HỨA TỬ HOÀI - NHÀ ĐIÊU KHẮC
Hứa Tử Hoài trước khi đi học đã có một năm làm công nhân
mỏ than Làng Cẩm Thái Nguyên, tuy ở tuổi 17 nhưng đã có
vóc dáng cao to, gương mặt hiền, chất phác, có đôi bàn chân,
bàn tay có vẻ như quá cỡ, trong sinh hoạt có phần rụt rè, ít
nói và luôn nở nụ cười thân thiện. Trong bốn năm học Hứa
Tử Hoài chăm chỉ tiếp thu những kiến thức về văn hoá và
chuyên môn. Năm 1963 Hứa Tử Hoài tốt nghiệp và được
phân công về công tác tại Bảo tàng Việt Bắc nhưng sau đó 3
năm, Hứa Tử Hoài trở lại trường Đại học Mỹ thuật công nghiệp và tiếp tục học Đại
học khoa điêu khắc với sự hướng dẫn của các thầy giáo là các nhà điêu khắc cách
tân và nổi tiếng của Việt Nam đó là nhà điêu khắc Lê Công Thành và nhà điêu
khắc Nguyễn Hải. Anh đã học hỏi được nhiều ở các nghệ sĩ bậc thầy này về ngôn
ngữ điêu khắc hiện đại. Tuy nhiên anh vẫn thích phong cách của tác giả điêu khắc
nổi tiếng thế giới Henri Morơ (Henri Moore) bởi sự liên tưởng tạo hình mà ông ta
đã đem lại.
Tháng 9 năm 1971 sau khi tốt nghiệp Hứa Tử Hoài lại trở về công tác tại cơ quan
cũ nay đã được đổi tên là Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Bắc - Tp. Thái
Nguyên. Từ đó ngoài các công tác về mỹ thuật nội thất và điêu khắc được Bảo tàng
giao, anh âm thầm sáng tác điêu khắc với các tác phẩm tượng gỗ, một chất liệu
luôn sẵn có ở núi rừng Việt Bắc, quê hương anh. Vào thời kỳ đó, Giám đốc Bảo
tàng Nông Viết Toại rất quan tâm đến năng lực sáng tạo điêu khắc của anh, luôn
tạo điều kiện cho anh, nên đã đề xuất giành cho anh một khu vực ngoại cảnh Bảo

tác phẩm, nhưng đối với chúng tôi những người làm công tác mỹ thuật và công
chúng rộng rãi đều biết tới anh là một nhà điêu khắc chất liệu gỗ xuất sắc. Các tác
phẩm tượng gỗ Hứa Tử Hoài thường có bố cục giản dị, chặt chẽ, tìm tòi các hình
khối chắt lọc, căng nở và đặc biệt tình cảm của người nghệ sĩ được bộc lộ qua tác
phẩm mạnh mẽ và sâu sắc cũng như bản tính của anh thâm trầm, ít lời, xuề xòa,
gần gũi trong sinh hoạt nhưng lại rất sâu sắc, khó tính trong sáng tác.
Anh tâm sự với họa sĩ Vũ Ngọc Anh, Hứa Tử Hoài nói: những tâm đắc nhất là
cái còn đang nằm trong tâm tưởng. Bởi vì giữa cái suy ngẫm trừu tượng và sự khắc
gọt cụ thể, bao giờ cũng có một khoảng cách mà bản lĩnh nghề nghiệp chỉ rút ngắn
cự ly chứ không thể hoà đồng chúng với nhau. Tôi có thói xấu, là cứ sau một thời
gian, nhìn lại tượng của mình, dù là tâm đắc cũng thấy ngường ngượng làm sao
Có thể nói nhà điêu khắc Hứa Tử Hoài là một trong những nhà điêu khắc thành
công trong các tác phẩm với chất liệu gỗ, số lượng tác phẩm của anh không nhiều,
nhưng mỗi tác phẩm được anh sáng tác đều được đánh giá cao tại các triển lãm mỹ
thuật. ở Hứa Tử Hoài, sáng tạo nghệ thuật như là một tài năng bẩm sinh, chân thực,
trau chuốt và đầy ắp tình cảm của tác giả. Hứa Tử Hoài cũng là một trong các nhà
điêu khắc người dân tộc thiểu số có vị trí xứng đáng trong nền điêu khắc Việt Nam
hiện đại đó là các nhà điêu khắc: Hứa Tử Hoài dân tộc Nùng, Đinh Rú dân tộc
Chăm - giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật và các nhà điêu khắc Hồ
Uông dân tộc Vân Kiều, Mô Lô Kai dân tộc Kà Tu, Đàng Năng Thọ dân tộc Chăm,
nhận được nhiều giải thưởng trong các triển lãm Mỹ thuật toàn quốc và của Hội
Mỹ thuật Việt Nam.
Nhà điêu khắc Hứa Tử Hoài là người dân tộc Nùng, sinh ngày 23/2/1942, tại xã
Quốc Khánh, Tràng Định - Lạng Sơn trong một gia đình nông dân nghèo. Trong
quá trình công tác và hoạt động nghệ thuật từ ngày ra trường anh gắn bó với Bảo
tàng Văn hóa các dân tộc Việt Bắc với thành phố Thái Nguyên và ngôi nhà tại phố
Phủ Liều 2, Phường Hoàng Văn Thụ Tp. Thái Nguyên.
Năm 2001, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã trao tặng Nhà
điêu khắc Hứa Tử Hoài giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật cho các tác
phẩm: Bác Hồ với thiếu nhi vùng cao - tượng xi măng (2m) - 1990 - 1996, Bên bếp