TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
KHOA NÔNG HỌC
CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
Tên đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại phân bón qua lá đến
sinh trưởng và phát triển của cây mai vàng Yên Tử giai đoạn vườn ươm
tại Gia Lâm Hà Nội”
Người hướng dẫn 1 : ThS. Nguyễn Hữu Cường
Người hướng dẫn 2 : TS. Đặng Văn Đông
Người thực hiện : SV. Trần Thị Thúy
Lớp : LT KHCT 2
Hà Nội - 2011
Phần I: MỞ ĐẦU
1.Đặt vấn đề
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thế giới, nền kinh tế Việt Nam cũng
đã tiến những bước dài trong quá trình hội nhập. Thành tựu bước đầu đem lại
hứa hẹn nhiều triển vọng trong chuyển đổi sản xuất mà ưu tiên hàng đầu của
nước ta hiện nay là chuyển đổi cơ cấu cây trồng nông nghiệp và áp dụng
những tiến bộ khoa học kĩ thuật trong sản xuất nhằm tìm ra những hướng đi
mới.
Hoa, cây cảnh là cây trồng đang được quan tâm trong sản xuất nông nghiệp
hiện nay, khi mà nhu cầu trong và ngoài nước ngày một tăng đối với món ăn
tinh thần này. Bên cạnh việc giao lưu, học hỏi kinh nghiệm chúng ta đã kết
hợp với nghiên cứu trong điều kiện thực tế ở nước ta trên nhiều loại hoa, cây
cảnh như: Mai, Đào, Hồng môn, Lily, Địa lan… mà trong đó cây hoa mai là
giống cây đang rất được quan tâm trong chiến lược đẩy mạnh sản xuất các loài
hoa có gía trị kinh tế cao.
Mai vàng, một loài hoa cao quý, với màu vàng biểu hiện cho sự vinh hiển,
cao sang, may mắn, mỗi năm chỉ nở một lần vào đúng dịp xuân về. Với người
dân Việt phương Nam, từ nghìn năm trước, hoa mai đã trở thành “sứ giả’’
biểu tượng cho mùa xuân. Vào mỗi dịp Tết đến xuân về, hầu hết nhà nào cũng
2.2. Yêu cầu
+ Nêu được những ảnh hưởng của phân bón qua lá đến quá trình sinh
trưởng phát triển của cây mai vàng Yên Tử giai đoạn vườn ươm
+ Xác định được loại phân bón qua lá và tỷ lệ bón phù hợp giúp tăng sức
sinh trưởng và phát triển của cây mai vàng Yên Tử ở giai đoạn vườn ươm.
2.3. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
2.3.1. Ý nghĩa khoa học
Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ cung cấp những dẫn liệu khoa học về ảnh
hưởng của phân bón qua lá đến quá trình sinh trưởng, phát triển của cây mai
vàng Yên Tử ở giai đoạn vườn ươm tại Gia Lâm – Hà Nội
2.3.2Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ góp phần bổ sung hoàn thiện quy trình kỹ
thuật bón phân cho cây mai vàng Yên Tử
Phần II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
II.1. Nguồn gốc, phân bố, phân loại
II.1.1. Nguồn gốc, phân bố
Cây hoa Mai thuộc họ lão mai (Ohnaceae), có tên khoa học là Ochna
integerrima (Lour.) Merr, nguyên sản ở vùng núi Tây Nam Trung Quốc (Trần
Hợp, 1993; T.Tsukamot 2001 ) [1] [7]. Cách đây 5 thế kỷ, các nhà thực vật
học Trung Quốc đã phát hiện và đưa giống Mai vàng dùng để chơi làm cảnh.
Trên thế giới có ít nhất là 50 loài mai vàng phân bố rải rác ở các nước nhiệt
đới và cận nhiệt đới, song chủ yếu tập trung nhiều nhất ở Đông Nam Á và
châu PhiỞ Việt Nam, mai vàng là một loài cây cảnh rất phổ biến ở từ miền
Trung trở vào. Nó được trồng rộng rãi trong vườn nhà, làm cây cảnh trồng
chậu, bonsai. Nhưng sử dụng nhiều nhất vẫn là vào dịp Tết Nguyên Đán cổ
truyền vì đây là một loài hoa chưng tết chủ đạo .Tại Việt Nam loài mai vàng
phổ biến nhất là mai vàng năm cánh (danh pháp khoa học: Ochna
integerrima). Loài này phân bố nhiều nhất tại những khu rừng thuộc dãy
Trường Sơn và các tỉnh từ Quảng Nam, Đà Nẵng cho tới Khánh Hòa. Các
vùng núi ở đồng bằng sông Cửu Long cũng có nhiều loài hoa này, ở cao
Mai thơm, Mai hương: Cũng là cây mai 5 cánh thường, nhưng hoa có mùi
thơm nhẹ nhàng, phảng phất. Mai thơm Huế rất quí, mắt nhặt, sai bông, cánh
dày, lâu tàn. Đặc biệt là cây mai này có lá non màu xanh chứ không phải là
màu nâu đỏ hoặc hồng như các loài mai khác. Tết vào vườn mai luôn luôn
phảng phất có mùi hương thơm nhẹ.
Mai cánh nhọn: Mai cánh nhọn là cây mai vàng 5 cánh, có nụ hoa nhỏ và
dài, nên nở ra cánh nhọn như hình ngôi sao. Do cánh hở, nên không mấy đẹp,
ít được ưa chuộng, nhưng cũng rất sai hoa.
Mai cánh tròn: Là cây mai vàng 5 cánh to, tròn, kín, đẹp. Đa số đều thích
cây mai này, có người còn quí hơn cây mai nhiều cánh, nhiều màu, nhất là
người Trung Hoa, Tết đến tìm mua loại mai này về chưng trong nhà.
Mai cánh dún: Đây là cây mai vàng 5 cánh to, đẹp, dún lại như có ren
chung quanh, xem rất lạ mắt, được nhiều người ưa thích trồng để chơi hoa.
Mai rừng Cà Ná, Mai rừng Bình Châu: Đây là cây mai hoang dại, mọc tại
khu rừng Cà Ná, Bình Châu, cũng thuộc họ mai, cây thân nhỏ èo uột, cành rất
giòn, lá hình bầu dục, có răng cưa mịn, màu xanh bóng loáng, sờ thấy trơn
chứ không thấy nhám như lá mai thường. Hoa 5 cánh màu vàng nhạt, cuống
hơi dài và có màu tím.
Mai Vĩnh Hảo: Cây mai này do ông Kha Linh Vũ ( Quy Nhơn) giới thiệu,
cũng là cây mai hoang dại mọc ở vùng núi Vĩnh Hảo Đặc điểm cây mai này
rất nặng, có thể gấp rưỡi mai thường khác, nên gọi là “mai đá”. Thân thật
cứng, cành nhỏ, giòn, dễ gãy, lá nhỏ, lúc non màu xanh, trong như giấy. Hoa
to, cánh phẳng, từ 12 – 16 cánh màu vàng rất đẹp và lâu tàn.
Mai chuỷ Hốc Môn: Là cây mai rừng, thân màu nâu, cuống lá rụng để dấu
rất to, nên để tháp ghép với các loại mai khác. Lá to dài màu xanh bóng,
chung quanh có răng mịn. Hoa chùm dạng chủy như hoa điệp ta, màu vàng,
nên gọi là mai chủy.
Mai lá quắn: Mai quắn, do lá to xoáy quắn lại rất lạ, hoa 5 -7 cánh to, nở
xoè to nhưng 5 cánh cong cong trở lên như lòng thuyền, ngoài đầu hơi đo đỏ,
khá đẹp, nhụy cái to rất dài.
tạo, có 24 cánh, xếp thành 3 tầng theo đúng thứ lớp đều đặn rất khéo
Và một số loại khác như: Mai 24 cánh, 9 đợi; Mai 48 cánh Gò Đen; Mai 24
-32 cánh Ba Bi; Mai 12 cánh Bến Tre; Mai vàng nhiều cánh đột biến; Mai 14-
15 cánh; Mai 18-20 cánh…. (Việt Chương, KS. Nguyễn Việt Thái, 2005)
II.2. Đặc điểm thực vật học của cây mai vàng Yên Tử
II.2.1. Đặc điểm về thân, cành, lá của cây mai vàng Yêm Tử
Cây mai vàng Yên Tử là tiểu mộc hay đại mộc nhỏ, vỏ thân có màu xám
trắng, cành non có bì khổng rất rõ, có chồi búp vào mùa bất lợi. Lá có nhiều
phiến, hình bầu dục, dài, mọc thành chùm ở đầu cành, cuống dài 0,3 – 0,5 cm,
gân phụ rất rõ gồm 8 – 9 gân, mép lá có răng cưa (Đặng Văn Đông và Phùng
Tiến Dũng, 2009 ).
II.2.2. Đặc điểm về hoa của cây mai vàng Yên Tử:
Hoa của Mai vàng Yên Tử nở đúng vào dịp Lễ hội Yên Tử (Hội xuân Yên
Tử ), kéo dài từ giữa tháng 1 (âm lịch) đến đầu tháng 3 (âm lịch ), có khi kéo
dài đến cuối tháng 3 (âm lịch).
Cây mai vàng Yên Tử được xác định là mọc tự nhiên ( có thể được trồng khi
vua Trần Nhân Tông sáng lập Thiền Phái Trúc Lâm Yên Tử, cách đây chừng
800 năm ). Vì vậy, hoa của mai vàng Yên Tử không chịu ảnh hưởng nhiều bởi
con người, đặc điểm hình thái hoa Mai vàng Yên Tử có thể coi là đặc điểm tự
nhiên. Hoa có màu vàng, đường kính của các hoa trung bình là 4,5 cm, hoa
nhỏ nhất có đường kính 4,3 cm.
So với mai vàng miền Nam được bán làm cảnh chơi Tết, đường kính hoa
của mai vàng Yên Tử chỉ đạt mức trung bình và độ biến động về đường kính
cũng không lớn. Nguyên nhân là do mai vàng Yên Tử mọc trong điều kiện tự
nhiên, chúng luôn luôn phải tự bảo vệ để sinh tồn và sự tác động của tự nhiên
tới chúng cũng như nhau. Vì vậy, chúng không có sự biến đổi quá nhiều về
mặt hình thái. Về đài hoa, đài hoa của tất cả các hoa quan sát đều có màu xanh
và không có sự biến động về số lượng đài, trên mỗi bông hoa là 5 cánh đài.
Cánh đài có hình thon dài và cứng hơn so với cánh hoa, chiều dài cánh đài dao
động trong khoảng 1,4 – 1,9 cm, trung bình đạt 1,5 cm, chiều rộng cánh đài
II.3. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
II.3.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
Cây hoa Mai thuộc họ lão mai (Ochnaceae) nguyên sản ở vùng núi Tây
Nam Trung Quốc, có hơn 300 loài Mai khác nhau . Những loại Mai trước kia
thường được dùng chơi cảnh là Mai Vàng, Mai Chiếu Thuỷ, Mai Tứ Quý, Mai
Hồng, Mai Rồng cuốn (Trần Hợp, 1993; T.Tsukamôt 2001) [1][7]. Cách đây
5 thế kỷ, các nhà thực vật học Trung Quốc đã phát hiện và đưa giống Mai
vàng dùng để chơi làm cảnh. Đặc điểm cơ bản của giống Mai vàng là nhị màu
nâu, nở hoa vào dịp tết Nguyên đán, rất phù hợp để trong nhà, trên bàn uống
nước chơi vào dịp tết. Ngoài ý nghĩa đón xuân, hoa Mai vàng còn có ý nghĩa
của sự khoẻ khoắn, may mắn nên rất được người Trung Quốc ưa chuộng. Mai
vàng còn có đặc tính quý khác là tỷ lệ đậu quả khá cao, quả chín hình thuôn
dài màu vàng rất đẹp, vì vậy không những dùng để chơi hoa mà còn có thể
dùng để chơi quả trong nhiều tháng (Hà Sinh Căn, Miếu Thường Hổ, 2000)
[8]. Cây Mai vàng có tên tiếng Anh là Vietnamese Mickey Mouse Plant. Mai
vàng là loại cây rụng lá hàng năm. Thân có chiều cao trung bình 2-7m, đường
kính thân 10-25cm. Cành thưa và có màu xám nâu. Lá Mai vàng có màu xanh,
lá đơn, mọc cách, mặt trên thường bóng. Kích thước lá 7-19 x 3-5,5cm. Hoa
màu vàng, có thể có mùi thơm. Đường kính hoa trung bình 3-4cm. Hoa có từ
5-7 cánh hình ô van, cánh hoa dài 1,3-2cm, chiều rộng 1-1,4cm. Hoa Mai
vàng có nhiều nhị, số lượng thay đổi, có chiều cao từ 0,9-1,2cm. Nhuỵ thường
cao hơn nhị, trung bình 1-1,4cm. Đài hoa màu xanh, số lượng thay đổi từ 4-6,
kích thước lá đài 10-12 x 6-7mm. Cây Mai vàng thích hợp trồng ở độ cao 300-
1400m so với mực nước biển. Hoa của cây Mai vàng để tươi có thể cất được
tinh dầu thơm, dùng để chữa vết bỏng nước và uống có thể chữa khỏi bệnh
ngứa trẻ con. Hoa phơi khô dùng để chữa ho, suyễn. (Jiang Qing Hai, 2006)
[9].
Ở Trung Quốc, các nhà làm vườn nhân giống mai vàng chủ yếu bằng 3
phương pháp là chiết cành, giâm cành, ghép cành. Trong đó, phương pháp
ghép cành được áp dụng rộng rãi hơn. Gốc ghép thường là gốc mai dại. Cây
mà “người xưa” trồng rất nhiều. Đặc điểm của chúng là sống lâu năm, sinh
trưởng mạnh, lại ít sâu bệnh tấn công hơn. Tuổi thọ của các loại Mai này có
thể sống được hơn một trăm năm tuổi. Những loại Mai này sống phù hợp trên
đất cao ráo, màu mỡ, nhất là không bị tán lá bên trên che rợp, … Gốc những
cây Mai này có độ lớn 3-4 chét tay người lớn, cây cao 4-5m. Những cây cổ
thụ thế này mà trổ hoa thì đẹp rực rỡ. Mai vàng 5 cánh lá xanh tốt suốt năm,
chỉ đến tháng cuối năm Âm lịch, tất cả lá trên cành mới trở nên vàng úa. Đó là
mùa thay lá của Mai đã đến. Và đây cũng là điềm vui báo cho mọi người hay
biết Mai sắp trổ hoa trùng vào dịp xuân về tết đến. (Việt Chương, KS. Nguyễn
Việt Thái, 2005) [3]. Gần đây, các nghệ nhân chơi hoa và trồng hoa còn chọn
tạo ra rất nhiều loại Mai vàng có kiểu dáng và số lượng hoa rất khác lạ, Xét về
kiểu dáng thì người ta chia ra rất nhiều thế khác nhau như thế “Trực quân tử”,
thế “Tùng lập”, thế “Nhân lễ nghĩa trí tín”, thế “Mai nữ”, thế “Mẫu tử”, thế
“Bạt phong hồi đầu”, thế “Quần thụ tam sơn”, thế “Hạc lập”, thế “Nhất trụ
kình thiên”, thế “Thất hiền”, thế “Ngũ phúc”, … Số lượng cánh hoa cũng biến
đổi theo từng loại hoa như Mai Sa Đéc 9 cánh, Mai Mỹ Tho 24 cánh, Mai Gò
Đen 48 cánh, Mai Bến Tre 120 cánh, … Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Thiện
Tịch (Hội hoa Lan Cây cảnh thành phố Hồ Chí Minh), Mai vàng (thuộc họ
Ochnaceae) phân bố chủ yếu ở vùng nhiệt đới. Hoa Mai vàng có nhiều nhị và
nhuỵ. Nhuỵ rời hẳn nhau ở bầu nhuỵ nhưng vòi và nướm lại dính nhau thành
một vòi duy nhất ở giữa hoa. Ở Miền Nam hầu như nhà vườn nào cũng có cây
Mai vàng. Mai có thể mọc dại trong vườn hay được trồng trước sân để nở đẹp
vào mùa xuân, cắt cành chưng trên bàn thờ những ngày Tết, cầu cho sự may
mắn. Hình ảnh của Mai vàng sẽ trở nên yểu điệu, thướt tha, vương vấn nếu
được trồng nơi không gian hài hoà của vùng sông nước đồng bằng. Mai được
xoè cành, khoe sắc trước một ngôi nhà mái ngói đỏ, Mai ẩn hiện dưới những
hàng cau xanh, hàng hoa dâm bụt trước sân nhà hay bên con mương nước ăm
ắp lớn, giữa nắng gió của ngày xuân, có đám trẻ tíu tít vui đùa nhặt những
cánh hoa Mai rụng. Và cả âm thanh vọng lại của tiếng chày quết bánh phồng
Tết trong những ngày nảy lá mai. Đó là hình ảnh muôn đời về cái Tết nơi
Quảng Ninh như Đông Triều, Hoành Bồ, … Tuy nhiên, vẫn chưa có một
nghiên cứu chuyên sâu nào về sự phân bố và xuất xứ của Mai vàng Yên Tử.
Xung quanh vấn đề này cũng đã có nhiều ý kiến khác nhau. Họ cho rằng, có
thể cây Mai vàng Yên Tử và Mai vàng Miền Nam có chung nguồn gốc hay
nói đúng hơn là cùng loài (Ochna integerrima (Lour.) Merr.). Lại có những ý
kiến cho rằng, Mai vàng Yên Tử và Mai vàng Miền Nam không phải cùng
loài. Để có thể xác định chính xác nguồn gốc và xuất xứ cây Mai vàng Yên
Tử cần phải có những nghiên cứu chuyên sâu về vấn đề này.
Theo các sư Thầy tại Yên Tử, cây Mai vàng Yên Tử đã có từ rất lâu và nó
đã gắn liền với nghiệp tu hành của họ. Các cán bộ của Trung tâm quản lý Di
tích – Danh thắng Yên Tử cho biết, tại Yên Tử có rất nhiều loại cây có giá trị
như cây Mai vàng, cây Trúc, cây hoa chuông, cây tùng, … Trong đó, cây Mai
vàng là cây vừa có giá trị lịch sử vừa có giá trị kinh tế lớn. Họ rất mong muốn
có một cơ quan nào đó đứng ra nghiên cứu để bảo tồn và phát triển cây Mai
vàng Yên Tử. Đó cũng sẽ là điểm nhấn để du khách khắp nơi về Yên Tử thăm
quan và lễ phật. Đặc biệt, vào dịp lễ hội Yên Tử (từ cuối tháng Chạp đến hết
tháng 3 Âm lịch) mà sắc vàng của hoa Mai rực rỡ khắp nơi sẽ làm cho non
thiêng Yên Tử trở nên bình yên và thiêng liêng hơn. Du khách thập phương đi
lễ hội sẽ gặp nhiều may mắn và hạnh phúc. Ngoài sự tự phát tìm kiếm và thu
thập những cây mai vàng của khách du lịch và một số người dân, đến nay chưa
có một nghiên cứu nào về cây mai Yên Tử, do vậy những nghiên cứu tới đây
phải kế thừa từ những nghiên cứu tương tự đối với các loại cây trồng có cùng
họ hoặc cùng đặc tính với giống mai này.
II.4. Các nghiên cứu chế phẩm dinh dưỡng cho hoa mai vàng
II.4.1. Cơ sở khoa học của việc phun chế phẩm dinh dưỡng qua lá
Bên cạnh quá trình hút chất dinh dưỡng bằng rễ là chính thì cây có thể lấy một
phần chất dinh dưỡng bằng lá thông qua khí khổng và tầng cutin.
Thực vật sống trên đất hút khí (CO
2
,
qua lá nhiều (có thể gây độc cho cây) và hút cả nitơ
ở dạng NO và N
2
O (Mohr, 1983). Trong trường hợp này ức chế các mối liên
kết với CO
2
do ảnh hưởng đến hoạt tính của Ribulosediphophat cacboxilase là
enzim chủ yếu tham gia khử CO
2
trong chu trinh calvin.
Sự hấp thụ chất hoà tan qua lá phụ thuộc vào cấu tạo của lá, lớp cutin, số
lượng và sự phân bố khí khổng tế bào lá cũng như tế bào rễ hấp thụ các chất
phụ thuộc vào nhiều nhân tố bên trong và ngoài – yếu tố bên ngoài như nồng
độ dung dịch và hoá trị, nhiệt độ; nhân tố bên trong như quá trình trao đổi
chất. Mức độ hấp thụ các nguyên tố khoáng qua lá thường giảm theo độ tuổi
( và đồng thời cũng giảm theo sự trao đổi chất). Ngược lại hấp thụ ion qua tế
bào rễ và ở tế bào lá xanh ánh sáng có tác dụng kích thích trực tiếp cho quá
trình hấp thụ (Hoàng Thị Hà, 1996).
Bón phân qua lá bằng cách phun các chế phẩm dinh dưỡng lên lá có ưu
điểm tiết kiệm được phân, tiết kiêm nhiên liêu, tiết kiệm được thời gian và sức
lao động. Thường nên phun vào lúc cây còn non khi lớp màng cutin chưa thật
phát triển hoặc lúc cây sắp đạt cường độ cực đại của quá trình trao đổi (Hoàng
Minh Tấn, Nguyễn Quang Thạch, Trần Văn Phẩm, 2005).
II.4.2. Tình hình nghiên cứu về chế phẩm dinh dưỡng
Theo Nguyễn Văn Uyển (1995) phân bón lá trên thị trường trong nước và
thế giới rất phong phú, thường sản xuất dưới dạng các chế phẩm dinh dưỡng
phun qua lá, có thể chia thành 3 nhóm như sau:
- Nhóm chỉ có các yếu tố dinh dưỡng đa lượng và vi lượng phối hợp hoặc
riêng rẽ.
- Nhóm có thêm các chất kích thích sinh trưởng nhằm thúc đẩy sinh trưởng
3.1. Đối tượng nghiên cứu
+ Giống mai vàng Yên Tử được trồng tại Viện Nghiên cứu Rau Quả - Trâu
Quỳ - Gia Lâm – Hà Nội
+ Các chế phẩm phân bón qua lá: Đầu trâu 502 (Đối chứng), Phân xanh Trung
Quốc, Seaweed – Rong biển 95%
3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
+ Địa điểm: Thí nghiệm được tiến hành tại vườn thực nghiệm của Bộ môn
Hoa Cây Cảnh – Viện nghiên cứu Rau Quả - Trâu Quỳ - Gia Lâm – Hà Nội
+ Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 01/2011 đến tháng 05/2011
3.3. Nội dung nghiên cứu
+ Ảnh hưởng của một số loại phân bón qua lá đến quá trình sinh trưởng và
phát triển của cây mai vàng Yên Tử ở giai đoạn vườn ươm.
+ Thí nghiệm gồm 3 công thức
CT 1: Phân xanh Trung Quốc
CT 2: Seaweed – Rong biển 95%
CT 3: Đầu trâu 502 (Đối chứng)
+ Liều lượng bón theo khuyến cáo của nhà sản xuất
3.4. Phương pháp thí nghiệm
3.4.1. Bố trí thí nghiệm
+ Thí nghiệm được bố trí theo khối ngẫu nhiên đầy đủ mỗi công thức 30 cây
3 lần nhắc lại
+ Ngoài các yếu tố thí nghiệm, tất cả các công thức đều được chăm sóc theo
quy trình của Viện Nghiên cứu Rau quả về tưới nước, bón phân, phòng trừ sâu
bệnh,…
3.4.2. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
+ Tỷ lệ sống của cây sau ghép
+ Động thái tăng trưởng chiều cao cây (cm). Theo dõi 10 ngày/lần, đo
bằng thước panme – chiều cao cây được tính từ gốc đến đỉnh sinh trưởng.
+ Động thái tăng trưởng đường kính thân (cm). Theo dõi 10 ngày/lần, đo
bằng thước panme – đường kính thân được tính ở vị trí lớn nhất của thân.
tôi sử dụng 3 loại phân là: Đầu trâu 502 (Bình Điền_ Long An), : Seaweed –
Rong biển 95%, và Phân xanh Trung Quốc (20 – 20 – 20 ).
Kết quả thu được, được trình bày ở các phần sau.
1. Ảnh hưởng của chế phẩm dinh dưỡng đến khả năng bật mầm mới của
cây mai vàng Yên Tử.
Cây mai có đặc điểm là mỗi năm rụng lá một lần vào cuối mùa Đông
(tháng 1 - tháng 2 Dương lịch). Vì vậy, việc chăm sóc và bổ sung lượng dinh
dưỡng đầy đủ ngay từ thời gian này là động lực giúp cây tăng khả năng bật
mầm mới, sinh trưởng phát triển tốt ở các giai đoạn sau.
Để đánh giá ảnh hưởng của phân bón đến tốc độ bật mầm của giống Mai
vàng Yên Tử, chúng tôi tiến hành phun các loại chế phẩm dinh dưỡng khác
nhau trên những công thức khác nhau. Phun định kỳ một tuần một lần, kết hợp
với bón gốc một lần trong một tháng và tiến hành theo dõi sau phun định kỳ
10 ngày/ lần. Kết quả được trình bầy ở bảng 1.
Bảng 1: Ảnh hưởng của chế phẩm dinh dưỡng đến khả năng bật mầm
mới của cây mai vàng Yên Tử.
CT CT 1 CT 2 CT 3 TB
Chỉ tiêu
TG (ngày)
SL % SL % SL % %
10
4,7 15,7 4,7 15,7 4,3 14,3 15,2
20
16,3 54,3 15,3 51,0 13,0 43,3 49,5
30
25,7 85,7 23,7 79,0 22,3 74,3 79,7
40
30,0 100 28,3 94,3 26,7 89,0 94,4
50
bật lộc, chiều cao cây đã có sự biến động.
Sự sinh trưởng và phát triển của mai vàng Yên Tử được thể hiện qua nhiều
yếu tố, trong đó tốc độ tăng trưởng chiều cao cây phản ánh một cách sát thực
về tình hình sinh trưởng, phát triển của cây. Theo dõi chỉ tiêu tốc độ tăng
trưởng chiều cao cây, kết quả thu được được trình bày ở bảng 2.
Bảng 2. Tốc độ tăng trưởng chiều cao cây của cây mai vàng Yên Tử
Đơn vị: cm
TG
CT
10 ngày 20 ngày 30 ngày 40 ngày 50 ngày 60 ngày
CT 1 32,0 33,4 35,7 36,7 44,3 51,5
CT 2 31,7 33,0 35,3 35,8 43,4 49,8
CT 3 32,4 32,4 31,1 34,5 38,7 44,8
Chú thích: CT: công thức TG: thời gian
Biểu đồ 2. Tốc độ tăng trưởng chiều cao cây của cây mai vàng Yên Tử
Từ bảng 2 ta thấy tốc độ tăng trưởng chiều cao cây có sự thay đổi và tăng
dần sau thời gian theo dõi. Giữa các công thức khác nhau thì tốc độ tăng
trưởng chiều cao cây cũng khác nhau. Giai đoạn đầu chiều dài mầm bật tăng
chậm. Tăng nhanh nhất là ở CT1 (tăng 1,4 cm) sau đó là CT2 ( tăng1,3 cm )
và cuối cùng là CT3 (tăng 0,7 cm). Sau 30 ngày tốc độ tăng trưởng có nhanh
hơn, chiều cao cây ở CT1 đạt 35,7 cm, tăng 3,7 cm so với giai đoạn sau phun
20 ngày. Chiều cao cây tăng thấp nhất là ở CT3, tăng 2,1 cm so với giai đoạn
20 ngày sau phun, nhưng thấp hơn 1,6 cm cùng thời gian là sau 30 ngày.
Nhưng sau 40 ngày, mầm bắt đầu tăng nhanh. Ở giai đoạn này, cành ghép bắt
đầu đi vào ổn định, cành ghép và gốc ghép tiếp hợp tốt cộng với dinh dưỡng
đầy đủ nên mầm bật sinh trưởng nhanh hơn. Chiều cao cây thấp nhất vẫn là ở
CT3, chỉ tăng 2,5 cm, trong khi đó ở CT2 tăng 4,1 cm và CT1 tăng 4,7 cm.
Ở giai đoạn sau 50 ngày, chiều cao cây tăng đáng kể, từ 36,7 cm tăng lên 44,3
cm ở CT1 ( tăng thêm 7,6 cm ), từ 35,8 cm tăng lên 43,4 cm ở CT2 ( tăng
thêm 6,6 cm) và từ 34,5 cm lên 38,7 ở CT3 (tăng thêm 4,2 cm).
phát triển tốt nhất, sau đó là CT2, và cuối cùng là ở CT3.
4. Ảnh hưởng của phân bón qua lá đến tốc độ tăng diện tích lá của mai
vàng Yên Tử.
Lá là cơ quan sinh dưỡng với chức năng quan trọng là quang hợp, tổng
hợp các chất hữu cơ tạo ra năng lượng để nuôi cây, là cơ sở cho sự duy trì và
tích luỹ chất khô. Chỉ số diện tích lá cho biết mức độ che phủ của lá trên diện
tích đất mà cây trồng chiếm chỗ.
Mai vàng là cây chơi cảnh vì vậy lá ngoài nhiệm vụ quang hợp còn có ý
nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc tạo thế và tạo tán cho cây
Nhìn chung, cây có số lá và chỉ số diện tích lá càng cao thì khả năng
tạo sinh khối càng lớn, do đó số lá và chỉ số diện tích lá là những chỉ tiêu quan
trọng để đánh giá sự sinh trưởng của cây. Qua theo dõi ảnh hưởng của phân
bón đến chỉ tiêu này chúng tôi có kết quả trình bày ở bảng 4.
Bảng 4. Tốc độ tăng diện tích lá của mai vàng Yên Tử
Đơn vị: cm
TG
CT
10 ngày 20 ngày 30 ngày 40 ngày 50 ngày 60 ngày
CT 1 4,8 14,6 21,3 26,2 34,5 36,5
CT 2 4,8 12,2 17,9 23,8 32,1 34,1
CT 3 4,7 11,0 17,4 22,7 31,6 33,6
Chú thích: CT: công thức TG: thời gian
Biểu đồ 4. Tốc độ tăng diện tích lá của mai vàng Yên Tử
Từ bảng 4 và biểu đồ 4 cho thấy trong từng công thức, tốc độ phát triển
của diện tích lá ở các thời điểm là khác nhau. Qua theo dõi, tại thời điểm 10
ngày sau phun ta thấy chỉ số diện tích lá ở các công thức là tương đương nhau
(trong khoảng 4.7 – 4.8 cm
2
2
. Càng về sau tốc
độ tăng trưởng của chỉ tiêu này càng tăng nhanh, nguyên nhân là do cây sau
giai đoạn ổn định đã bắt đầu bước vào thời kì sinh trưởng sinh dưỡng mạnh do
đó thúc đẩy khả năng phát triển của thân lá.
Như vậy, phân bón qua lá có ảnh hưởng rất lớn đến tốc độ tăng diện
tích lá của cây. Diện tích lá của cây tỷ lệ thuận với số lá trên cây, vì vậy ở
những công thức có tốc độ ra lá nhanh cũng có tốc độ tăng diện tích lá nhanh
hơn. Kết quả cho thấy CT1 là công thức cho kết quả tốt nhất, tiếp đến là CT2,
còn CT3 thấp hơn so với 2 công thức trên.
Sự tăng trưởng vượt trội của các công thức phun chế phẩm dinh dưỡng
được thể hiện rõ nhất ở lần đo cuối (60 ngày sau phun), ở lần đo này chúng
tôi thấy tất cả các chỉ tiêu đều có sự chênh lệch nhiều so với lần đo thứ 1, 2,
3. Điều này chứng tỏ sử dụng phân bón phân xanh Trung Quốc là có kết quả
tốt với cây mai vàng . Bảng số liệu cho chúng ta thấy rõ ở lần đo 60 ngày sau
trồng thì CT1 có chiều dài lá, chiều rộng lá đạt cao nhất
5. Tình hình sâu bệnh hại
Dinh dưỡng cũng là một nhân tố ảnh hưởng tới sức đề kháng của cây mai
vàng trước sâu bện gây hại. Nếu cung cấp đầy đủ dinh dưỡng kết hợp sử dụng
các biện pháp phòng trừ sâu bệnh hiệu quả sẽ hạn chế được sự gây hại của
chúng. Chúng tôi đã tiến hành theo dõi diễn biến của sâu bệnh hại trên cây thí
nghiệm. Kết quả thu được ở bảng 5.
Bảng 5. Diễn biến sâu bệnh hại
Công
thức
Sâu ăn
lá
Sâu đục
thân
Nhện đỏ Rệp Bọ xít Nấm