Vai trò của TFP trong chất lượng tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam (Phần 1)
Tóm tắt: Theo mô hình tăng trưởng Tân cổ điển, tăng trưởng GDP được hình thành từ ba yếu tố:
vốn, lao động và năng suất tổng hợp nhân tố (TFP - Total Factor Productivity). TFP phản ảnh tiến
bộ của khoa học, kỹ thuật và công nghệ, của giáo dục và đào tạo, qua đó gia tăng đầu ra không
chỉ phụ thuộc vào tăng thêm về số lượng của đầu vào mà còn vào cả chất lượng của các yếu tố
đầu vào là vốn và lao động. Tăng TFP gắn liền với áp dụng các tiến bộ kỹ thuật, đổi mới công
nghệ, cải tiến phương thức quản lý và nâng cao kỹ năng, trình độ tay nghề của người lao động…
Cùng với lượng đầu vào như nhau, lượng đầu ra có thể lớn hơn nhờ vào việc cải tiến chất lượng
của lao động, của vốn và sử dụng có hiệu quả hơn các nguồn lực này. Lý thuyết của Solow
(1994) khẳng định tăng vốn và lao động có thể dẫn đến tăng trưởng kinh tế ngắn hạn, phù hợp
với giai đoạn đầu của quá trình công nghiệp hóa, còn tăng TFP mới là nguồn gốc tăng trưởng
trong dài hạn. Bài viết này phân tích đóng góp của TFP đối với tăng trưởng và chất lượng tăng
trưởng kinh tế, các nhân tố tác động đến TFP trong thời gian qua ở nước ta, từ đó đề xuất một số
khuyến nghị chính sách.
1. Chất lượng tăng trưởng kinh tế
 !"
#$%&'()*+, /0* 102"&,34.
5#5$6/0768"9#7:#'
;,<.&55#51$51!=8
;,>.?&@A#9;,B.C
"61!@2!"DE(/F!$G;,H.
&58"I'5$&E!"JK75D?L
:9$K''D7D
 !"$M*+
,.07"6/7A6L
,.4D$5$* !7* *52N$
*0OPQR&"&DD&34L
,.PG /6N1$5&"&=S
CATL
,.UD)8L
,.@5#5VA*0JK7L

p]jF*oGG,444.,On3<ee^.Lq1/r!9*0 &J*
o#1=1stL
U%/ *u=0D%& &\$U[
&56/"0768/fD8"*=
D!#9D !"L
3. Đóng góp của TFP đối với tăng trưởng kinh tế
]v6I&%8g<@5DD&0!734
\$U8-^^-a<ee^LPD /7*0%N*J
ij4,w./00,x.!7,m.34*+
Hình 2. Tăng trưởng GDP, vốn, lao động và TFP, 1991-2009
Nguồn: Tính toán từ số liệu của Tổng cục Thống kê
070//&"&*0!$
[)!t/*5$/%N6=
0A[1/L/!%* %#'56[*=
0% 0*y!5* %#'0L/'**
'*0!$* !7\$UF!$0d!7!'D!
* !7+* !7JK7,**.K:B`$
-^^-!'-eb$\UjdA<ee^07#1!B^cdL
o34)"DJ#7 0ij4,M65
9A/6A/J.LPt007
34D"#0AT-^^-a-^^H-^^`a<eee<ee-a<eeH
<ee`a<ee^Lq/ou34N5T6Lq
")JGV340[!8#u7
T6u34#l&G&&zL{-|
Hình 3. Phương pháp Wharton để loại bỏ tác động của chu kỳ kinh doanh khỏi TFPG
Nguồn: Tính toán từ số liệu của Tổng cục Thống kê
g> /-^^`!A**AJA#6S
Cxdw/D}-^^`8o*v6I!= 
8-^^-a<ee^%/-^^`"5N!8o6I
Y!=L:1/)"*5!"w~o7*v6IY!=wdw~

22N}@D78y34LŠ
N}@,F!$!8&"7.D7
34,=&.ij4,&.Lx5# 2)$NA#N‹
D34*/5Lm%&!%/"$gH+P4O5,
-^^>-^^`.34i8fC8L8<ee-a<ee`P4OG0
2No6-ec34i@D#7JˆLAT
!8&,<eeb.!8#Z[6 J034iL
Hình 5. Tăng trưởng GDP, TFP* và tỷ lệ lạm phát (CPI), 1991-2009
Nguồn: Tính toán và tổng hợp từ số liệu của Tổng cục Thống kê
4.2. Phân bổ lại các nguồn lực
g$5"1Y!=!7[9=*=
/2G G8[=&"&1#20GL
Cơ cấu lao động
Po!"34!@5Nl/0* !7!
Y =D!8!7L\2*0!
7 N*=/2&1#0!7ZZ7*5!"
@34Lg`$07!7#=L
!7=@$&2N o &6>cdD*=
5*E-e!81/,$071<eee
<ee`<e-eg`.Lm=!"!7=@$&#78GM
#$D07<eee<e-eLU8:8<ee-a<ee^!7
=6NI!@Do #=L]=#$07
!7#=6r/2G !7+J56[
=@$&,:_>cJ0BbcAT-^^-a<e-e.*==@
$&,: c!'<<c.6NI,:-`c!'<^c.F‡!7061L
/'[Œ!=!"!7\$Ur!$@!1$&
/*5@$&†J1/6=f7F!$'0!<<c
<e-eL
Hình 6. Tốc độ tăng lao động của các khu vực trong nền kinh tế, 1991-2010
Nguồn: Tính toán và tổng hợp từ số liệu của Tổng cục Thống kê

%$$*0G6G34iL
oY01*7"34if!8$5…
%*-a<[Lq/@DE#l$
5[!80/ &@A601*/
J1/6=G*8[0f!8$5aJK7*7A 
NL
o#0/DG134iLP)&A/0o
!K* K*v6I0/J1/6=G*8[t*5J !8
DD!"8L/'686 10$934i
0/!*=5#)$5!80/L
o[6$&7)=34iAT-^^Ha
<ee^ou$5*v6I06$&K"1A
$)&G 6$&6$&/=L/%/
*[6$&!8D0G1034i
$)$5@$"&/68L
U9&1)'1/ /#o20$9Y[
34L]=[=1D7)=
68Y0V!8=6A
@DD&*=$5@$*08-^^Ha<ee^L
Thương mại quốc tế
PD&1)7G8034@
7F!$28J %&('ij4;F!$J ('
ij4;F!$%&('ij4LP$*0G"$‚5`E
% /7)=J %&(34iL
Bảng 6. Tương quan giữa thương mại quốc tế và TFPG
Đơn vị: %
Nguồn: Tính toán từ số liệu của Tổng cục Thống kê
/'JJ‹G J %&([&5%=
*+
, i[Hec8J (\$U7D@M*G#

2I0'‚7m7G#JK7D)"F!$!7
7‡ D+, 9,<.0$&‡,>.0$&
‡,B.0$&‡G*,H.0$&‡&2@,`.0$&
h8‡*8‡Lg$*0G9F!$!7:D
34"$‚5_L
F!$!79!70$&‡1/7'
=348<eeea<ee^LDF!$!70$&
‡!70$&4g0$&h8‡!'D0G6G
34i$*0/M#$o$7S0A0
34LU%/*0!7D734!
/5hN0$90A34L
Bảng 7. Vốn con người và tăng trưởng TFP
Đơn vị: %
Nguồn: Tính toán từ số liệu của Tổng cục Thống kê
/%/D7!Xu*0!$!70$&gP]Lj$D!7
''6r$#u7!=!"!7 !"8/*
0$&‡MgP]L\%/F!$!70$&gP]D$"
34i //["'o'L
Đổi mới công nghệ
U'o=$0hNV'RŽj,'o
.0$5@$ ‡L41)/! /*0#l&
*" &!86$oRŽj,5N!*0#l&*
F!$87RŽj.L]0!$:PI]9)$,<e-e. /$ &*0#l7
/**0#l7/5&&9)*0#l7/6@
$& /o%XK$M6//'rV 
'0L‰‹[')&*=$&‡@$@A
<e:8<c2', 5-^c8
-^^`a<eee.L]0!"#l&*" &AT-^^-a<ee^tf%&
0"A,^H<c.L
/%/$*0G9*0#l7/*34#lB__c

• P)*G8+5&1)G /G80
D7)=$5…%/'$o/5A
$G J %&(#9,J (*5&(@%&
(*5&(K#.L\$U[JN!"868
G80D9)*EZ/2G J %&
(L
• P)*‡@$+RƒRŽjD7)=
34'1*‡†@$\$UV
 &L#05Y!=V8$/)=
187/["(/8M#$@0!'
9A8‡6$&L
TÀI LIỆU THAM KHẢO
, PI  ]  9  )  $  ,<e-e.  ‚    g8  7  *  9  )  $    <ee^
{&+dd&LLd&d*L*•d•R*m*d_<‘>bB><jH-<>P<eB_<H__‘„eeej„H‚_d’
3Om‘d**“L|
,<.i]Q  ,<e-e.        a  JK 7    <e-e  {&+dd•••L*LLd6•!L*&J”
#6•B->Ž•-<d<e-e|
,>.i]Q,<e U'0'DZ<e-eUJ#L0'
,B.2I'(q!AP !",<e-e.qDD&/0‡@
'
k
3407ij4q'o‡L
,H.[‡q8,<ee<.•j*•34• \ &6 -^b`a<eee–
]/R&†„4Q
,`.[‡q8,<e-e.AT2\$U,*/'5.
UJ#Lq8‡xW061
,_.[‡q8—2 !" !"
\$—g75—P !"\$—-<e L
,b.[‡q8qC/U,<eeb.\V0A0
f&0\$U8<eeea<eeBUJ#LxW061L