho n n văn hoá chungộ ộ ậ ủ ề ầ ề
thêm phong phú, sinh đ ng. Song các ti u văn hoá không mâu thu n đ i l pộ ể ẫ ố ậ
v i n n văn hoá chung mà v n h ng t i b o v n n giá tr c a n n vănớ ề ẫ ướ ớ ả ệ ề ị ủ ề
hoá chung.
- Các lo i hình ti u văn hoá:ạ ể
+ Ti u văn hoá đ a lí: đ oc hình thành trên c s c a các vùng lãnh th hayể ị ự ơ ở ủ ổ
đ a c c.ị ự
+ Ti u văn hoá xã h i: l i xu t phát t đ c tr ng c a chúng trong c c uể ộ ạ ấ ừ ặ ư ủ ơ ấ
xã h i, h th ng phân t ng xã h i.ộ ệ ố ầ ộ
văn hóa chung còn có th có nh ng nét riêng bi t c a các t p đoàn, các tể ữ ệ ủ ậ ổ
ch c xã h i khác nhau.ứ ộ
CH NG 2: CÁC THÀNH T VĂN HOÁ D I CÁCH NHÌN XÃƯƠ Ố ƯỚ
H I H CỘ Ọ .
2.1 Giá tr .ị
2.1.1 Khái ni m :ệ Giá trị (Value) v i t cách là s n ph m c a văn hóa vàớ ư ả ẩ ủ
thu t ng giá tr có th quy vào nh ng m i quan tâm, thích thú, nh ng aậ ữ ị ể ữ ố ữ ư
thích, nh ng s thích, nh ng b n ph n, nh ng trách nhi m, nh ng cữ ở ữ ổ ẩ ữ ệ ữ ướ
mu n, nh ng nhu c u, nh ng ác c m, nh ng lôi cu n và nhi u hình tháiố ữ ầ ữ ả ữ ố ề
khác n a c a đ nh h ng l a ch n. Khó có m t xác đ nh nào mô t đ y đữ ủ ị ướ ự ọ ộ ị ả ầ ủ
ph m vi và tính đa d ng c a nh ng hi n t ng giá tr đ c th a nh n.ạ ạ ủ ữ ệ ượ ị ượ ừ ậ
Khoa h c xã h i coi giá tr nh nh ng quan ni m v cái đáng mong mu nọ ộ ị ư ữ ệ ề ố
nh h ng t i hành vi l a ch n. Trong cách nhìn r ng rãi h n thì b t c cáiả ưở ớ ự ọ ộ ơ ấ ứ
gì t t, x u đ u là giá tr hay giá tr là đi u quan tâm c a ch th . Giá tr làố ấ ề ị ị ề ủ ủ ể ị
cái mà ta cho là đáng có, mà ta thích, ta cho là quan tr ng đ h ng d n choọ ể ướ ẫ
hành đ ng c a ta.ộ ủ
Giá tr là nh ng gì mà qua đó thành viên c a m t n n văn hóa xác đ nh đi uị ữ ủ ộ ề ị ề
gì là đáng mong mu n và không đáng mong mu n, t t hay không t t, đ pố ố ố ố ẹ
hay x u…ấ Trong m t xã h i, các thành viên đ u xây d ng quan đi m riêngộ ộ ề ự ể
v b n thân mình và v th gi i d a trên nh ng giá tr văn hóa. Trong quáề ả ề ế ớ ự ữ ị
trình tr ng thành, con ng i h c h i tưở ườ ọ ỏ ừ gia đình, nhà tr ng,ườ tôn giáo, giao
ti p xã h i và thông qua đó xác đ nh nên suy nghĩ và hành đ ng nh thế ộ ị ộ ư ế
nào theo nh ng giá tr c a n n văn hóa. Giá tr là s đánh giá trên quan đi mữ ị ủ ề ị ự ể
văn hóa nên khác nhau t ng cá nhân nh ng trong m t n n văn hóa, th mở ừ ư ộ ề ậ
chí có nh ng giá tr mà đ i đa s các thành viên trong nhi u n n văn hóaữ ị ạ ố ề ề
đ u th a nh n và có xu h ng tr ng t n nhề ừ ậ ướ ườ ồ ư t doự ,bình đ ngẳ , bác
ái, h nh phúcạ Giá tr cũng luôn luôn thay đ i và ngoài xung đ t v giá trị ổ ộ ề ị
gi a các cá nhân ho c các nhóm trong xã h i, trong chính b n thân t ng cáữ ặ ộ ả ừ
nhân cũng có xung đ t v giá tr ch ng h n nh gi a thành công c a cáộ ề ị ẳ ạ ư ữ ủ
nhân mình v i tinh th n c ng đ ng.ớ ầ ộ ồ
này nh ng l i kh c nghi t v i c ng đ ng ng i khác. Vì nh ng giá trư ạ ắ ệ ớ ộ ồ ườ ữ ị
khi n con ng i ta làm vi c này hay vi c khác, nó đi u ch nh hành vi ngế ườ ệ ệ ề ỉ ứ
x cá nhân v i cá nhân, cá nhân v i XH, c ng đ ng này v i c ng đ ngử ớ ớ ộ ồ ớ ộ ồ
khác vì v y giá tr có kh năng đi u ch nh m i quan h XH. Nh ng cu cậ ị ả ề ỉ ố ệ ữ ộ
chi n tranh tôn giáo tàn sát hàng tri u ng i cũng ch vì nh ng giá tr vănế ệ ườ ỉ ữ ị
hóa.
- Giá tr ngh thu t: giá tr ngh thu t cũng có th đi u ch nh m i quan hị ệ ậ ị ệ ậ ể ề ỉ ố ệ
XH, đi u ch nh tình c m, hành vi c a con ng i.ề ỉ ả ủ ườ
- Giá tr chính tr : XH cũng luôn g n li n v i chính tr .ị ị ắ ề ớ ị
Ví d : giá tr c a ng i đ ng viên, đoàn viên hay h i viên đ c đi u ch nhụ ị ủ ườ ả ộ ượ ề ỉ
b ng đi u l . Nh ng Đ ng viên thoái hoá, bi n ch t là nh ng ng i khôngằ ề ệ ữ ả ế ấ ữ ườ
tuân th theo đi u l Đ ng, đánh m t giá tr c a cá nhân đó, đ ng th i làmủ ề ệ ả ấ ị ủ ồ ờ
nh h ng đ n uy tín c a Đ ng.ả ưở ế ủ ả
Khi giá tr đã tr thành s đi u ti t, nó t o nên s c m nh h ng tâm c aị ở ự ề ế ạ ứ ạ ướ ủ
c ng đ ng.ộ ồ
- Giá tr tôn giáo: Tôn giáo l y giáo lý, giáo lu t đ đi u ch nh m i quan hị ấ ậ ể ề ỉ ố ệ
c a cá nhân và c ng đ ng tôn giáo. Ni m tin vào giáo lý s là m t s củ ộ ồ ề ẽ ộ ứ
m nh tâm linh h ng tâm c a m t c ng đ ng tôn giáo. Ng i theo thiênạ ướ ủ ộ ộ ồ ườ
chúa giáo thì tin và đ c chúa tr i, s đ c lên thiên đàng hay xu ng đ aứ ờ ẽ ượ ố ị
ng c sau khi ch t, tuỳ theo công và t i cõi tr n. Ng i theo Ph t giáo tinụ ế ộ ở ầ ườ ậ
r ng s lên ni t bàn hay xu ng đ a ng c, đ c hoá ki p này hay ki p khácằ ẽ ế ố ị ụ ượ ế ế
sau khi t th v.v…H u h t giáo lý giáo lu t c a nh ng tôn giáo l n trênạ ế ầ ế ậ ủ ữ ớ
th gi i đ u răn d y tín đ c a mình nh ng giá tr h ng thi n, tránh làmế ớ ề ạ ồ ủ ữ ị ườ ệ
đi u ác (ví d ). Ch có nh ng k l i d ng tôn giáo làm chính tr m i bi nề ụ ỉ ữ ẻ ợ ụ ị ớ ế
tôn giáo thành công c , gây nên nh ng t i ác đ i v i loài ng i.ụ ữ ộ ố ớ ườ
GVHD: Th.si L ng Vĩnh Anươ
- 6 -
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Ti u lu n: Xã H i H c Đ i C ngể ậ ộ ọ ạ ươ
T t c nh ng giá tr này t o nên n n t ng tinh th n xã h i .ấ ả ữ ị ạ ề ả ầ ộ
+ T t g h n t t n c s n.ố ỗ ơ ố ướ ơ
- Giá tr trong giao ti p cá nhânị ế
+ M t câu nh n chín câu lành.ộ ị
+ G n m c thì đen, g n đèn thì sáng.ầ ự ầ
- Giá tr lao đ ngị ộ
+ Tay làm hàm nhai, tay quai mi ng tr .ệ ễ
- Giá tr h c v n, hi u bi tị ọ ấ ể ế
+ Mu n sang thì b t c u ki uố ắ ầ ề
Mu n con hay ch ph i yêu l y th y.ố ữ ả ấ ầ
2.2 Chu n m cẩ ự
2.2.1 Khái ni m: ệ Chu n m cẩ ự là t ng s nh ng mong đ i, nh ng yêuổ ố ữ ợ ữ
c u, nh ng quy t c c a xã h i đ c ghi nh n b ng l i, b ng ký hi u hayầ ữ ắ ủ ộ ượ ậ ằ ờ ằ ệ
GVHD: Th.si L ng Vĩnh Anươ
- 7 -
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Ti u lu n: Xã H i H c Đ i C ngể ậ ộ ọ ạ ươ
b ng các bi u tr ng, mà qua đó xã h i đ nh h ng hành vi c a các thànhằ ể ư ộ ị ướ ủ
viên. Trên góc đ xã h i h c, nh ngộ ộ ọ ữ chu n m c văn hóaẩ ự quan tr ng đ cọ ượ
g i làọ chu n m c đ o đ cẩ ự ạ ứ và nh ng chu n m c văn hóa ít quan tr ng h nữ ẩ ự ọ ơ
đ c g i làượ ọ t p t c truy n th ngậ ụ ề ố . Do t m quan tr ng c a nó nên các chu nầ ọ ủ ẩ
m c đ o đ c th ng đ cự ạ ứ ườ ượ lu t phápậ h tr đ đ nh h ng hành vi c a cácỗ ợ ể ị ướ ủ
cá nhân (ví d : hành viụ ăn c pắ là vi ph m chu n m c đ o đ c, ngoài vi cạ ẩ ự ạ ứ ệ
b xã h i ph n ng m t cách m nh m , lu t pháp còn quy đ nh nh ng hìnhị ộ ả ứ ộ ạ ẽ ậ ị ữ
ph t có tính ch t c ng ch ). Nh ng t p t c truy n th ng nh quy t cạ ấ ưỡ ế ữ ậ ụ ề ố ư ắ
giao ti p, ng x trong đám đông th ng thay đ i trong t ng tình hu ngế ứ ử ườ ổ ừ ố
(ví d : ng i ta có th huýt gió trong bu i bi u di nụ ườ ể ổ ể ễ nh c rockạ nh ngư
không làm th khi ngheế nh c thính phòngạ ) và thành viên vi ph m tiêu chu nạ ẩ
b xã h i ph n ng ít m nh m h n (ví d : n u m t ng i m c qu n áoị ộ ả ứ ạ ẽ ơ ụ ế ộ ườ ặ ầ
ng vàoủ siêu thị mua hàng thì nh ng ng i xung quanh s d ngh nh ngữ ườ ẽ ị ị ư
g n nh ch c ch n không có ai ph n đ i tr c ti p). Chu n m c văn hóaầ ư ắ ắ ả ố ự ế ẩ ự
- 8 -
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Ti u lu n: Xã H i H c Đ i C ngể ậ ộ ọ ạ ươ
T ng t nh giá tr , chu n m c cũng có nhi u ki u lo i khácươ ự ư ị ẩ ự ề ể ạ
nhau. Có chu n m c mang tính ph bi n, có kh năng chi ph i hànhẩ ự ổ ế ả ố
vi c a đ i đa s thành viên xã h i. Có chu n m c c c b hay bủ ạ ố ộ ẩ ự ụ ộ ộ
ph n ch đ c tuân th trong m t nhóm ng i nào đó. Cũng cóậ ỉ ượ ủ ộ ườ
chu n m c c a lúc này nh ng không ph i là chu n m c c a lúcẩ ự ủ ư ả ẩ ự ủ
khác. Trong vi c hôn nhân c a n c ta tr c đây, ch ng h n các c pệ ủ ướ ướ ẳ ạ ặ
trai gái th ng v n hành đ ng theo m t n n p có s n là” cha mườ ẫ ộ ộ ề ế ẵ ệ
đ t đâu con ng i đ y”, song chu n m c này ngày nay ch ng m y aiặ ồ ấ ẩ ự ẳ ấ
th c hi n.ự ệ
L i có chu n m c c a n i này nh ng không ph i chu n m cạ ẩ ự ủ ơ ư ả ẩ ự
c a n i khác. Các tài li u dân t c h c còn ghi nh n r ng, trong m tủ ơ ệ ộ ọ ậ ằ ộ
b l c chân Úc, nh ng ng i đàn ông cao tu i có quy n l y làmộ ạ ở ữ ườ ổ ề ấ
v bao nhiêu cô gái cũng đ c, n u nh h mu n, và trong đ i th c,ợ ượ ế ư ọ ố ờ ự
h th ng có r t nhi u v , k c nh ng cô gái m i tám, đôi m i.ọ ườ ấ ề ợ ể ả ữ ườ ươ
Trong khi đó thì các chàng trai đ n tu i l p gia đình, v n s ng đ cế ổ ậ ẫ ố ộ
than, h ph i ch đ i đ n lúc nh ng ng i cao tu i kia ch t đi thìọ ả ờ ợ ế ữ ườ ổ ế
trong b l c m i có ph n đ k t hôn. Quan sát t bên ngoài có thộ ạ ớ ụ ữ ể ế ừ ể
nghĩ phong t c đó t o ra s b t bình đ ng gi a các nhóm tu i.ụ ạ ự ấ ẳ ữ ổ
Nh ng t trong long c a b l c, ng i ta không c m th y nh v y.ư ừ ủ ộ ạ ườ ả ấ ư ậ
H luôn coi vi c ng i cao niên l y bao nhiêu v nh m t vi c r tọ ệ ườ ấ ợ ư ộ ệ ấ
t nhiên và phù h p v i đ o lý.ự ợ ớ ạ
Trong quan h gi a ch th và đ i t ng, chu n m c là c sệ ữ ủ ể ố ượ ẩ ự ơ ở
đ đánh giá, là hình th c t i cao và hoàn ch nh đ ch n l a, tóm l iể ứ ố ỉ ể ọ ự ạ
là khuôn m u văn hóa đ c đem so sánh v i các hi n t ng hay sẫ ượ ớ ệ ượ ự
ki n khác đang t n t i trong m t b i c nh c th . Nhìn m t cáchệ ồ ạ ộ ố ả ụ ể ộ
t ng quát, có th phân chia chu n m c xã h i thành hai lo i.ổ ể ẩ ự ộ ạ
+ Chu n m c nhân văn, đ o đ c có ch c năng đi u ti t quanẩ ự ạ ứ ứ ề ế
2.2.2.2. Chu n m c d lu n xã h iẩ ự ư ậ ộ
Ng i Vi t Nam cũng r t tr ng danh d , do quy đ nh c a chu n m cườ ệ ấ ọ ự ị ủ ẩ ự
xã h i, xã h i h i Vi t Nam đi u ch nh hành vi, m i quan h b ngộ ộ ộ ệ ề ỉ ố ệ ằ
d¬ lu n xã h i nhi u h n là pháp lu t:ư ậ ộ ề ơ ậ
Đói cho s ch, rách cho th m; Ch t trong còn h n s ng đ c.ạ ơ ế ơ ố ụ
Trâu ch t đ da, ng i ch t đ ti ng (tai ti ng),ế ể ườ ế ể ế ế
Ti ng lành đ n xa, ti ng d đ n xa, ti ng lành ti ng d đ n ba ngàyế ồ ế ữ ồ ế ế ữ ồ
đ ng.ườ
Ng i đ i h u t h u sanh, s ng lo x ng ph n, ch t dành ti ngườ ờ ữ ử ữ ố ứ ậ ế ế
th mơ
Trăm năm bia đá thì mòn, ngàn năm bia mi ng hãy còn tr tr .ệ ơ ơ
Trong m t làng, m t t ng x a kia, ai đã b m t tai ti ng gì đó thì chộ ộ ổ ư ị ộ ế ỉ
còn m i m t con đ ng b x mà đi.ỗ ộ ườ ỏ ứ
Trong ca dao Vi t Nam, có r t nhi u câu hay đ c đúc k t t kinhệ ấ ề ượ ế ừ
nghi m cu c s ng, có tác d ng đi u ch nh m i quan h xã h i gi aệ ộ ố ụ ề ỉ ố ệ ộ ữ
ng i v i ng i:ườ ớ ườ
Th ng ng i, ng i l i th ng ta, ghét ng i ng i l i hóa raươ ườ ườ ạ ươ ườ ườ ạ
ghét mình,
thêm b n, b t thù.ạ ớ
Kim vàng ai n u n câu, ng i khôn ai n nói nhau n ng l iỡ ố ườ ỡ ặ ờ
Ngoài ra, trong m i xã h i đ u t n t i nh ng chu n m c đ o đ c,ỗ ộ ề ồ ạ ữ ẩ ự ạ ứ
đ o lý v.v…nh ng chu n m c này tùy theo phong t c t p quán, tônạ ữ ẩ ự ụ ậ
giáo, tín ng ng c a m i c ng đ ng dân t c: ví d , quan ni m c aưỡ ủ ỗ ộ ồ ộ ụ ệ ủ
ng i Vi t nh h ng c a Ph t giáo ‘luân h i nghi p báo”, răn d yườ ệ ả ưở ủ ậ ồ ệ ạ
con ng i nên làm đi u gì? không nên làm đi u gì? Làm gì đó đườ ề ề ể
phúc, đ đ c cho con cháuể ứ . “Đ i cha ăn m n, đ i con khát n c”,ờ ặ ờ ướ
“Phúc đ c t i m u”.ứ ạ ẫ
Xã h i quân ch nho giáo ngày x a nêu ra 4 giá tr : Trung hi u, ti t,ộ ủ ư ị ế ế
nghĩa
Trung quân (trung thành v i vua)ớ
là đ đ m b o cho s ph i h p t i u c a nh ng ng i hành đ ng, khiể ả ả ự ố ợ ố ư ủ ữ ườ ộ
kh i liên k t xã h i ngày càng tr nên ph c t p bao nhiêu thì các chu nố ế ộ ở ứ ạ ẩ
m c xã h i( đ c c th hóa trong các h p đ ng, hi p đ nh, đi u l , lu tự ộ ượ ụ ể ợ ồ ệ ị ề ệ ậ
pháp, v.v…) cũng c n ph i xây d ng m t cách h th ng, công phu và chiầ ả ự ộ ệ ố
ti t b y nhiêu. ế ấ
2.3 Chân lý
2.3.1 Khái ni m :ệ Chân lý đó chính là tính chính xác, rõ ràng c a tủ ư
duy. Có ng i thì cho r ng, chân lý đó là nh ng nguyên lý đ c nhi uườ ằ ữ ượ ề
ng i tán thành th a nh n. Hay theo quan đi m th c d ng g n ý nghĩa c aườ ừ ậ ể ự ụ ắ ủ
chân lý v i tính l i ích th c t c a nó. Hi u đúng và sâu h n, thì chân lý làớ ợ ự ế ủ ể ơ
s ph n ánh đúng đ n th gi i khách quan trong ý th c con ng i. Chân lýự ả ắ ế ớ ứ ườ
là tri th c phù h p v i hi n th c khách quan và đ c th c t ki m nghi m.ứ ợ ớ ệ ự ượ ự ế ể ệ
khía c nh xã h i h c, chân lý là nh ng quan ni m v cái th t và cáiỞ ạ ộ ọ ữ ệ ề ậ
đúng. Chính vì l đó mà xã h i, m i n n văn hóa có nh ng cái th t, cáiẽ ộ ỗ ề ữ ậ
đúng khác nhau. Đi u này có nghĩa có nh ng cái mà n n văn hóa này coi làề ữ ề
chân lý, thì có th n n văn hóa khác l i b ph nh n.M t cá nhân khôngể ở ề ạ ị ủ ậ ộ
th xây d ng đ c chân lý. Chân lý ch có th đ c hình thành thông quaể ự ượ ỉ ể ượ
nhóm ng i. Cá nhân qua ti p xúc, t ng tác v i nhóm nh , nhóm l n hìnhườ ế ươ ớ ỏ ớ
thành nên nh ng ý ki n cho là đúng, là th t ngày càng có tính khách quanữ ế ậ
h n, càng g n hi n th c h n. Nh v y văn hóa là toàn b các chân lý. Chânơ ầ ệ ự ơ ư ậ ộ
GVHD: Th.si L ng Vĩnh Anươ
- 11 -
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Ti u lu n: Xã H i H c Đ i C ngể ậ ộ ọ ạ ươ
lý luôn là c th vì cái khách quan hi n th c là ngu n g c c a nó. Nh ngụ ể ệ ự ồ ố ủ ữ
s v t, nh ng quá trình c th c a xã h i, con ng i luôn t n t i khôngự ậ ữ ụ ể ủ ộ ườ ồ ạ
tách r i nh ng đi u ki n khách quan l ch s c th . Nh ng đi u ki nờ ữ ề ệ ị ử ụ ể ữ ề ệ
khách quan thay đ i thì chân lý khách quan thay đ i.M i m tổ ổ ỗ ộ dân t cộ đ uề
có nh ng hoàn c nh l ch s khác nhau và vì v y trong n n văn hóa c a hữ ả ị ử ậ ề ủ ọ
có các b ph n chân lý khác nhau. Ngay v i m t dân t c các th i đi mộ ậ ớ ộ ộ ở ờ ể
- Chân lý nh n th c: là s phù h p c a trí tu v i s v t. S phù h pậ ứ ự ợ ủ ệ ớ ự ậ ự ợ
này c t phán đoán mà trí tu bi t đ c. Bao lâu ta không phán đoán thì taố ở ệ ế ượ
không có sai l m, mà ta cũng không có đ c chân lý . Chân lý hay Sai l mầ ượ ầ
ch có khi ta xác nh n đi u gì, t c là ta có phán đoánỉ ậ ề ứ ; và ta phán đoán đúng
khi ta xác nh n là có cái gì có. Ho c xác nh n là không có cái gì không có .ậ ặ ậ
- Chân lý h u th : là s phù h p s v t v i trí tu . Ch ng h n khi taữ ể ự ợ ự ậ ớ ệ ẳ ạ
có m t hành đ ng th t, m t c m giác th t, m t ý ni m th t (ch khôngộ ộ ậ ộ ả ậ ộ ệ ậ ứ
GVHD: Th.si L ng Vĩnh Anươ
- 12 -
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Ti u lu n: Xã H i H c Đ i C ngể ậ ộ ọ ạ ươ
ph i là gi t ng). Đây là s phù h p c t s v t, đúng v i các tiêu chu nả ả ưở ự ợ ố ở ự ậ ớ ẩ
c a trí tu .ủ ệ
2.4 M c tiêuụ
Khái ni m :ệ M c tiêuụ là m t trong nh ng y u t c b n c a hành viộ ữ ế ố ơ ả ủ
và s hành đ ng có ý th c c a con ng i. M c tiêu đ c coi nh s dự ộ ứ ủ ườ ụ ượ ư ự ự
đoán tr c k t qu c a hành đ ng. Đó là cái đích th c t c n ph i hoànướ ế ả ủ ộ ự ế ầ ả
thành. Con ng i t ch c m i hành đ ng c a mình xoay quanh nh ng cáiườ ổ ứ ọ ộ ủ ữ
đích th c t đó. M c tiêu có kh năng h p tác nh ng hành đ ng khác nhauự ế ụ ả ợ ữ ộ
c a con ng i vào trong m t h th ng, kích thích đ n s xây d ng ph ngủ ườ ộ ệ ố ế ự ự ươ
án cho các hành đ ng. Th c t , t n t i m c tiêu cá nhân và m c tiêu chungộ ự ế ồ ạ ụ ụ
(c ng đ ng, xã h i). M c tiêu chung sinh ra b ng hai con đ ng: qua sộ ồ ộ ụ ằ ườ ự
đ ng ý l n nhau c a các m c tiêu cá nhân trong nhóm, qua s trùng nhauồ ẫ ủ ụ ự
c a m t vài m c tiêu cá nhân c a các thành viên trong nhóm. M c tiêu làủ ộ ụ ủ ụ
m t b ph n c a văn hóa và ph n ánh văn hóa c a m t dân t c.ộ ộ ậ ủ ả ủ ộ ộ
M c tiêu ch u nh h ng m nh c a giá tr . Giá tr th nào thì d sinh raụ ị ả ưở ạ ủ ị ị ế ễ
m c tiêu nh th , không có giá tr thì cũng không có m c tiêu, giá tr g n bóụ ư ế ị ụ ị ắ
v i m c tiêu. Tuy nhiên m c tiêu là khác v i giá tr . Trong khi giá tr cũngớ ụ ụ ớ ị ị
nh m vào m t cái gì đó nh ng n ng v m c đích t t ng, có h ng d nằ ộ ư ặ ề ụ ư ưở ướ ẫ
thì m c tiêu l i nh m vào cái gì đó nh ng ph i là cái c th mà con ng iụ ạ ằ ư ả ụ ể ườ
toàn di n h n v m t v n đ đang đ c d lu n quan tâm. Trong quá trìnhệ ơ ề ộ ấ ề ượ ư ậ
nghiên c u đ tài s không tránh kh i nh ng sai sót, kính mong th y đóngứ ề ẽ ỏ ữ ầ
góp ý ki n. Xin chân thành cám n th y!ế ơ ầ
GVHD: Th.si L ng Vĩnh Anươ
- 14 -
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Ti u lu n: Xã H i H c Đ i C ngể ậ ộ ọ ạ ươ
TÀI LI U THAM KH OỆ Ả
“Xã h i h c văn hóa” c a M i Văn Hai – Mai Ki m, NXBKHXH, HN 2003ộ ọ ủ ạ ệ
Website:http://phanquocanh.com/index.php?
option=com_content&view=article&id=789:bai-3-h-gia-tr-va-chun-mc-ca-vn-
hoa&catid=229:ng-li-vn-hoa&Itemid=234
Website:http://vi.wikipedia.org/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a
GVHD: Th.si L ng Vĩnh Anươ
- 15 -
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Ti u lu n: Xã H i H c Đ i C ngể ậ ộ ọ ạ ươ
M C L CỤ Ụ
Trang
A. Ph n m đ uầ ở ầ 1
1. Lý do ch n đ tàiọ ề 1
2. Đ i t ng nghiên c uố ượ ứ 1
3. L ch s nghiên c uị ử ứ 1
4. Yêu c u c n đ t đ cầ ầ ạ ượ 1
5. C u trúc bài ti u lu nấ ể ậ 2
B. Ph n n i dungầ ộ 3
Ch ng 1: Khái ni m văn hóa – văn hóa xã h i h cươ ệ ộ ọ 3
1.1 Khái ni m văn hóaệ 3
1.1.1 Các lo i hình văn hóaạ 3
1.2 Văn hóa xã h i h cộ ọ 3
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com