B GIÁO DCăVÀăÀOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHÍ MINH

NGUYN TH THO
TỄCăNG CA N CỌNGăI VI
TNGăTRNG KINH T  VIT NAM LUNăVNăTHCăSăKINHăT
TP. H Chí Minh ậ Nmă2013
B GIÁO DCăVÀăÀOăTO

tc công b trong bt c công trình nào cho ti thm hin ti.

TP. H Chí Minh, ngày 23 tháng 9 nm 2013
Tác gi Nguyn Th Tho ii
MC LC

Tómătt 1
1. Giiăthiuămcătiêuănghiênăcuăvàăvnăđăcnănghiênăcu 2
2. Cácăktăquănghiênăcuătrcăđây 3
3. Phngăphápănghiênăcu 7
3.1.  7
3.2.  8
4. Niădungăvàăcácăktăquănghiênăcu 8
4.1.  8
4.2. Xây d 12
4.3.  28
5. Ktălun 36
TÀIăLIUăTHAMăKHO 38 iii

ICOR
Incremental Capital Output rate
H s s dng vn
IMF
International Monetary Fund
Qu tin t quc t
JPY
Japanese Yen
ng Yên Nht
ODA
Official Development Assistant
Vin tr chính thc không hoàn
li
OLS
Ordinary Least Squares

nhng
USD
United States Dollar

WB
World Bank
Ngân hàng th gii
iv
DANH MC BNG

 9


Tóm tt
Nghiên c  ng mô hình h        
nghiên cng ca n ng kinh t ca Vit Nam
thông qua các kênh truyn dn trung gian, bao gm: tit kim, cán cân tài khon
vãng lai, s hình thành tng vn c nh, lãi sut thc, l m 
mi  Vit Nam trong thi gian t . ng thi, s dng
sâu d xác
ng n và khong tin cy cng n  Vin này.
Kt qu nghiên c  c: (i) ng n  ng % ca GDP) mà
nghiên cc là 56,6i vi n  nhy cng
n khá nh. (iii) Khong tin cy 95% cng n là 56,45%-56,65%.
2

1. Gii thiu mc tiêu nghiên cu và vnăđ cn nghiên cu
Cuc khng hong n công châu Âu xy ra t u
tiên  Hy L 
u thi k a kinh t th gii khi phi
u vi hing khng hong n lan dn trên din rng. Hin nay, n công
 tài nóng bn sôi ni trong gii nghiên cu
kinh t ng chính tr  rt nhiu qut
Nam.
Thc t, Vit Nam là qun   thp ca th gii, nên
chúng ta cn phi có ngun vn l n kinh t - xã hi. Tuy nhiên,
ngun ngân sách thu t thu ca Chính ph l  trang tri cho nhng
khoc cn phc bit là vay n c ngoài,
 tài tr cho khon chi này. Vy v ng n công an toàn ca

 m i trong thi gian t 
- ng n và khong tin cy cng n  Vit Nam trong giai
n 1996  2011.

2. Các kt qu nghiên cuătrcăđây
Hin nay, trên th gii có nhiu nghiên cu thc nghim v mi quan h gia n
ng kinh t.
Mt s tác gi cho rng n    ng kinh t có mi quan h phi
tuyn.
Trong nghiên cu 
Kenneth S. o sát mi quan h
 
(1790  c nhng kt qu


 (khong 1,7%). Thng kê kho sát  24 nn
kinh t mi nn 1946  c mt kt qu  y.
Ngoài ra, nghiên cy không có mt ma lm
phát và n công  c kinh t phát tric li vc th
ng mi ni thì lnh khi n 
4

Mt nghiên cu khác c
ng ý vm này. Bài vit này cung cp bng chng
thc nghim v ng ca n i vi các nn kinh t phát
trin và mi nn 1970  t lun rng có mt s
bng chng v mi quan h phi tuyn ch ra rng m n cao (trên 90 % GDP)

tích này cung cp mt nn tng cho s phát trin các nghiên cu chng minh s tn
tng n ng n cho tng quc gia, t ng chính sách
phù hi phó vi nng hong n c có n c
ngoài cao hin nay. Và kt qu nghiên cu cho thy s tn t ng n, mc
ng ca t l n công trung bình dài hn so vi GDP là 77% cho các nhóm mu
chung (gm các quc gia phát trit tric phát
trin. Nghiên ct qu i vi nhóm các quc gia trong
mu chung vi mi pha t l n công so vt quá
ng s làm t l ng GDP gim ph, còn ni
mc này mi ph l n  làm t l 
m phi vi nhóm các qun mi phn
a t l n ng n s làm t l ng GDP
gim m phi mc này mi ph l n 
s làm t l m ph
Tuy nhiên, mt s tác gi lng ý vm trên. Nghiên cu do
hai nhà kinh t hi Pháp tin t lun cho rng kinh t
v l n ng 115% GDP. Joseph Gagnon (tng làm vic
ti ) cho rng t l 90% ca Rogoff và Reinhart là con
s tt sng này ti nhng quc gia kim soát
c tin t mà h ng hp ca M, k t n nay, Chính
ph M y mnh chi tiêu nhi phó v
tng n công lên 16.700 t USD, chim gn 107% GDP sau khi chng 90%
Nhiu nhà phân tích cho rng hc bit do
  ng tin m     ng rãi trên th gii. Bên c 
nghiên cu này d báo rng khu vng euro vn n
ng kinh t tip tc gic dù t l n công ti khu vc
này rt th  gim 1,4%, mc dù n
công ch chim 77,4% GDP.
6


c vay n  p thâm h n dch t 
hay không.
7

Mt tác gi khác, Nguyn Hu Tung không th s dng con s 90%
GDP ca nhng nghiên c ng n công 
Vit Nam, bp v
s i xut phát t nhng nghiên cu chuyên bit phù hp vi
 ng th ch ca tng khu vc, tng quc gia. Và ngay
c mt khu vc hay qun là duy nht
nghiên cu chuyên bin n c ngoài ci quan h n
ng kinh t Vin Hu Tu dng
thuy     i d  th  ng cong Laffer n 
phân tích mi liên h gia n ng kinh t Vi
tác gi y tn tng cong Laffer n m t t l n
c ngoài trên GDP thc ca Vit Nam vào khong 65%. Ngoài ra, kt qu mô
hình nghiên cng ca tác gi vng liên kt cho thy s
tn ti ca mi quan h phi tuyn gia n ng kinh t trong
mng kê.

3. Phngăphápănghiênăcu
3.1. Phngăphápăthuăthp s liu
Nghiên cu s dng s liu th cp theo t ca
t ng GDP, n c ngoài, tit kim, cán cân tài khon vãng lai, s
hình thành tng vn c nh, lãi sut thc, l m i ca Vit
Nam c thu thp t IMF và WB. C th 
- T ng GDP, tit kim, cán cân tài khon vãng lai, s hình thành

 hin tính minh bch ca công tác qun lý tài chính nói chung và công tác
qun lý n u này s ít nhiu ci thi
doanh  Vit Nam.
Theo Báo cáo v n công s c phát hành ngày 06/02/2013, B 
công khai s liu n công ca Vin 2010-2011. Theo Bn tin, tng s
 công Vit là 56,3% GDP và 54,9%
GDP. N c ngoài ca quc gia l
 chính ph so v
 tr n ca Chính ph so v
9

 tiêu an toàn n công theo Chic n công và n
n 2011-2020 (bao gm n Chính ph, n c Chính ph bo
lãnh và n chính quy           
 Chính ph không quá 55% GDP và n c ngoài ca quc
g tr n trc tip ca Chính ph (không k cho
vay li) so vi t
tr n c ngoài ca qui 25% giá tr xut khu hàng hoá và
dch vy, con s n công gn nhc B n thi
      p vi tiêu chun an toàn v n theo
thông l quc t.

Bng 4.1: N công Vit Nam qua các nm (% GDP)

2003
2004
2005

N nc ngoài
41,8
37,2
32,2
31,4
32,5
29,8
39,0
42,2
41,5
50,0
Ghi chú: Ngng n công và n nc ngoài do B Tài chính đ xut
Ngun: B Tài chính

t, nguyên tn ca qun lý n công bn v công ngày
hôm nay phc tài tr bng thc t ti
Vit Nam, thâm h thành kinh niên và mc thâm ht xa
 quc t (bng 4.2n tính bn
vng ca n công.

10

Bng 4.2: Thâm ht ngân sách Vit Nam qua các nm (% GDP)

2003
2004
2005


Mt khác, trong khi vn vay ngày càng ln thì hiu qu a nn kinh t
Vit Nam lm thn mng vi ch s nh trong
n 1991 - 2009. Nn 1991 - 1995, h s ICOR là 3,5 thì
- 2008, h s  s t
 s u so vi khuyn cáo ca
i vn, ICOR  mu qu và nn kinh
t phát tring bn vng.  u h s ICOR chung
ca nn kinh t là 8, thì ICOR ca khu vc kinh t c lên ti 12. Khu vc
công s dng vn ch yu t c s dng li không có hiu quu
i, tht thoát lãng phí.
4.1.2. V c cu n
u n công Vit Nam, n c ngoài có vai trò quan trng và chim t
trng cao nht. Theo Bng 4.1trong tng n công so vi GDP có 42,2%
GDP là n i con s 39% ct k t 

Vi vic dòng vn  c ngoài chim mt t l quá lu vn
, nn kinh t Vit Nam s rt d b tt khi kinh t th gii 
tr, dòng vc ngoài b suy gim.
Ngun cung cp n c ngoài ch yu ca Vit Nam là các khon vay ODA.
Theo danh mc n a B Tài chính, 60,3% n công là ODA và
11

c tài tr t trái phic. Nhiu khon vay ODA có thi gian vay
rt dài vi lãi sung hn vay WB thi h
lãi sut ch có 0,75% hay vay ADB thi ht 1%,
vay Nht Bn thi h       t t 1% - 2%, thông

a là nhng yêu cu v ci cách th chi b máy qun lý,
ng kinh t ng t do hoá nhic l
thuc quá nhiu vào các khon vay n c  làm gim v th ca quc
gia trong các mi quan h i tác là các
c ch n.
Mt khác, mi quan ngi v s già hóa dân s s làm cho n t trong
nhng thp k ti. Nguyên nhân là do lng b thu hp s làm cho
ngun thu thu ca chính ph b st gi i ngh 
s gây áp lc cho vi trong các kho
sóc sc khy, qun lý n công th nào cho hiu qu là v 
u ti Vit Nam hin nay.
4.2. Xây dng và kimăđnh mô hình thc nghim
 cp trong phn 2t nhiu nghiên cc và quc t
kim tra mi quan h phc tp gia n ng kinh t d
mô hình tuy     n tính gia n   ng. Tuy nhiên,
ng tip cn mi trên nn tng phi tuyn  ca cách
tip cn này dng cho rng n ch ng tích cng
kinh t trong mt phm vi nhnh ca t l n n ti
m ng n, mà n      s t ng tiêu c  
ng kinh t    ng tip cn mi  Vit Nam, tác gi la chn
 tìm ra mi quan h gia n 
ng n an toàn. C th, tác gi s dng có chn lc mô hình dng hàm
 c b  c Christina Checherita và Philipp Rother s dng trong bài
nghiên c          
        (2010) cho Ngân hàng
n ca nghiên cu này là:
13

Bng 4.3: Tên các bin đc s dng trong mô hình nghiên cu
Tên vit tt
ca bin
Tên bin/mô t
eco_gr
ng kinh t (%)
debt
N c ngoài (%GDP)
GDP_cap
i (VND)
saving
Tng tit kim toàn nn kinh t (%GDP)
pop_growth
T l ng ca tng dân s
openness
 m i (% tng xut nhp khu / GDP)
CA_bal
Cán cân tài khon vãng lai (%GDP)
fixed_K
S hình thành tng vn c nh (%GDP)
real_int
Lãi sut thc (%)
inflation
T l  i     s u chnh GDP 
mc giá th ng (%)
priv_credit
Tín dc ca khu v

n 3.1, tác gi s dng s liu v n 
i din cho n công. S   la chn y là do nhng tim n v

này công khai d liu n n 2010-2011 bao gm các bng v s liu n ti tng thm,
s liu n theo thi k trên thc t  báo. Rõ ràng vi hai mc n c công b (56,3%
 thc hic bt c phép hi quy nào.
15

 th ta không tìm thy s n
bc 14. S ng t thân nó mnh nh tr m, bên c
-t c y, chúng ta s
n s t a bit
u khá thú v i vng hp  Vit Nam, vì trong nhng mô hình kinh t v
tng hay có mi quan h v bin tr.
Mt thc t khác là s ng ca n ng có th  tr. Mc n
ca mt quc gia cho thy gánh nng tr thu u n có s 
tác vng kinh t ng kinh t  b ng
bi n  i vi các bic ln bi
ng kinh t.
chúng ta s lc tr ca các bic lp vào mô hình sau
 d   tr ti
a tng bin. Kt qu c trình bày trong bng sau.

Bng 4.4:  tr ti u ca các bin đc lp so vi bin tng trng
Bin
 tr tiăuă(k)
Bin
 tr tiăuă(k)
Debt
3


1
debt
t-3
+ 
2
debt
t-3
2
+ ln(GDP_cap)
t

t
+ pop_growth
t
+
+ bin kim soát (CA_bal
t-1
, fixed_K, real_int
t-1
, inflation
t-1
,
priv_credit, openness) +  (1)
Kt qu hu cn (1) c th hin trong ct (1) ca
Bng 4.5.

Nhìn vào kt qu chúng ta thy có 5 bin có mng kê 5% (**) là
tit kim (saving), cán cân tài khon vãng lai (CA_bal), s hình thành tng vn c
nh (fixed_K), lãi sut thc (real_int) và lm phát (inflation). D nh

Basic
w/o
ln
(GDP/cap)
w/o
pop_growth
w/o
priv_credit
w/o
ln(GDP/cap)
&
pop_growth
w/o
pop_growth
&
priv_credit
w/o
ln(GDP/cap)
&
pop_growth
w/o
ln(GDP/cap)
& priv_credit
& pop_growth
Constant
34.3469
-8.9491***
82.1961***
28.8349***
-5.5212

debt_sq(-3)
-0.0003*
-0.0005***
-0.0001*
-0.0003***
-0.0001
-0.0001
-0.0006**
-0.0002

(0.0819)
(0.0073)
(0.0714)
(0.0019)
(0.7721)
(0.3508)
(0.0179)
(0.6033)
ln(GDP_cap)
-2.6962
-
-5.6717***
-2.3527***
-
-3.9869***
-
-

(0.147)
-

-
4.6784***
-
18 (1)
(2)
(3)
(4)
(5)
(6)
(7)
(8)

(0.1311)
(0.0044)
-
(0.0026)
-
-
(0.0065)
-
openness
0.0217*
0.0127**
0.0314***

(0.0646)
(0.7394)
fixed_K
0.1035**
0.135***
0.0685**
0.1075***
0.1291*
0.0895**
0.1293**
0.0945

(0.0471)
(0.002)
(0.0137)
(0.0003)
(0.0899)
(0.0136)
(0.0109)
(0.2939)
real_int(-1)
-0.2539**
-0.2356**
-0.2695**
-0.2511***
-0.0031
-0.1768
-0.3371*
-0.1609


-
-0.0164*
-
-
-

(0.6793)
(0.023)
(0.0496)
-
(0.0822)
-
-
-
Debt turning
point
56.08
59.97
38.99
56.65
22.27
27.63
63.33
68.96
R-squared
0.999995
0.999907
0.999883
0.999994
0.989463