Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp GVHD: Th.s Lª Trung Thµnh
LỜI MỞ ĐẦU
NHCT Việt Nam- NHTM lớn thứ hai nước ta hiện nay đang chuyển mình
mạnh mẽ trong các hoạt động chiến lược phát triển với hoạt động tín dụng làm
trọng tâm, trong đó cho vay khách hàng doanh nghiệp là một lĩnh vực quan trọng
mang lại nhiều thuận lợi cho ngân hàng cũng như nền kinh tế.
Chi nhánh NHCT Bến Thuỷ là chi nhánh ngân hàng cấp I trực thuộc NHCT
Việt Nam và thực hiện hạch toán độc lập. Hiện nay, Chi nhánh NHCT Bến Thuỷ
đang cho vay khoảng 20 khách hàng lớn với tổng dư nợ khoảng 610 tỷ. Trong
tổng số 20 khách hàng lớn có khoảng 1/5 khách hàng vay vốn theo dự án. Phần
lớn là các công ty nhà nước hoạt động trong lĩnh vực cơ bản như: điện lực, xây
dựng cơ sở hạ tầng, cầu đường,… Đây là lĩnh vực nhiều tiềm năng với đặc thù
hoạt động theo dự án. Tuy nhiên, hoạt động cho vay theo dự án của chi nhánh
vẫn còn ít về số lượng, loại hình đơn điệu, quy mô nhỏ hẹp và chủ yếu các dự án
đang giải ngân là các dự án để lại từ các năm trước. Dư nợ cho vay theo dự án
chiếm một tỷ trọng nhỏ trong tổng dư nợ cho vay khách hàng lớn. Từ thực tế
này, việc nâng cao chất lượng cho vay theo dự án đầu tư tại Chi nhánh NHCT
Bến Thuỷ là một vấn đề bức thiết hiện nay của Chi nhánh.
Đứng trên giác độ là một sinh viên thực tập, tôi nghiên cứu vấn đề “ cho vay
theo dự án đầu tư” tại Chi nhánh NHCT Bến Thuỷ mong đóng góp một phần ý
kiến với cơ sở thực tập về một số “ nâng cao chất lượng hoạt động cho vay theo
dự án đầu tư”.
Chuyên để tốt nghiệp ngoài lời mở đầu và kết cấu theo 3 chương:
Chương I: Những vấn đề cơ bản về chất lượng hoạt động cho vay theo dự án đầu
tư.
Sinh viªn thùc hiÖn: Hå ThÞ Nga - Líp TCDN 46Q
1
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp GVHD: Th.s Lª Trung Thµnh
Chương II: Thực trạng cho vay theo dự án đầu tư tại Chi nhánh NHCT Bến
Thuỷ.
Chương III: Giải pháp nâng cao hoạt động cho vay theo dự án đầu tư tại Chi
3
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp GVHD: Th.s Lª Trung Thµnh
1.1.2 Hoạt động cho vay của NHTM:
Luật các tổ chức tín dụng Việt Nam quy định “ hoạt động tín dụng bao gồm
cho vay, cho thuê tài chính, chiết khấu, bảo lãnh và một số hoạt động khác do
ngân hàng nhà nước quy định”. Tín dụng được hiểu là quan hệ vay muợn trên cơ
sở hoàn trả. Nghĩa là bao gồm các hoạt động cho vay và đi vay. Tuy nhiên, để
tránh nhầm lẫn trong các văn bản pháp luật hiện hành, khi gắn tín dụng với chủ
thể nhất định như ngân hàng, ví dụ tín dụng ngân hàng thì chỉ bao hàm nghĩa là
ngân hàng cho vay.
Cho vay có thể hiểu là hoạt động sử dụng vốn của NHTM cho những người
có nhu cầu vay vốn và thu một khoản lãi nhất định trên số tiền cho vay theo
nguyên tắc hoàn trả vón và lãi với thời gian xác định, đảm bảo tính an toàn và
khả năng sinh lời. Đối tượng của hoạt động cho vay là tiền, chủ thể đi vay là
khách hàng của các tổ chức tín dụng. Hoạt động cho vay vẫn được hiểu là một
nghiệp vụ truyền thống của NHTM bên cạnh hoạt động huy động tiền gửi.
Tổ chức tín dụng xem xét cho vay khách hàng theo 3 thể loại: cho vay ngắn hạn,
cho vay trung hạn và cho vay dài hạn.
+ Cho vay ngắn hạn: là các khoản vay có thời hạn dưới 12 tháng.
+ Cho vay trung hạn: là các khoản vay có thời hạn từ 12 tháng đến dưới 60
tháng.
+ Cho vay dài hạn: là các khoản vay có thời hạn từ 60 tháng trở lên.
Cần phân biệt rõ thời hạn cho vay và tín dụng phân loại theo thời gian.
Thời hạn cho vay là “ khoảng thời gian khách hàng bắt đầu nhận vốn vay cho
đến thời điểm khách hàng trả hết nợ gốc và lãi vốn vay đã được thỏa thuận trong
hợp đồng tín dụng giữa tổ chức tín dụng và khách hàng”. Việc phân chia cho vay
theo thời hạn cho vay là rất rõ ràng. Tuy nhiên tín dụng ngắn hạn, trung hay dài
Sinh viªn thùc hiÖn: Hå ThÞ Nga - Líp TCDN 46Q
4
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp GVHD: Th.s Lª Trung Thµnh
các cơ quan chức năng của nhà nước phê duyệt và cấp giấy phép đầu tư. Dự án
còn được coi là công cụ quan trọng trong quản lý vốn, vật tư, lao động trong quá
trình thực hiện đầu tư. Do vậy, hiểu được những đặc điểm của dự án là một trong
những yếu tố quyết định sự thành công của dự án đó.
1.2.1. Dự án đầu tư là gì?
Dự án đầu tư có thể đựơc xem xét từ nhiều góc độ;
Về mặt hình thức: dự án đầu tư là một tập hồ sơ tài liệu trình bày một cách
chi tiết, có hệ thống các hoạt động và chi phí theo một kế hoạch nhằm đạt
được những kết quả và thực hiện được những mục tiêu nhất định trong tương
lai.
Xét trên góc độ quản lý: Dự án đầu tư là một công cụ quản lý việc sử dụng
vốn, vật tư, lao động để tạo ra các kết quả tài chính, kinh tế xã hội trong một
thời gian dài.
Trên góc độ kế hoạch hóa: Dự án đầu tư là một công cụ thể hiện kế hoạch chi
tiết của một công cuộc đầu tư sản xuất, kinh doanh, phát triển kinh tế_ xã hội,
làm tiền đề cho các quyết định đầu tư và tài trợ.
Xét về mặt nội dung: Dự án đầu tư là tổng thể các hoạt động và chi phí cần
thiết, được bố trí theo một kế hoạch chặt chẽ với lịch thời gian và địa điểm
xác định để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật chất nhất định
nhằm thực hiện các mục tiêu nhất định trong tương lai.
Sinh viªn thùc hiÖn: Hå ThÞ Nga - Líp TCDN 46Q
6
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp GVHD: Th.s Lª Trung Thµnh
1.2.2 Đặc trưng cơ bản của dự án đầu tư:
Thứ nhất, dự án có mục đích, mục tiêu rõ ràng.
Thứ 2, dự án có chu kỳ phát triển riêng và thời gian tồn tại hữu hạn.
Thứ 3, dự án có sự tham gia của nhiều bên như: chủ đầu tư, nhà thầu, cơ quan
cung cấp dịch vụ trong đầu tư, cơ quan quản lý nhà nước.
Thứ 4, sản phẩm dự án mang tính đơn chiếc, độc đáo.
Thứ 5, Môi trường hoạt động của dự án là: “va chạm”, có sự tương tác phức tạp
1.2.3.4 Theo thời gian thực hiện và phát huy tác dụng để thu hồi đủ vốn đã
bỏ ra:
Dự án đâu tư ngắn hạn.
Dự án đầu tư dài hạn.
Dự án đầu tư phát triển khoa học kỹ thuật, xây dựng cơ sỡ hạ tầng.
1.2.3.5 Theo sự phân cấp quản lý dự án:
Dự án quan trọng quốc gia: do quốc hội quyết định chủ trương đầu tư
Dự án nhóm A.
Dự án nhóm B.
Dự án nhóm C.
1.2.3.6 Theo cấp độ nghiên cứu:
Dự án tiền khả thi: là kết quả của giai đoạn nghiên cứu tiền khả thi.
Dự án khả thi: là kết quả của giai đoạn nghiên cứu khả thi.
1.2.3.7 Theo nguồn vốn:
Dự án đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước.
Sinh viªn thùc hiÖn: Hå ThÞ Nga - Líp TCDN 46Q
8
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp GVHD: Th.s Lª Trung Thµnh
Dự án đầu tư bằng nguồn vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước, vốn
tín dụng do nhà nước bảo lãnh.
Dự án đầu tư bằng nguồn vốn huy động của doanh nghiệp và các nguồn
vốn khác.
Dự án đầu tư bằng các nguồn vốn hỗn hợp.
1.2.3.8 Theo vùng lãnh thổ: theo tỉnh, vùng kinh tế của đất nước.
1.2.4 Chu kỳ của một dự án đầu tư.
Sơ đồ 1.1 Các thời kỳ của một dự án:
Ý đồ
về dự
án đầu
tư
dụng cho khách hàng vay vốn để thực hiệ dự án đầu tư sản xuất kinh doanh dịch
vụ phục vụ đời sống”. Với hình thức tín dụng này, chủ đầu tư dự án là khách
hàng, các chi phí của dự án là đối tượng cho vay. Khi thực hiện cho vay theo dự
án, những vấn đề ngân hàng và cán bộ tín dụng quan tâm nhất là:
Vốn chủ sở hữu tham gia vào dự án: Cho vay theo dự án thư thường là với
thời gian dài, rủi ro cao. Vì vậy, để giảm thiểu rủi ro, ngoài việc quy định tài
sản đảm bảo, ngân hàng cho vay còn quy định khách hàng phải có vốn chủ sở
hữu tham gia vào dự án. Tỷ lệ vốn chủ sở hữu tham gia vào dự án cao hay
thấp tùy thuộc vào độ rủi ro và hiệu quả của dự án. Hiện nay, một số NHTM
Việt Nam quy định mức vốn chủ sở hữu của khách hàng tham gia vào dự án
là:
Tối thiểu 10% tổng mức vốn đầu tư với dự án cải tiến kỹ thuật, mở rộng
sản xuất, hợp lý hóa sản xuất.
Tối thiểu 30% tổng mức vốn đầu tư (sau khi trừ vốn lưu động dự kiến) đối
với dự án xây mới.
Tối thiểu 30% tổng mức vốn đầu tư (sau khi trừ phần vốn lưu động dự
kiến trong tổng mức vốn đầu tư) đối với dự án phục vụ đời sống.
Thời hạn trả nợ và nguồn vốn trả nợ.
Thời hạn trả nợ vay phụ thuộc vào tính chất đặc điểm của dự án đầu tư.
Nhưng thời hạn trả nợ vay cũng có thể rút ngắn trong trường hợp hiệu quả của
dự án mang lại cao. Việc trả nợ trước hạn sẽ giúp ngân hàng thu được nợ chắc
chắn, nhưng đôi khi ảnh hưởng tới kế hoạch sử dụng vốn của ngân hàng. Nguồn
Sinh viªn thùc hiÖn: Hå ThÞ Nga - Líp TCDN 46Q
10
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp GVHD: Th.s Lª Trung Thµnh
trả nợ đối với khoản vay dự án được hình thành từ nhiều nguồn, nhưng chủ yếu
là nguồn khấu hao và một phần từ lợi nhuận của dự án.
Giải ngân trong cho vay dự án: Khoản cho vay một dự án có thể được giải
ngân một lần (với dự án nhỏ) hoặc nhiều lần (với dự án lớn và dài hạn). trong
trường hợp giải ngân nhiều lần, ngân hàng không cho khách hàng rút vốn khi
hơn.
Quản lý chặt chẽ tiến độ giải ngân, thu nợ gốc và lãi linh hoạt.
Khách hàng có sử dụng vốn vay đúng mục đích không? Nhu cầu vốn thực
sự của khách hàng là bao nhiêu? Đó vẫn luôn là những câu hỏi làm đau đầu cán
bộ tín dụng. Với hình thức cho vay theo hạn mức, cán bộ tín dụng rất khó theo
dõi tiến độ hoạt động của doanh nghiệp.
Một dự án có sự tham gia của chủ dự án, ngân hàng với tư cách là nhà tài trợ và
các cơ quan quản lý nhà nước. Đồng thời tiến độ công việc luôn phải được báo
cáo cụ thể và chi tiết. Khoản vay chỉ được giải ngân khi có những chi phí liên
quan tới những dự án nảy sinh. Toàn bộ món vay có thể được giải ngân làm
nhiều lần. Theo cơ chế đó, chủ đầu tư phải đảm bảo món vay phải được sử dụng
đúng mục đích và dự án đúng tiến độ mới có thể tiếp tục được giải ngân.
Phân biệt cho vay dự án và cho vay đầu tư vào TSCĐ
Cho vay dự án đầu tư là một mảng rất quan trọng trong lĩnh vực cho vay
trung và dài hạn các tổ chức, doanh nghiệp của các NHTM. Việc cho vay trung
và dài hạn doanh nghiệp thường được phục vụ cho 2 mục tiêu.
Thứ nhất, cho vay doanh nghiệp để đầu tư vào tài sản cố định. Tài sản này
có thể là cơ sở hạ tầng, nhà cửa, máy móc, vật kiến trúc, từ đó có thể mở rộng
Sinh viªn thùc hiÖn: Hå ThÞ Nga - Líp TCDN 46Q
12
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp GVHD: Th.s Lª Trung Thµnh
sản xuất kinh doanh, nâng cao năng xuất chất lượng sản phẩm. Thông thường
cho vay doanh nghiệp để đầu tư vào tài sản cố định, mở rộng sản xuất kinh
doanh có nhu cầu vốn không quá lớn, mặt khác thời gian vay vốn thường là
trung hạn, phù hợp với chu kỳ phát triển của một loại sản phẩm, khoảng từ 3- 5
năm.
Thứ hai, cho vay các doanh nghiệp để đầu tư vào một dự án. Đó là khi các
doanh nghiệp xây dựng một dự án kinh doanh có thời gian trung và dài hạn
(thông thường các dự án có thời gian từ 5 năm trở lên). Khi đó, nhu cầu về vốn
đầu tư là tất yếu, ngoài việc sử dụng vốn tự có của doanh nghiệp cũng như huy
lực và hiệu quả trong hoạt động- sản suất kinh doanh của doanh nghiệp và các tổ
chức tín dụng.( Quyết định 154/1998/QĐ- NHNN về việc ban hành Quy chế đồng
tài trợ của các tổ chức tín dụng)
1.3.3 Đặc điểm hoạt động cho vay theo dự án đầu tư:
Cho vay dự án đầu tư là một loại hình cho vay cơ bản của các tổ chức tín
dụng trên thị trường tài chính và có đặc điểm chung của nghiệp vụ cho vay.
Một là, có sự chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ người sở hữu sang
người sử dụng. Người sỡ hữu vốn có thể là chính phủ, các tổ chức, cá nhân trong
nước và nước ngoài. Họ là những người có nguồn vốn chưa sử dụng và có nhu
cầu cho vay vốn để lấy một phần lợi tức do nguồn vốn đó mang lại.
Và bên vay là những tổ chức cá nhân có những dự án, kế hoạch sản xuất kinh
doanh hiệu quả, có khả năng sinh lời cao, tuy nhiên lại thiếu vốn để phục vụ cho
mục đích đó. NHTM là trung gian tài chính làm cầu nối cho các chủ thể trên gặp
nhau. Họ đứng ra huy động các khoản tiền tiết kiệm trong nền kinh tế, tập hợp
Sinh viªn thùc hiÖn: Hå ThÞ Nga - Líp TCDN 46Q
14
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp GVHD: Th.s Lª Trung Thµnh
lại và với những kinh nghiệm, chuyên môn của mình để đứng ra cho các tổ chức,
cá nhân có nhu cầu vay. Do đặc thù riêng biệt và chuyên nghiệp này, NHTM sẽ
thu một phần lợi nhuận nhờ sự chênh lệch giữa lãi suất huy động và lãi suất cho
vay phần vốn đó.
Hai là, sự chuyển nhượng trong hoạt động cho vay là có thời hạn. Thời hạn
có thể ngắn hoặc dài tùy vào nhu cầu của ngườì vay, chính sách cho vay và khả
năng cho vay của bản thân NHTM. Việc xác định thời hạn của vốn vay giúp
ngân hàng hoạch định được chính sách cho vay vốn của mình, từ sự dịch chuyển
của luồng tiền cho vay, lãi suất và các biện pháp thu hồi nợ đối với người vay.
Ba là, sự chuyển nhượng quyền sự dụng vốn này có kèm theo chi phí. Chi
phí đó chính là lãi suất cho vay.Bất cứ một khoản cho vay nào của các NHTM
đều phải có một lãi suẩt cho vay nhất định.Lãi suất phụ thuộc vào nhiều yếu tố
khác nhau, đó là đối tượng khách hàng, giá trị khoản vay, thời hạn của khoản
không cân xứng, do đó những thông tin về dự án mà khách hàng cung cấp không
phải lúc nào cũng chính xác.
Nguyên tắc cho vay của NHTM là phải dựa trên các dự án có hiệu quả, vì
sự thất bại của dự án sẽ ảnh hưởng đến khả năng trả nợ, tác động tiêu cực trực
tiếp đến hoạt động kinh doanh của bản thân Ngân hàng cho vay, không chỉ đơn
thuần làm giảm lợi nhuận. Mà còn làm giảm khả năng thanh toán của Ngân
hàng. Nếu nghiêm trọng và hiện tượng xảy ra hàng loạt sẽ tác động xấu đến cả
hệ thống, không loại trừ tình trạng khủng hoảng cả hệ thống Ngân hàng. Nhận
thức tầm quan trọng của sự thất bại, đứng trên giác độ là nhà tài trợ, các NHTM
Sinh viªn thùc hiÖn: Hå ThÞ Nga - Líp TCDN 46Q
16
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp GVHD: Th.s Lª Trung Thµnh
trước hết phải thẩm định dự án đầu tư một cách nghiêm túc, có quyết định chính
xác theo quan điểm của mình liệu dự án có kết quả kinh tế hay không, và có khả
năng trả nợ đúng hạn hay không và từ đó đưa ra các quyết định cho vay chính
xác.
1.3.4 Quy trình cho vay theo dự án đầu tư.
Quy trình cho vay theo dự án đầu tư bao gồm các bước sau:
Bước 1: Khách hàng gửi hồ sơ vay vốn tới ngân hàng. Bộ hồ sơ vay vốn gồm:
Giấy đề nghị vay vốn (theo mẫu), hồ sơ pháp lý, hồ sơ kinh tế (chứng minh
khả năng tài chính của khách hàng), hồ sơ về khoản vay (phương án sử dụng
vốn vay), hồ sơ về đảm bảo tiền vay (nếu vay có đảm bảo bằng tài sản).
Bước 2: Thu thập thông tin, đánh giá khách hàng và thẩm định dự án.
Việc chấp nhận hay từ chối cho vay một dự án của khách hàng phải dựa vào
kết quả thẩm định của dự án. Cán bộ tín dụng dựa vào hồ sơ phương án kinh
doanh sự dụng vốn vay của khách hàng để tiến hành thẩm định dự án. Trong quá
trình thẩm định, ngoài các vấn đề cần thẩm định về mục tiêu dự án, thẩm định kỹ
thuật, thẩm định công nghệ; mối quan tâm lớn nhất của cán bộ tín dụng là các
chỉ tiêu thẩm định tài chính dự án. Các tỷ số phân tích tài chính dự án rất đa
dạng, đi từ đơn giản tới phức tạp, trong đó phổ biến nhất là các tỷ số:
i
i
CF
k
CF
1
0
)1(
NPV- Giá trị hiện tại ròng – Là chênh lệch giữa tổng giá trị hiện tại của các
dòng tiền thu được trong tương lai với tổng vốn đầu tư bỏ ra được hiện tại hóa.
NPV phản ánh giá trị tăng thêm cho chủ đầu tư, một dự án có NPV dương là có
tính khả thi. NPV là một chỉ tiêu quan trọng giúp chủ đầu tư ra quyết định có đầu
tư vào dự án hay không, đồng thời cũng giúp cán bộ tín dụng xác định những
Sinh viªn thùc hiÖn: Hå ThÞ Nga - Líp TCDN 46Q
18
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp GVHD: Th.s Lª Trung Thµnh
dòng tiền đi vào doanh nghiệp trong tương lai có đủ đảm bảo trả nợ hay không.
NPV là một chỉ tiêu tương đối hoàn thiện, phản ánh giá trị tăng thêm cho cả
vòng đời của dự án. Tuy nhiên, NPV chỉ phản ánh được quy mô tăng thêm tuyệt
đối chứ chưa phản ánh được phần giá trị gia tăng tương đối. Nhược điểm của
NPV được khắc bằng cách khắc phục chỉ tiêu tỷ suất hoàn vốn nội bộ -IRR.
Tỷ suất hoàn vốn nội bộ - IRR phản ánh tỷ suất hoàn vốn của dự án, dựa
trên giả định của các dòng tiền thu được trong cả năm được tái đầu tư với lãi suất
bằng lãi suất chiết khấu. IRR chính là trường hợp đặc biệt cuả lãi suất chiết khấu
khi NPV bằng không. IRR khắc phục được nhược điểm của NPV ở chỗ có thể so
sánh được các dự án có thời gian khác nhau hay vốn đầu tư khác nhau: IRR thể
hiện tỷ suất sinh lời bình quân hàng năm của dự án. Thông thường hai chỉ tiêu
NPV và IRR thường được sử dụng kết hợp, bổ trợ cho nhau để cán bộ thẩm định
có thể đưa ra được những kết luận chính xác nhất. Sau khi thẩm định khách hàng
vay vốn của dự án, cán bộ tín dụng phải đưa ra được những kết luận về tình hình
1.4.1.1 Doanh số cho vay, dư nợ cho vay và số lượng dự án.
Quy mô tín dụng nói chung và quy mô cho vay nói riêng trước hết thể hiện
ở doanh số cho vay và dư nợ cho vay. Trong cho vay theo dự án, doanh số cho
vay là giá trị những món vay Ngân hàng cho doanh nghiệp vay. Hiểu đơn giản,
doanh số cho vay là con số tuyệt đối trong hợp đồng tín dụng ký kết giữa Ngân
Sinh viªn thùc hiÖn: Hå ThÞ Nga - Líp TCDN 46Q
20
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp GVHD: Th.s Lª Trung Thµnh
hàng và khách hàng. Tránh nhầm lẫn doanh số cho vay với tổng đầu tư của dự
án. Trong cơ cấu vốn đầu tư của dự án có thể có nhiều nguồn tài trợ khác ngoài
vốn vay Ngân hàng. Để xác định chính xác doanh số cho vay cần dựa vào hợp
đồng tín dụng giữa Ngân hàng và chủ đầu tư. Nếu như doanh số cho vay được
xác định vào thời điểm bắt đầu dự án thì khoảng thời gian tiếp theo khi chủ đầu
tư thực hiện trả nợ gốc vã lãi vay lại ảnh hưởng tới dư nợ cho vay của Ngân
hàng. Dư nợ cho vay là số tiền vay mà khách hàng còn phải trả nằm trong kế
hoạch trả nợ của dự án. Như vậy, rõ ràng dự án lớn với vốn đầu tư lớn không thể
tương ứng với doanh số cho vay và dư nợ cho vay nhỏ. Nhìn chung doanh số cho
vay và dư nợ cho vay là những tiêu chí thông dụng nhất đánh giá quy mô cho
vay của Ngân hàng. Bên cạnh đó, số lượng dự án cũng là một tiêu chí hiệu quả
đánh giá cho vay theo dự án.
Các chỉ tiêu doanh số cho vay, dư nợ cho vay hay số lượng dự án chỉ phản
ánh những con số tuyệt đối về quy mô cho vay. Để có được kết luận logic và
chính xác hơn, loại hình tổ chức của Ngân hàng cần được phân tích với những
chỉ tiêu như: thẩm quyền quyết định cho vay của chi nhánh, nguồn vốn huy động
của Ngân hàng, quy mô tổng tài sản, quy mô vốn chủ sở hữu….Không thể sự
dụng các con số tuyệt đối về dư nợ cho vay của Ngân hàng quốc doanh với tiềm
lực nguồn vốn cực lớn với NHTM cổ phần. Hoặc không thể so sánh doanh số
cho vay của một chi nhánh của thành phố với chi nhánh tỉnh lẻ. Việc kết hợp các
nhân tố khác sẽ đánh giá chính xác hơn cả về quy mô và tiềm năng cho vay của
Ngân hàng.
22
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp GVHD: Th.s Lª Trung Thµnh
những dự án do các công ty đa quốc gia thực hiện lại có mục tiêu kinh tế rõ ràng
và thuộc lĩnh vực kinh tế. Cũng giống như các hình thức cho vay khác, cho vay
theo dự án cũng có hai hình thức thông thường và ưu đãi. Cho vay các dự án của
doanh nghiệp hoặc tư nhân thường được thực hiện thường được thực hiện theo
hình thức thông thường với các điều khoản khắt khe về tài sản đản bảo, lãi vay,
thời hạn trả nợ, thời gian ân hạn,…Các dự án quy mô nghành hoặc quốc gia với
sự tham gia của chính phủ hay các tổ chức quốc tế, lại thường có sự ưu đãi. Đó
là vì mục đích lợi ích xã hội của các dự án này: các chương trình điện- đường-
trường- trạm, các chương trình phát triển nông thôn, các chương trình trồng
rừng… Trong hình thức cho vay ưu đãi vấn đề lãi suất dành được sự quan tâm
đặc biệt, vì có liên quan trực tiếp tới thu nhập của ngân hàng. Tuy nhiên, nếu như
ngân hàng chỉ thực hiện một hình thức cho vay điều đó không có nghĩa hoạt
động tín dụng không được mở rộng có thể quy mô tín dụng vẫn tăng, nhưng nếu
chỉ tập trung vào một hình thức nào đó, ngân hàng sẽ không tối đa được lợi ích
của mình. Ngân hàng thực hiện được càng nhiều hình thức cho vay dự án, điều
đó cũng đồng nghĩa với hoạt động tín dụng đang được mở rộng. Với hình thức
cho vay thông thường có thể ngân hàng sẽ thu được nhiều lãi vay hơn, nhưng
quy mô dự án lại nhỏ hơn, và không có cơ hội tiếp cận những nguồn vốn lớn.
Với hình thức cho vay ưu đãi rõ ràng ngân hàng sẽ không thu được lãi theo
mong muốn. Mở rộng cho vay theo dự án cũng đòi hỏi phải có cơ cấu cho vay
hợp lý trong hình thức cho vay.
1.4.2. Tính an toàn và khả năng sinh lời của dự án
Như bất kỳ khoản cho vay nào khác, hai vấn đề ngân hàng quan tâm nhất
khi tài trợ một dự án là mức độ an toàn và khả năng sinh lời của món vay. Một
dự án được coi là an toàn với ngân hàng khi dự án đảm bảo có đủ dòng tiền vào
Sinh viªn thùc hiÖn: Hå ThÞ Nga - Líp TCDN 46Q
23
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp GVHD: Th.s Lª Trung Thµnh
một của món vay thương mại càng lớn. Đó có thể là chi phí cho tài sản cố định
của dự án, nhưng cũng có thể nhằm mục đích tài trợ cho vốn lưu động: để mua
nguyên vật liệu hay chi trả lương nhân công. Ngân hàng càng thực hiện cho vay
với nhiều dự án thuộc các nghành, các lĩnh vực khác nhau thì đối tượng cho vay
càng đa dạng.Tuy nhiên, sự đa dạng này không hẳn là tốt hoàn toàn cho ngân
hàng. Bên cạnh việc gia tăng quy mô vốn vay, ngân hàng phải đối mặt với khó
khăn do phải có cán bộ chuyên môn về quá nhiều nghành, nhiều lĩnh vực để có
thể đưa ra các quyết định cho vay sáng suốt với những đối tượng cho vay khác
nhau.
1.5. Các nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng cho vay theo dự án đầu tư.
1.5.1 Các nhân tố thuộc về ngân hàng:
Ngân hàng là chủ thể thực hiện hoạt động cho vay theo dự án, vì vậy nắm
trong tay các công cụ, biện pháp quản lý món vay đảm bảo tính an toàn và tính
sinh lời. Nhìn chung, các biện pháp này do ngân hàng nhà nước hay hội sở chính
quy định cho toàn nghành hoặc toàn hệ thống. Đó là các phương pháp, cách thực
hiện mang tính hoạch định, định hướng. Việc thực hiện cụ thể các quy định đó
tương đối linh hoạt và tuỳ thuộc vào đặc điểm của từng chi nhánh từng khách
hàng. Nổi bật trong các nhân tố chủ quan từ phía ngân hàng là: điều kiện cho
vay, các hoạt động phòng ngừa rủi ro và quản lí lãi suất, hoạt động thẩm định dự
án, hiệu quả cho vay.
Điều kiện cho vay
Sinh viªn thùc hiÖn: Hå ThÞ Nga - Líp TCDN 46Q
25
Copyright: Tài liệu đại học ©