MỤC LỤC
BÀI 1, 2 : KÝ HỌA DÁNG NGƯỜI, NHÓM NGƯỜI 1
MỤC TIÊU 1
NỘI DUNG 1
1. Giới thiệu chung 1
1.1 Khái niệm 1
1.2 .Đặc điểm, tính chất của ký họa 1
2 . Phân loại ký họa 2
2.1. Ký họa cảnh 2
2.2. Ký họa động vật 3
3. Ký họa dáng người 4
3.1. Phương pháp vẽ ký họa dáng tĩnh 4
3.2. Phương pháp vẽ ký họa dáng động 4
4. Yêu cầu cần đạt 7
5. Tổng kết đánh giá 7
BÀI 3, 4: VẼ TĨNH VẬT (GAM NÓNG, LẠNH) 8
MỤC TIÊU 8
NỘI DUNG 8
Giới thiệu chung 8
Giới thiệu và phân tích mẫu 9
3. Sự khác nhau giữa tranh tĩnh vật và vẽ tĩnh vật nghiên cứu 10
4 . Phương pháp tiến hành: 10
4.1. Quan sát và nhận xét 10
4.2. Dựng hình: 11
4.3. Vẽ tương quan lớn: 12
4.4. Đẩy sâu: 12
4.5. Hoàn chỉnh bài vẽ: 13
5. Yêu cầu cần đạt 13
6. Tổng kết đánh giá 13
BÀI 5, 6,7,8: CHÂN DUNG BỘT MÀU ( NAM NỮ) 15
MỞ ĐẦU 15

thực tế sinh động nên mang tính:
- Tính sinh động phản ánh kịp thời thực tế thời đại;
1
- Tính điển hình, bố cục trong ký họa;
- Tính lưu loát và khoáng đạt của bút pháp.
2 . Phân loại ký họa
2.1. Ký họa cảnh
Tranh phong cảnh là loại tranh họa sĩ có thể vẽ trực tiếp hoặc sáng tác dựa trên
những ký họa ghi chép từ thực tế. vẽ phong cảnh vừa để luyện mắt nhìn, luyện vẽ màu và
ghi lại những vẻ đẹp của thiên nhiên, của hiện thực khách quan.
Khi vẽ cảnh người vẽ cần vận dụng các kiến thức của nhiều môn học như xa gần,
hình họa, bố cục để diễn tả không gian, tỉ lệ của cảnh vật như cây cối, nhà cửa … cần
chọn cảnh có bố cục đẹp, có chính có phụ, có xa có gần.
Vẽ cảnh không chỉ nhằm mục đích rèn luyện khả năng quan sát và kỹ thuật diễn tả
mà còn bồi dưỡng cảm xúc, thể hiện tâm hồn người vẽ.
- Phương pháp vẽ kí họa cảnh: Chọn cảnh và cắt cảnh
+ Xác định đường tầm mắt;
+ Phác hình, vẽ đậm nhạt.
Có thể sử dụng chất liệu như chì, than, bột màu, mực nho, màu nước để vẽ ký
họa.
2
Minh họa 1, 2 Ký họa góc cảnh
2.2. Ký họa động vật
Khi mới tập ký họa động vật nên chọn những con vật quen thuộc gần gũi ở những
dáng tĩnh như đang nằm ngủ, đang đứng, đang ăn … khi đã thành thạo có thể ghi lại
những dáng con vật đang chạy, bò, rình mồi ….
Minh hoạ 3, 4 - Ký họa động vật
Quan sát, phân tích kỹ đặc điểm hình dáng của con vật như trâu, bò hay sư tử ở
hình minh họa trên. Sau khi nắm được đặc điểm các đường hướng và hình dáng của các
bộ phận, vẽ thật nhanh những đường hướng chính, sau đó vẽ chu vi của hình. Có thể vẽ

Minh hoạ các bước vẽ ký hoạ nhóm người dáng tĩnh
Bước 1 - vẽ phác mảng chính, mảng phụ
Bước 2 - chỉnh dáng theo mảng bố cục
Bước 3 - thêm chi tiết nét mặt, tóc, quần áo
Bước 4 - hoàn chỉnh bố cục ký họa
5
Hình 5 Ký hoạ dáng tĩnh - dáng đơn
Hình 6 - Ký họa nhóm người
Trước khi vẽ dáng động, cần quan sát toàn bộ bối cảnh, chọn những góc nhìn để có
những nhóm người đang hoạt động mang tính điển hình cho đám đông đó. Ví dụ như học
sinh đang vui chơi ở sân trường, cần quan sát chọn góc nhìn có học sinh đang đá cầu,
đang múa hát hoặc chơi đa bong … nếu vẽ chợ thì cần chọn những góc có những nhóm
người, có kẻ mua người bán, thể hiện được không khí của buổi chợ.
Sau khi quan sát, ước lượng bối cảnh mà mình định vẽ lên giấy, có thể đánh dấu
hoặc phác nhanh vài nét lớn của cảnh rồi bắt đầu ve từng dáng người từ gần đến xa cho
đến hết mặt giấy. Có thể vẽ nhiều người hay ít người tuỳ theo ý thức bố cục của người vẽ.
Khi ve các dáng người cần vẽ thêm các dụng cụ, đồ vật bối cảnh xung quanh … chẳng
hạn vẽ chợ thì cần thêm các quán hang hoặc các quang gánh, xe thồ … nếu ve ở xưởng cơ
khí thì thêm máy móc, bối cảnh trong xưởng …
Tóm lại, muốn có tư liệu tốt cho sáng tác thì ngay khi kí họa, cần phải có ý thức bố
cục có nhóm chính, nhóm phụ và những bối cảnh chung. Các nhóm người đang hoạt động
phải mang tính điển hình thể hiện được nội dung đề tài.
6
4. Yêu cầu cần đạt
- Bài vẽ có bố cục chặt chẽ, có mảng chính, mảng phụ, bối cảnh chung;
- Nêu bật được các hoạt động của người mẫu;
- Tạo được lớp trước, lớp sau, đậm nhạt lớn;
- Diễn tả chất, màu sắc tốt thông qua nét đậm nhạt, bút pháp thoáng đạt.
5. Tổng kết đánh giá
- Phân loại bài: A, B, C, D tương ứng với thang điểm 9,8,7,6;

Nhóm bài này gồm 2 bài, mẫu vẽ là những đồ vật, hoa và quả rất gần gũi chúng
đều có hình khối cơ bản dễ quan sát, phân tích và thể hiện.
8
Bài 1: Tĩnh vật gam nóng, vẽ bằng chất liệu bột màu
Màu chủ đạo bài này yêu cầu sinh viên vẽ màu nóng có nghĩa là sử dụng tất cả các
màu nóng trên bảng màu như: màu đỏ, vàng thư, vàng chanh, vàng đất, nâu đỏ, nâu vàng,
màu da cam, màu cam đỏ, màu cam vàng … có thể dựa trên các màu gốc để pha trộn
theo tỷ lệ ta sẽ được những màu nóng mới theo tương quan nóng lạnh của bài vẽ.
Bài 2: Tĩnh vật gam lạnh, vẽ bằng chất liệu bột màu
Màu chủ đạo bài này yêu cầu sinh viên vẽ màu lạnh có nghĩa là sử dụng tất cả các
màu lạnh trên bảng màu như: màu lam, màu lục, màu da trời, màu tím … dựa trên các
màu gốc để pha trộn theo tỷ lệ ta sẽ được màu mới có đủ nóng, lạnh trong tương quan
màu mà mẫu vẽ sẵn có.
Giới thiệu và phân tích mẫu
Bài 1: Tĩnh vật gam nóng
Mẫu vẽ có màu chủ đạo là màu nóng ví dụ trên chỉ mang tính chất minh họa (minh
họa 1).
- Màu của đồ vật ở bức tranh này chủ yếu là màu vàng, điểm một chút màu cam đỏ,
cam vàng ….
Minh họa 1
- Phân tích cụ thể về hình sẽ thấy các đồ vật đều có khối hình cơ bản như khối trụ,
khối tròn, khối chóp ….
Lọ hoa, cốc thủy tinh đều là hình trụ, bình có quai là hình chóp, quả đều có khối
tròn.
- Các đồ vật đều có kích thước to nhỏ khác nhau, màu sắc khác nhau còn có chất
khác nhau như: thủy tinh, sành, sứ, mềm, cứng, lỏng rắn … cho nên khi vẽ phải cân nhắc
kỹ về diễn tả.
Bài 2: Tĩnh vật gam lạnh
-Trong hình minh họa( minh họa 2) màu chủ đạo của các đồ vật là màu lạnh. Màu
lạnh được pha với hai màu trung tính đen và trắng để tạo cho bức tranh có sắc lạnh. Bên

Khi xây dựng hình, có thể sửa chữa hoặc xê dịch đôi chỗ hình chưa ưng ý mà
không ảnh hưởng đến bố cục chung của toàn bức tranh.
4.2. Dựng hình:
- Nên vẽ phác đậm bằng than để làm cơ sở cho vẽ màu, vì qua đó người vẽ có thể
nắm bắt được đậm nhạt chính của mẫu, khi vẽ màu có thể ước lượng được màu đậm, màu
nhạt và tương quan nóng lạnh giữa các mẫu vật và bắt đầu vẽ bằng màu.
- Vẽ phác hình kỷ hà để phân định danh giới giữa các mảng hình, mảng màu và
mảng nền sau đó dần đưa hình dáng của mẫu vật vào mảng đã định sẵn.
- So sánh diện tích và hình ở các khoảng hở của nền thay đổi để chánh giống nhau
về mảng nền, mảng hình vẽ của mẫu vật
11
4.3. Vẽ tương quan lớn:
- Nên vẽ tương quan đậm nhạt về màu của mẫu vẽ trước tiên sau đó vẽ nền sau dựa
trên tương quan mẫu mà vẽ màu nền.
- Xác định sự thay đổi màu của hệ thống nóng lạnh, sáng tối lớn, nhấn vào mảng
trọng tâm hay hình mẫu chính cần nổi bật so với các vật xung quanh.
- Vẽ màu:
Minh họa 1:
+ Màu ở minh họa 1, mẫu vẽ màu đơn giản màu chủ đạo là màu vàng, cam đỏ, cam
vàng, màu xám lạnh ở nền tuy nhiên để pha được tương quan màu là việc không dễ dàng.
+ Phân biệt được trong tương quan các màu nóng có màu nóng hơn, màu lạnh hơn.
+ Màu trong tối và ngoài sáng khác nhau về độ nóng lạnh mặc dù vẫn là màu của
mẫu nhưng thay đổi về tương quan sáng tối nên thay đổi về sắc của màu như cam sắc đỏ,
sắc vàng, sắc tím, sắc xanh, đen, nâu
Minh họa 2:
+ Màu chủ đạo của minh họa 2 là sắc lạnh, bản thân mẫu cũng có màu lạnh như
xanh vàng, xám xanh, nâu vàng của bát sành;
+ Màu nền, vải so tương quan đều lạnh hơn so với quả, rau cải thảo có màu xanh
vàng mang sắc nóng bên canh những trái cà tím màu tím nhưng lại có sắc lạnh;
+ Sự biến chuyển màu của mẫu theo tương quan sáng tối do nguồn sáng mang lại.

13
Minh họa 4
14
BÀI 5, 6,7,8: CHÂN DUNG BỘT MÀU ( NAM NỮ)
(1 tiết lý thuyết;14 tiết thực hiện nghiên cứu cho mỗi bài)
MỞ ĐẦU
15
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Ngọc Dũng
Học vẽ người, nhà xuất bản Mỹ thuật, 1999
2. Triệu Khắc Lễ
Hình hoạ, Nhà xuất bản đại học Sư phạm, 2003
3. Triệu Khắc Lễ
Hình hoạ và Điêu khắc (Giáo trình đào tạo giáo viên) tập 1, 2 - Nhà xuất
bản Giáo dục, 2004
4. Lê Thanh Lộc
Hội họa căn bản - vẽ người, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
5. Phạm Viết Song
Tự học vẽ - Nhà xuất bản Giáo dục, 1988
6. Đặng Ngọc Trân
Cấu trúc hội hoạ, Nhà xuất bản Mỹ thuật, 2002
7. Doãn Truyền (biên dịch)
Vẽ phác và vẽ nét - Nhà xuất bản Hải phòng, 2001
8. Nguyễn Văn Tỵ
Bước đầu học vẽ - Nhà xuất bản Văn hoá, 1988
9. Nguyễn Văn Tỵ
Tự học vẽ hình họa căn bản , Nhà xuất bản Văn hóa thông tin 2004
10. Ocvirk - Stinson - Wigg - Bone - Cayton
Những nền tảng của mỹ thuật, Nhà xuất bản Mỹ thuật 2006
16