Đề án môn học: Kinh tế du lịch
MỤC LỤC
Phần 1: Lời mở đầu.................................................................................3
Phần 2: Nội dung.....................................................................................4
1. Du lịch và môi trường: Các vấn đề cơ bản......................................................4
1.1 Khái niệm du lịch............................................................................................4
1.2 Tầm quan trọng của sự phát triển du lịch.......................................................5
1.3 Tài nguyên thiên nhiên: Khái niệm, phân loại và tác động đến sự phát triển
du lịch..........................................................................................................................8
1.3.1 Khái niệm.....................................................................................................8
1.3.2 Phân loại.......................................................................................................8
1.3.3 Tác động đến sự phát triển du lịch..............................................................8
1.4 Khái niệm chung về môi trường.....................................................................10
1.5 Mối quan hệ giữa du lịch và môi trường........................................................11
1.6 Tầm quan trọng của môi trường đối với sự phát triển du lịch......................14
2. Thực trạng phát triển và bảo vệ môi trường ở Việt nam..............................15
2.1 Sự tác động tích cực của du lịch đến việc bảo vệ môi trường và tài nguyên
thiên nhiên..................................................................................................................15
2.2 Sự tác động tiêu cực của du lịch đến việc bảo vệ môi trường và tài nguyên
thiên nhiên..................................................................................................................15
2.3. Thực trạng tại điểm du lịch Sa Pa.................................................................20
2.4 Những chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia trong 10 năm tới tại Việt
Nam.............................................................................................................................22
3. Một số giải pháp nhằm phát triển du lịch và bảo vệ môi trường tại Việt
Nam.........................................................................................................................24
3.1 Tăng cường phát triển du lịch bền vững........................................................24
SV. Lê Th ị Linh Lớp :Du l ịch 45A
Đề án môn học: Kinh tế du lịch
3.2 Giáo dục cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường đến phát
triển du lịch.................................................................................................................26
3.3 Xây dựng hành lang pháp lí để hướng dẫn phát triển du lịch với phương

1. Du lịch và môi trường: Các vấn đề cơ bản
1.1. Khái niện du lịch :
Mặc dù hoạt động du lịch đã có nguồn gốc hình thành từ rất lâu và phát triển
với tốc độ rất nhanh như vậy, song cho đến nay khái niệm du lịch được hiểu rất
khác nhau tại các quốc gia khác nhau và từ nhiều góc độ khác nhau.
Khái niệm du lịch có ý nghĩa đầu tiên là sự khởi hành và lưu trú tạm thời của
con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của họ.
Mầm mống đầu tiên của hoạt động kinh doanh du lịch bắt đầu xuất hiện từ
cuộc phân chia lao dộng xã hội lần thứ hai.
Sau đây, chúng ta xem xét một số khái niệm tiêu biểu về du lịch:
Năm 1811 lần đầu tiên tại An có định nghĩa về du lịch như sau:” Du lịch là
sự phối hợp nhịp nhàng giữa lí thuyết và thực hành của các cuộc hành trình với
mục đích giải trí”
Ông Michael Colman Đing nghĩa:” Du lịch là sự kết hợp và tương tác của 4
nhom nhân tố trong quá trình phục vụ du khách bao gồm: du khách, nhà cung ứng
dịch vụ du lịch, cư dân sở tại và chính quyền nơi đón khách du lịch”.
Định nghĩa của Hội nghị quốc tế về thống kê du lịch ở Otawoa-Canada diễn
ra vào tháng 6/1991:” Du lịch là hoạt động của con người đi tới một nơi ngoài môi
trường thường xuyên, trong một khoảng thời gian ít hơn khoảng thời gian đã được
các tổ chức du lịch quy định trước, mục đích của chuyến đi không phải là để tiến
hành các hoạt động kiếm tiền trong phạm vi vùng tới thăm
SV. Lê Th ị Linh Lớp :Du l ịch 45A
4
Đề án môn học: Kinh tế du lịch
Để có quan niệm đầy đủ cả về góc độ kinh tế và kinh doanh của du lịch,
khoa Du lịch và Khách sạn trường Đại học Kinh tế Quốc dân hà Nội đưa ra định
nghĩa”. Du lịch là một ngành kinh doanh bao gồm các hoạt động tổ chức hướng
dẫn du lịch, sản xuất, trao đổi hàng hoá và dịch vụ của những doanh nghiệp, nhằm
đáp ứng các nhu cầu về đi lại lưu trú, ăn uống, tham quan,giải trí, tìm hiểu và các
nhu cầu khác của khách du lịch. Các hoạt động đó phải đem lại lợi ích kinh tế

triển.
• Ý nghĩa xã hội của việc phát triển du lịch đối với đất nước :
Du lịch góp phần giải quyết công việc làm cho người dân.
Theo như thống kê năm 2000 của thế giới, du lịch là ngành tạo việc làm quan
trọng. Tổng số lao động trong các hoạt động liên quan đến du lịch chiếm 10,7%
tổng số lao động toàn cầu. Cứ 2,5 giây du lịch tạo ra được một việc làm mới, đến
năm 2005 cứ 8 lao động thì có một người làm trong ngành du lịch so với tỷ lệ hiện
nay là 1/9.
Một buồng khách sạn từ 1 đến 3 sao trên thế giới hiện nay thu hút khoảng 1,3
lao động trong các dịch vụ chính và khoảng 5 lao động trong các dịch vụ bổ sung.
Số lao động cần thiết trong dịch vụ bổ sung có thể tăng lên nhiều lần, nếu các dịch
vụ này được nâng cao về chất lượng và phong phú về chủng loại. Theo dự báo của
WTO, năm 2010 ngành du lịch sẽ tạo thêm khoảng 150 triệu việc làm, chủ yếu tập
trung ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.
Du lịch làm giảm quá trình đô thị hoá ở các nước kinh tế phát triển.
Thông thường tài nguyên du lịch thiên nhiên thường có nhiều ở những vùng núi xa
xôi, vùng ven biển hay nhiều vùng hẻo lánh khác. Việc khai thác đưa những tài
nguyên này vào sử dụng đòi hỏi phải có đầu tư về mọi mặt giao thông, bưu điện,
kinh tế, văn hoá, xã hội v.v… Do vậy, việc phát triển làm thay đổi bộ mặt kinh tế -
SV. Lê Th ị Linh Lớp :Du l ịch 45A
6
Đề án môn học: Kinh tế du lịch
xã hội ở nhũng vùng đó, và cũng vì vậy mà góp phần làm giảm sự tập trung dân cư
căng thẳng ở nhũng trung tâm dân cư.
Du lịch là phương tiện tuyên truyền quảng cáo có hiệu quả cho các nước chủ
nhà.
Về mặt kinh tế : là phương tiện tuyên truyền, quảng cáo hữu hiệu cho hàng hoá
nội địa ra nước ngoài thông qua du khách. Khách du lịch được làm quen tại chỗ
với các mặt hàng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp v.v… Một số mặt hàng làm
cho du khách hài lòng cả về chất lượng, giá cả lẫn mẫu mã v.v… về đến nước,

phân loại tài nguyên thiên nhiên như sau:
- Tài nguyên có khả năng tái sinh: là những tài nguyên có thể tự duy trì hoặc
bổ sung một cách liên tục khi được sử dụng hợp lí. Tuy nhiên nếu sử dụng
không hợp lí, tài nguyên này cũng có thể bị cạn kiệt và không thể tái sinh
nữa
- Tài nguyên không có khă năng tái sinh: là những tài nguyên có mức độ giới
hạn nhất định trên trái đất, chúng ta chỉ được khai thác chúng ở dạng nguyên
khai một lần, đối với loại tài nguyên này được chia làm 3 nhóm:
+ Tài nguyên không có khả năng tái sinh nhưng tạo tiền đề cho tái sinh. Ví
dụ như đất, nước tự nhiên…
+ Tài nguyên không có khả năng tái sinh nhưng tái tạo. Ví dụ như kim loại,
thuỷ tinh, chất dẻo…
+ Tài nguyên cạn kiệt như than đá, dầu khí…
1.3.3. Tác động của tài nguyên thiên nhiên đến sự phát triển du lịch :
Các điều kiện về môi trường tự nhiên đóng vai trò là những tài ngyuên thiên
nhiên về du lịch là: địa hình đa dạng, khí hậu ôn hoà, động thực vật phong phú,
giàu nguồn tài nguyên nước và vị trí địa lí thuận lợi
• Địa hình :
SV. Lê Th ị Linh Lớp :Du l ịch 45A
8
Đề án môn học: Kinh tế du lịch
Địa hình ở một nơi thường chế định cảnh đẹpvà sự đa dạng phong cảnh ở nơi
đó. Đối với du lịch, điều kiện quan nhất là địa phương phải có địa hình đa dạng và
có những đặc điểm tự nhiên như: biển, rừng, sông, hồ, núi… Khách du lịch thường
ưa thích những nơi nhiều rừng, đồi, núi, biển, đảo…
• Khí hậu :
Những nơi mà có khí hậu điều hoà thường được khách du lịch ưa thích. Mỗi loại
hình du lịch đòi hỏi những điều kiện khí hậu khác nhau
• Thực vật :
Thực vật đóngvai trò quan trọng trong phát triển du lịch chủ yếu nhờ sự đa dạng

Môi trường là khái niệm rất rộng, được định nghiã theo nhiều cách khác
nhau, đặc biệt là sau Hội nghị Stockhol về môi trường năm 1972. Tuy nhiên,
nghiên cứu về những khái niệm liên quan đến định nghĩa đưa ra trong luật bảo vệ
môi trường của Việt Nam, có những khái niệm đáng chú ý sau đây:
Trong tuyên ngôn của UNESCO năm 1981, môi trường được hiểu là “ Toàn
bộ các hệ thống tự nhiên và các hệ thống do con người tạo ra xung quanh mình,
trong đó con người sinh sống và bằng lao động của mình đã khai thác các tài
nguyên thiên nhiên hoặc nhân tạo nhằm thoả mãn các nhu cầu của con người”.
Chương trình của UNEP định nghĩa: “Môi trường là tập hợp các yếu tố vật lí, khoa
học, sinh học, kinh tế xã hội, tác động lên từng ca thể hay cả cộng đồng”.
Để thống nhất về mặt nhận thức, chúng ta sử dụng định nghia trong Luật bảo vệ
môi trường đã được Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam khoá IX, kì họp thứ tư
thông qua ngày 27/1/1993 định nghĩa môi trường như sau:
“Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và các yếu tố vật chất nhân tạo, quan
hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất,
sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên”
SV. Lê Th ị Linh Lớp :Du l ịch 45A
10
Đề án môn học: Kinh tế du lịch
1.5. Mối quan hệ giữa du lịch và môi trường :
• Ảnh hưởng của môi trường đến phát triển du lịch :
- Môi trường đất :
Hiện tượng thoái hoá đất dang là xu thế phổ biến ở Việt Nam từ đồng bằng đến
trung du, miền núi. Ngoài việc gây tác hại nghiêm trọng đối với đời sống và sản
xuất của người dân nói chung, môi trường đất bị xuống cấp sẽ ảnh hưởng lớn đến
hoạt động du lịch như làm suy giảm đa dạng sinh học dẫn đến giảm sự hấp dẫn của
cảnh quan, mất tác dụng chắn lũ đầu nguồn làm cản trở hoạt động du lịch, gây khó
khăn cho việc phát triển loại hình du lịch nông trang, ảnh hưởng đến chất lượng
lương thực, thực phẩm cung cấp cho du khách…
- Môi trường không khí :