BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

VIỆN NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT

NGUYỄN VĂN TIẾN

THẨM QUYỀN XÉT XỬ CỦA TÒA ÁN
NHÂN DÂN ĐỐI VỚI CÁC VỤ VIỆC KINH
DOANH, THƯƠNG MẠI THEO PHÁP LUẬT
TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAMChuyên ngành: Luật Kinh tế
Mã số: 62 38 50 01 TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2009

Thư viện Quốc gia
Thư viện Viện Nhà nước và pháp luật
NHỮNG CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ

1. Nguyễn Văn Tiến (2008),
“Đường lối xử lý và hậu quả những
trường hợp không thuộc thẩm quyền xét xử của Tòa án theo quy định
của Bộ luật Tố tụng dân sự”
, Nhà nước và Pháp luật, (7).
2. Nguyễn Văn Tiến (2008),
“Thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân
dân đối với vụ việc hôn nhân và gia đình”
, Khoa học pháp lý, (4).
1
MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
Kể từ Đại hội Đảng lần thứ VI năm 1986 cho đến nay,
với chủ trương đổi mới, đất nước ta đã có chuyển biến sâu sắc
trên mọi lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội và đã đạt được
những thành tích quan trọng làm tiền đề cho sự phát triển của
đất nước, củng cố vững chắc độc lập dân tộc và chế độ xã hội
ch
ủ nghĩa, nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường

việc cải cách và trên nền tảng đó, hoàn thiện cơ chế bảo vệ
quyền lợi hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức, góp phần
thúc đẩy phát triển kinh tế, giữ vững an ninh chính trị và hội
nhập kinh tế quốc tế.

2
Nhận thức đầy đủ, đúng đắn, chính xác về pháp luật
thẩm quyền xét xử thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân đối
với các tranh chấp trong kinh doanh và cơ chế áp dụng thẩm
quyền xét xử có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động bảo vệ
quyền công dân, xây dựng nhà nước pháp quyền, đổi mới căn
bản cơ chế xây dựng, thực hiện pháp luật góp phần xây dự
ng
nhà nước trong sạch, vững mạnh, thực hiện quyền con người,
quyền tự do, dân chủ của công dân và đưa nước ta trở thành
nước công nghiệp theo hướng hiện đại.
Những điều trình bày trên đây là lý do, lập luận cho sự
lựa chọn việc nghiên cứu
thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân
dân đối với các vụ việc kinh doanh, thương mại theo pháp luật
tố tụng dân sự Việt Nam
làm đề tài luận án Tiến sĩ khoa học
Luật học.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân đối với các vụ
việc kinh doanh, thương mại, một phạm vi cơ bản trong luật tố
tụng dân sự, vấn đề quan trọng về lý luận và thực tiễn, tiền đề
pháp lý để công dân tiếp cận công lý và là một nội dung của
Chiến lược cải cách tư pháp ở nước ta hiện nay. Trong khoa
học pháp lý, thẩm quyền xét xử trong tố tụng dân sự chư

", dự án VIE/95/017-
Tăng cường năng lực xét xử tại Việt Nam, Kỷ yếu của Dự án,
Hà nội tháng 5, năm 2000
- «
Thẩm quyền của Tòa án nhân dân trong việc giải
quyết các khiếu kiện hành chính
» Luận án tiến sỹ Luật học
của TS Nguyễn Thanh Bình, Viện Nhà nước và Pháp luật, Hà
nội, năm 2003
- «
Phân cấp thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự
trong hệ thống Tòa án ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
»
Luận án tiến sỹ Luật học của TS Lê Thị Hà, Trường Đại học
Luật Hà nội, Hà nội, năm 2005
- "
Luật Tố tụng dân sự, nghiên cứu so sánh
" của Ths
Tống Công Cường, sách tham khảo, nhà xuất bản Đại học
quốc gia Thành phố Hồ chí Minh, năm 2007
- "
Những vấn đề cơ bản của luật pháp Mỹ
", sách tham
khảo, nhà xuất bản Chính trị quốc gia, năm 2007
- "
Thẩm quyền giải quyết tranh chấp kinh doanh theo
Bộ luật Tố tụng Dân sự và các vấn đề đặt ra trong thực tiễn thi
hành
" của TS Phan Chí Hiếu, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật
số 6, 2005

phát từ bản chất của pháp luật là quyền tiếp cận công lý của
công dân, tính tất yếu khách quan của thẩm quyền xét xử,
những đòi hỏi từ thực tiễn sinh động đến các nội dung cụ thể;
nhận thức các vấn đề từ khía cạnh lý luận đến thực tiễn và thực
hiện pháp luậ
t. Việc tiếp cận như vậy mới có thể nhận thức
đầy đủ những yêu cầu, định hướng hoàn thiện pháp luật về
thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân đối với các vụ việc
kinh doanh, thương mại theo pháp luật tố tụng dân sự Việt
Nam và cơ chế áp dụng thẩm quyền. Phải nhận thức đầy đủ về
thẩm quyền xét xử là phương th
ức công dân thực hiện tố
quyền, khả năng để con người được hưởng quyền tự do, bình
đẳng và được bảo hộ bằng pháp luật.
Có thể khẳng định rằng cho đến nay ở Việt Nam chưa
có một công trình khoa học nào nghiên cứu một cách toàn
diện, bao quát, đầy đủ về thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân
dân đối với các vụ việc kinh doanh, thương mại theo pháp luật
tố tụ
ng dân sự Việt Nam, điều này cho phép tác giả khẳng định
tính cấp thiết của đề tài khoa học này.
3. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ của luận án
Thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân đối với các vụ
việc kinh doanh, thương mại đã được quy định trọng Bộ luật
Tố tụng Dân sự năm 2004 và thực hiện trong thực tiễn tại Tòa
án nhân dân trong năm năm qua. Qua năm năm đưa cơ chế giải
quyết các vụ việc kinh doanh, thương mại theo quy định của
Bộ luật Tố tụng Dân sự bằng hoạt độ
ng xét xử của Tòa án đã
có một số kết quả cụ thể, nhất là việc đề cao vai trò trách

nhân, tổ chức kinh tế.
Ba là
, cần xây dựng cơ chế thích hợp tạo điều kiện để
các chủ thể kinh doanh sử dụng pháp luật nhằm bảo vệ quyền
lợi của mình một cách thuận lợi và triệt để nhất.
Bốn là,
đề xuất các phương hướng, giải pháp nhằm
hoàn thiện pháp luật về thẩm quyền xét xử của Tòa án đối với
các vụ việc kinh doanh, thương mại và cơ chế áp dụng thẩm
quyền xét xử.
Để thực hiện các mục đích này, nhiệm vụ của luận án
tập trung giải quyết những vấn đề sau :
Thứ nhất
, hệ thống được cơ sở lý luận, các quan điểm
khoa học nhận thức chung về thẩm quyền xét xử của Tòa án
nhân dân đối với các vụ việc kinh doanh, thương mại. Đây là
cơ sở khoa học làm căn cứ cho việc xác định thẩm quyền tư
pháp nói chung và thẩm quyền xét xử đối với các vụ việc kinh
doanh, thương mại của Tòa án nhân dân nói riêng. Trọng tâm
của nhiệm vụ
này là phân tích khái niệm thẩm quyền xét xử
các vụ việc kinh doanh, thương mại, căn cứ quy định thẩm

6
quyền và mối tương quan giữa các loại thẩm quyền với tư cách
là bộ phận của luật tố tụng quy định nhiệm vụ, quyền hạn của
Tòa án nhân dân.
Thứ hai
, tập trung phân tích, làm rõ nội dung của thẩm
quyền xét xử các vụ việc kinh doanh, thương mại thuộc trách

quyền xét xử của Tòa án nhân dân đối với các vụ việc kinh
doanh, thương mại theo pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Việc nghiên cứu và hoàn thành luận án trước hết là dựa
vào quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí
Minh, quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về Nhà nước và
Pháp luật mà trọng tâm hướng về quyền con người. Luận án

7
cũng dựa vào đường lối đổi mới của đất nước, cải cách tư pháp
thể hiện trong các Nghị quyết Đại hội Đảng, các Nghị quyết
Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng, Hiến pháp và văn
bản pháp luật của Nhà nước trong việc xây dựng nhà nước
pháp quyền trong đó có sự hoàn thiện pháp luật, các thiết chế
tài phán kinh doanh, thương mại nhằm mục tiêu khẳng định
b
ản chất của nhà nước ta là của dân, do dân và vì dân.
Luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu: phân
tích, tổng hợp, so sánh, liệt kê lịch sử, kết hợp lý luận với thực
tiễn.
6. Những đóng góp về mặt khoa học
Luận án là chuyên khảo được nghiên cứu một cách khá
cơ bản, toàn diện về thẩm quyền xét xử của Tòa án đối với các
vụ việc kinh doanh, thương mại theo pháp luật tố tụng dân sự
Việt Nam trong điều kiện cải cách tư pháp hiện nay ở nước ta.
Luận án có những đóng góp tích cực như sau:
- Luận án đã nêu được cơ sở lý luận cơ bản của việc
quy
định thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân đối với các
vụ việc kinh doanh, thương mại, qua đó chứng minh quan

Luận án được thực hiện với một khối lượng phù hợp
với mục đích, phạm vi, nhiệm vụ và mức độ nghiên cứu vấn
đề. Luận án được thiết kế bao gồm lời nói đầu, phần nội dung
và phần kết luận.

NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA LUẬN ÁN
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC QUY ĐỊNH THẨM
QUYỀN XÉT XỬ CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN
ĐỐI VỚI
CÁC TRANH CHẤP TRONG KINH DOANH THEO PHÁP
LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM
1.1. Khái niệm thẩm quyền xét xử các vụ việc kinh doanh,
thương mại trong Tố tụng Dân sự
1.1.1. Quyền tiếp cận công lý của công dân
Luận án phân tích quyền tiếp cận công lý là quyền cơ
bản của công dân, nội dung của quyền con người. Quyền tiếp
cận công lý gắn liền với thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân
dân trong việc bảo vệ quyền công dân tại Tòa án. Quyền tiếp
cận công lý của công dân là quyền cơ bản của con người, Hiến
định và được thực thi bởi các thiết chế tư pháp. Thẩm quyền
xét xử góp phầ
n bảo đảm quyền tiếp cận công lý của công dân.

1.1.2. Khái niệm thẩm quyền xét xử các vụ việc kinh
doanh, thương mại
Từ trước đến nay trong khoa học pháp lý của nhà nước
ta chưa có khái niệm thống nhất và cụ thể về thẩm quyền xét
xử của Tòa án đối với các vụ việc kinh doanh, thương mại.
Xuất phát từ vị trí, vai trò quan trọng của thẩm quyền này, luận

Tòa án cấp tỉnh.
- Căn cứ vào yếu tố lãnh thổ, thẩm quyền xét xử phân
chia thành thẩm quyền nơi cư trú, có trụ sở (đối với pháp
nhân) và thẩm quyền nơi có tài sản (bất động sản).
- Căn c
ứ vào mức độ, giới hạn, thẩm quyền xét xử
được chia thành thẩm quyền theo sự bắt buộc và thẩm quyền
theo sự lựa chọn.
- Căn cứ vào yếu tố quốc tịch, lãnh thổ quốc gia, thẩm
quyền xét xử được phân chia thành thẩm quyền xét xử của Tòa
án nước này hay của Tòa án nước khác.
Ở góc độ pháp luật tố tụng dân sự, thẩm quyền xét xử
các vụ vi
ệc kinh doanh, thương mại được chia thành: Thẩm
quyền của Tòa án đối với các vụ việc kinh doanh, thương mại,
thẩm quyền của Tòa án các cấp, thẩm quyền của Tòa án theo

10
lãnh thổ và thẩm quyền của Tòa án theo sự lựa chọn của
nguyên đơn.
-
Thẩm quyền của Tòa án đối với các vụ việc kinh
doanh, thương mại
Thẩm quyền của Tòa án đối với các tranh chấp về kinh
doanh là giới hạn (khả năng) do pháp luật quy định để Tòa án
nhân dân thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình trong việc
thụ lý và giải quyết các vụ việc kinh doanh, thương mại
.

Thẩm quyền của Tòa án đối với các tranh chấp về kinh

Thẩm quyền theo lãnh thổ được xác định là nơi người
bị kiện cư trú, làm việc, có trụ sở (đối với pháp nhân), theo
thỏa thuận và nơi có bất động sản. Loại thẩm quyền này được
quy định căn cứ vào các yếu tố: tạo điều kiện thuận lợi bị đơn
tham gia tố tụng, sự thuận lợi của Tòa án trong việc giải quyết
các v
ụ việc kinh doanh, thương mại và phòng tránh tình trạng
một vụ án được giải quyết nhiều lần.
-

Thẩm quyền của Tòa án theo sự lựa chọn của
nguyên đơn

11
-

Thẩm quyền theo sự lựa chọn của nguyên đơn là giới
hạn do luật định cho các chủ thể trong việc lựa chọn Tòa án
giải quyết các vụ việc kinh doanh, thương mại
.Thẩm quyền theo sự lựa chọn là hình thức pháp luật
đưa ra các quy định về Tòa án có thẩm quyền giải quyết các vụ
việc kinh doanh, thương mại và dựa vào đó nguyên đơn tự
chọn Tòa án giải quyết các yêu cầu của mình.

1.2. Căn cứ quy định thẩm quyền xét xử của Tòa án đối với
các vụ việc kinh doanh, thương mại trong tố tụng dân sự
Luận án nghiên cứu căn cứ quy định thẩm quyền xét xử

1.2.3. Trình độ chuyên môn nghiệp vụ của người tiến hành
tố tụng

12
Luận án phân tích trình độ chuyên môn nghiệp vụ của
người tiến hành tố tụng có vai trò quan trọng trong hoạt động
tố tụng và giúp cho hoạt động xét xử của Tòa án ngày càng
đúng pháp luật. Pháp luật về thẩm quyền xét xử khi được ban
hành có căn cứ vào yếu tố này.
1.2.4. Biên chế và cơ sở vật chất
Luận án khẳng định: Hoạt động xét xử của Tòa án nhân
dân không thể thực hiện nếu ngành Tòa án không được giao số
lượng biên chế nhất định và điều kiện để làm việc. Tuy hai yếu
tố này có tính chất phục vụ cho công tác xét xử nhưng có ảnh
hưởng đến kết quả xét xử của Tòa án nhân dân. Ở góc độ
chung, biên chế và cơ sở vật chất có vai trò trợ giúp Tòa án
trong việc thực thi pháp luật, trong
đó có pháp luật về thẩm
quyền xét xử.
1.3. Vị trí, vai trò của thẩm quyền xét xử của Tòa án đối
với các vụ việc kinh doanh, thương mại trong tố tụng dân
sự
Luận án phân tích, khẳng định thẩm quyền xét xử của
Tòa án nhân dân có vị trí, vai trò quan trọng trong tố tụng dân
sự và thể hiện ở các mặt sau :
- Thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân là cơ sở
pháp lý bảo đảm quyền bình đẳng của công dân trước pháp
luật
- Thẩm quyền xét xử là cơ sở pháp lý bảo đảm quyền
khiếu nại, tố cáo và xác định trách nhiệm pháp lý của chủ thể

luật Tố tụng Dân sự ngày 15.06.2004. Trên cơ sở đó, luận án
khẳng định: Nhà nước ta luôn quan tâm đến pháp luật giải
quyết các vụ việc kinh doanh, thương mại.

Chương 2
THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH VỀ THẨM
QUYỀN XÉT XỬ CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN ĐỐI VỚI
CÁC VỤ VIỆC KINH DOANH, THƯƠNG MẠI THEO
PHÁP LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM
2. 1. Thẩm quyền của Tòa án đối với các vụ việc kinh
doanh, thương mại
Luận án phân tích các vụ việc kinh doanh, thương mại
thuộc thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân theo quy định
của pháp luật hiện hành. Cụ thể về kinh doanh, thương mại
Tòa án có thẩm quyền giải quyết đối với bốn loại vụ án: tranh
chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh, tranh chấp về
quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ; tranh chấp giữa
công ty với các thành viên của công ty, giữa các thành viên
của công ty với nhau và tranh chấ
p khác về kinh doanh,
thương mại mà pháp luật có quy định. Đối với các việc kinh
doanh, thương mại, Tòa án có thẩm quyền giải quyết các việc
liên quan đến Trọng tài thương mại Việt Nam, yêu cầu công
nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định kinh
doanh, thương mại của Toà án nước ngoài, quyết định kinh
doanh, thương mại của Trọng tài nước ngoài hoặc không công

14
nhận bản án, quyết định kinh doanh, thương mại của Toà án
nước ngoài mà không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam.

m quyền giải quyết các vụ án kinh doanh có yếu
tố nước ngoài theo quy định của luật hiện hành còn nhiều mặt
hạn chế, chưa tương xứng với tầm vóc các quan hệ kinh
doanh, thương mại như hiện nay.
2.3. Thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ
Luận án phân tích thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ
được quy định trong pháp luật hiện hành và chỉ ra một số hạn
chế :

15
- Quyền lựa chọn Tòa án giải quyết tranh chấp mang
tính cưỡng ép, chưa thật sự tạo cơ hội để đương sự chọn Tòa
án thuận lợi nhất trong việc bảo vệ quyền.
- Khái niệm tranh chấp bất động sản chưa có tiêu chí
phân biệt cụ thể, rõ ràng.
- Nơi cư trú, có trụ sở của bị đơn chưa được hướng dẫn
cụ thể nhất là b
ị đơn là cá nhân, tổ chức nước ngoài.
2.4. Thẩm quyền của Tòa án theo sự lựa chọn của nguyên
đơn
Luận án phân tích thẩm quyền của Tòa án theo sự lựa
chọn của nguyen đơn quy định trong Bộ luật Tố tụng Dân sự
và tiêu chí phân biệt các loại thẩm quyền này (lựa chọn có điều
kiện và lựa chọn không có điều kiện).
2.5.

Thực tiễn áp dụng pháp luật thẩm quyền xét xử
2.5.1. Nhận xét chung
Luận án trình bày một số kết quả giải quyết vụ việc dân
sự của ngành Tòa án Việt Nam và các vụ việc kinh doanh,

quyền xét xử của Tòa án nhân dân đối với các vụ việc kinh
doanh, thương mại
Luận án chỉ ra một số bất cập, vướng mắc trong quá
trình áp dụng pháp luật về kinh doanh tại Tòa án, bao gồm
:
-

Về thẩm quyền của Tòa án đối với các vụ việc kinh
doanh, thương mại

Một là, sự hạn chế của pháp luật về thẩm quyền xét xử
cản trở công dân thực hiện tố quyền. Hiện nay công dân, cơ
quan, tổ chức chỉ có thể khởi kiện, yêu cầu Tòa án giải quyết
các vụ việc kinh doanh, thương mại được quy định tại Điều 29,
30 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2004. Các vụ việc khác chưa
được quy định trong đi
ều luật này không được Tòa án giải
quyết.

Hai là, các vướng mắc vẫn còn tồn tại khá nhiều trong
quá trình áp dụng pháp luật về thẩm quyền xét xử của Tòa án
đối với các vụ việc kinh doanh, thương mại. Bao gồm:
Thứ nhất, khi người được thi hành án yêu cầu Tòa án
công nhận quyết định của Trọng tài nước ngoài và Tòa án đã
thụ lý nhưng người phải thi hành chứng minh được quyết định
trên là giả mạo thì Tòa án có thẩm quyền giải quyết không?
Thứ hai, cá nhân
đã nộp tiền mua phần vốn góp của
thành viên công ty nhưng chưa đăng ký để trở thành thành
viên công ty, nếu có tranh chấp thì đó là tranh chấp dân sự hay


Luận án chỉ ra một số bất cập trong việc áp dụng thẩm
quyền các cấp, bao gồm:
Thứ nhất, về việc áp dụng điểm b, khoản 1, Điều 33 Bộ
luật Tố tụng Dân sự 2004.
Thứ hai, về việc áp dụng Điều 29 và điểm b, khoản 1,
Điều 33 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2004, đối với các loại hợp
đồ
ng không được liệt kê trong Bộ luật Tố tụng Dân sự.
Thứ ba, về áp dụng điểm b, khoản 1 Điều 35 Bộ luật Tố
tụng Dân sự đối với sự thỏa thuận giữa các đương sự.
- Về thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ
Luận án phân tích những vấn đề vướng mắc, hạn chế thể
hiện trong thẩm quyền này gồm:
Một là, việc xác định nơi cư trú, làm việc, có trụ sở
chính (đối với pháp nhân) của bị đơn còn gặp nhiều trở ngại.
Hai là, tính khách quan của Tòa án nơi bị đơn cư trú, có
trụ sở chính (đối với pháp nhân) giải quyết các tranh chấp về
kinh doanh nhưng đương sự là cán bộ, công ch
ức của ngành
Tòa án.
Ba là, thẩm quyền xét xử của Tòa án đối với các vụ án
kinh doanh có yếu tố nước ngoài và quyền lựa chọn Tòa án
của đương sự.

18
Chương 3

dân được thực hiệ
n quyền của mình một cách toàn diện, đầy
đủ phù hợp với nguyên tắc

«
công dân được làm những gì
pháp luật không cấm
».
Năm là, hoàn thiện các chế định bổ trợ tư pháp tạo điều
kiện cho cơ quan tư pháp thực hiện tốt nhiệm vụ của mình,
công dân thuận lợi trong việc tiếp cận công lý.
3.2. Các giải pháp hoàn thiện pháp luật về thẩm quyền xét
xử của Tòa án nhân dân đối với các vụ việc kinh doanh,
thương mại và cơ chế áp dụng thẩm quyền
3.2.1. Hoàn thiện pháp luật về thẩm quyền xét xử của Tòa
án đối với các vụ việc kinh doanh, thương mại19
3.2.1.1. Mở rộng thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân
trong việc giải quyết các vụ việc kinh doanh, thương mạiLuận án kiến nghị mở rộng thẩm quyền xét xử của Tòa
án nhân dân đối với các vụ việc kinh doanh, thương mại gắn
liền với việc sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện pháp luật nội dung
và pháp luật tố tụng. Bao gồm các nội dung sau:
Một là, sửa đổi cách lập pháp về thẩm quyền của Tòa án
nhân dân đối với các vụ việc kinh doanh, thương mại không
theo hướng liệt kê như pháp lu

Ba là, mở rộng thẩm quyền xét xử của Toàn án đối với
các tranh chấp kinh doanh, thương mại có yếu tố nước ngoài.

20
Bốn là, thành lập các Tòa chuyên trách trong Tòa khu
vực
.
3.2.1.3. Hoàn thiện pháp luật về thẩm quyền xét xử của
Tòa án theo lãnh thổ
Luận án kiến nghị việc hoàn thiện pháp luật về thẩm
quyền xét xử của Tòa án theo lãnh thổ bao gồm những vần đề
sau:
Một là, quy định chi tiết về nơi bị đơn cư trú, làm việc,
có trụ sở.
Hai là, mở rộng thẩm quyền xét xử theo sự thỏa thuận
của các đương sự.
Ba là, bổ sung thẩm quyền xét xử của Tòa án trong một
số trường h
ợp đặc biệt khi người có thẩm quyền tiến hành tố
tụng hoặc người làm việc trong ngành Tòa án là đương sự
trong vụ án và vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
nơi các chủ thể nói trên công tác.
Bốn là, quy định rõ hơn về tranh chấp bất động sản
trong luật tố tụng dân sự.
3.2.1.4. Thẩm quyền xét xử của Tòa án theo sự lựa chọn
của nguyên đơn

Luận án đề xuất Tòa án tối cao hướng dẫn, bổ sung
những vấn đề sau :
- Làm rõ khái niệm nơi thực hiện hợp đồng.

quan giám định tư.
- Xây dựng cơ quan giám định tính chân thật của hợp
đồng
3.2.2.3. Tăng cường quyền tiếp cận thông tin của công dân
Luận án kiến nghị các cá nhân, cơ quan, tổ chức khác
đang nắm giữ thông tin, tài liệu liên quan đến việc khởi kiện,
yêu cầu của đương sự, người yêu cầu, có trách nhiệm phải
cung cấp theo yêu cầu của đương sự, người yêu cầu trừ các
thông tin chỉ cung cấp hạn chế. Hành vi không cung cấp sẽ bị
xử lý hành chính, hình sự, dân sự. Quyền này của công dân
phải được luật hóa và bảo đảm th
ực hiện.
3.2.2.4. Sửa đổi quy định về thẩm quyền của Hội đồng xét
xử phúc thẩm, Hội đồng giám đốc thẩm
Luận án kiến nghị: khái niệm “vi phạm nghiêm trọng
khác về thủ tục tố tụng” trong tố tụng dân sự được hiểu là:
- Hoạt động áp dụng pháp luật tố tụng của Tòa án trong
quá trình giải quyết các vụ việc dân sự nói chung, các vụ việc
kinh doanh, thương mại nói riêng, đã không tuân thủ một trong
các nguyên tắc cơ bản của luật tố tụng dân sự. Chẳng hạn, khi
giải quyết v
ụ án kinh doanh, Tòa án đã không tạo điều kiện để
đương sự thực hiện quyền tự định đoạt của họ.
- Tòa án đã không thực hiện các biện pháp tố tụng
(trưng cầu giám định, định giá tài sản ) theo yêu cầu của
đương sự, do đó, việc giải quyết vụ án không đúng pháp luật.
Việc Tòa án không thực hiện các biện pháp tố tụng phải là
nguyên nhân chính làm cho kết qu
ả giải quyết vụ án của Tòa
án không phản ánh được sự thật khách quan của vụ việc, công

quyền xét xử là cơ sở pháp lý để công dân bảo vệ quyền của
mình.
Thứ hai, thẩm quyền xét xử phân định quyền hạn của
Tòa án nhân dân với các cơ quan chức năng khác và giữa các
Tòa án với nhau trong việc giải quyết các vụ việc kinh doanh,
thương mại. Giới hạn này bảo đảm cho hoạt động của Tòa án
và các cơ quan chức năng khác đươc phân biệt một cách rạch
ròi, rõ ràng. Hơn nữa, th
ẩm quyền xét xử của Tòa án đối với
các vụ việc kinh doanh, thương mại giúp cho Tòa án áp dụng
pháp luật về thẩm quyền xét xử một cách thống nhất, đồng bộ,
tránh sự chồng chéo, mâu thuẫn, trùng lắp trong việc giải
quyết các vụ việc thuộc thẩm quyền.